Hans Jansen wekt irritatie bij collega islamologen – RADIO NEDERLAND WERELDOMROEP – NIEUWS
Hans Jansen wekt irritatie bij collega islamologen

door Michel Hoebink

24-04-2008

Arabist Hans Jansen gooit met zijn recente boek ‘Islam voor varkens, apen, ezels en andere beesten’ de knuppel in het wetenschappelijke hoenderhok. Maar de media lijken hem serieuzer te nemen dan zijn collega islamdeskundigen. “Jansen heeft al zijn wetenschappelijke scrupules opzij gezet.”

Hans Jansen was altijd al kritisch ten aanzien van zijn collega’s, maar in zijn boek ‘Islam voor varkens’ gaat hij wel heel onomwonden in de aanval: “De meeste westerse hoogleraren die de islam in hun portefeuille hebben”, schrijft hij, “praten graag mee met de moslims. Met wetenschap heeft het vaak niets te maken. Het is pure misleiding, waarbij boze opzet niet altijd moet worden uitgesloten, zij het dat onnozelheid natuurlijk zoals overal gewoner is.”

jansen-book-180.jpgCollega hoogleraar Martin van Bruinessen van het Instituut voor de Studie van de Islam in de Moderne Wereld (ISIM) te Leiden verbaast zich over de aanmatigende toon van Jansen. “Ik weet niet wie hij precies op het oog heeft, maar wat hij zijn collega’s verwijt is eigenlijk heel goed op hemzelf van toepassing.” Hij vindt het boek van Jansen, dat voor hem op tafel ligt, juist onwetenschappelijk en misleidend. “Het schept welbewust een beeld van de islam en moslims dat veel gevaarlijker is dan op grond van de feiten te rechtvaardigen is. Onnozel is Jansen niet, en dan vraag je je dus wel af waarom hij dit soort dingen schrijft.”

Ongemakkelijke waarheid
Van Bruinessen verwoordt de groeiende ergernis over Hans Jansen onder vakgenoten. Hij herinnert zich dat Jansen al in de jaren negentig badinerende stukjes schreef over de islam. Maar sinds Nederland na 9/11 in de greep raakte van angst voor de islam is de Utrechtse hoogleraar uitgegroeid tot een waar fenomeen in de media, waar hij zich presenteert als de enige Nederlandse geleerde die zonder politiek correcte poespas de ongemakkelijke waarheid over de islam durft te vertellen. Jansens’ werk is een belangrijke bron van inspiratie voor de anti-islam politicus Geert Wilders. In de dagen nadat Wilders zijn film ‘Fitna’ op het web had gezet, verscheen Jansen in verschillende tv programma’s om de film uit te leggen.

In ‘Islam voor varkens’ zet Jansen zijn visie uiteen door 250 vragen over de islam te beantwoorden. De islam komt uit het boek naar voren als een gevaarlijke, gewelddadige godsdienst. De Koran predikt vrede, beaamt Jansen, maar die vrede komt er pas nadat iedereen zich aan de islam heeft onderworpen. Tot dat moment moeten het kwaad en het ongeloof in de hele wereld worden bestreden, indien nodig met geweld. Het aantal Nederlandse moslims dat de terreur van al-Qaeda afkeurt zou volgens Jansen ‘wel eens niet zo hoog kunnen zijn’. De meeste moslims, weet hij, zien Bin Laden “niet als een dwaas maar als een superactivist die de uiterste consequentie trekt van de islamitische regels ten aanzien van de strijd tegen de ongelovigen.”

Scrupules opzij
De titel van het boek, stelt de auteur in de inleiding, verwijst naar benamingen die de Koran gebruikt voor ongelovigen en joden. “Wie de moeite neemt de desbetreffende passages op te zoeken – bijvoorbeeld op de site bijbelenkoran.nl”, zegt van Bruinessen, “ziet dat dit gewoon niet waar is. De Koran spreekt van een volk in het verleden dat ongehoorzaam was aan God en voor straf in varkens en apen werd veranderd.” Van Bruinessen vindt het karakteristiek voor Jansens’ stijl. “Sinds Jansen zich mag tooien met de hoogleraarstitel, maar vooral sinds de moord op Theo van Gogh, heeft hij alle wetenschappelijke scrupules opzij gezet. Hij is een anti-islam polemist geworden die er geen moeite mee heeft willens en wetens een verkeerde voorstelling van zaken te geven.”

Ayatollah
Islamoloog Dick Douwes, hoogleraar aan de universiteit van Rotterdam, valt hem bij. “Jansen haalt bepaalde koranverzen aan om te bewijzen dat de islam geweld tegen ongelovigen predikt. Maar hij gaat volledig voorbij aan het feit dat de meeste moslims die teksten heel anders lezen. Hij gedraagt zich niet als een wetenschapper maar als een schriftgeleerde, een ayatollah die vindt dat hij anderen kan vertellen hoe je de Koran moet uitleggen.”

Maar als Nederlandse islamwetenschappers zoveel bezwaren hebben tegen de uitlatingen van Jansen, waarom geven ze hem dan zo weinig weerwoord? Volgens van Bruinessen hebben de meeste islamologen het gewoon te druk met het doen van onderzoek en het schrijven van wetenschappelijk werk. Jansen, die al jaren alleen maar populariserend werk schrijft, werd door zijn vakgenoten nooit helemaal serieus genomen. “Ze hebben zich te lang niet gerealiseerd dat hij door de media wél heel erg serieus genomen wordt.”