Pietitie, Blackface Pete and Nativism: Commodifying Popular Dissent Through Facebook

As is the case in the last five or what years, the Netherlands is having a debate on Black Pete again. According to Dutch folklore, Sinterklaas arrives in the Netherlands via steamship every November, rides into town on his horse, and is assisted by his helper Zwarte Piet (Black Pete), to hand out gifts to children. It is one of the most important festivities in the Netherlands, highly commercialized, with an emphasis on making the children happy.

A Dutch tradition

Black Pete, Zwarte Piet: The Documentary is a film about the blackface tradition of Zwarte Piet, a Dutch folklore character associated with the celebration of Sinterklaas.

This year the debate appears to have gained significance and the reactions among some white native Dutch people border on racism (or cross that border by a few lightyears). They want to defend their culture, which they call Dutch culture, against the critique on the racist aspects of the feast and attempts to do away with Black Pete. This shows that in times of conflict racist statements are made easily even though there is a taboo on it as well. More important probably then racist slur, is a racial discourse that attempts to safeguard the privilege of native Dutch whites as the norm, as the ones who constitute the Dutch moral community and Dutch culture, based on the idea of ‘we were here first, so do not mess with our traditions.’ Overt racist remarks (although clearly present in the debate and often legitimized by saying well this is the Internet, emotions are running high, I’m not a racist, but.., and so on) maybe taboo in general, the racial ideology present here is used to safeguard the positions of whites (which of course doesn’t mean that it divides society and black and white over this issue since people from both groups support the various standpoints).

Supporting the petition

An interesting thing in the current discussion is the so-called Pietitie. This is a Facebook page with an online petition calling to preserve the tradition of Black Pete. On their FB page they claim it is a page for people who want to stand up against banning the Sinterklaasfeest even though hardly anyone talks about that it; the critique is about the Zwarte Piet phenomenon. On the site for the petition the makers claim:

‘What a nonsense! Banning Black Pete? Never! Black Pete is Black Pete and should remain so. […] We, all Dutch people who are in favour of the tradition of Sinterklaas (including Zwarte Piet) note that this is a tradition that takes place in the Netherlands for years. Currently Zwarte Piet is never compared with slavery and it is nothing to do with discrimination! […] Black Pete should remain black/brown!”

Now clearly there are people who do connect Zwarte Piet with slavery and discrimination, if not they would not need this initiative. One is left wondering who constitutes the categories of ‘we’, and ‘Dutch people’ the petition is constructing here. Presented in the media as a spontaneous popular initiative on the internet the page got about 2 million likes in a few days; a record in Dutch Facebook history. However on Red Light Politics Flavia Dzodan shows something else is happening here:

Zwarte Piet, racism and gaslighting as a culture wide phenomenon in The Netherlands – Red Light Politics

I pointed out that contrary to media claims, the petition to leave Zwarte Piet unchanged was not a grassroots effort. The campaign was initiated by a marketing agency seeking to make a “test case” for their customers on the effective use of social media to gather public support. They are now advertising the campaign on their website as a “success” that proves their expertise on artificially influencing public opinion. Screen capture of this agency’s marketing (link here, but I am screencapping in case they change or remove it): in Dutch, a “portfolio” of this marketing agency’s customers where, at the bottom, there is a message in Dutch stating “The proof that social media works: from 0 to 720,000 “likes” in 20 hours”, followed by a link to the racist petition. (The number of “likes” at the time of this writing is at 2.1 million).

(screenshot via Red Light Politics)

The line at the bottom reads ‘Proof social media works. In 20 hours from 0 to 720.000 likes!’ This was also tweeted by the CEO of Xtra Digital Agency Chris Meeusen where Kevin van Boeckholtz and Bas Vreugde (who set up the FB page) work.

Commodifying Dissent

In a few interviews the initiators claim to be surprised by the overwhelming reactions which is plausible because in their wildest dreams they would not have guessed this becoming the most popular Dutch Facebook campaign so far. They work for Xtra Digital Agency; a firm that works on e-commerce, social marketing and online campaigns. Their apparent success is used again in their own marketing wherein they try to show how effective marketing on social media can be. Of course with them as the experts and kings of facebook marketing; Pietitie proofs just that under the guise of ‘saving Black Pete‘.

Below, in the comment section Bas Paternotte added a few interesting details (read the whole comment, including his questions). ThePostOnline (where BP publishes) calculated the media value of the FB page: 900.000euro. The value of the profiles of the people who like approach 25 million Euro. These sums of money cannot be cashed in immediately, but if they support a product on their page, this will be of value.

What is happening here is called commodifying dissent. Nothing new here of course except that commodification I think usually pertains to a process in which marketers commercially re-appropriate attitudes and practices that oppose status quo (such as aspects of popular culture). Here however a symbol, a practice, that is very much connected to the status quo of race relations, minority vs majority politics and racism in the Netherlands is used to sell a particular service: using social media for commercial ad campaigns. As said, Sinterklaas is a highly commercialized feast and it is not so surprising marketers step into the debate. Of course not as such but through a form of guerilla marketing commercial intentions are disguised by a mode of activism.

An important critique on commodifying dissent is that this type of dissent never opposes the status quo but reinforces it since the dissent becomes part of mainstream conformity and consumerism through its commodification. In this case it leads to exposure for a commercial agency that is, among other things, specialized in online campaigning. Furthermore as commidified dissent usually does, it strengthens that status quo. The strong conclusion by Flavia Dzodan is not surprising:

To sum it up, a business is making money out of enforcing anti Black racism and exploiting the legacy of slavery. And yet, two million people will willfully adhere to this campaign claiming it “represents them”, obviously ignoring that each time they support it, they are merely a number for a corporate enterprise to make $ out of the whole ordeal. Then, a rather significant number of those two million people will viciously attack anyone who opposes them either using the gaslighting described above or, when that doesn’t render the desired results (i.e. silencing opposition), sending open threats of violence (beatings, rape, “I will find you and teach you a lesson” etc etc).

The myth of tolerance in The Netherlands is nothing more than an empty word to hide abuse and terror for anyone who dares resist. The “tolerant” ones, either making money out of enforcing racism or hiding behind gaslighting and rhetoric violence, willing to say anything to maintain the status quo. This is what a culture of abuse looks like.

A challenge nevertheless?

One might wonder if the success of the Pietitie is not only an affirmation of the status quo but, despite my considerations made above, also of a growing challenge to that status quo. The debate about Black Pete is going on for years now, at least is far back as the beginning of the 1990s. The anti Black Pete activists and intellectuals have gained momentum for their cause, have been able to reach mainstream media albeit with considerable racist backlash and ridicule. But these strong counter-reactions are a sign of movement and success as well; in the past one could easily ridicule them and go on. And now, to the agony of many, the debate goes on and on. It does not go away and will not go away because there is a new generation of Dutch intellectuals who will not accept people telling them to just go away, go back where they came from and who claim to be part of the Netherlands and to have a say in how the Dutch moral community as much as the any other (white) intellectual.

13 thoughts on “Pietitie, Blackface Pete and Nativism: Commodifying Popular Dissent Through Facebook

  1. Nu ja, De Koning. Ik heb altijd met veel plezier de discussie tussen jullie kaaskoppen inzake Zwarte Piet bekeken de afgelopen jaren. Door mijn Friese achtergrond – geboren en getogen Waldpyk – kan ik met zekere afstand de Nederlandse samenleving en het opinie-discours bekijken.

    Ik weet niet wie je precies bedoelt met die nieuwe generatie Nederlandse intellectuelen maar de beste column over de hele kwestie is in mijn optiek geschreven door Elma Drayer (toevallig net zoals ik geboren in Drachten/Fryslan) in Trouw. Aan het begin van de hype deze maand.

    Zij schrijft dat we Zwarte Piet moeten afschaffen en verder minder moeten zeiken. Iets zegt mij dat zij niet behoort tot die ‘nieuwe generatie’.

    Inzake die reclameboys ben ik het met je eens. Wij (ThePostOnline) hebben de mediawaarde van die Facebook-pagina laten berekenen en die komt uit op 900.000 euro. De profielen van de likers benaderen 25 miljoen euro. Dat zijn ‘lucht-bedragen’ in de zin dat ze niet in één keer te cashen zijn maar je begrijpt dat als deze heren na (of voor, for that matter) 6 december een product op hun Facebook-pagina aanprijzen er hoe dan ook rendement uitkomt.

    Wat mij dit jaar wel opvalt i.t.t. tot 2011 (vorig jaar was de discussie minder hevig dan het jaar daarvoor is mijn indruk, toen Quinsy Gario werd gearresteerd) méér prominente opiniemakers van links tot rechts zich uitspreken voor afschaffing van Zwarte Piet.

    Overigens: zelf ben ik van gematigd voor behoud Zwarte Piet óók verschoven naar het afschaffen van Zwarte Piet binnen het kinderfeest. Na het lezen van Drayer deze maand dus.

    Tevens valt het mij op dat ik meer zie van de racisten die zich tegen de discussie aan bemoeien. De mooiste uiting die ik zag was iets in de trant van: ZIJ proberen ONS feest af te pakkken, laten WIJ hun Suikerfeest afpakken. Dat vond ik funny omdat eerder deze maand tijdens de hoorzitting in de Stopera voornamelijk negers van allerlei kunne bezwaar tegen Zwarte Piet maakten. Dus opeens kwam de islam in de discussie.

    Jij bent wetenschapper en ik niet maar ik zou weleens onderzoek naar deze ontwikkeling willen zien: klopt mijn gevoel dat de Zwarte piet-discussie dit jaar inderdaad met méér racistische tendensen gepaard gaat dan vorige jaren?


    -Zou het kunnen dat er wel degelijk vooruitgang zit in de Zwarte Piet-discussie nu meer prominente opiniemakers (intellectuelen zoals jij gebruikt, moet ik eerst een goede definitie van hebben dus ik noem het maar zo) zich tégen Zwarte Piet uitspreken?

    – Uit peilingen blijkt gek genoeg dat het merendeel van de kaaskoppen toch voor instandhouden van Zwarte Piet is. Wat zegt dat over de invloed van de opiniemakers?

    -Is Nederland – afgaande op de eerder genoemde reacties – racistischer geworden of was het het altijd al en zien we het nu pas?

    -Wie gaat dit eens onderzoeken?



    My translation (apologies for errors):
    BP questions what I say about the new generation Dutch intellectuals; according to him the best piece written on the subject is Elma Drayer who doesn’t belong to this new generation.

    BP adds some interesting details on the marketing boys. ThePostOnline (where BP publishes) calculated the media value of the FB page: 900.000euro. De profiles of the people who like approach 25 million Euro. These sums of money cannot be cashed in immediately, but if they support a product on their page, this will be of value.

    According to BP there are more prominant opinion leaders (left and right wing) who favour banning Zwarte Piet. BP himself changed from being moderately in favour of Zwarte Piet to banning Zwarte Piet. He also sees more examples of racists who engage with the debate. One of the most striking examples was something like: ‘THEY try to take OUR feast from us, let US take their Eid (feast at the end of the month Ramadan).’ At the hearing in Amsterdam there were only black people stating their grievances and all of a sudden Islam enters the debate. He wonders if his impression is correct that this year the debate has stronger racist tendencies then before.

    He concludes by saying:
    – Is there indeed progress in the Black Pete debate now we have more prominent opinion leaders against Black Pete?
    – Polls show that the majority of native Dutch people are in favour of keeping Black Pete. What does that say about the influence of opinion leaders?

    • Has the Netherlands become more racist, or was it always there and do we see it only recently?
    • Who is going to do research into these matters?



  2. And I would like to apologize to the English reader for my Dutch comment but it would take me too long to translate my initial response. De Koning is most probably willing to translate my comment if necessary.

  3. Ok, so explain to me why these marketeers did not sell a single add-space or anything on their hugely successful page, even though they received a whole lot of extremely profitable offers.

    Those messages on twitter were just put there after the page became a success. It is no proof of any conspiracy like you make it seem.
    Other than that I am highly offended by all the times you call our feast and this page to protect it ‘racist’. I don’t judge people by their colour, unlike you. I just want the tradition to stay the same. If Zwarte Piet had been blue I would have wanted him to stay blue. On top of that, these days Zwarte Piet is a very positive character, the children love and adore him, want to be him!

    So go spout your offensive racist nonsense on this website, but don’t think just because you divide the world in colour groups, everyone does.

  4. Zwarten verbinden Zwarte Piet met een slavernijdiscours en daarom moet – hij weg, is de stelling van de anti-Zwarte Piet brigade. Dat de liefhebbers zeggen daar anders over te denken, is niet relevant. Het gaat om de perceptie van de gekwetsten.

    Als de perceptie van de gekwetsten centraal dient te staan, komt ook het hoofddoekje bij moslima’s in een ander licht terecht. Er zijn immers veel mensen (zelf geen moslim) die het hoofddoekje beschouwen als een teken van onderdrukking die in een moderne maatschappij niet acceptambel is. Ook zijn er die menen dat vrouwen met een hoofddoekje daarmee aangeven, dat zij vrouwen zonder deze zedige bedekking een soort hoeren vinden. Dat moslima’s het hoofddoekje met een heel ander discours verbinen, is in dit verband minder relevant. Het gaat immers om de perceptie van de ánderen.

    Dit is het levensgevaarlijke proces dat op gang gebracht wordt door de Zwarte Piet-haters. Onderschat dit niet. Let op mijn woorden. Op het moment wordt de bijl gelegd aan de specifieke uit de verzuiling voortgekomen manier van tolerantie en het accepteren van anders zijn in Nederland.

  5. Ik wil graag even de kanttekening plaatsen dat die enorme toename van likes gekomen is na de uitpraken vanuit de VN. Eén van die uitspraken ging over het feit dat het toch onnodig is om 2 van dezelfde feesten (sinterklaas en kerst) te hebben. Dat kan wijzen naar een oproep om heel sinterklaas af te schaffen. DAAR is een groot deel van Nederland tegen. Ik inclusief. Ik denk dat de bedreiging van het feest in z’n geheel bij een grote groep mensen een gevoel heeft losgemaakt dat zich nu uit in extremere uitspraken.
    Het sinterklaasfeest is zeker al niet meer zoals het vele jaren geleden was. De status van zwarte piet is veranderd van minderwaardige, slecht Nederlands sprekende knecht die tevens de boeman was, naar een donkere man/vrouw die geintjes maakt en cadeautjes uitdeelt. Het feit dat er wat is veranderd geeft wel aan dat er een algemeen gevoel is dat het “misschien toch wel een beetje racistisch is”. Maar de verandering gaat erg traag, trager dan gewenst in onze huidige multiculturele samenleving.
    Sinterklaas moet niet worden afgeschaft, maar zou juist een ideale ingang zijn om het multiculturele gevoel wat we claimen te hebben nu eens echt vorm te geven. Maar daar moet dan wel een ander reclamebureau op worden gezet dat de Xtra Digital Agency…

  6. Het levensgevaarlijke proces dat al jaren op gang is gekomen, komt nu juist nog duidelijker naar voren.

    Door het accepteren en bagetalisseren van populistische politiek waarin diverse media en meerdere politieke partijen in mee zijn gegaan, is er een groot percentage opmerkingen/opvattingen dat voorheen onder racisme zou vallen nu opeens onderdeel van vrijheid van meningsuitting.

    “Een vrijheid dat gelijk staat aan de nederlandse waarden en normen, en als je het daar niet mee eens bent of je voelt je erdoor gekwetst dan hoor je hier niet thuis. Dus komt uit je slachtofferrol!”

    Met die tactiek is er door de populisten een bijna waterdicht systeem opgezet waarin zij alles mogen en kunnen zeggen al is het overduidelijk racistisch of discriminerend. Maar als men zich terecht ertegen verzet, dan laten zij het overkomen alsof je in de aanval komt tegen de nederlandse cultuur.
    Dat misplaatste chauvinisme is er na jaren islambashen in gebakken, en de ooit zo tolerante nederlanders hebben het idee dat alles van ze wordt afgepakt door mensen uit of van buitenlandse kom af.

    Wat grappig is, want het zijn de politici die ze hebben gebrainwashed die juist van ze profiteren en het sentiment dat ze hebben gezaait nu oogsten voor hun eigen gewin.

    Een klein voorbeeld van dat brainwash gedrag is het feit dat zelfs bij deze zwarte piet discussie, de moslims erbij worden betrokken ..door het suikerfeest af te pakken..of het hoofddoekje moet dan ook maar verdwijnen..

    Een gevaarlijk proces mijnheer van der Horst, is dat al het bovenstaande de huidige realiteit van Nederland is en dat als deze tendens zich zo door gaat zetten, het hier akelig veel gaat lijken op het begin van situaties waarvan we hoopten het nooit meer mee te maken.

  7. Alle wetenschappers en filosofen rennen de cijfers na. Wat een shock.. Analyseren de boel!
    Voordat je hoofd geboren was werden zwarten al bespot en onderdrukt. Dat is voor donkere NLers al sinds de komst naar het vaste land al zo geweest. Nu niet meer of minder.. Degenen die het racistisch denken en doen worden nu alleen meer in de spotlight gezet voor iedereen om te bewonderen. En daar gaat de ware drama om. Voorheen was het makkelijk je bij de ene of andere partij aan te sluiten. Nu wordt echter duidelijkdat de slachtoffers van deze discriminatie zich niet zo makkelijk van partij kunnen veranderen. Nu wordt echter duidelijkdat de slachtoffers van deze discriminatie zich niet zo makkelijk van partij kunnen veranderen. (je kan immers niet je zwarte huid weghalen en zo niet meer vergeleken worden met zwarte piet.) . Men zou zichzelf niet moeten afvragen ‘is zwartepiet racistisch?’ Eerder ‘vind NL het erg dat zwartepiet racistisch is?’. Het antwoord komt duidelijk naar voor in de cijfers die nu publiekelijk bewijs leveren.

    Zwarte piet afschaffen? Nee, het is cultureel erfgoed. Net als het koloniale verleden van NL.
    Maar school die 2 miljoen clowns aub even bij over onze geschiedenis en leer ze wat manieren..
    Faal van het NL onderwijs systeem imo.

  8. It’s an interesting analysis that misses an opportunity to talk about the possibility that the Black Peet tradition is not in fact racist. I think the Dutch people reacted so strongly because their beautiful children’s feast was framed as racist, and thereby forever tainted. The fact that some groups of people may understandably be a little touchy because of historical events doesn’t mean we have to allow ourselves to be browbeaten into political correctness every time they throw a hissy fit. I say: let’s throw some more “pepernoten” (Dutch Sinterklaas delicacy) in the oven.

  9. I am Dutch.
    Black Pete is our national superhero. He is one of many European expressions of a millennia old archetype. In those early days the European people did not have any knowledge about other continents. Accordingly, Black Pete does not have anything to do with etnicity.
    At the moment Black Pete is being persecuted and discrimnated against by some people – mostly foreigners who were raised in a USA racist environment – for reason of his skin being pitch black, and who project their own racist world view on their innocent victim.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *