Sarah Lucas - Christ, you know it ain’t easy
Christ, you know it ain’t easy
You know how hard it can be
The way things are going
They’re gonna crucify me
John Lennon - The Ballad of John & Yoko
Gelezen in Trouw (20 april 2006): De Hallen in Haarlem exposeert onder de titel ‘Vanitas’ een aantal religieus getinte kunstwerken van de Britse kunstenares Sarah Lucas, waaronder ‘Christ, you know it ain’t easy’, haar Jezus van sigaretten op een op de muur geschilderd rood kruis. En zoals vaker maakt de titel van de expositie mijn verwarring die het kunstwerk oproept alleen maar groter. Vanitas, dat zoveel betekent als leegheid of eindigheid, nodigt de toeschouwer uit tot een heel sophisticated interpretatie en beleving. Het banale van de sigaret op een beeld dat refereert aan het sacrale. Een soort van ultieme beeldenstorm. Een heel materiële deconstructie van het heilige, dat er alle schijn van heeft dat het in rook op kan gaan.
In die zin sluit haar Christus aan bij haar eerdere werk, zoals Bitch, de ‘two mellons and a stinking fish’, waarmee zij de confrontatie zocht met het beeld van de bitch, de vrouw als lustobject, een beeld of construct dat zij, juist door het te banaliseren, wil doorzien en ontkrachten, wil deconstrueren. Een uitspraak van Lucas in een interview met Jan Adrichem met betrekking tot het feminisme is hierbij veelzeggend. ‘Wat me interesseerde, was het hele idee, dat je de dingen totaal anders kunt zien en dat het een kwestie is van een kleine bijstelling in je hoofd’, waarbij Adrichem opmerkt: ‘Lucas’ hergebruik van bestaande goederen en materialen maakt duidelijk dat het kunstwerk voor haar niet meer is dan een van de categorieën van ‘dingen’, die mensen kunnen ‘construeren’. (…) Ze speelt met het geconstrueerde karakter van menselijke identiteiten, gedragingen en patronen.’ En dus blijkbaar ook met het geconstrueerde karakter van religie…
Maar daarnaast is de Christus van Sarah Lucas ook niet meer dan het toevallig voorhanden zijnde throwaway material, waaraan Lucas met veel geduld het moeizame proces van het loslaten van haar rookverslaving verbindt. ‘Christ, you know it ain’t easy.’ Het banale als een vorm van deconstructie: bij Lucas moeten naast beelden van vrouwen ook beelden van Christus eraan geloven.
Zie verder: www.vpro.nl/data/laat (en klik ‘materiaal’, voor het geciteerde artikel van Adrichem)
