Forum Fridininum

Ik ben vorige week naar een bijeenkomst in Leidsche Rijn (LR) geweest over de leefbaarheid van LR, getiteld “Leidsche Rijn is meer dan stenen stapelen”. Een kleine 75 mensen die op verschillende wijzen te maken hadden met het onderwerp, ofwel omdat ze in LR werkten ofwel omdat ze op andere wijzen met een nieuwbouwwijk te maken hadden. Ik woonde daar een discussie bij over vrijwilligerswerk.

De discussie werd georganiseerd door de Vrijwilligerscentrale Utrecht, die bezig is met het opzetten van vrijwilligerswerk in LR. Het gesprek ging over de problemen die zij ondervinden met het betrekken van ‘moderne’ mensen bij vrijwillgerswerk. De Centrale merkt dat de moderne mens wel bereid zich is in te zetten voor vrijwilligerswerk, maar voor beperkte tijd: niet meer vier jaar lang elke woensdagochtend kaarten met bejaarden, maar af en toe op zaterdagmiddag een uurtje. Voor sommige soorten van vrijwilligerswerk is deze verandering niet erg, maar met name voor ‘traditionele’ vormen, bijvoorbeeld sportverenigingen, is dit problematisch. De discussie over dit probleem ging 2 kanten op. Enerzijds werd er gepraat (of eigenlijk meer geklaagd) over de vraag of het mogelijk was deze mentaliteit te veranderen (conclusie: nee, althans niet makkelijk), anderzijds vroeg men zich af of er toch nieuwe, creatieve manieren waren om het potentieel dat er wel is aan te spreken en te organiseren. Een mevrouw had het idee om een online vrijwilligersbank op te richten waar mensen diensten kunnen vragen én leveren (evt. professioneel). Het idee werd vrij enthousiast ontvangen, maar mij leek het niet werkbaar, om een aantal redenen:

• De match tussen vraag en aanbod lijkt me problematisch: als iemand om hulp vraagt moet er niet pas een half jaar later zich iemand aanbieden, en het is ook niet handig als 20 mensen zich aanbieden om gras te maaien terwijl 20 anderen juist de computer gerepareerd willen hebben.
• Er is geen garantie dat het aanbod professioneel genoeg is: hoe kun je garanderen dat Sjonnie geen Beunhaas is?
• Er is geen garantie dat de vraag ‘juist’ is. Het lijkt mij dat vrijwilligerswerk bij uitstek is voor mensen die om een of andere reden dat echt nodig hebben. Gratis of voor een prikje de tuin wieden van een miljonair lijkt mij niet juist.
• Het vinden van de juiste schaal waarop de ruil plaatsvindt lijkt me moeilijk: als de vrijwilligersbank voor heel Nederland werkt, is het niet handig dat als klazina uit Veen (Noord Brabant) haar ramen gelapt wil hebben, Jaap uit Noordwolde (Friesland) moet komen. Terwijl als de vrijwilligersbank regionaal georganiseerd wordt het maar de vraag is of er voldoende mensen zijn die klusjes vragen en aanbieden
• Een laatste bezwaar bracht de directeur van de Vrijwilligerscentrale in, die opmerkte dat er juist veel vrijwilligerswerk nodig is voor mensen die niet snel via zo’n vrijwilligersbank om hulp zullen vragen, omdat ze niet durven of kunnen, bijvoorbeeld ouderen en mensen met problemen (zwervers, drugsverslaafden).

Toevallig ken ik een project dat ook een oplossing van problemen op het gebied van vrijwilligerswerk beoogd te zijn, namelijk Stichting Present. Dit is een organisatie die bemiddelt tussen mogelijke bronnen van vrijwilligerswerk (het aanbod) en de hulpverleningssector (de vraag). Terwijl de discussie voortging bedacht ik me dat dit project een aantal van mijn en andermans bezwaren oplost.

• Een juiste match is mogelijk. Stichting Present bemiddeld tussen bestaande groepen die aangeven iets te willen doen en hulpsverleningsinstanties. Als er van beide kanten voldoende aanbod en vraag is (oftewel als Stichting Present voldoende contacten met groepen en hulpverleners heeft) lijkt me een goede match niet al te moeilijk.
• De professionaliteit van de aanbieder en de juistheid van de vraag is gewaarborgd. Stichting Present (SP) kan zorg dragen voor professionaliteit door de groepen die iets willen aanbieden te screenen en te begeleiden. De juistheid van de vraag wordt gewaarborgd door de hulpverlenings instanties en zo nodig gecontroleerd door SP.
• Juist de kwetsbare groepen worden geholpen.
• De schaal is minder een probleem, omdat op lokaal niveau waarschijnlijk zonder al teveel moeite voldoende groepen gemobiliseerd kunnen worden én deze groepen waarschijnlijk bereid zijn om ook op meer regionaal of stedelijk niveau te werken. Om een voorbeeld te noemen: SP wordt op dit moment opgezet in Zwolle, vooral op basis van kerkelijke groepen, zoals katechisatiegroepen. Alleen al de vrijgemaakt gereformeerde kerk heeft tientallen van deze groepen. Ik kan me beter voorstellen dat zo’n groep bereid is om aan de andere kant van de stad een huis op te knappen, terwijl ik me niet kan voorstellen dat één individu de ramen wil lappen van iemand die een wijk verderop woont.
• Het lijkt mij ten laatste dat werken in een groep motiverender is dan in je eentje klussen.

Concluderend: ik denk dat een initiatief als Stichting Present, door een goed match-beleid, een verworteling in groepen, en een professionele werkstandaard, wel een succes kan zijn, dat een (broodnodige) aanvulling is op het huidige vrijwilligerswerkveld: én enkele problemen van het moderne vrijwilligerswerk kunnen worden opgelost én een potentieel aan nieuwe vrijwilligers kan aangeboord worden.

This entry was posted on Thursday, July 1st, 2004 at 2:15 pm and is filed under research.