C L O S E R

‘Media en politiek misbruiken discussies rond eerwraak’ - telegraaf.nl [Binnenland]

‘Media en politiek misbruiken discussies rond eerwraak’

Volgens Kadir Canatan misbruiken media en politiek de discussies rondom eerwraak; hij stelt dat er in (de formele bronnen van) islam geen enkele rechtvaardiging voor te vinden is.

Nu zie ik dat niet helemaal zo: als mensen die willen vinden, vinden ze de legitimering wel waar ze ook gaan kijken. Canatan heeft wel gelijk dat de media en de politiek veel te snel roepen dat het om eerwraak �n dus een Turks-Islamitisch cultureel fenomeen gaat. Dat is niet zo, bijna alle vormen van eerwraak in Nederland zijn, Turks-Nederlandse (als je er dan toch een etiket op wil plakken) vormen van wraak, die in Turkije niet zo snel plaats zouden hebben gevonden. Door de migratie is er bij sommige gezinnen sprake van een zeer gebrekkig netwerk waardoor derden moeilijker eerwraak kunnen voorkomen.

Dat cultuur of geloof geen enkele rol spelen, zie ik dus niet zo. Het speelt wel degelijk een rol, de vraag is alleen welke en is het zinvol om het etiket Turks en/of Islamitisch erop te plakken. Nee, het is zelfs misleidend wanneer het gaat het om mensen die in Nederland (geboren en) opgegroeid zijn. Cultuur speelt ook bij autochtonen een rol als het om moord gaat; zie bijvoorbeeld de moordpartij in Tiel; “het ging echt meer” is een nogal individualistische invulling. Dat mag je Nederlands noemen, maar hoeft niet, het is wel cultureel. Daar is de verbroken relatie in de media de oorzaak en wordt er enorm gepsychologiseerd (iets wat deels afwezig is bij vormen van eerwraak in de media).

Een opvallend iets overigens. Islamologen stellen dat eerwraak onder conservatieve Turken voorkomt, inderdaad, onder conservatieve Turken. Islamisten of andere neo-fundamentalisten moet niks van eerwraak hebben…

za 29 mei 2004, 16:17
‘Media en politiek misbruiken discussies rond eerwraak’
ROTTERDAM - De media en politiek misbruiken discussies rond eerwraak om de superioriteit van de westerse cultuur tegenover de Turkse islamitische cultuur te benadrukken. Daarmee dwingen ze de Turkse gemeenschap in de verdediging en helpen ze het probleem niet op te lossen. Dat zei prof. K. Canatan van de Islamitische Universiteit Rotterdam zaterdag tijdens een congres in zijn instelling over eerwraak in Nederland.

Volgens Canatan bestempelen overheid en pers eerwraak ten onrechte als algemeen onderdeel van de Turkse cultuur en het islamitisch geloof. Deze stereotypering heeft als gevaar dat migranten zich teleurgesteld terugtrekken. Canatan vindt dat politie en hulpverleners juist de Turkse gemeenschap moeten inschakelen om gevoelige erekwesties te signaleren en te bemiddelen bij conflicten tussen partners en families.

Eerwraak heeft plaats als de kuisheid van een vrouwelijk familielid in het geding is door ongeoorloofde, meestal seksuele contacten, met iemand van het andere geslacht. De eer van de familie moet worden gered, met soms moord als gevolg.

Volgens Canatan en andere sprekers vindt eerwraak nergens ondersteuning in de islamitische wet (sharia) of bij de algemene culturele opvattingen. ” Geen van de islamitische geleerden of juristen heeft ooit toestemming gegeven aan mensen als individuen om eigen rechter te spelen”, zei professor M. Amrani.

De islamologen erkennen dat eerwraak onder conservatieve Turken voorkomt. Dat leidt soms tot bloedvergieten, getuige een aantal zaken de afgelopen tijd. Volgens Canatan is doden bij eerwraak zeker niet de norm. Er wordt eerst naar andere oplossingen gezocht, zoals echtscheiding, als gezin wegtrekken, doen alsof er niets aan de hand is, de schande accepteren, volstaan met excuses of een rechtszaak beginnen.

Hulpverleners en politie zouden daarom samen met de Turkse gemeenschap vroegtijdig moeten signaleren en bemiddelen. Dan kunnen mogelijke slachtoffers meer worden beschermd en potentiele daders worden gewaarschuwd voor de consequenties van hun acties.

Volgens S. Aydogan van TRANSACT, een landelijk expertisecentrum voor bestrijding van seksueel en huiselijk geweld, zijn politie en hulpverleners nu onvoldoende deskundig. Ze brengen door hun handelen meisjes regelmatig in gevaar. Hij pleitte voor betere samenwerking, meer opvangplekken voor vrouwen en consistent nationaal beleid.