C L O S E R

Het artikel van Marloes Elings over Sultan Gün heeft veel losgemaakt. Hier niet zoveel, maar wel bij de brievenrubriek van de NRC. Iets van 130 hadden ze, waarvan ze een selectie hebben gemaakt. Geef de rest maar aan mij zou ik zeggen, dan zal ik eens kijken of ik er chocola van kan maken.

In de selectie wisselen principiële argumenten voor of tegen de hoofddoek zich af met de meer praktische argumenten (stel je niet zo aan). De principiele argumenten richten zich vooral op religie als privé-zaak en op de hoofddoek als symbool voor de onderdrukking van de vrouw.

Twee reacties springen eruit, namelijk die over de make-up. Terwijl Gün haar verhaal framed als een discriminatie verhaal proberen deze briefschrijvers het in een ander frame te plaatsen. Die van uiterlijke verzorging zeg maar. Of dat nou zo sterk is, betwijfel ik, maar geeft wel aan dat er mogelijk alternatieve verklaring zijn voor de afwijzingen van Gün. Natuurlijk zijn er altijd andere verklaringen te bedenken wanneer een vrouw met hoofddoek wordt afgewezen. Het hoofddoek-frame overheerst echter duidelijk; zowel bij Gün als bij de geselecteerde brieven (en dus de brievenredactie). Ik wil hier niet mee beweren dat een hoofddoek verhaal altijd onjuist is (persoonlijke noot: zit ik bij een uitzendbureau om me in te schrijven, naast een Turkse vrouw met hoofddoek. Zegt de intercedente tegen haar, je zegt dat je daar wel wil werken maar Verpakkingsbedrijf XX wil geen vrouwen met hoofddoek. Verder geen toelichting, dus daar kon ze het mee doen.)

Tot slot een kleine noot die ik toch niet laten. In verschillende reacties komt terug dat de hoofddoek de onderdrukking van de vrouwen symboliseert. Door de man dan natuurlijk. Maar waarom gaan de reacties dan niet over mannen? De hoofddoek is een ‘vrouwen-discussie’ en het handelen van de man staat nauwelijks of niet ter discussie. Dat de man onderdrukt lijkt als vanzelfsprekend beschouwt te worden. Zowel door moslima’s die een hoofddoek dragen (maar dan in de zin van bescherming tegen de man) als door de niet-moslims die tegen het dragen van de hoofddoek zijn vanwege de voortdurende ‘afwerende houding’ de symboolwerking van man-vrouwverhoudingen die ‘hier grotendeels tot het verleden behoort’.

Lees verder de brieven selectie van de NRC:

Geloof is een privézaak

Ik vind de klacht van mevrouw Gün onterecht. De Nederlandse zakelijke samenleving is onkerkelijk.

Het geloof wordt geacht een privézaak te zijn en niet geëtaleerd te worden, in welke vorm dan ook.

Ik heb nog nooit gehoord van een ‘protestant’ die kwam solliciteren, of een ‘katholiek’, dus waarom een ‘moslima’? Ondernemingen zijn afhankelijk van de percepties van klanten en verlangen daarom een dresscode die een bepaalde neutraliteit uitdraagt.

Het is dan ook niet voor niets dat mevrouw Gün wèl werk heeft gevonden bij de gemeente Amsterdam.

De gemeente is immers een monopolist die het zich kan permitteren grensverleggend te werken.

Joop Klinkhamer Amsterdam

Bank zoekt multicultureel talent

Het verhaal van mevrouw Gün is een verhaal waarvan je zou verwachten dat dat niet meer bestaat.

Niet in de Nederlandse samenleving en in het bijzonder niet in het bedrijfsleven. ABN AMRO is in tegenstelling tot de ervaringen die mevrouw Gün heeft, steeds actiever op zoek naar hoogopgeleide zeer getalenteerde jongeren. In het bijzonder jongeren met een multiculturele achtergrond. Enerzijds omdat wij geloven dat dit noodzakelijk is voor de succesvolle toekomst van ons bedrijf, anderzijds omdat dit een steeds grotere groep in onze samenleving is waar wij als financiële dienstverlener zeer zeker op willen inspelen.

ABN AMRO wil de verscheidenheid in de samenleving en in haar klantenbestand, terugzien in haar personeelsbestand. Bij het aantrekken van hoogopgeleide talenten hebben wij wel moeite om de multiculturele doelgroep te bereiken.

Edmonda A. J. Visser RA ABN AMRO Bank N.V.

Head of Recruitment Centre Nederland

Ik doe mijn hoofddoek echt niet af

Jeetje, wat was het verhaal van Sultan Gün herkenbaar! Avonden achtereen achter de pc, reagerend op de meest idiote vacatures, uitzendbaantjes, de schrik in de ogen van afnemers van een sollicitatiegesprek om naar niet te spreken van de inhoudloosheid van een sollicitatiegesprek omdat dan al is besloten dat ‘dat hoofddoekie’ het zeker niet wordt. Een keer heb ik zelfs meegemaakt dat een van mijn gesprekspartners gewoon verder ging met computeren; tijdens mijn sollicitatiegesprek! Dat was bij een zogenaamde toonaangevende publieke omroep.

Ik ben journalist van beroep en ik weet niet meer wanneer ik ben begonnen met het solliciteren naar een vaste baan. Het was in ieder geval voor mijn hoofddoek en tijdens mijn hoofddoek. Na mijn hoofddoek is er nooit geweest. Ik weiger, net als Sultan, om mijn hoofddoek af te doen. Het is mij trouwens ook nooit gevraagd of meegedeeld dat het aan mijn hoofddoek ligt.

Tot vorige week bleef ik ervan overtuigd dat achter elke afwijzing een betere kandidaat schuilging.

Het ging er bij mij gewoon niet in dat het om discriminatie ging of dat mijn hoofddoek een probleem zou zijn. Ik had de juiste papieren niet, ik paste ook niet echt bij het bedrijf. Zo wuifde ik de teleurstelling weg. Maar na het 66ste ‘goede presentatie, elk ander bedrijf zou blij met je moeten zijn’-gesprek, ga je toch anders denken. Aan de brief kan het niet liggen, want naar aanleiding daarvan is de uitnodiging gekomen.

Toch hulp inschakelen om beter te solliciteren, boekjes gekocht over wat je vooral wel en niet moet zeggen, vrienden gevraagd wat het beste is om aan te trekken.

Het mocht allemaal niet baten.

Freelance opdrachten zijn er genoeg, maar je kunt er niet echt van leven waardoor het salaris moet worden aangevuld met een uitzendbaantje.

Consequentie: geen goede verdere ontwikkeling en ontplooiing in de journalistiek.

De redacties waarop ik ben uitgenodigd voor een gesprek, zijn nog steeds ontzettend wit. Een aantal gaven aan de diversiteit te willen zoeken. Ik denk dat ze nog een tijdje wit blijven. Vooral als de hoofdredacteur van het NOSJournaal, Hans Laroes, blijft roepen dat hij niet de eerste of de laatste wil zijn die een nieuwslezeres aanneemt met een hoofddoek.

De publieke omroep is de laatste die zoiets moet verklaren.

Het NOS-Journaal wordt ook door Sultan en mij betaald.

Een studiebegeleider zei eens tegen mij: „Jouw probleem is dat je geen probleemgeval bent.” Hij heeft gelijk, denk ik. Volgende week zal ik optimistischer zijn en schuilt er weer achter elke afwijzing een betere kandidaat.

Naïma Elmaslouhi

Straks draagt ze een chador

Het verhaal van mevrouw Gün geeft aan dat zij zich nauwelijks heeft verdiept in de cultuur van het land waarin zij is opgegroeid.

De hoofddoek van de moslima staat symbool voor een manvrouw verhouding die in Nederland gelukkig grotendeels tot het verleden behoort. Generaties vrouwen hebben strijd moeten leveren om de huidige gelijkwaardige positie van de vrouw te realiseren.

Zij beseft blijkbaar niet dat de hoofddoek/sluier daarom beledigend en aanstootgevend is voor veel Nederlandse vrouwen. Bovendien verschaft zij met haar hoofddoek de mannen uit haar cultuur een vrijbrief om vrouwen zonder hoofddoek te beschouwen als vrouw van losse zeden.

Daarnaast kan iedereen constateren dat er een sluipende ontwikkeling gaande is, van al dan niet kokette hoofddoek naar sluier en uiteindelijk de chador die we steeds meer zien opduiken. Het verbaast mij niets dat een werkgever er daarom voor terugschrikt een vrouw met hoofddoek aan te nemen; voor je het weet komt zij met een hals en schouders bedekkende zwarte sluier op het werk.

Daarbij gaat het niet om religie of discriminatie op grond van religie, maar om cultuurverschillen.

Bij mijn weten verplicht de islam vrouwen niet tot het dragen van een sluier; ik ken overtuigde moslima’s die zonder sluier door het leven gaan.

I.G.G.de Lange Bussum

Hoofddoek is agressief

Ik voel de hoofddoek als een agressie die ik met moeite van me afzet door te kijken naar het gezicht.

De hoofddoek komt voort uit wantrouwen tegenover de zogenaamde zwakte van de man, waartegen de vrouw beschermd zou moeten worden door haar gedeeltelijk af te schermen.

Ik ben dan wel geen man, maar ook op mij werkt zo’n wantrouwen in, om een andere reden. Ik heb de indruk dat zo’n vrouw continu in een afwerende houding is.

Bovendien kan ik haar niet goed zien, want er mist een gedeelte van de natuurlijke uitstraling, waar haren (en nek) ook bij horen.

Zij komt zo minder authentiek over.

Verder voel ik er ook een oordeel in tegenover mij, die niet mijn haren bedek.

Barbara van Schreven Bussum

Hier wordt vals gespeeld

Voor ons is dit verhaal o zo herkenbaar.

Ikzelf ben een Nederlandse Nederlander en mijn vrouw is Turks-Nederlands. Vroeger werkte mijn vrouw op het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken en later op het Turkse consulaat in Keulen waar zij o.a. het kasbeheer deed. Zij heeft een Turks lyceumdiploma.

Toen zij naar Nederland kwam is zij direct naar de cursus Nederlandse taal gegaan. Zij voelde zich sterk en gemotiveerd en zolang zij haar haar cito-3 diploma niet had ging zij werken bij schoonmaakbedrijven en op de visafslag hier in Harderwijk. Later wilde zij een betere baan hebben en dan beginnen haar problemen. Haar Turkse diploma’s worden hier niet erkend en zij komt terecht in een arbeidsbureau- traject. Ze besluiten dat mijn vrouw voedingsassistente moet worden (een soort low-level Melkertbaan). Ze doet de opleiding en krijgt een stage in het streekziekenhuis. Gedurende de stage krijgt zij vele complimenten.

Mijn advies aan mijn vrouw was om een officiële sollicitatiebrief in het streekziekenhuis te deponeren. Maar er was op dat moment geen vacature. Wij vernamen echter van andere sollicitanten dat het hoofd-van-de-voeding er een soort onofficiële wachtlijst van sollicitanten op na hield. Dus mijn vrouw zegt dat zij ook op deze wachtlijst wilde. Dit kon eerst niet, later weer wel. Toen zij aan de beurt was kwamen er allerlei andere bezwaren zoals dat zij onvoldoende Nederlands zou spreken en dat er klachten waren geweest over de kwaliteit van haar werk.

Inmiddels is zij uitgeblust. Zij is teleurgesteld en heeft geen zin meer in schoonmaakwerk.

Ik vraag mij toch af als Nederlandse Nederlander: waarom wordt dit soort rascisme getolereerd?

Spelregel nr. 1 van een democratische samenleving is: eerlijkheid.

Wanneer een deel van de samenleving vals wil spelen, waarom moeten de anderen zich dan wel aan die eerste spelregel houden?

Bodo Nagtegaal Harderwijk

Dit is geen discriminatie

Hoofddoeken zijn bij dienstverlenende bedrijven dun gezaaid. Zeker in functies waarvan representatie en klantcontact belangrijke onderdelen zijn. Er valt zeker wat te zeggen voor de stelling dat indien bedrijven minder terughoudend zouden zijn bij het aannemen van moslima’s met een hoofddoek dit voor cliënten ook minder ‘verrassend’ zou zijn. Een advocate met een hoofddoek zou kunnen bijdragen aan de algemene acceptatie van hoofddoeken in het openbare leven. Persoonlijk denk ik dat dit een prachtig voorbeeld van emancipatie zou zijn.

Helaas werkt de praktijk anders en het verbaast mij dat moslima’s als Sultan en haar vriendinnen halsstarrig weigeren dit te onderkennen.

Ik begrijp niet dat het dragen van een hoofddoek uiteindelijk belangrijker is voor een vrouw dan het vooruitzicht van een vaste baan en inkomen naar opleidingsniveau. Sultans vriendinnen zitten thuis, nu hun hoofddoek hen belemmert in het vinden van een baan.

Ik vraag Sultan en haar vriendinnen zich niet verongelijkt te voelen. Er is in dit geval geen sprake van discriminatie. Helaas moet iedereen in Nederland zich conformeren aan de eisen ten aanzien van arbeidsuren, kleding, taalgebruik, representatie en serviceverlening die door de werkgever gesteld worden. Ostentatief vertoon van individuele (geloofs-) overtuigingen tijdens het werk worden van vrijwel niemand gepikt, want deze leiden af van het product waar het binnen het bedrijf om draait. Solliciteren in een T-shirt met de kop van Wouter Bos of met een Amerikaans vlaggetje als broche op je jasje, zal ook niet leiden tot een succesvolle afloop. Flexibiliteit is van wezenlijk belang in het bedrijfsleven, en met deze principiële houding voorspel ik je, het spijt me te moeten zeggen, weinig succes.

Laura van Baars Amsterdam

Make-up 1

Mijn man en ik hebben van gedachten gewisseld over het teleurstellende sollicitatie verhaal van Sultan. Zij wijt alles aan die hoofddoek, maar zelfs als zij die zou afzetten, dan nog zal ze niet worden aangenomen.

Kijkend naar de foto in de krant zijn wij allebei van mening dat haar voorkomen en uitstraling tegen haar werken.

Net als die recruiter zouden wij ook overrompeld worden door haar verschijning als sollicitante.

Op de foto is er een verzachtende glimlach, dat maakt veel goed.

Maar de make-up is naar onze smaak te zwaar aangezet, ze krijgt mede door de zwarte kleding een ouwelijk en zelfs hard gezicht.

Het is voor haar absoluut noodzakelijk zich door een gerenommeerde visagiste te laten voorlichten over flatterende make-up en kleding .

Joke van Ammers

Make-up 2

De foto bij het verhaal van Sultan Gün laat niet alleen een gesluierde vrouw zien maar ook een zwaar opgemaakte vrouw. Lijkt me erg verwarrend want waar dient die hoofddoek ook alweer voor? Is een hoofddoek niet bedoeld als bescherming tegen onbedwingbare mannelijke sexualiteit? Dit is dan toch op zijn minst een tegenstrijdig signaal. Een sollicitante die haar kuisheid benadrukt door een hoofddoek te dragen en tegelijkertijd haar sexuele aantrekkelijkheid benadrukt met veel make up, zo iemand zou in geval van verder gelijke geschiktheid ook mijn voorkeur niet genieten.

Ik zou Sultan Gün willen aanraden om de volgende keer eens zonder hoofddoek te solliciteren en die pas te gaan dragen nadat de wettelijke proeftijd voorbij is. Dat is misschien hypocriet maar dan weet ze wel zeker of ze om haar hoofddoek wordt gediscrimineerd, of niet.

Julius op de Beke Brussel

Neem zo’n gesprek eens op

Ik zou geen enkele reden kunnen bedenken om niet met een recordertje een sollicitatiegesprek op te nemen en dat later bij gebleken discriminatie tegen het bedrijf te gebruiken. Discriminatie is bij wet verboden en moet daarom met alle middelen bestreden worden.

Ik ken een Hindoestaanse receptioniste die werd afgewezen omdat ze een rode stip op haar voorhoofd heeft, het zou volgens de bedrijfsleider maar afleiden, te gek voor woorden.

Ik hoop dat je je draai in deze samenleving kan vinden en niet teleurgesteld naar Turkije vertrekt zoals veel goed opgeleide Turkse mensen doen. Ooit zal deze samenleving beseffen dat we mensen zoals jij, of je nou Turks of Marokkaans bent, hard nodig hebben, met of zonder hoofddoek.

Pieter Both

Geen sprankje onzekerheid

Sultan Gun heeft een geweldige opleiding en moet ongetwijfeld intelligent , ijverig en volhardend zijn. Ze heeft rechten gestudeerd zoals, naar ik begrijp, vele (islamitische) jonge vrouwen. Ik neem aan dat rechtvaardigheid belangrijk voor haar is en dat ze recht wil doen volgens het geldend rechtssysteem in dit geval in Nederland.

Voor mij betekent recht doen een zaak van alle kanten bekijken alvorens een oordeel uit te spreken.

Wijsheid en genuanceerdheid zijn daarbij onontbeerlijke eigenschappen. Deze ontbreken echter volledig in het artikel, waarvan ik moet aannemen dat het een juiste weergave van haar mening is.

Zij heeft gelijk, punt uit ! Zij wordt gediscrimineerd, punt uit !

Ongetwijfeld heeft ze bij haar sollicitaties te maken gehad met eveneens intelligente mannen en vrouwen die ook rechten hebben gestudeerd.

Maar die discrimineren allemaal?

Hoe is het mogelijk dat een intelligente jonge vrouw met een dergelijke opleiding zich de vraag niet stelt: waarom reageren ze allemaal negatief? Zou er niet, al is het maar een sprankje, begrip of onzekerheid over haar gelijk bij haar mogen zijn? Zou het echt alleen die hoofddoek zijn of vermoeden ze dat achter die hoofddoek waarvan ze nooit, nooit heeft overwogen die (ooit ) eens af te doen een ondanks haar opleiding en intelligentie star denkend wezen schuilt?

A. van der Woude Dedemsvaart

Excuus-truus

Ook ik als vrouwelijke Nederlandse kaaskop met artsexamen op zak ben zo’n tien jaar geleden meerdere malen afgewezen voor een opleidingsplaats tot KNO-arts omdat de heren toch liever geen vrouw wilden of al een vrouw hadden. Gelukkig ben ik later toch aangenomen omdat het juist weer eens tijd werd voor een vrouw en zijn velen mij gevolgd.

Tegen hetzelfde probleem lopen de moslims in Nederland nu aan. Hopelijk verbetert ook voor hen langzaamaan de situatie en kijkt er over tien jaar niemand meer vreemd op van een arts of een jurist of wie dan ook met een hoofddoek. Ik vrees alleen dat bepaalde beloningen voor het behalen van je allochtonenquotum hard nodig zijn, net als het vroegere excuus-truussysteem.

M. Dijkstra Roosendaal

Laat wapperen je haren

Het verhaal van Sultan Gün heeft mij mijn oude schrijfmachine tevoorschijn doen halen. Tegen Sultan Gün zou ik willen zeggen: Geloven in de God van de protestanten of katholieken, in de Allah van de moslims dat doe je diep van binnen in je hart! Het is heel fijn om een geloof te hebben, te kunnen bidden naar God of Allah in de stilte van je huis, je slaapkamer!

Maar al die uiterlijke vertoning met een hoofddoek of een sluier, geen hand geven aan een vrouw. Schei toch uit! Tracht als een goed mens te leven, ook vanuit jouw geloof!

Wees dankbaar Sultan, dat Allah je een goed stel hersens gaf.

Weest Hem dankbaar dat je in dit land terechtkwam waar je al jouw talenten kon en mocht onplooien.

Als je je niet wilt schikken naar de regels, die in ons land gelden, ga dan terug naar waar je geboren bent. In Marokko en Turkije zul je ook tot de ontdekking komen, dat hoofddoeken en sluiers in veel beroepen verboden zijn.

Dus Sultan, kies voor een fijne baan, die bij jouw talenten past en weg met die hoofddoek. Laat wapperen je mooie haren in de Hollandse wind!

A.M. de Leeuw-van Arkel Rotterdam

Trackback URI | Comments RSS