C L O S E R

Een mooi artikel van Hester Carvalho in NRC:  ‘Luister! Dan komt het goed’

De onvrede van de Marokkaanse ‘reality-rapper s’

Naast de Marokkaanse funrappers zijn er ook de ‘reality rappers’.

Zij zijn boos op de Nederlanders die in elke Noord-Afrikaan een terrorist of tasjesdief zien. „Nederlanders hebben wel allerlei ideeën over ons, maar nemen niet de moeite met ons te praten.”

Salah Edin zit in een lage leren stoel in zijn appartement in Alphen a/d Rijn. Op de tafel naast hem ligt het boek Macht & terreur van Noam Chomsky, over ‘de wereld na 9/11’. In de ordelijke boekenkast staat de koran naast een rij woordenboeken. Edin pakt het hoesje van zijn Nederlandstalige debuut-cd, Nederlands Grootste Nachtmerrie . Daarop is hij te zien, net als Mohammed B. kaal en met baard en in de pose die de moordenaar van Theo van Gogh aanneemt op de politiefoto.

Het leidde er zelfs toe dat de gratis krant DAG half juni bij een bericht over Mohammed B. een foto van de cd-cover plaatste, tot woede van Salah Edin.

Met het hoesje verwijst Salah Edin (26, echte naam Abid Tounssi) naar Nederlanders die „iedere Noord-Afrikaan voor terrorist aanzien”. „Ik heb dezelfde problemen als Mohammed B.”, zegt hij. „Maar ik ben een rapper en ik kies een andere oplossing. Een debat moet je oplossenmet een debat, staat in de koran. Aan de andere kant: als je met wapens wordt aangevallen, moet je je wel met wapens verdedigen.”

Salah Edin is boos.Hij is boos op de Nederlandse samenleving die jonge Marokkanen op een negatieve manier benadert en over één kam scheert. Boos op de media die deze jongeren als criminelen afschilderen.

En erger: als een Marokkaanse jongere een weerwoord wil geven, vindt hij nergens gehoor: „Want de overheid is bang dat de mensen de ogen worden geopend”, zegt Edin.

Het antwoord op deze negatieve beeldvorming is nu te vinden in de Nederlandse hiphop-underground.

Daar maakt een aantal rappers van Noord-Afrikaanse afkomst de onvrede over hun positie in Nederland tot onderwerp van hun nummers – zoals Algerino in Bergen op Zoom, Salah Edin in Alphen a/d Rijn en Feis in Rotterdam.

Dit zijn ‘realiteitsrappers’, geen blingbling-rappers. Hun toon is hard over de Nederlandse samenleving, hard over de overheid en hard over zichzelf. Niet voor niets noemde Salah Edin zijn cd Nederlands Grootste Nachtmerrie (met nummers als T. H. E.O., oftewel ‘Te leurstelling, Haat, Ergernis & Onbegrip’) en heet die van rapper Algerino Staatsvijand Nr.1.

Dit zijn geen knuffelmarokkanen als Ali B. Hun teksten liggen eerder in de lijn van Raymzters grimmige Kutmarokkanen?!! , uit 2003. De geuzennaam ‘kutmarokkaan’ is inmiddels wijd verbreid.

Zo rapt Salah Edin in zijn nummer Het Land Van over Nederland: „Het land waar ik geboren ben, maar waar kom ik vandaan?/ ‘t land dat mij bestempelt als kutmarokkaan”.

De ergernissen-Top 3, blijkt uit hun teksten, bestaat uit onderwerpen als de stereotypering van Marokkaans- Nederlandse jongeren als ‘tasjesdief en zwartrijder’, de stereotypering van Marokkaans- Nederlandse jongeren als radicale moslimterrorist, en de Joods-Israëlische houding in de Arabische wereld.

In een lunchroom in Den Haag vertelt rapper Algerino (30 jaar, geboren als Nadjim Tsouli, met een Algerijnse moeder en een Marokkaanse vader) over zijn teksten. Algerino, die International Business & Language studeerde in Rotterdam, is nu regiomanager bij een uitzendbureau hier om de hoek.

Hij woont in Bergen op Zoom. „Ik heb het over van alles: van seks tot integratieproblemen. Ik vertel over de dingen waar ik zelf mee te maken heb, over bepaalde frustraties, en wat daar de oplossing voor kan zijn.”

Wat zijn die frustraties? „Nederlandse jongeren van Noord-Afrikaans afkomst worden altijd neergezet als criminelen en radicalen.

En we staan schaakmat.Want als je uitlegt waar je als Marokkaan mee te maken krijgt, zoals discriminatie op de arbeidsmarkt, noemen ze het ‘s l a ch t o f f e r g e d r a g ’, dat nieuwe modewoord. En als je niets uitlegt, ben je niet geïntegreerd. Zo kun je het dus nooit goed doen! Ik zie het bij mijn vrienden, zelfs de meest intellectuele Nederlanders van Noord-Afrikaanse afkomst hebben er zo langzamerhand geen zin meer in. „In mijn nummer Je Weet Niks leg ik uit hoe het is om als Noord-Afrikaan in Nederland te wonen. Dat mensen wel allerlei ideeën over ons hebben, maar nooit de moeite nemen om met mij te praten.”

De rappers zeggen: als de overheid iets aan jongeren wil duidelijk maken, gebruikt ze daarvoor graag hiphop. Maar als jongeren via hiphop iets aan de politici willen zeggen, luistert niemand. „Er is geen ‘Marokkanendrama’”, zegt Salah Edin, verwijzend naar het boek van Floor Jurgens, dat onlangs verscheen, over de achtergronden van criminaliteit bij jonge Marokkanen. „Het enige drama is dat er niet naar ons geluisterd wordt. Als er iets mis gaat, praten ze alleen met de hulpverlen ers.” „Luister! Dan komt het vanzelf goed”, zegt Algerino.

Net zoals rap in Amerika sinds begin jaren tachtig een uitlaatklep is voor zwarte jongeren in de verarmde wijken, brengen deze Marokkaanse rappers verslag uit over hun leven: over discriminatie op de arbeidsmarkt, hun vermeende slachtoffergedrag, moslimhaat, radicalisering, de verdeel-en-heerspolitiek van de overheid. Het komt allemaal langs in veelal plat Amsterdams, Alphens of Bergen op Zooms, waarin ‘s t r ij d ’ klinkt als ‘strèèd’ en ‘t ij d ’ als ‘tèèd’.

Salah Edin en Algerino rappen fel en nadrukkelijk, alsof woorden ballen zijn die door een flipperkast stuiteren. En al zijn ze nog niet bekend bij het grote publiek, ze zijn al jaren bezig. Salah Edin trad op in 36 landen, waarvan een groot aantal in de Arabische wereld. Hij heeft zijn baan als storingsagent bij Nuon inmiddels kunnen opzeggen.

Na Nederlands Grootste Nachtmerrie, verschijnt van Salah binnenkort ook de Arabisch-talige cd Horr (‘Puur’), speciaal voor het publiek in Marokko en het Midden-Oosten.

Op Horr heeft Salah een andere stijl dan in het Nederlands. Hij vloekt minder („dat begrijpen ze daar niet”), en hij liet voor die cd een groot deel van de muziek uitvoeren op authentieke Arabische instrumenten als bendir (basdrum) en saz (snaarinstrument). „De essentie van hiphop is voor mij de maatschappijkritiek”, zegt Salah. „In de Arabische wereld hoor je op de radio vooral liefdesliedjes – terwijl er een oorlog gaande is. Hiphop is daar nu in opkomst, en daar haak ik op in met nummers over huiselijk geweld en over de strijd tussen Israël en de Pal e s t ij n e n . ” Ook op Nederlands Grootste Nachtmerrie staat een nummer over de Palestijnen, Paradijs Is Nu.

Salah Edin verplaatste zich in de gedachten van degene die een zelfmoordaanslag voorbereidt. „Wa t gaat er op zo’n moment door je heen? Heb je zwetende handen?”

Hij prevelt een paar tekstregels voor zich uit: „God geef me de kracht om mijn taak te vervullen/ leid me naar het pad van uw hemelpoort.”

Salah Edin kwam in april in het nieuws toen de SGP zich boos maakte over zijn videoclip bij het nummer Het Land Van. Hierin transformeert Salah van een gewone jongen in een Mohammed Blookalike, met baard en explosievengordel.

Volgens de SGP zet de clip aan tot terrorisme en radicalisering.

Volgens Salah is het de enige manier om aandacht te krijgen. „Je moet shockeren”, zegt hij. „Al die tijd is er niet naar me geluismij geluisterd.

geluisterd. Nu worden ze ineens wakk er.”

Ook Algerino heeft internationaal al faam. In 2004 maakte hij de Engelstalige cd 2 Hot 2 Handle, in opdracht van de internationale Freefight federatie. Als in Korea, Japan of Amerika freefighters een arena binnen komen, worden ze begeleid door Algerino’s Engelstalige raps.

Op zijn nieuwe cd Staatsvijand nummer 1 – vernoemd naar een nummer van de Amerikaanse rapgroep Public Enemy – rapt hij voor het eerst in het Nederlands. „Ik vind het belangrijk dat je je goed kunt uitdrukken”, zegt Algerino. „Dan word je eerder serieus genomen.”

Het grootste probleem in Nederland is nu, volgens hem, dat Marokkanen steeds op hun Marokkaan- zijn worden aangesproken. „Er wordt altijd gehamerd op de verschillen. Maar wij willen gelijkwaardig worden behandeld, en als gelijken worden aangesproken. We willen klootzak genoemd worden, geen Marokkaanse klootzak.”

In Amsterdam-West, vlakbij het August Allebé-plein waar in 1998 gevechten uitbraken tussen groepen Marokkaanse jongeren en de terd.

politie, wonen de broers Mo en Brahim Fouradi. Vandaag komen ze samen in het kantoor van hun manager, aan de Sloterplas, in Osdorp.

Anders dan Salah Edin en Algerino, noemen Mo (25) en Brahim (21) zichzelf ‘fun-rappers’. Ze zijn van Marokkaanse afkomst, maar Marokkaans-zijn is geen onderw erp.

Hun nieuwe single, Flipmuziek, is een opgewonden liedje met zomerse beats, en teksten als: ‘Flip ‘m nog een keer/ We doen je boxen weer eens zeer/ Play replay die tape/ Dit is sexy dit is heet’. „Het gaat over gek doen, verder over niets”, zegt Mo. „Wij zijn geen realiteitsrappers.

We vinden het belangrijk om maatschappelijk betrokken te zijn, dat hoort bij rap”. Maar wel met een zekere omzichtigheid, vindt Mo: „We geven een eigen visie, geen haatgevoel.”

Mo: „Ik vind het goed wat die anderen doen, Salah en Algerino.

Maar wij zijn vrolijke jongens die een goed leven hebben en nooit in de problemen zijn gekomen.”

Beiden studeren: Mo doet commerciële economie, en Brahim studeert Media & Entertainment Management.

Ze hopen eens een Top- 10 hit te scoren, daarna willen ze werken achter de schermen in de entertainmentbranche. Brahim: „We merken ook wel dat Marokkanen scheef worden aangekeken.

Vooral toen Theo van Gogh was vermoord.” Mo: „Dan vinden wij het vooral leuk om mensen te verrassen en hun vooroordelen te ontkrachten.

Dat wij anders zijn dan die andere Marokkanen, zeggen ze dan. Maar dat is niet zo. Negentig procent is zoals wij.”

‘Nederlands Grootste Nachtm e rr i e ’ van Salah Edin is verschenen bij TopNotch; Algerino’s ‘Staatsvijand nummer 1’ is uit als mixtape.

‘We worden scheef aangekeken, vooral na de moord op Theo van Gogh’

Dit zijn geen blingbling-rapper s, en ook geen Ali B.’s

Rapper Salah Edin: „Ik heb dezelfde problemen als Mohammed B.” foto Bas Czerwinski

Rapper Algerino: „We willen klootzak genoemd worden, geen Marokkaanse klootzak” foto Bas Czerwinski
RAYMZTER: ‘KUNSTMAROKKAAN’

Raymzter (Raymond Renssen, 27) maakte in 2003 het nummer Ku t m a - ro k ka n e n ? ! ! , naar aanleiding van een opmerking van Rob Oudkerk, toen wethouder in Amsterdam.

Dankzij Ku t m a ro k - ka n e n ? ! ! was Raymzter in één klap bekend. In het nummer nam hij stelling tegen het stereotiepe beeld van jonge Marokkanen.

Volgens Raymzter zagen autochtone Nederlanders in iedere Marokkaan een dief of terrorist.

Zo rapte hij: „Ze kijken me aan alsof ik vloog in de Twin Towers”. En: „Shit als dit kan mijn dag bederven/ als ik langs een vrouw loop en ik zie haar d’r tas verbergen.”

Nu zegt Raymzter over Ku t m a ro k ka n e n ? ! ! : „Het heeft een discussie op gang gebracht. Eindelijk hoorde je mensen over het onderwerp praten, op het werk, in de tram. Inmiddels ben ik verder. Ik heb het niet speciaal meer over die typering.

Wel over racisme, maar niet uitsluitend over Marokkanen.

Ik heb net een rap gemaakt over zigeumeer zigeuners, zigeuners, de Roma, voor de campagne van Amnesty, Make Some Noise. „Laatst had ik een nieuw nummer geschreven waarin het woord ‘kunstm a ro k ka a n ’ vo o rko m t .

Dat vind ik wel een goede transformatie: van kutmarokkaan tot kunstzinnige M a ro k ka a n . ” ners,

foto Lex van Rossen

Trackback URI | Comments RSS