C L O S E R

ISIM director Asef Bayat recently presented a paper “Does Islam Have No Fun?”

“Does Islam have no fun? So, why is that Islamists are so apprehensive of the expression of everyday pleasures– singing, dancing, mundane festivities, private parties, bustling street corners, and secular celebrations? The paper attempts to explore the logic behind Islamists’ fear of “fun”– a metaphor for the articulation of individuality, spontaneity, joy and lightness. I argue that anti-fun sentiments are not necessarily rooted in Islamic doctrine, nor are they necessarily religious. Rather, they represent a particular regime of power.”

What is fun and what is not fun is not that obvious. Some things you can have fun with and some things you can make fun of. What fun is is decided based upon specific historic trajectories of every category of people. Fun is for example watching the Mickey Mouse comics. For some anyway, I find them very boring. Others apparently find them evil such as Islamic scholar Muhammad Munajjid according to a Memri translation:

What is the position of Islamic law with regard to mice? The Shari’a refers to the mouse as “little corrupter,” and says it is permissible to kill it in all cases. It says that mice set fire to the house, and are steered by Satan. The mouse is one of Satan’s soldiers and is steered by him. If a mouse falls into a pot of food - if the food is solid, you should chuck out the mouse and the food touching it, and if it is liquid - you should chuck out the whole thing. Because the mouse is i-m-p-u-r-e!

According to Islamic law, the mouse is a repulsive, corrupting creature. How do you think children view mice today - after Tom and Jerry? Even creatures that are repulsive by nature, by logic, and according to Islamic law have become wonderful and are loved by children. Even mice. Mickey Mouse has become an awesome character, even though according to Islamic law, Mickey Mouse should be killed in all cases.

People had fun with that remark (so backward!) and find it scary at the same time (poor innocent mouse, it is just a comic!) and probably the ‘death sentence’ for Mickey Mouse contributed to making it into a fatwa; both reactions clearly linked to the current Islamdebate in the Netherlands and fairly recent national and international events and therefore not to be taken as self evident. As pointed out earlier it was a loose remark of Muhammad Munajid commenting on the influence of ‘the media’ and certainly does not qualify as an offical fatwa. Muhammad Munajid posted a response to his Mickey Mouse remarks on Youtube: HERE.

Another issue people could have fun with are the revelations of daughters of radical imams, in particular those who have gone astray by going into the erotic business. An example of this is the daughter Yasmin (who has changed her name from Youssra) of Omar Bakri, in Dutch reports about this issue usually refert to as ‘hate-imam’ or ‘radical imam’, who has become a pole-dancer.  It is fun for some because it seems to be the opposite ofwhat her father wants, or maybe her father even paid for her breasts? Or as the fun result of what goes around comes around?Not a surprise of couse Omar Bakri (whose lessons I followed a few years ago in the chatroom of his organisation back then) himself denies the whole story:

All these vulgar accusations are completely fabricated and unfounded and cannot be accepted by any sane person without proof, except the one who is a kaafir (non-Muslim), or the one who is envious or the one who has a grudge against Islam and its people.And this girl (if she does exist) has nothing to do with my family regardless. And indeed I never did and never will have any interview with those pornographic newspapers like the Sun or its associates, who continue to publish lies and fabricate stories and interviews against those Islamic activists and Mujahideen.
sss
The Sun newspaper is aware that in this day and age, it is quite possible to fabricate any accusation and attribute it to any Muslim activist without him having the ability to defend himself or his honour. This is even more so particularly when they discover that the Muslim activist is holding firmly onto his Islamic principles, that he will never arbitrate to the man-made law or to any man-made court, whether British or otherwise for whatever reason, because it is known that to arbitrate to man-made law is an act of apostasy which takes one out of the fold of Islam.

The truth is that my family comprises of six children (three males and three daughters); Muhammad (30 years old, married with 2 children); Yussra (27 years old, married with 3 children); Abdul Rahman (21 years old, married); Rukan (18 years old, married with no children); Rayah tul Islam (13 years old) and Bilal (10 years old).

It is known amongst my family and my beloved ones and my students that my family is a very conservative family with an Islamic upbringing that abides by the Islamic commandments and that none of them are engaged in any prohibited professions (according to Islam) or even those occupations which could cast doubt.

I’m not going to say here who is wrong and who is not because I don’t know and maybe it would spoil the fun for some of us. In all cases having fun with people or making fun of (or not) says at least as much about the people having fun then about the objects of fun.

Etnische registratie van criminelen dient vooral om de tweedeling autochtoon-allochtoon te bestendigen, geeft slechts een schijn van verklaring waarom de dingen gebeuren en laat zien dat de PvdA dezelfde uitgangspunten deelt (maar niet de stijl) als de PVV. Continue Reading »

Cohen zei waar het op stond. Het mishandelen van ambulancebroeders wordt in Amsterdam vooral gedaan door ‘onze Marokkaanse medeburgers’. Als door een wesp gestoken kwam daar kritiek van SMN. Als door een web gestoken reageren ook daar weer de kampioenen van het benoemen op.

Benoemen is in. Het betekent zeggen waar het op staat, taboes doorbreken en is niet zo soft als de boel bij elkaar houden. Dat maakt het benoemen bijna tot een ritueel: handelingen, uitgevoerd door een groep, met minimaal één symbolische betekenislaag. Er is hier meer dan één symbolische laag. Het benoemen (in dit geval van ‘Marokkanen’) maakt de groep ‘zichtbaar’. Het spreken over Marokkanen in dit geval is een soort speech act zoals de uitspraak: ‘ik beloof dat’ ook is. Met het uitspreken ervan wordt de handeling verricht. Een tweede laag is dat het een (schijn-)zekerheid geeft; een probleem kan pas worden aangepakt als duidelijk wordt wat het probleem is. ‘Marokkanen’ geeft daarbij duidelijk aan waar het probleem ligt: niet bij ‘ons’. (slaakt zucht van verlichting). Meestal geldt ‘De Wet van Koelman‘ en is er altijd wel iemand die de islam er ook bijsleept. De volgende laag is dat dit een soort retorische truc om mensen die krachtdadigheid, objectiviteit en realisme suggereert en daarmee (als een soort cirkelredenering) het benoemen noodzakelijk te maken. Het is een retorische truc die van ‘Marokkanen’ het passieve object maakt en van ‘de Nederlander’ een subject maakt die wel eens zal vertellen hoe de ander zich dient te gedragen. De reactie van SMN is in dit vertoog een politiek correcte reflex van mensen die ‘de waarheid’ niet onder ogen willen of kunnen zien.

De vraag is niet zozeer of het stigmatiserend is (dat is het) en of cultuur een rol speelt (en het daarom noodzakelijk is om de etniciteit te benoemen); cultuur speelt namelijk altijd een rol. Of het nu ‘Marokkanen’ zijn die een ambulance broeder meppen en steken of ‘Nederlanders’ maakt niks uit. De vraag is welke cultureel repertoire een rol speelt. Voor jongeren die hier geboren en getogen zijn is dat altijd een repertoire dat we (met alle diversiteit) een ‘Nederlands’ repertoire noemen. Voor jongeren uit Amsterdam geldt hetzelfde voor een ‘Amsterdams’ repertoire, voor jongeren geldt een ‘jongerenrepertoire’, voor migrantenjongeren een repertoire dat beinvloed is door de migratie en voor jongeren met ouders uit Marokko is dat altijd een repertoire dat beinvloed is door het repertoire van ouders (dat per definitie ook gemengd is vanwege hun periode hier, leeftijd, migratie enz.). En dan laten we het onderscheid tussen (drie groepen) Amazigh en Arabieren nog maar even zitten.

Dus over welk repertoire hebben we het als we het over ‘Marokkanen’ hebben in het geval van deze Marokkaans-Nederlandse jongeren in Amsterdam? Over jeugdcultuur, Amazigh, Marokko nu of 40 jaar geleden, ‘Nederlandse’ cultuur? U ziet het benoemen van ‘Marokkanen’ mag duidelijkheid suggeren en zelfs het begin van een oplossing, het is zo vaag als het maar zijn kan en het suggereert nog niet het begin van een oplossing. In feite alleen meer vragen.

Dus waarom dan toch op die manier. Eigenlijk al een beetje aangegeven natuurlijk, maar het gaat verder. Het stelt websites als Geenstijl.nl in staat om iedereen over één kam te scheren en daarbij zelfs glashard te liegen (door te stellen dat de jongen die de ambulancebroeder neerstak dezelfde is als de groep (!) die de overlast bij het Mirandabad veroorzaakte - allemaal ‘diezelfde beestjes‘ niet waar?). Het geeft ons een goed gevoel. Immers als we ‘Marokkanen’ zien die het goed doen dan zijn ze geintegreerd en spreken we nog wel over Medelanders of zo, maar als ze crimineel zijn zijn ze slecht geintegreerd. Alsof er in de Nederlandse cultuur geen criminaliteit voorkomt. Het schept een schijnwereld waarin de ‘Nederlanders’ zich goed kunnen voelen ten koste van de ander. Het ‘benoemen’ gebeurt immers door ‘Nederlanders’; is het u ook opgevallen dat de beschuldiging van ’stigmatisering’ ook een vorm van benoemen is, maar dat dat niet zo benoemd wordt…?  En waar ging het ook al weer om? Om de aanvallen op hulpverleners; een zeer ernstig maatschappelijk verschijnsel. En dan gaan we het over de afkomst van de daders hebben? Dit ritueel is daarmee ook een vorm van magisch realisme waarin kleine alledaagse zaken in een overdreven taal worden verteld (in dit geval Marokkanen, terreur, onaangepast, kutmarokkanen), terwijl de belangrijke zaken op een nuchtere manier worden verteld (bijna als bijzaak). Het legt de verantwoordelijkheid bij de ander, immers waarom doet de SMN niet zelf iets aan deze voorvallen? Het is hun volk, niet de onze, niet onze verantwoordelijkheid. Dit magische scheppen van schijnrealiteit, zekerheid en precisie is daarmee eigenlijk precies het omgekeerde van wat het pretendeert. En intussen wachten we op het volgende slachtoffer.

Er is al enige tijd het nodige te doen over moslims die zich beledigd zouden voelen. U herinnert zich de cartoon-affaire nog wel en submission en fitna en zo kunnen we er nog wel een paar opnoemen. En dat doen mensen dus ook. Bij de meeste van die zaken vallen drie dingen op:

1. De rol van wetenschappers die door middel van pseudo-wetenschappelijke charlatanerie in boekjes en columns hun positie misbruiken.
2. De de rol van sommige weblogs en criticasters die niet noodzakelijkerwijze racistisch of islamofobisch zijn, maar wel leiden aan een islamiseringsneurose en daarbij gebruik maken van grove generalisaties.
3. En dit alles als onderdeel van de schijnbare noodzaak die er is om moslims te provoceren en hun afkeer daarvan te problematiseren of als die afkeer er niet is om deze te construeren en vervolgens te problematiseren; resulterend in een poging om moslims te onderwerpen door middel van vernedering.

Continue Reading »

Eén van de belangrijkste discussies momenteel gaat over de verhouding tussen het religieuze en het seculiere, de grens daartussen in het publieke domein. Over het algemeen wordt daarbij het nodig gezegd over religie en vooral gezwegen over het seculiere. Daarmee toch enigszins aangevend dat het laatste de norm is of toch in ieder geval vanzelfsprekend. Dat is het natuurlijk niet en daarom is het altijd aardig om eens wat bij te lezen over seculier-secularisering-secularisme. Zeker als dat gebeurt in een interessante, goed leesbare, heldere en accurate uiteenzettingen zoals nu bijvoorbeeld op God.voor.dommen in een entry over de scheiding kerk-staat en nog één over het neutraliteitsbeginsel (een illusie mijns inziens, maar wel een krachtige).

Deze discussies kennende is de stap naar de vraag: hoe verhoudt het secularisme zich in de praktijk en als ideaal ten opzichte van de Islam, niet zo groot meer. Twee verslagen hierover zijn geschreven door Kamal Essabane en verschenen op Wijblijvenhier.nl. De genoemde vraag was onderdeel van de bijeenkomst georganiseerd door Avicenna waarbij Tariq Ramadan en Asma Barlas de degens kruisten over islamitisch feminisme en islam en secularisme. Dergelijke discussies lijken wellicht allemaal wat zwaar en abstract, maar keren niettemin voortdurend terug (soms op de achtergrond). De positie van moslims en de discussies daarover zijn niet alleen terug te voeren op de vraag of we moslims nu wel of niet mogen, maar hebben ook te maken met het religieuze-seculiere zoals nu bijvoorbeeld in de discussie over religieuze huwelijken onder moslims, maar ook om te begrijpen welke kunst nu bijvoorbeeld weliswaar kwetsend kan zijn maar toch moet en andere kunst ook kwetsend kan zijn en eigenlijk maar beter kan, is het van belang de verhouding tussen het seculiere en religieuze in het achterhoofd te houden. Het is vooral die kunst of die reacties daarop die volgens de ene partij een overschrijding inhouden door het seculiere naar het religieuze of volgens de andere partij van het religieuze naar het seculiere die telkens de grootste commoties oproept.

In het programma Pauw en Witteman van 14 april jl. zegt Jeroen Pauw tegen Mohammed Cheppih (die te gast is vanwege de plannen voor een jongerenmoskee):

Is de Islam een godsdienst die ruimte heeft voor polderen, voor verlichting?

Cheppih: Jazeker.

Pauw: Maar waarom merken we daar zo weinig van?

Continue Reading »

Tags: fawaz, marcouch, pauw en witteman, suhayb salam

We moeten Fitna bekijken voor wat het is, niet een documentaire die ‘de waarheid over de islam’ onthult, noch een filmvoorstelling die de mening van de Nederlandse bevolking over de islam weergeeft, maar een daad van politieke propaganda gemaakt door een Nederlandse politieke leider die de verschillende dimensies van het leven van moslims en niet-moslims probeert te reduceren tot één dimensie die alles zou overheersen: de islam.

De Koranverzen en de krantenkoppen in het filmpje maken dit het best duidelijk. Ik heb er enkele geselecteerd die ik hieronder bespreek. (zie ook Verbal Jam) Continue Reading »

Tags: fitna, wilders

UPDATE: On request, a shorter version in Dutch is also available now. Read it HERE.

Several Dutch and international blogs celebrate the release of Fitna as being an example of freedom of expression, or exposing the ‘truth’ of islam, exposing the horrors committed by Muslims, or just waiting for riots, or thinking it is actually accurate . We should however view Fitna for what it is, not a documentary revealing the truth about Islam, nor a film showing the view of Dutch people concerning Islam but an act of political propaganda made by a Dutch political leader trying to reduce the multidimensionality of the lives of Muslims and non-Muslims by using an adversarial ritual. It is a ritual that depict war against one another and people who have to face and overcome challenges.

There are some clear examples of this and I have made a selection of those. In Dutch you can see some at Verbal Jam about the Quran verses. I have included them as well but I will also go into the matter of the newspaper headlines Wilders use. Continue Reading »

Tags: fitna, movie, wilders

Alles wat verder nog mogelijk zou zijn als eigen categorie dat is de categorie waarin dit weblog genomineerd is voor de Dutch Bloggies.

Ik ben best tevreden met de nominatie ook al is ie voor de longlist en val ik er misschien wel uit als de shortlist uitkomt. Het is namelijk altijd wel leuk (vind ik dan) om ergens voor genomineerd te worden en ik behoor dan ook niet tot de categorie zeurkousen die de bloggie nu al weigert. Een tweede reden dat ik er blij mee ben is dat deze categorie waarin Closer valt dus eigenlijk een categorie bloggers is, die niet in te delen is in de bestaande categorieen. Omdat we een eigen genre vormen of zoiets? Geen idee, maar het doet me wel deugd. De concurrentie is sterk, kijk maar naar de overige mededingers in deze categorie:

Bourgondie.nl
Crossmedialog.nl
Erwblo
Friet Wagd Bankje
Ik en mijn Lada
KampeerZaken.nl
Nijmegen Centraal
Vinama
Wat eet ons

Stuk voor stuk erg leuke sites. Vraag blijf natuurlijk wat voor categorie zou Closer zijn als het mogelijk is als eigen categorie? Ik denk dat van ‘persoonlijk onderzoekslog’ . Op deze site staat vanalles wat met mijn promotie-onderzoek onder Marokkaans-Nederlandse moslimjongeren in Gouda te maken en mijn nieuwe onderzoek over Salafisme. Het gaat hier om een verzameling van berichten (verslagen en opinies) in de media, korte uiteenzettingen over mijn onderzoek, eigen bespiegelingen over actuele zaken, soms een toelichting op actuele zaken en zo nu en dan zelfs een scoop. Daarnaast een overzicht natuurlijk van allerlei ‘islam’sites maar ook van weblogs van sociale wetenschappers. Het is een persoonlijk weblog omdat er af en toe informatie over mijzelf in staat of over mijn andere interesses. Het is ook persoonlijk omdat mijn eigen teksten hier geen volledig wetenschappelijk verantwoorde bespiegelingen zijn, maar eerder gedachtenspinsels, werk in uitvoering en kladversies van wat ik misschien nog eens ga publiceren.

Dit alles onder de vlag van Religionresearch.org waar meer vergelijkbare sites onder thuishoren. Zie de websites van Johan, Peter en Marten. Ik denk dat wij daarmee een beetje voorlopers zijn in Nederland (als ik dan toch een beetje onbescheiden mag zijn). In het buitenland bestaan dergelijke sites al langer zoals bijvoorbeeld het weblog van Juan Cole, Gary Bunt, Julaybib en natuurlijk Marc Lynch.

Een tijd geleden te lezen op Geenstijl.nl:

Geenstijl.nl - Hiep hiep HOERA voor WC Eend!
Mogen wij u hartelijk danken voor het eens te meer aantonen dat internet-verkiezingen volstrekt ridicuul en onbetrouwbaar zijn

En daar hebben ze natuurlijk gelijk in. Geenstijl heeft dat zelf door diverse manipulaties overvloedig aangetoond. Daar zijn ze, met gebrek aan andere wapenfeiten, erg trots op en daarom is het ook zo opmerkelijk dat ze de verkiezingen van politicus van het jaar aangegrepen hebben om manipulaties aan de kant van christelijke jongeren aan de kaak te stellen. Geenstijl.nl noemt dat poll-fraude en eiste dat de hele top 5 eruit gehaald zou worden en dit terwijl men bij eerdere eigen manipulaties toch wel eiste dat de uitslag gerespecteerd zou worden.

Nu heeft uiteindelijk Geert Wilders de verkiezing gewonnen en deels begrijpelijk is dat wel gezien zijn vermogen het politieke debat te beheersen en zelfs ten dele de agenda te bepalen (los wat je er verder van ook mogen vinden). Daar is men bij Geenstijl.nl wel blij mee. Dat er, mede naar aanleiding van de berichtgeving op Geenstijl.nl, ook vanuit de hoek van Geert Wilders aanhangers opgeroepen om allemaal op Geert Wilders te stemmen en de stemming de manipuleren, maakt dan schijnbaar ineens niet zo veel uit. Geenstijl.nl zet zich hier toch wel lelijk te kijk als een stel hypocriete moraalridders.

Het is altijd interessant om te zien hoe mensen met bepaalde cijfers aan de haal gaan. Even vergetend dat cijfers op zich helemaal niks zeggen als je de sociale en de onderzoekscontext niet kent. Ik heb er al eerder over geschreven.

Natuurlijk waren er deze week ook onvermijdelijke statistieken op basis van onderzoek onder moslims over afvalligheid, in opdracht van Nova. En ja hoor maar liefst 6% van de moslims vindt dat zij (als individu) geweld mogen gebruiken tegen afvalligen. Een duidelijk cijfer toch?

Nou nee niet echt.

Continue Reading »

Frank Buijs is gisteren, op 58-jarige leeftijd,  onverwacht overleden tijdens een wandeltocht in Zwitserland. Buijs werkte onder meer voor het Instituut voor Migratie en Etnische Studies (IMES) waar hij zich toelegde op onderzoek naar radicalisme en extremisme.

Hij promoveerde in 1995 op het proefschrift ‘Overtuiging en geweld. Vreedzame en gewelddadige acties tegen de apartheid‘. Hij deed onderzoek naar verschillende minderheidsgroepen, arbeidsmarktvraagstukken en onderwijs. Daarnaast publiceerde hij over vraagstukken van multiculturele democratie en aspecten van extremisme en politiek geweld. Ook publiceerde hij over de problemen en perspectieven van de Humanistisch Geestelijke Verzorging in de krijgsmacht. Sinds 2000 verrichtte hij bij de Universiteit van Amsterdam in opdracht van NWO onderzoek naar Islamitisch Radicalisme in West-Europa.

In 2006 schreef hij samen met Atef Hamdy en Froukje Demant het boek Strijders van eigen bodem over radicalisering onder moslims. Dit onderzoek werd gestart n.a.v. de moord op Theo van Gogh. Samen met anderen richtte hij het Centrum voor Radicalisme en Extremisme Studies op.

Met name vanaf 2006 heb ik Frank Buijs leren kennen als een gedreven onderzoeker met een grote kennis op het gebied van radicalisering en extremisme en een grote betrokkenheid bij zijn onderzoeksvelden.  De vele gesprekken die we telefonisch en face-to-face gevoerd hebben, waren altijd zeer hartelijk, gezellig en nuttig. Ik heb hem leren kennen als iemand met sterke persoonlijke overtuigingen, maar ook iemand die toch altijd de tijd nam om naar tegengestelde meningen en andere perspectieven te luisteren en zich daarin te verplaatsen. Hij zat nog vol allerlei plannen. Zijn persoon en zijn inbreng in het wetenschappelijk debat over radicalisering en extremisme in Europa zullen zeker gemist worden.

Ik wens zijn collega’s en familie veel sterkte.

Zo dat was me het weekje van de belediging wel. En dat met één programma: Bimbo’s en Boerka’s.

Eerst de aankondiging waarbij te zien is dat Suhayb Salam tijdelijk de uitzending verlaat en vervolgens het gesprek tussen de meiden van halal en Hans Teeuwen.

De één vindt dus de aanblik van een minirok aanstootgevend terwijl andere mensen een dergelijke mening weer aanstootgevend vinden. De meiden van halal vinden de uitlatingen van Hans Teeuwen over islam en over hen beledigend en weer anderen hebben met problemen met het feit dat zij, met hun religieuze overtuigingen, de regie bepalen (of dat probeerden). En men verdedigt vooral het eigen recht om te mogen beledigen.We zouden het programma kunnen zien als ceremonie met rituele beledigingen met als doel de conflicten in een sociaal aanvaardbare en commercieel aantrekkelijke vorm te kanaliseren. Deze conflictsituatie wordt geuit via ridiculisering en provocaties, die breken met het poldermodel: de emoties worden niet meer ingehouden, maar openlijk getoond, de woorden zijn overvloedig en soms zeer rechtstreeks en de handelingen dramatisch. De omstandigheden tijdens de ceremonie (de context) en de vorm van de beledigingen, vaak van buiten geleerd, creëren immers « een symbolische afstand [ die ] het mogelijk maakt om de mogelijke gevolgen van de wederzijdse beledigingen te isoleren » (Labov 1978: 288).

Continue Reading »

Geert Wilders wil graag de Koran verbieden en laat daarmee precies zien waarom hij de verkeerde man op de verkeerde plaats is (en niet voor het eerst) Zelfs als je van mening bent dat er iets fundamenteel mis is met de islam en dat dat te vinden is in de Koran, is het verbieden ervan het paard achter de wagen spannen. Ik laat even argumenten als dat hij met twee maten zou meten achterwege. Het gaat er mij om dat zijn punt inhoudelijk volslagen belachelijk is en eigenlijk nogal laf. Continue Reading »

Tags: Koran, wilders

In het opiniestuk van Fadoua Bouali ‘De koran respecteert afvalligheid‘ stelt de schrijfster dat de koran geen straf legt op het verlaten van de godsdienst. Zij ziet de opvatting dat dat wel zo zijn, als een voorbeeld van hoe mensen de koran verkeerd lezen. De koran moet volgens haar op een poetische manier opgevat worden en geinterpreteerd op basis van een degelijke koran-exegese. God kijkt volgens haar in de harten van de mensen om te bekijken of ze de dingen in hun leven gedaan hebben met de juiste intentie (niyya) en God vraag niet meer van mensen dan ze kunnen.

Haar stuk levert zo her en der nogal wat reacties. Continue Reading »

Trouw, deVerdieping| overigeartikelen - Moslims blijven minderheid

Allochtonen trekken weg uit de grote steden. Gaat de islamisering van Nederland dan in de Vinexwijken verder?

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken organiseerde vorige week een debat ging over ‘Islam in Europa’  tussen Hans Jansen en Ruud Peters. Ik ben er zelf niet geweest dus zocht even naar wat verslagjes ervan op internet. Op Hoeiboei staat een verslag met daarbij korte fragmenten van de discussie tussen Peters en Jansen. Het volgende stukje geeft volgens mij goed de kern weer van het verschil tussen Peters en Jansen:

Jansen: Mensen treden toe tot een religieuze beweging omdat ze respect willen van hun vrienden, niet uit een innerlijke behoefte. Dat blijkt uit alle onderzoeken. De islam leeft vooral onder mensen met een goede opleiding en genoeg tijd om na te denken. En wat de angst betreft: er wordt gedreigd. Terroristen en moordenaars zeggen in de rechtbank dat de islam hun inspiratie is. De islam is dus wel degelijk een categorie. De jihad is begonnen met Mohammed. Na zijn dood kwamen de islamitische staten met hun overheersingspolitiek. Ze werden eerst in 732 staande gehouden bij Poitiers en kwamen in 1683 tot de poorten van Wenen. Daarna verging de moslims even de lust. Maar de jihad kwam weer op, ditmaal vooral als individuele plicht voor elke goede moslim, met auteurs als Sayed Qutb. Die theologie inspireerde de moordenaars. Overheden lieten het afweten, zij zouden de anti-islamelementen wel opruimen. Maar moslims zelf zijn ook op hun hoede voor de taqfir-voorhoede, die denkt op Gods troon te mogen oordelen over iedereen die niet streng in de leer is.

Peters: Die individuele plicht was er ook al in de eerste klassieke teksten. We moeten waakzaam zijn, maar niet bang. Angst is een slechte raadgever. Op wat voor islam beroepen de radicalen zich? Mohammed Bouyeri construeert zijn eigen islam. Het heeft wel degelijk met uitsluiting te maken, het gevoel niet geaccepteerd te worden, leidt tot zich afkeren van de maatschappij.

Jansen: Bouyeri is met school gestopt en had een uitkering, dat wilde hij zelf. Vóór Bouyeri waren er ook al knutselaars, al 700 jaar. Dit komt echt uit een traditie voort.

Opvallend, maar niet vreemd gezien hun achtergrond, is dat beiden zich toch in grote mate op teksten richten, hoewel Peters ook aandacht heeft voor andere factoren. De geschreven tradities zijn natuurlijk van belang, hoewel een bepaalde daad (zoals die van Bouyeri) nooit zomaar uit een traditie voorkomt. Een traditie doet immers niks, pleegt geen moorden en zorgt ook niet voor wereldvrede. Mensen doen wel iets en zij kunnen zichzelf binnen een bepaalde traditie plaatsen en ook daarbinnen geplaatst worden door anderen. Bouyeri plaatste zich binnen de traditie van de gewelddadige jihad, maar dan wel een traditie die sterk beinvloed is door Bin Laden en die door mensen als Bernard Lewis gezien wordt als een grove vertekening van de oorspronkelijke traditie. De traditie op zich verklaart niet dus niet veel. De vraag is dan ook altijd waarom binnen zich binnen een bepaalde traditie plaatsen (en geplaatst worden) en niet binnen een andere. Wat dat betreft is de islam zo veelzijdig en zoveel rijker dan alleen die traditie van de gewelddadige jihad, dat een beroep op de islam nooit kan verklaren waarom de ene moslim tot geweld over gaat en de ander niet of waarom op de ene plaats het geweld veel intensiever is dan op de andere plaats. Dat mag politiek correct geklets zijn (iets wat Peters ook wordt verweten), maar zo werkt het wel. Kan er ook niks aan doen.

Waar op Hoeiboei Peters politiek correctheid wordt verweten en Jansen geprezen wordt, is de column van Hanan Najji op Allochtonen Weblog eerder het omgekeerde:

Ook in dit debat kwam zijn zwart-wit denken naar voren. Hij probeerde er van alles bij te halen om zijn bevooroordeelde ‘theorie’ over de islam en moslims te bevestigen. Zijn strategie was om vooral een beroep te doen op de emotie (angst voor ‘de islam’) van toehoorders. Wat mij voornamelijk irriteerde aan zijn  debatvoorstelling was dat hij van het debat een ware karikatuur maakte. Het hele debat door maakte hij een ‘grapje’ met een onderliggende boodschap. Natuurlijk zaten er genoeg hoogopgeleide mensen bij die er ook daadwerkelijk om lachten. Zelfs om zijn (freudiaanse) verspreking: “een goede moslim is een dode moslim”!

Vol verbazing hoorde ik schaamteloos gelach in de zaal. Ik vroeg me (als moslima) op dat moment af of er ook zo hard zou zijn gelachen indien er een andere religieuze gemeenschap zou zijn genoemd, zoals christenen of joden. Ach het gaat maar om moslims, dus wat maakt het uit! Ik wachtte geduldig af tot het einde van het debat, maar niemand had ook maar een enkele opmerking gemaakt over deze zogenaamde verspreking. Er zaten er volgens mij genoeg bij die in hun vuistje mee hadden gelachen vanwege het feit dat zoiets haatzaaiends tegenwoordig gewoon gezegd kan worden, zolang je het maar bij wijze van verspreking of grapje doet. Grappig toch?

Tussen al deze zwart-wit beelden is het onderzoek van Christine Carabain, verbonden aan de VU, opvallend. Dit onderzoek vond plaats in de maanden direct na de moord op cineast Theo van Gogh op 2 november 2004 door Moslim extremist Mohammed Bouyeri. Traditioneel opinie-onderzoek schept een ongenuanceerd beeld van de mening van Nederlanders over Moslims. Tijdens traditioneel opinie-onderzoek naar de mening van Nederlanders over Moslims wordt in het algemeen aan respondenten gevraagd of zij het eens zijn met stellingen zoals ‘verreweg de meeste Moslims willen zich aanpassen aan de Nederlandse samenleving’. Ondervraagden zijn volgens Carabain bij dit type vraagstelling niet in staat om te nuanceren en lossen dit probleem op door te kiezen voor een neutraal antwoord. De ondervraagden kiezen dus voor de gulden middenweg, wanneer zij een positieve mening hebben van een deel van de Islamitische bevolking en een negatieve mening hebben over een ander deel van de Islamitische bevolking in Nederland. Dit gemiddelde wordt dan geprojecteerd op alle Moslims.
Tijdens het promotie-onderzoek van Carabain werden respondenten ook open vragen gesteld naar hun mening over Moslims. Uit de antwoorden op deze vragen bleek dat wanneer onderzoekers de ondervraagden een kans gaven hun antwoorden te nuanceren de meerderheid van de ondervraagden deze kans met beide handen grijpt. De overgrote meerderheid van de ondervraagden maakten bij het beantwoorden van open vragen een systematisch onderscheid tussen hun mening over Moslim extremisten en hun mening over gematigde Moslims. Bouyeri werd door de ondervraagden niet als representatief gezien voor de Islamitische bevolking in Nederland, maar als vertegenwoordiger van een kleine groep radicale moslims.

Toch blijven er ondanks dit onderzoek nog wel wat vragen over. Mijn ervaring is eveneens dat autochtonen vaak een behoorlijk genuanceerd onderscheid maken tussen extremisten en gematigde moslims. Uit Carabain’s onderzoek blijkt echter wel dat dit niet geldt wanneer het over Marokkanen gaat. Het beeld hierover zo blijkt uit het onderzoek is redelijk eenduidig én negatief onder autochtonen. De dreiging wordt vooral ervaren van Marokkaanse jongeren. Dus hoe zit het dan met Marokkaanse moslims? Een ander punt is dat in interacties dergelijke nuanceringen vaak verloren gaan. Maar goed het type onderzoek van Carabain dat werkt met vragenlijsten en interviews is niet echt geschikt om dat aan te tonen; daarvoor is onderzoek met discussiegroepen nodig.

In het onderzoek wordt het onderscheid gematigde (goede) en extremistische (slechte) moslims niet geproblematiseerd (is ook niet de bedoeling van het onderzoek overigens). Gematigde moslims zijn geintegreerd, hebben een islam die niet strijdig is met Nederlandse cultuur terwijl extremisten gewelddadige radicalen zijn. Een op zich vreemde redenering die er vanuit gaat dat extremisten per definitie gewelddadig zijn en gematigden niet. Maar goed, daar gaat het proefschrift niet over.

Het onderzoek van Carabain is zeer nuttig omdat het laat zien dat al die opiniepeilingen eigenlijk weinig voorstellen. Mensen kunnen daarin te weinig differentiëren en hebben dan de neiging om naar het midden op te schuiven. Tevens blijkt uit haar onderzoek dat wanneer gevraagd wordt naar ‘dreiging’ respondenten lang niet altijd hetzelfde daaronder verstaan. De ene respondent heeft het daarbij over fysieke dreiging bij de ander gaat het om een oncomfortabel gevoel. Met andere woorden dit trekt de validiteit van opiniepeilingen in twijfel. Je kunt je zelfs afvragen of die opiniepeilingen het klimaat tussen moslims en niet-moslims niet verslechteren door hun eenzijdige zwart-wit boodschappen. Ook hier geldt er zijn geen makkelijke zwart-wit antwoorden en dat maakt Carabain zeer inzichtelijk met haar proefschrift.

Het hele proefschrift: Taking too much for granted? A study on the measurement of social attitudes door C.A. Carabain

Ok do the following
1) Go to Google