Soms kunnen ook artikelen ‘Deep in the woods…’
Een voorbeeld hiervan is het recente Elsevier artikel de Koran, een verontrustend boek
Het is altijd de vraag wat zo’n blad met een koran-exegese wil, maar Elseviers Gery van der List waagt zich er aan want ja:
Elke keer als een fundamentalist weer eens met een korantekst over vrouwen, homo’s, joden of ongelovigen Nederland schokt, komt een begripvolle deskundige vertellen dat het woord van Allah uit zijn verband is gerukt. Maar dit is meestal niet het geval. Ook de context doet namelijk onverdraagzaam en gewelddadig aan.
Waarom dit van belang is me niet helemaal duidelijk eigenlijk. Hij noemt dan Azough en Sterk die erover klagen dat er allerlei onwenselijke boeken in moskeeen te vinden zijn (inderdaad een voorstelbaar punt) maar Van der List zegt:
Ten eerste staat censuur haaks op het principe van de vrijheid van meningsuiting. En ten tweede zou het weleens zo kunnen zijn dat de discriminerende en opruiende uitlatingen grotendeels te herleiden vallen tot een boek waarvan een verbod tot een burgeroorlog zou leiden. Want voor de grote meerderheid van de miljoen moslims in Nederland, en de ruim een miljard in de wereld, is de heilige Koran de bron van alle wijsheid die ze vijf keer per dag moeten aanhalen. Daarom was in islamitische landen de ontzetting groot toen onlangs bekend werd dat dit boek in de Amerikaanse gevangenis in Guantanamo Bay ontheiligd zou zijn.
Wat heeft dat met die eerste boeken te maken. Baseren die eerste boeken zich op de Koran? Dat is met ‘De weg van de moslim’ maar zeer ten dele het geval omdat het een uitleg van de Shari’a betreft en juist om die uitleg (opmerkelijk genoeg niet over de Shari’a) ging de commotie.
Aan de juistheid van het woord van Allah kan en mag volgens de Koran - en dus volgens de moslims - niet worden getwijfeld. ‘Dit is een volmaakt Boek, daaraan is geen twijfel mogelijk, een richtsnoer voor de godvrezenden’ (2:3, dat wil zeggen: het derde vers van het tweede hoofdstuk). Goed is het dan ook om eens te kijken wat dat richtsnoer precies behelst.
Nou ja vooruit dan maar. Volgens vertelt hij dat hij het geen leuk boek vindt. Het is op enkele spitsvondigheden na niet echt de moeite waard. Boeiend hoor. En dan doet hij iets wat veel mensen stellen die de Koran aan het lezen zijn:
Zonder deskundige uitleg is de Koran voor een groot deel onbegrijpelijk. Voor de buitenstaander, maar ook voor de moslim zelf.
Klopt wel voor een groot deel, maar de schrijver stelt ook:
1) De meeste moslims lijken een dergelijke geestelijke distantie tot de Koran echter niet te kunnen opbrengen. Zij nemen alles letterlijk en verabsoluteren het woord van Allah.
2) En zo zien we dat de kleren van veel meisjes en vrouwen in Nederland worden bepaald door het antwoord op een vraag die een boek uit de zevende eeuw opwerpt.
3) Vergroting van kennis stelt gelovigen soms voor problemen. Net als christenen hebben moslims geworsteld met wetenschappelijke inzichten die in strijd waren met hun onfeilbare heilige schriften.
Dat lijkt me toch tegenstrijdig of niet. De meeste moslims begrijpen de Koran niet, maar halen wel hun voorschriften daarvandaan die ze dan ook nog eens uitvoeren als ware het software voor robotten…
Dat men dus niet alles begrijpt, betekent automatisch distantie ten opzichte van de Koran. De veronderstelling dat meisjes zich laten leiden door wat er in de Koran staat over de hoofddoek, is werkelijk lachwekkend want het is zo vaag (en de schrijver noemt dat ook als hij naar de discussie verwijst) dat ze er alle kanten mee op kunnen. En dat een hoofddoek per definitie een religieus item is, is ook al zo’n wijdverbreid misverstand. Dat laatste, over het opdoen van kennis (en bijvoorbeeld tot de conclusie komen dat de Koran misschien niet helemaal overeenstemt met de evolutietheorie bijvoorbeeld) is eveneens een voorbeeld dat de schrijver wel de klok heeft horen luiden maar niet weet waar de klepel hangt. Dit soort dingen zijn over het algemeen non-issues en hoogstens iets van zeer recente datum en dan nog voor een zeer kleine groep (lees mijn commentaar op het evolutietheorie en ID debat).
Aan het einde was mij nog steeds niet duidelijk wat de schrijver nou wil? Een beeld geven over de Koran? Dan is dat half gelukt; de prettige passages had hij ook wel mogen noemen en een vergelijking met het Jodendom was waarschijnlijk verhelderender geweest dan met het Christendom. Een pleidooi om de Koran te verbieden? Hij maakt weinig problemen van het feit dat veel zaken ook in het Oude Testament van de Bijbel staan en de Torah; gaan we die ook verbieden? Dat het onzin is dat moslims de Koran letterlijk volgen, toont hij zelf aan ook al beseft hij dat niet.
Een veelgemaakte fout overigens. Als we echt willen begrijpen waarom moslims handelen zoals ze handelen moeten we niet beginnen met de Koran. Die Koran speelt wel een rol dat wel, als legitimatie of als een soort cargo-cult. De domme blunder van de NMO na de aanslagen op 11 september laat goed zien hoe moslims eigenlijk omgaan met Koranrecitaties…het gaat ze niet om de inhoud daar kijken ze amper naar. Het gaat ze om de klanken en de melodie.
Dat vooral jongeren zo weinig van de Koran weten is makkelijk; dan kunnen ze er ook zo wat van maken. Het is ook een risico; als er iemand voorbij komt die de suggestie (!) wekt iets meer van de Koran te weten dan zijn ze daar gevoelig voor want ze kunnen er weinig tegenover zetten.
Maar denkt Van der List nou echt dat Mohammed B. tot zijn daad kwam vanwege de Koran die als ‘license to kill’ zou dienen? Hij noemt dan en passant ook nog Bin Laden:
‘En laat de ongelovigen niet denken dat zij een voorsprong hebben. Voorzeker, zij kunnen Ons niet ontkomen.’
. Jazeker beroept hij zich in zijn terreuraanslagen op de islam, maar dan toch wel via een enorme politieke inkleuring van een religieuze boodschap en een grote verdraaiing van islamitische tradities zoals islam-kenner Bernard Lewis (die Van der List toch zeker zal kennen) laat zien in zijn analyse van Bin Laden’s oproep tot jihad uit 1998 (tijdschrift Foreign Affairs)
Er was enige hoop dat na de moord op Van Gogh er een klimaat zou komen dat zou leiden tot een islamdebat waardoor enig inzicht zou ontstaan in Islam in Nederland. Ik weet niet hoeveel abonnees Elsevier heeft, maar het is wel een toonaangevend blad en dat is verontrustend voor die Nederlander (moslim en niet-moslim) die graag een beter begrip van deze hectische tijden wil. Het artikel is intern inconsequent, eenzijdig en gebaseerd op een werkelijk onzinnige aanname die alleen maar kan komen van iemand die niet weet waar hij of zij over praat. ‘Deep in the woods…’ met dit ding!