May 18 2005
Marokkanen en WO II
Er is wat te doen over de rol van Marokkanen in de Tweede Wereldoorlog. Aanleiding is een artikel in de Provinciale Zeeuwse Courant:
KAPELLE - Dat hij zich eraan ergert, is te zwaar uitgedrukt. Archivaris Frank de Klerk vindt wel dat er zo langzamerhand te veel indianenverhalen rondzingen over de rol van Marokkaanse soldaten tijdens de oorlog in Zeeland. En dat terwijl een onderzoeker, J. Hey uit Hengelo, de geschiedenis van bijna al die in Nederland gedode soldaten in kaart heeft gebracht.
In deze dagen dat de bevrijding van het overgrote deel van Zeeland wordt herdacht, komt het van pas die historische bladzijde eens op te slaan. Zeker sinds in Nederland, met name in de Marokkaanse gemeenschap, de belangstelling voor Marokkaanse militairen in de Tweede Wereldoorlog is toegenomen. De Klerk juicht dit toe. Enig historisch bewustzijn is nooit weg, maar, luidt zijn oproep, hou het alstublieft bij de feiten.
Een terechte oproep lijkt me.
Uit Heys navorsingen blijkt dat niet ��n Marokkaan bij oorlogshandelingen in Zeeland is omgekomen.
De meeste Marokkanen die in Kapelle zijn begraven - vijftien van de negentien - zijn in de zomermaanden van 1940 op Nederlandse stranden aangespoeld. Zij zaten waarschijnlijk op schepen die onderweg van Frankrijk naar Engeland door de Duitsers zijn getorpedeerd. Met de stroming dreven zij mee, richting het noorden. Op de Waddeneilanden zijn er veel aangespoeld en ook twee op de Zeeuwse kust, bij Vlissingen en Scharendijke. Pas na 1945 zijn ze met praktisch alle in Nederland gesneuvelde Franse militairen naar Kapelle gekomen. Kapelle kreeg d� Franse militaire begraafplaats voor Nederland toegewezen, omdat de gemeente zo goed had gezorgd voor ruim tachtig Fransen die in mei 1940 bij Kapelle werden gedood. Dat verhaal is genoegzaam bekend. Toch duikt steeds weer een ander beeld van de geschiedenis op.
Op zoek naar een verklaring, denkt archivaris De Klerk dat er feiten door elkaar worden gehaald. Marokkanen hebben in Zeeland niet meegevochten, ze hebben w�l in de oorlog op diverse plaatsen in krijgsgevangenkampjes gezeten.
Nog meer ophef ontstond na een interview met onderzoeker Hey in HP/De Tijd:
In de HP tonen enkele historici (Jan Schulten/Jan Hey) aan, dat dit niet mogelijk was. Zo is het verhaal dat er ongeveer honderd Marokkanen in Franse dienst vochten gebaseerd op de verklaring van 1 ooggetuige, die bij nadere bestudering niet kan kloppen. Op de begraafplaats van Kapelle zijn er 18 graven van Marokkanen, maar die zijn waarschijnlijk verdronken bij de evacuatie van Duinkerken.
Dat er, zoals in de PZC wordt gesteld, dingen door elkaar gehaald zou zeker wel kunnen. Zo is er een artikel in Acta Academica (*.pdf) over Marokkaanse soldaten in Europa en Oezbeekse krijgsgevangenen in het Amersfoortse kamp. Er is geen twijfel over het feit dat er Marokkaanse soldaten in Franse dienst waren; ook wel Goums genoemd. Overigens ook aan de zijde van Vichy-Frankrijk.
Verder kom ik nergens tegen, maar ik kan me ook vergissen, dat Marokkaanse soldaten op Nederlandse grond hebben gevochten. Wel dat ze er in begraven liggen als gevolg van hun strijd tegen de nazi’s. Wel dat Franse soldaten in de meidagen van 1940 in Nederland (Zeeland) gevochten hebben.
Dat men dus een rol heeft vervuld in de strijd tegen de Duitsers is vrijwel zeker volgens de bronnen. In die zin hebben ze dus zeker meegeholpen aan de bevrijding van Nederland (indirect dus). Of ze ook daadwerkelijk in Nederland gevochten hebben…geen idee. Maar is dat noodzakelijk?
