Bolkesteins retoriek is gevaarlijk – Opinie – de Volkskrant
Daar is ie dan; de reactie van Tariq Ramadan op de speech van Frits Bolkestein.

Op 11 september was ik uitgenodigd voor een debat met de heer Frits Bolkestein, over de vraag ‘Wat kan ons binden?’ Ik was nogal verrast toen ik merkte dat mijn gesprekspartner het onderwerp ‘vergat’ en een reeks persoonlijke aanvallen inzette, waarmee hij mij in de verdediging dwong. De tekst van zijn bijdrage werd daags daarna in de Volkskrant gepubliceerd.

Tijdens het debat heb ik zijn aanvallen punt voor punt beantwoord. Na enige aarzeling gaf Bolkestein toe niet één van mijn 22 boeken te hebben gelezen, terwijl die nu juist gaan over de onderwerpen waarop zijn kritiek betrekking had. Voor een politiek en academisch debat is dit niet zo’n correcte gang van zaken: Bolkestein heeft op het net gesurft, heeft één boek gelezen waarin ik word bekritiseerd (en dat meer dan 200 feitelijke fouten bevat) en heeft geen citaat nagetrokken.

Hoofddoek

Bolkestein is erg slecht op de hoogte van mijn standpunten ten aanzien van vrouwen: ik heb gezegd dat het in strijd met de islam is een vrouw te dwingen een hoofddoek te dragen, net zoals ik denk dat het in strijd is met de mensenrechten haar te dwingen hem af te doen. Ik heb ervoor gestreden dat vrouwen die geen hoofddoek willen dragen daarin vrij zijn, zowel in het Westen als in het Oosten.

In mijn boek Westerse moslims en de toekomst van de islam moedig ik de opkomst van een ‘islamitisch feminisme’ aan, dat vrouwen moet bevrijden van letterlijke lezingen en discriminerende gebruiken uit sommige culturen. Ik heb gezegd dat de situatie van vrouwen in Iran in twintig jaar méér verbeterd was dan de situatie van vrouwen in de gehele Arabische wereld (wat een feit is, in elk geval wat hun politieke vertegenwoordiging betreft). Ik heb nooit ‘de Iraanse vrouw’ als model verdedigd. Dat zijn leugenachtige beweringen.

Holocaust Memorial Day

In tegenstelling tot wat Bolkestein beweert, heeft de commissie Tackling Extremism, waarvan ik deel uitmaakte in Groot-Brittannië, nooit gevraagd om Holocaust Memorial Day af te schaffen. Ik heb juist persoonlijk stelling genomen tegen degenen die deze herdenking bekritiseerden, want dat acht ik onaanvaardbaar.

Mijn standpunt ten aanzien van geloofsafval is al twintig jaar bekend: ik heb altijd gezegd dat niets in de islam een moslim(a) ervan weerhoudt zijn of haar religie te verlaten.
Ik sta symbool voor de gevaarlijke moslim die niet te vertrouwen is
De moefti van Egypte heeft zich onlangs in diezelfde richting uitgesproken. Ik heb er eveneens aan herinnerd dat de islam zich, net als andere godsdiensten, tegen homoseksualiteit verzet, maar dat moslims een duidelijke houding tegenover homo’s zouden moeten hebben: zij mogen het niet eens zijn met hun seksuele activiteiten, maar moeten hen wel respecteren.

Tot slot stelt Bolkestein dat ik een aanhanger ben van de ‘clash of civilisations’, waarbij hij aan de titel van een van mijn boeken refereert (Le face à face des civilisations). Als hij het betreffende boek zou hebben gelezen, had hij geweten dat mijn stelling precies tegenovergesteld is en dat ik iedereen oproep tot een dialoog, gebaseerd op een redelijke en veeleisende rationaliteit. Het is grappig te lezen dat ik de rede zou ‘haten’, en dat terwijl ik aan de Universiteit van Geneve ben afgestudeerd en gepromoveerd in filosofie.

Retoriek

De video van ons debat en mijn boeken zijn te raadplegen op tariqramadan.com. Ik had sterk de indruk dat Bolkestein eigenlijk niet geïnteresseerd was in mijn antwoorden, noch in de waarheid. Hij verkondigt al jaren de opvatting dat de islam onverenigbaar zou zijn met westerse waarden. In deze tijden van vinnige strijd om de populistische stem lijkt het Bolkestein vooral te gaan om in te spelen op angstgevoelens en door mensen zwart te maken: ik moet dan symbool staan voor de ‘gevaarlijke moslim’ die niet te vertrouwen is en die ons koloniseert. Deze retoriek en dit politieke spelletje is gevaarlijk voor de toekomst van alle Nederlandse burgers, en niet alleen voor islamitische burgers.

Onlangs is de Nederlandse vertaling van mijn nieuwe boek verschenen (Een jihad van vertrouwen), waarin ik de principes van mijn engagement uiteen zet. In tegenstelling tot wat Bolkestein beweert, is het overgrote deel van de Nederlandse moslimburgers al veel verder dan simpelweg te streven naar integratie; zij denken nu na over de vraag hoe zij daadwerkelijk aan de samenleving kunnen bijdragen.

Vooruitgang

Uiteraard moeten we blijven strijden tegen de slachtoffermentaliteit en bepaalde religieuze interpretaties en culturele houdingen behoeven hervorming. Het gaat echter de goede kant op, en in plaats van het laatste controversiële nieuwsfeitje op te blazen tot een schrikbeeld, zouden we beter kunnen kijken naar de geweldige vooruitgang van de meeste moslims, die zich gewoon aan de wet houden, Nederlands spreken en loyaal zijn jegens hun land, Nederland. De feiten en de cijfers spreken voor zich: nu moeten we ze alleen nog kennen, ernaar luisteren en er vertrouwen in leren hebben.

Vertaling: Ellen van de Bovenkamp

Tariq Ramadan is senior research fellow aan Oxford University en gasthoogleraar burgerschap en identiteit aan de Erasmus Universiteit Amsterdam.
Op 24 september wordt Paradiso (Amsterdam) een Lezing en debat gehouden met Tariq Ramadan, Ruud Lubbers en Herman van Gunsteren.
Zie www.ramadanfestival.nl

Bolkesteins retoriek is gevaarlijk – Opinie – de Volkskrant
Daar is ie dan; de reactie van Tariq Ramadan op de speech van Frits Bolkestein.

Moreel gelijk valt niet te bewijzen – Opinie – de Volkskrant
Adrian de Groot Ruiz (25 jaar, promovendus Universiteit van Amsterdam), Sayida Vanenburg (30 jaar, CSR consultant) en Willemijn Aerdts (25 jaar, internationaal jurist) zijn jonge Worldconnectors en zetten zich samen met prominente en betrokken Nederlanders in tegen onverschilligheid en voor solidariteit gebaseerd op verbondenheid (connection in plaats van ‘clash’). In de Volkskrant reageren zij op het debat tussen Bolkestein en Ramadan. De Volkskrant publiceerde eerder al de speech van Bolkestein en later zal ook de reactie van Ramadan volgen. In hun reactie stellen ze dat we verder moeten, ook met niet-liberale moslims en dat betekent een moeizaam zoeken naar gedeelde waarden.

Afgelopen donderdag zouden Frits Bolkestein en Islamdenker Tariq Ramadan in debat gaan over ‘wat ons kan binden.’ Bolkestein wilde helaas vooral laten zien waarom Ramadan ons niet kan binden. Ten onrechte. Voor onze toekomst kunnen we het ons niet veroorloven om doctrinaire verschillen op te zoeken in plaats van praktisch tot elkaar te komen.

In zijn openingsbeurt betichtte Bolkestein zijn opponent ervan tegen vrouwenemancipatie, mensenrechten en de holocaustherdenking te zijn – maar niet voordat hij hem een fijn debat had gewenst. Hij vroeg vervolgens of Ramadan zich voor eens en altijd eenduidig kon uitspreken vóór deze zaken.

Toen laatstgenoemde precies dat deed, was Bolkesteins repliek echter dat zijn woorden mooi waren, maar niet geloofwaardig. Bolkestein had blijkbaar van te voren besloten dat Ramadan, hoogleraar in Oxford en Rotterdam én Worldconnector, geen deugdelijke gesprekspartner kon zijn.

Gemiste kans

Dit was een gemiste kans. Het was Bolkestein zelf die er in de jaren negentig terecht op heeft gewezen dat een samenleving een gedeelde cultuur en waardenstelsel nodig heeft. Maar wanneer er dan een moslim opstaat die zoekt naar deze gedeelde waarden, durft Bolkestein niet aan de slag te gaan met zijn eigen agenda.

Ramadan is overigens geen ‘liberale moslim’, bijvoorbeeld in zijn opvattingen over homoseksualiteit en de hoofddoek. Ook vinden sommigen hem controversieel omdat hij eigenlijk een islamitisch Europa zou nastreven. Het is echter vrij evident dat voor Ramadan, als overtuigd moslim, de ideale samenleving islamitisch is.

Overeenstemmend met het christelijk streven naar het koninkrijk Gods, de socialistische wens van inspannen naar kunnen en ontvangen naar behoefte of de voorkeur van Bolkestein voor een strikt seculiere staat.

De vraag is juist hoe met deze verschillende concepties van de ideale samenleving om te gaan. Zeker voor een land als Nederland, waarin vele niet-liberale moslims (alsook Christenen) wonen. Hoe we in vrede met elkaar kunnen samenleven terwijl we andere basisovertuigingen hebben, is wellicht de grootste uitdaging van onze huidige democratie.
Het is niet vreemd als zijn moedige poging om een brug te slaan, af en toe tot pijnlijke keuzes en paradoxen leidt

Superioriteit

Hier schoot Bolkestein tekort. Zijn oplossing was donderdag om de morele superioriteit op te eisen in de hoop dat ‘kwalijke’ ideeën zullen verdwijnen. We zouden dan lang en gelukkig leven in een democratie van gelijkgestemden liberalen. Werkelijk?

Een homogene wereld is er nooit geweest en zal, onze moderne wetenschappelijke inzichten ten spijt, ook nooit bestaan. Wetenschappers uit 27 landen vonden elkaar weliswaar hoe de deeltjesversneller eruit moet zien, maar helaas behoren experimenten of logische bewijzen voor de juistheid van morele opvattingen tot het rijk der fabelen.

Dit betekent dat ook niemand een morele superioriteit kan opeisen op basis van rationele gronden. Het probleem blijft dan dat Ramadans islamitische ideaal en Bolkesteins seculiere ideaal niet samengaan. Daar is in een democratie geen simpele oplossing voor, tenzij je bevolkingsgroepen zou willen onderdrukken, verdrijven of erger.

Het wordt er niet beter op als vooral de verschillen worden opgezocht, zoals tijdens het debat donderdag. We moeten juist op zoek naar een ‘overlapping consensus’, in de woorden van de liberale reus John Rawls. Naar de gedeelde principes, die eenieder om eigen redenen aanhangt, maar die wel de basis kunnen vormen voor een stabiele samenleving. Maar Bolkestein wilde donderdag deze uitdaging niet aangaan met Ramadan.

Moderne context

Vanuit een liberale invalshoek zijn er inderdaad tegenstrijdigheden in het denken van Ramadan. Maar deze zijn juist het gevolg dat hij, vanuit zijn eigen denken, wèl de grote uitdaging durft aan te gaan. Hij wil een Europese islam ontwikkelen, die past binnen onze moderne context en in vrede samenleeft met andersdenkenden.

Hierbij blijft Ramadan gehecht aan een serieuze lezing van de Koran en tegelijkertijd aan moderne rechten. Het is niet vreemd als zijn moedige poging om een brug te slaan, af en toe tot pijnlijke keuzes en paradoxen leiden. De moeilijkheid maakt zijn streven echter niet minder waardevol.

Ramadan komt tot de conclusie dat men het met hem, en de islam, oneens mag zijn. De islam is (in zijn ogen) tegen de uitvoering van lijfstraffen, tegen het verplichten van de hoofddoek, tegen disrespectvol gedrag naar homoseksuelen en afvalligen en tegen religieus geweld. Ook is hij voor de volledige participatie van moslims in de Europese samenlevingen.

Vrede, vrijheid, respect, participatie zijn toch gedeelde waardes waar eenieder in Nederland achter moet kunnen staan. Ramadan zal deze principes ongetwijfeld nog een andere invulling geven dan de heer Bolkestein of onszelf. Juist daarom is het van belang dat we blijven zoeken naar wat ons kan binden.

Moreel gelijk valt niet te bewijzen – Opinie – de Volkskrant
Adrian de Groot Ruiz (25 jaar, promovendus Universiteit van Amsterdam), Sayida Vanenburg (30 jaar, CSR consultant) en Willemijn Aerdts (25 jaar, internationaal jurist) zijn jonge Worldconnectors en zetten zich samen met prominente en betrokken Nederlanders in tegen onverschilligheid en voor solidariteit gebaseerd op verbondenheid (connection in plaats van ‘clash’). In de Volkskrant reageren zij op het debat tussen Bolkestein en Ramadan. De Volkskrant publiceerde eerder al de speech van Bolkestein en later zal ook de reactie van Ramadan volgen. In hun reactie stellen ze dat we verder moeten, ook met niet-liberale moslims en dat betekent een moeizaam zoeken naar gedeelde waarden.

De ideale wereld van Tariq Ramadan – Opinie – de Volkskrant
De ideale wereld van Tariq Ramadan
Frits Bolkestein,  oud-eurocommissaris, ging elf september jl. in debat met Tariq Ramadan in De Nieuwe Horizon. Bolkestein beschuldigde daarin Ramadan onder meer van het spreken met twee gezichten en stelde dat de geglobaliseerde islam die Tariq Ramadan in het verschiet ziet, de Nederlander, hopelijk ook als hij moslim is zo stelde Bolkestein, met weerzin zouvervullen.waarop (volgens de Volkskrant) Ramadan verontwaardigd reageerde.  Volgens hem is 95 procent van de uitspraken waarnaar Bolkestein verwijst, onjuist.

Hieronder de tekst van Bolkestein, volgende week verschijnt in de Volkskrant een repliek van Ramadan.

Vandaag was het zeven jaar geleden dat 3.000 onschuldige burgers van New York slachtoffer werden van een terroristische aanslag. Veel van hen verbrandden levend. De aanslagplegers waren allen moslim.

Waarom deden zij dat? Zij werden nagevolgd door anderen in Londen, Bali en Madrid. Het zou idioot zijn te zeggen dat alle moslims terroristen zijn. Maar de meeste terroristen zijn tegenwoordig wel moslim. Waarom is dat zo? Over die vraag is veel gedebatteerd. Om haar te beantwoorden moeten we teruggaan in de geschiedenis.

Het christendom begon als een godsdienst van het proletariaat. Het duurde een paar eeuwen voor het de staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk werd. De islam begon als een godsdienst van veroveraars.

Binnen enkele decennia na de stichting ervan zwaaide zij de scepter over een enorm deel van de wereld, van Cordoba in het westen tot Isfahan in het oosten. De twee eerste kalifaten stelden alles wat Europa toen te bieden had in de schaduw. De wereld van de islam was rijk en machtig.

Dat is tegenwoordig niet meer zo. Hoewel sommige islamitische landen zwemmen in de oliedollars, is de regio onderontwikkeld. De meeste regeringen zijn er dictaturen. Mijn opponent vanavond, Tariq Ramadan, wordt de toegang ontzegd tot Egypte – waar zijn familie vandaan komt – en Saoedi-Arabië. Vergeleken met veel landen in Azië is de islamitische wereld in verval, terwijl zij ooit de vooruitgang diende. Na de dood van Averroës in 1196 is er geen intellectuele prestatie meer geleverd.

Wat is er gebeurd?

Het lijkt me dat er twee denkrichtingen zijn in de islamitische wereld. Volgens de ene is de oorzaak van het verval dat de regeringen de juiste leer van de zuivere islam niet meer volgen. Vandaar de kritische houding van Osama bin Laden tegen het Saoedische regime.

De andere denkrichting zoekt de verklaring bij het Westen. Sommigen zien die in het kolonialisme. Dat is evidente onzin, aangezien Turkije de belangrijkste koloniserende macht in het Midden-Oosten was. Het Westen kwam pas later. Dan zijn er degenen die denken dat het Westen de islamitische samenlevingen heeft beroofd van wat hen rechtens toekwam, hetgeen leidde tot wrok.

Nu is wrok een krachtige factor in de politiek. Volgens sommige historici was wrok een belangrijk element in de geestesgesteldheid van de nationaal-socialisten, en ik denk dat het een aannemelijke verklaring biedt voor het moslimterrorisme, van Mohammed Atta op 11 september tot Mohammed B., de moordenaar van Theo van Gogh.

Rigide

Zelf heb ik een andere analyse van het islamitische verval. Ik denk dat het veel te maken heeft met de beëindiging van de ijtihad, van de mogelijkheid voor religieuze geleerden om theologische kwesties in het openbaar te bediscussiëren, waarna de toehoorders erover stemden. Ijtihad werd al erg vroeg verboden. Waar discussie niet is toegestaan, ontstaat verstarring. De islamitische dogmatiek werd rigide en deze starheid verspreidde zich over andere delen van de samenleving.

Bedenk dat de islam een alomvattende religie is. Atatürk zei iets soortgelijks toen hij het verval van het Ottomaanse rijk toeschreef aan de vermenging van politiek en religie, die de moslimwereld had verlamd.

Nu wil ik dieper ingaan op enkele zaken waarover ik graag de duidelijke mening van Tariq Ramadan zou vernemen. Hij heeft zelf gezegd (Tariq Ramadan cassette: “Le renouveau islamique”, QA 23 Tawhid, in: Caroline Fourest: Brother Tariq p. 228): ‘Je moet je manier van spreken afstemmen op het oor dat naar je luistert.’ Met andere woorden: als je spreekt voor een islamitisch gehoor kun je scherp zijn tegen het Westen; voor een westers gehoor moet je je toon matigen.

Dit heeft Ramadan de beschuldiging bezorgd dat hij praat met dubbele tong. Ik hoop dat hij deze aantijgingen tot zwijgen brengt door ons het volle profijt te schenken van zijn onverbloemde opvattingen, zonder mitsen en maren.

Hoofddoek

Ramadan strijdt voor het recht van Franse meisjes om de hoofddoek op school te dragen. Maar strijdt hij ook voor het recht om de hoofddoek niet te dragen? Nee, want het dragen van de hoofddoek is een plicht, hoewel niemand ertoe gedwongen kan worden (Tariq Ramadan cassette: ‘La femme musulmane. Realités et espoirs’, 1, QA 19, Tawhid, in Caroline Fourest: Brother Tariq p. 141). ‘De hoofddoek is een daad van geloof.’ Maar dat is precies wat er gebeurt in de voorsteden van Parijs, waar meisjes die de hoofddoek niet dragen, gewelddadig bejegend worden. Vandaar de beweging Ni putes ni soumises (‘Hoeren noch slaven’). Steunt Ramadan deze beweging?

Vrouwen mogen geen aandacht trekken door hun uiterlijk, zegt Ramadan (Tariq Ramadan, ‘L’homme musulman anjourd’hui’ in Caroline Fourest: Brother Tariq p. 163). ‘Als je over straat loopt, moet je je ogen strak gericht houden op het plaveisel.’ Een vrouw moet haar man gehoorzamen, zolang hij God gehoorzaamt (Caroline Fourest: Brother Tariq p.
Waar discussie niet is toegestaan, ontstaat verstarring
140). Zij mag werken, maar niet in elke baan. Vrouwen moeten zich gedragen overeenkomstig hun natuurlijke geneigdheid. Is dit niet een tamelijk patriarchale kijk op de samenleving? Denkt Ramadan echt zo?

En dan was er het fameuze debat met Sarkozy op de Franse televisie, waarbij Ramadan weigerde het stenigen van overspelige vrouwen onvoorwaardelijk te veroordelen, maar in plaats daarvan vroeg om een opschorting. Waarom? Een absolute veroordeling zou moslimhervormers steun hebben kunnen geven. Moeten moslims in Europa nog steeds in debat over het stenigen van overspelige vrouwen? Dat zou me verbazen. Er is één land dat Ramadans goedkeuring wegdraagt en dat is Iran: ‘Iran is zonder twijfel een van de moslimlanden die de afgelopen twintig jaar het meest hebben gedaan aan de bevordering van de vrouwenrechten.’ (Tariq Ramadan, ‘Peut-on vivre avec l’Islam, p.126 in Caroline Fourest: Brother Tariq p. 152) Ik vraag het me af.

Integratiedebat

In het Nederlandse integratiedebat raken drie kwesties een open zenuw: de Holocaust, homoseksualiteit en afvalligheid.

In het najaar van 2005 sloot Ramadan zich aan bij een Engelse werkgroep, Preventing Extremism Together. Dat was niet lang na de terreuraanslagen in Londen van 7 en 21 juli. Het eerste voorstel van die werkgroep was om de herdenking van de Holocaust af te schaffen, omdat die ‘kwetsend voor moslims’ was. Dit begrijp ik niet. Waarom zou de herdenking van de genocide op 6 miljoen onschuldige Joden – onder wie meer dan 100.000 uit Nederland – kwetsend zijn voor moslims? (Toby Helm in de Daily Telegraph, 12 september 2005) Ramadan moet zich realiseren dat een dergelijke opvatting buitengewoon kwetsend is voor veel Nederlandse mannen en vrouwen.

Iets soortgelijks geldt voor homoseksuelen. ‘Het verbod is ondubbelzinnig: homoseksualiteit is niet iets dat de islam toestaat’, zegt Ramadan. En homoseksueel gedrag is ‘een teken van ziekte, stoornis en onevenwichtigheid’. (Tariq Ramadan: ‘La conception islamique de la sexualité’ and ‘Peut-on vivre avec l’ Islam’, p.152; in Fourest, p. 158, 159) Wat moeten homoseksuelen in islamitische samenlevingen hiervan denken? Of gaat Ramadan ons vertellen dat die er niet zijn?

Dan de afvalligheid. De vrijheid van godsdienst ligt aan de basis van Nederland. Omwille van het recht om het katholicisme te vervangen door het protestantisme zijn de Nederlanders in de 16de eeuw in opstand gekomen tegen hun Spaanse overheersers.

Globalisering

Nu beveelt de islam de dood voor een moslim die zijn godsdienst verlaat of inruilt voor een andere. Nasr Abu Zaid werd gedwongen van zijn vrouw te scheiden. Zijn opvattingen werden niet geaccepteerd door de theologen van de Al Azhar-universiteit in Cairo. Dat maakte hem tot een afvallige die niet gehuwd kon blijven met een moslimvrouw. Hij doceert nu in Leiden. Hoe denkt Ramadan hierover? Hij schrijft: ‘Verander uw ziel en uw geweten, maar beledig niet degenen die u achterlaat en berokken hen geen schade.’ (Le Monde des Débats, 2 januari 2002; in Fourest, p.124).

Wat betekent dat? Dat je niet mag praten over je geweten?

Er zijn verschillende opvattingen over de globalisering. Ik zie het als een positieve kracht. Ramadan niet. Hij denkt dat de economie ‘een wereldwijde vorm van kolonialisme’ is geworden. En hij legt een verband tussen economisch imperialisme en de verbreiding van de mensenrechten. Hij zegt: ‘Mensenrechten zijn het voorwendsel voor een economisch beleid dat niet als zodanig gepresenteerd kan worden.’ (Tariq Ramadan: ‘Rapports Nord Sud’, Fourest, p. 207). De wereld heeft behoefte aan een alternatief economisch model, en Ramadan ziet dat in Soedan.

Het lijkt me dat Ramadan economische zelfvoorziening wil. Dat is geen recept voor ontwikkeling, kijk maar naar Birma en Noord-Korea. Aan de andere kant hebben China en India veel baat bij globalisering. Is Ramadan door hun opkomst van gedachten veranderd?

Rationalisme

Ten slotte wil ik de kwestie van de rede ter sprake brengen. Het rationalisme van een kritische geest vindt Ramadan afschuwelijk. Hij denkt dat het een typisch westers extremisme is. Dat soort rede eindigt met de permissiviteit die kenmerkend is voor het morele verval van het Westen, zegt hij (Claudie Lesselier en Fiammetta Venner (ed.): ‘L’extreme droite et les femmes’, in: Claudic Lesslier: ‘De la vierge Marie à Jeanne d’Arc’ (Villeurbanne, Golies, 1997), in Fourest, p. 136). Het geloof is een gesluierde schat tot de dag waarop de rede het zegel verbreekt en onze zieke harten geneest.

Voor Ramadan staat de rede gelijk aan het geloof. Daarom doet hij een openlijke aanval op het ‘liberale reformisme’ dat gebaseerd is op de rede en dat progressief is. Liberale hervorming symboliseert voor hem onderwerping aan de westerse kolonisator, terwijl de salafistische hervorming opnieuw een moslimwereld zal vestigen die sterk is en zegeviert (Tariq Ramadan: ‘Les musulmans d’ Occident et l’ avenir de l’ Islam’, pp. 55, 56, 397, in Fourest p. 136).

Net als Huntington denkt Ramadan dat er zich in de toekomst confrontaties zullen voordoen tussen beschavingen. Een van zijn boeken heet The confrontation of civilizations. Wat hij voorstelt, is de globalisering van de islam. Hoe ziet die geglobaliseerde islam eruit?

Die wereld discrimineert vrouwen die alleen mogen werken in vrouwelijke beroepen en hun man moeten gehoorzamen. Homoseksualiteit wordt onderdrukt of bestraft. Gemengde huwelijken zijn verboden. Joden zijn paria’s. Literatuur wordt selectief gelezen, en de gemeenschap is betrokken bij de selectieprocedure (Tariq Ramadan: ‘Pour une culture islamique allernative’, in Fourest, p. 172). Er wordt gestreden tegen feminisme, secularisme en integratie. Het concept ‘bijdragen’ vervangt ‘integratie’. Moslims moeten in de samenleving een actieve rol spelen ‘op alle gebieden waar zij meer islam kunnen bewerkstelligen’. (Tariq Ramadan cassette: ‘Islam et Laicité’, QA 18, Tawhid; in Fourest, p. 186). Zo worden zij ‘een ethische meerderheid’.

Dit propageert de Moslim Broederschap. Dat is niet verrassend, aangezien Ramadans grootvader die beweging begonnen is en zijn vader, oom en broer er een belangrijke rol in hebben gespeeld.

Het minste dat kan worden gezegd over deze mogelijke toekomst is dat zij voor de gemiddelde Nederlander weerzinwekkend zou zijn en, naar ik hoop, ook voor de vele moslims in Nederland.

De ideale wereld van Tariq Ramadan – Opinie – de Volkskrant
De ideale wereld van Tariq Ramadan
Frits Bolkestein,  oud-eurocommissaris, ging elf september jl. in debat met Tariq Ramadan in De Nieuwe Horizon. Bolkestein beschuldigde daarin Ramadan onder meer van het spreken met twee gezichten en stelde dat de geglobaliseerde islam die Tariq Ramadan in het verschiet ziet, de Nederlander, hopelijk ook als hij moslim is zo stelde Bolkestein, met weerzin zouvervullen.waarop (volgens de Volkskrant) Ramadan verontwaardigd reageerde.  Volgens hem is 95 procent van de uitspraken waarnaar Bolkestein verwijst, onjuist.

Hieronder de tekst van Bolkestein, volgende week verschijnt in de Volkskrant een repliek van Ramadan.