Historisch Nieuwsblad : De Geschiedenismonitor 2008

Uit de geschiedenismonitor blijkt verder dat een meerderheid van de Nederlanders vindt dat de nationale identiteit gevaar loopt door de komst van (islamitische) immigranten. Volgens 56 procent van de respondenten is de islam niet verenigbaar met de Joods-christelijke en humanistische traditie van Nederland. Deze mening leeft het sterkst bij ouderen (68 procent) en lager opgeleiden (64 procent). Van degenen die een wetenschappelijke opleiding hebben genoten, is slechts 39 procent het met de stelling eens.
Dezelfde verdeling treedt op als Nederlanders reageren op de stelling dat het toelaten van grote groepen immigranten in de jaren zeventig en tachtig de grootste vergissing is uit de naoorlogse periode. Gemiddeld is 57 procent het daarmee eens. Bij de 65-plussers is dat 70 procent, tegen de helft van de 16- tot 34-jarigen. Onder de respondenten met een mbo-opleiding onderschrijft 65 procent de stelling, tegen 38 procent van degenen die wetenschappelijk zijn gevormd. Overigens vindt ook 43 procent van de allochtone respondenten dat het Nederlandse toelatingsbeleid voor immigranten te soepel is geweest.
De respondenten is verder gevraagd of je hedendaagse populisten als Verdonk en Wilders mag vergelijken met populistische bewegingen in de jaren dertig. Oneens, antwoordt 67 procent. Veel respondenten verdedigen Wilders en Verdonk: ‘Ze zijn geen landverraders’, of: ‘We hebben vrijheid van meningsuiting.’ Eén respondent schrijft: ‘Het grote verschil is dat vroeger Nederland nog niet vol was en nu wel.’
Degenen die het met de stelling eens zijn, vinden dat Wilders en Verdonk ‘haat zaaien’ en ‘minderheden buitenspel zetten’, net zoals de NSB vroeger. Deze respondenten zijn het minst vertegenwoordigd in de leeftijdscategorie 65 jaar en ouder (29 procent). Opvallend is dat de 50- tot 65-jarigen, opgegroeid in de jaren zestig, het hardst protesteren tegen Wilders en Verdonk (36 procent).