Ik weet, dit zal voor sommigen schrikken zijn maar het is echt zo: moslims hebben rechten. En die moeten nageleefd worden en men kan de naleving ervan afdwingen. En het grappige is ook, ze hebben dezelfde rechten als andere Nederlandse burgers. Het moet ook niet gekker worden! Alle Nederlandse burgers dienen namelijk gelijk behandeld te worden. En als u een vermoeden heeft dat dit niet zo is, kunt u dit aan een rechter voorleggen, die toetst dit aan de wetten en jurisprudentie en komt dan tot een uitspraak.

Foto en religieuze feestdagen
Dat is in de kern wat er aan de hand is in de zaak van de moeder die maar liefst 10.000 euro wilde als schadevergoeding voor het gegeven dat haar kinderen niet op de schoolfoto stonden. Nee, de kwestie gaat niet over islamisering, de kwestie gaat over gelijke behandeling en of de school daarvoor genoeg gedaan heeft. En de kwestie gaat uiteindelijk ook over juridisering en racisme.

Waar het om gaat is dat leerlingen vrij kunnen krijgen voor religieuze feestdagen naast de reeds verplichte vrije dagen. Dat gaat dan om feesten als Holi, Goede Vrijdag, Loofhuttenfeest en ja het Offerfeest. De meeste scholen hebben daar zo hun regelingen voor. In dit specifieke geval wist de school in maart al dat het Offerfeest en het maken van de schoolfoto op dezelfde dag vielen en volgens de rechter heeft de school niet kunnen aantonen genoeg moeite gedaan te hebben om een gepaste oplossing voor september (wanneer het Offerfeest plaatsvond) te vinden voor de groepsfoto (wel voor de individuele foto’s).

De school heeft zich daarmee niet schuldig gemaakt aan directe discriminatie (men weigert immers geen moslims), maar wel indirect: de datum van het maken van de schoolfoto’s is onbewust zo gekozen dat dit nadelig is voor moslims. Of het wel of geen opzet is, of het nu wel of niet gaat om officiële feestdagen, dat is juridisch gezien niet relevant. En dat het om een islamitisch feest gaat ook niet. En dat het om een openbare school gaat ook niet. De moeder had op tijd verlof aangevraagd en deze ook gekregen.

Juridisering
En nee, het is dus niet zo dat voortaan iedere school moet letten op alle godsdiensten bij het vaststellen van het jaarrooster (zoals Marc Chavannes in de Correspondent stelt): dat moesten ze al. En nee, het doet niet toe of het om publieke of private rituelen gaat zoals in de Correspondent met instemming naar Geert Wilders wordt verwezen. Sinds wanneer zijn religieuze feesten private aangelegenheden eigenlijk, of willen we dat zo hebben zodat we ze dan ook kunnen negeren?

En nee, het is niet zo dat iedereen dan ook gelijk om schadevergoeding kan vragen: als de school aantoonbaar zijn best doet om voor alternatieven te zorgen dan kun je fluiten naar je schadevergoeding zoals deze uitspraak laat zien namelijk: bij de individuele foto’s had de school dat wel gedaan en daarover werd de eis dan ook terzijde geschoven.

Daar zit overigens, mijns inziens, wel een kritiek punt. Moeten scholen echt alle zaken omtrent de onderwijspraktijk gaan vastleggen zodat ze dit later als bewijs kunnen aanvoeren in een rechtbank? Hier zit het risico van overjuridisering lijkt me, maar ik ben jurist noch onderwijskundige. Niettemin denk ik dat we het daar best eens over kunnen hebben, maar dan niet op basis van deze casus alleen.

Rechten? Bek houden!
Maar het gaat hier natuurlijk ook om anti-moslim racisme. Degenen die stellen dat hier sprake is van islamisering stellen eigenlijk het volgende. Het is niet ok als moslims hun geloof boven de wet stellen, maar het is ook niet ok als moslims binnen de kaders van die wet hun recht halen. Fuck de wet gelijke behandeling: als moslims daarmee hun recht halen is het islamisering.

En dan het argument dat de moeder van de kinderen moslims in een slecht daglicht plaatst (want ze doet het voor het geld bijvoorbeeld). Maar dat is niet echt een steekhoudend argument he. De actie van één mevrouw, zou negatief werken voor het beeld van alle moslims? Er zijn weinig redeneringen die meer klassiek racistisch zijn dan deze. Temeer omdat ze keurig volgens de spelregels speelt en blijkbaar ook nog eens in haar recht staat. Dus als moslims de wet overtreden is dat slecht voor het beeld van andere moslims? En als ze de wet volgen en anderen die het overtreden tot de orde laten roepen ook? In feite zeggen deze critici, fuck de burgerrechten van moslims en als deze aangetast worden moeten moslims gewoon hun bek houden.

Een onsje minder
Het artikel in de Correspondent hierover staat vol van de bagatelliseringen. Het is maar een privaat ritueel, het is maar een klein verdriet, het is maar een foto. Het is één ding om te stellen dat dit issue vooral praktisch opgelost had moeten worden en je daarom zelf geen zaak zou aanspannen, maar het is van een andere orde als je andere burgers vraagt jouw opvatting hierin te volgen en daarmee af te zien van hun recht. Die bagatelliseringen helpen Marc Chavannes om, in navolging van columniste Hanina Ajarai, tot het volgende punt te komen:

De mevrouw, en vele moslims met haar, moeten begrijpen dat hoewel dit ook ons land is, er altijd grenzen zijn waartegen we zullen aanlopen. Dan kun je twee dingen doen: je probeert in goed overleg tot een oplossing te komen die voor beide partijen bevredigend is. Of je accepteert dat je tot een minderheidsgroep behoort in een niet-islamitisch land en je probeert er daarbinnen het beste van te maken. Een andere weg is er niet.

Onbedoeld is dit de spijker op de kop. Want de moeder van de twee kinderen heeft laten zien dat er wel een andere weg is. Ondanks politici en opiniemakers die luid van de daken schreeuwen dat zij geen gebruik had moeten maken van haar recht, heeft ze dat wel gedaan. Inderdaad, je kunt erover praten (tot je een ons weegt), je kunt er het beste van maken en het maar accepteren (totdat al je rechten eraan zijn?), maar je kunt ook gebruik van je rechten. En meer nog, natuurlijk het hoger beroep moet wellicht nog komen, maar het recht werkt dus. Ook voor moslims.

Wie is er voor gelijke behandeling van alle Nederlanders
Wat dat betreft is deze zaak heel inzichtelijk. Het Nederlandse recht werkt. Ook in het geval van moslims. Niet feilloos, niet zonder problemen en nooit zonder gedoe, of het nu om de bouw van moskeeën gaat of om discriminatie op de arbeidsmarkt of om een schoolfoto. Het bekritiseren van deze stap van de moeder zonder tegelijkertijd haar rechten te verdedigen, kan uiteindelijk leiden tot het aantasten van de rechten van moslims.

Een ander inzicht is ook, het gaat hier om een vrouw, een moslima, die om haar recht vraagt. Niet om een speciaal recht of om een uitzondering. Nee het gaat hier om een vrouw die moslim is en vraagt dat haar kinderen in Nederland gelijk behandeld worden. En daar is een deel van Nederland boos over want men wil deze gelijke behandeling niet. Een deel niet omdat men sowieso geen gelijke behandeling van moslims wil en (het meestal linkse) deel niet wanneer men die gelijke behandeling praktisch gezien wat ingewikkeld vindt. Alsof de wet gelijke behandeling een klein verdriet is en een groot verdriet wordt als blijkt dat moslims daar rechten aan kunnen ontlenen.