C L O S E R

Wie wordt de Nederlandse legerimam? | ‘Meer!’
Wie wordt de Nederlandse legerimam?
Ibrahim Wijbenga

De Nederlandse moslimgemeenschap wordt in toenemende mate geconfronteerd met imams die niet berekend zijn op hun leidinggevende taak. Zij zijn in het algemeen slecht opgeleid, spreken slecht Nederlands en hebben zich nauwelijks verdiept in de samenleving waarvan ze deel uitmaken. Tot overmaat van ramp verkondigen zij vaak ook nog oerconservatieve standpunten, die in het geheel niet sporen met de opvattingen en geloofsbeleving van het overgrote merendeel van de moslims.

Absoluut dieptepunt in dit verband zijn de recente publieke optredens van imams die onze geloofsgemeenschap met hun gedram, slecht Nederlands en antidemocratische opstelling grote schade hebben berokkend.

Bij het overgrote deel van de niet-moslims en ook moslims blijft na hun optredens vooral het beeld hangen van een intolerante, in zichzelf gekeerde islam die de samenleving waarvan ze deel uitmaakt consequent afwijst. Een islam voor wie de eigen waarheid gewoon altijd en overal dé waarheid is.

Wat door de overgrote meerderheid van de moslims met veel vallen en opstaan wordt opgebouwd - een islam die openstaat staat voor de maatschappij en er een dialoog mee aangaat - wordt door dit soort imams met hun ongenuanceerde uitspraken en onnodige provocaties vaak in een paar uur weer afgebroken.

Maar daar blijft het niet bij. De laatste tijd wordt de maatschappelijke discussie over ons geloof ook nog eens sterk gedomineerd door een handjevol zelfbenoemde jongerenimams. Het zijn mensen die op geen enkele manier voldoen aan de eisen die traditioneel aan de in ons land werkzame imams worden gesteld. Zij hebben onvoldoende scholing maar spreken goed Nederlands, hebben geen enkel gevoel voor public relations en zijn behept met allerhande maatschappelijke en politieke vooroordelen. Continue Reading »

Trouw, hetNieuws| nederland - financiering moskee / Gratis geld bestaat niet
financiering moskee / Gratis geld bestaat niet
Ruud van Haastrecht

Een rijke sjeik die een nieuwe moskee betaalt, eist een vinger in de pap. Vaak met ruzie als gevolg, zoals bij een Rotterdamse megamoskee. Morgen dient een kort geding over de kwestie. Kunnen moskeebesturen beter met de pet rond?
Liefst twee rechtszaken heeft het bestuur van de Rotterdamse Essalam-moskee lopen: een tegen de aannemer die in maart het bijltje erbij neergooide wegens achterstallige betalingen, de ander tegen een factie onder de moskeegangers die zou oproepen tot ’oproer en verzet’.

Intussen ligt de bouw van de megamoskee, met minaretten hoger dan de lichtmasten van het naastgelegen Feijenoordstadion, voor de zoveelste maal stil. De moskee had in 2005 geopend zullen zijn.

Morgen doet de Rotterdamse rechter uitspraak in een kort geding tussen het moskeebestuur en vijf opposanten. Het bestuur wil hen de toegang tot de moskee ontzeggen. Legt de rechter het moskeeverbod op, is dat uniek in de Nederlandse rechtspraak. „Dan gaan we in hoger beroep”, kondigt advocaat M. Wiersma namens de gedaagden vast aan. „Een gebedsruimte is nou eenmaal publieke ruimte. Er wordt de vrijheid van godsdienst en van meningsuiting uitgeoefend. Die kun je mensen niet zomaar ontzeggen.” Volgens de raadsman van het moskeebestuur, J. Debije, is het een kwestie van eigendomsrecht: de eigenaar van een semi-openbare ruimte heeft het recht mensen de toegang te verbieden als er sprake is van misbruik.

De Essalam-moskee had al drie jaar open moeten zijn, maar de bouw ligt stil en een deel van de gelovigen zalhet gebouw wellicht nooit mogen betreden.
De Essalam-moskee had al drie jaar open moeten zijn, maar de bouw ligt stil en een deel van de gelovigen zalhet gebouw wellicht nooit mogen betreden. | Foto Werry Crone
De interne strubbelingen begonnen toen het moskeebestuur rond 2000 in Dubai een rijke sjeik bereid vond de vier miljoen euro kostende nieuwbouw van de Marokkaanse moskee te betalen. De oude moskee in een woonblok aan de Polderlaan voldeed niet meer en de gemeente wilde af van de vele kleine moskeeruimtes in de stad. In ruil kreeg de sjeik drie vertegenwoordigers in het moskeebestuur. Sindsdien voelt een deel van de 800 vaste moskeegangers (95 procent volgens de opposanten; hooguit twintig mensen schat het moskeebestuur) zich een vreemde in eigen huis.

De strijdende partijen houden allebei vol: de ruzie gaat niet over geloof. Het gaat over openheid, zegt Wiersma. Haar cliënten offerden tientallen jaren voor een nieuwe moskee. Zij willen weten wat er met hun geld is gebeurd. Het moskeebestuur weigert verantwoording af te leggen. Dat hoeft formeel niet, want de Essalam is, net als het overgrote deel van de moskeeën, een stichting. „Toen de opposanten zelf in het moskeebestuur zaten, hielden ze ook geen ledenvergadering”, reageert Debije. Volgens hem gaat het puur om een machtsstrijd.

De Leidse wetenschapper Eric Roose denkt dat het conflict wel degelijk over geloof gaat. Hij studeerde af op moskeebouw in Nederland, waaronder de Essalam. „Moslims vechten hun religieuze strijd in de architectuur uit”, ontdekte hij. Met het geld uit Dubai viel de moskee in handen van het pan-islamisme: die stroming wil alle moslimlanden bijeen brengen in één islamitische natie.

Dat komt tot uiting in het uiterlijk van de nieuwe Essalam-moskee. Het is een kopie van een aanbouw aan de moskee in Medina, die geldt als de oer-moskee uit de tijd dat moslims nog niet verdeeld waren. Tot verdriet van de opposanten die een moskee voor ogen stond in de stijl van de staatsislam uit Marokko, waar de koning de geestelijk leidsman is. De strijdende partijen delen dezelfde rotsvaste overtuiging, zegt Roose: „Hun islam is de ware islam, hun type moskee is de ultieme moskee”.

Ieder z’n ding in moskee voor jeugd - Binnenland - de Volkskrant
Ieder z’n ding in moskee voor jeugd

REPORTAGE, Van onze verslaggeefsters Janny Groen, Annieke Kranenberg

amsterdam - In mei moet de droom van Mohammed Cheppih uitkomen: een laagdrempelige ‘voorbeeldmoskee’.

De Stichting Poldermoskee is nog in oprichting. Voorlopig is het geesteskind van Mohammed Cheppih op papier ondergebracht bij zijn stichting Academica Islamica, die onder meer studiereizen en empowerment-cursussen verzorgt.

Voor de financiering van zijn in mei te openen inter-etnische moskee voor jongeren kiest Cheppih voor de moeilijke weg. Hij accepteert geen geld uit het Midden-Oosten, maar ook niet van de Nederlandse overheid. Hij wil onafhankelijk blijven. De Poldermoskee hoopt geld te genereren met de onderverhuur van kantoortjes en met activiteiten die in het pand in Amsterdam-Slotervaart – dat Mekka van de Polder gaat heten – zullen plaatsvinden. Deze week begint een fondsenwervingscampagne. Continue Reading »

Tags: cheppih, moskee

Islamtop krijgt Nederlandse feiten - Binnenland - de Volkskrant
Islamtop krijgt Nederlandse feiten

Van onze verslaggeefsters Janny Groen, Annieke Kranenberg
AMSTERDAM - Multicultureel instituut Forum heeft met spoed een Factbook met feiten over de situatie van moslims in Nederland verstuurd naar de top van de Organisatie van de Islamitische Conferentie (OIC) in Senegal. Secretaris-generaal Ihsanoglu van de OIC is verzocht het feitenboek te verspreiden op de top, die zich onder meer buigt over groeiende islamofobie in het Westen.

Dit initiatief is bedoeld om ‘de scheve beeldvorming’ in de islamitische wereld over Nederland te corrigeren, licht Forum-directeur Sadik Harchaoui toe. De anti-Koranfilm van PVV-leider Wilders leidt in het Midden-Oosten tot heftige debatten. ‘Die zijn niet gebaseerd op feiten’, stelt Harchaoui in zijn voorwoord. ‘De verspreiding van actuele objectieve cijfers is broodnodig’, zegt hij. Ook om tegenwicht te bieden aan de islamofobie-monitor van de OIC, waarin Nederland veel negatieve aandacht krijgt.

In een brief aan Ihsanoglu stelt Harchaoui in bedekte termen dat de Wilders-kwestie niet moet worden misbruikt voor politieke doeleinden. En dat Nederlandse moslims niet zitten te springen om buitenlandse interventies. Zij ‘willen de boodschap overbrengen dat zij het goed doen in de Nederlandse samenleving, ondanks alle zorgen’, aldus Harchaoui in de brief. Hij maakt ook duidelijk dat moslims ‘binnen de context van de Nederlandse maatschappij, zelf goed in staat zijn een positie in te nemen in het debat’.

Forum wil met het Factbook een zo groot mogelijk islamitisch publiek bereiken. De OIC-top is daarvoor een goede start. In de Senegalese hoofdstad Dakar zijn zo’n veertig staatshoofden bijeen. Ihsanoglu haalde daar gisteren fel uit naar het Westen. ‘Moslims zijn doelwit van een lastercampagne, van vernedering, stereotypering, intolerantie en discriminatie’, zei hij. Ihsanoglu kondigde aan westerse islamofobie actief te zullen bestrijden.

Onmiddellijk na de top zal Forum Engelse en Arabische versies van het feitenboek verspreiden onder Arabische ambassades in Nederland en belangrijke kranten en televisiestations in Europa en het Midden-Oosten. Forum wordt, vooral de laatste maanden, bestookt met vragen van Arabische journalisten. Harchaoui: ‘Dan wil een journalist van de Iraanse televisie weten wat er aan de hand is in Nederland. Of een ploeg van Al Jazeera wil filmen in Slotervaart en zoekt vertwijfeld naar een achterstandswijk.’

In het feitenboek zijn de meest recente statistieken en ontwikkelingen over Nederlandse moslims bijeengebracht. ‘Artikel 6 van de Nederlandse grondwet geeft alle Nederlandse burgers het recht hun geloof te praktiseren. Moslims hebben datzelfde recht. In 2003 zijn in Nederland 453 moskeeën geregistreerd’, valt te lezen. En verder dat Nederland veertig islamitische basisscholen en twee middelbare scholen telt.

Negatieve statistieken over allochtonen in de criminaliteit en de autochtone perceptie van moslims ontbreken niet. Ook wordt gesteld dat 12 procent van de Turken en 14 procent van de Marokkanen zich onderdeel voelen van de Nederlandse maatschappij, tegen 39 procent van de Surinamers en 33 procent van de Antillianen.

Positieve statistieken zijn er over de groei van het etnisch ondernemerschap. Over het geluksgevoel bij jongeren (71 procent van de jonge Marokkanen en 67 procent van de Turken is gelukkig). En over politieke participatie. ‘Dan vallen ze om van verbazing’, zegt Harchaoui. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 stemde 69,7 procent van de niet-westerse kiezers, tegen 58,2 van de autochtonen.

Tags: fitna, OIC, wilders

Multicultureel feest bij opening Selimiyemoskee - Moskee Selimiye Haarlem
Eindelijk is het dan zover; de Selimiyemoskee in het Reinaldapark wordt vandaag en morgen feestelijk geopend. Om met de woorden van oud-wethouder Jan Haverkort te spreken: ,,Het heeft bloed, zweet en tranen gekost, maar het is een gebouw om trots op te zijn.”Hetis een drukte van belang bij de nieuwe moskee aan de Prins Bernhardlaan. Het is 11.00 uur en iedereen wacht ongeduldig op wat komen zal. Een half uurtje later klinkt er muziek in de verte. Daar is de muzikale optocht die vanmorgen gestart is bij de oude moskee aan Koningsteinstraat. Ongeveer een twintigtal leden van de Mehter groep, een Ottomaanse muziekgroep, lopen voorop, met daarachter de vlaggendragers. Een groep Turkse mannen en vrouwen sluiten de rij.

Het is een indrukwekkend schouwspel; de traditionele muziek valt in goede aarde bij het publiek. Honderden mensen volgen al dan niet klappend de stoet. Op het pad naar het gebedshuis passeert de optocht een groot bord met ‘Hos geldiniz’ en ‘Welkom’. Typerend voor deze opening waar de aanwezigen in zowel het Turks als in het Nederlands toegesproken worden, Turkse vlaggen naast het rood, wit, blauw van Nederland hangen en waar behalve honderden afgevaardigden uit de Turkse gemeenschap ook heel wat autochtonen aanwezig zijn. Echt een multicultureel feest.

,,Dit is een hele bijzondere dag”, aldus Ahmet Karadavut van het bestuur van de moskee. ,,We hebben er zolang naar uitgekeken. Drie jaar geleden ging eindelijk de eerste paal in de grond, maar daarvoor zijn we ook al jaren bezig geweest met de voorbereidingen. Maar nu zie ik dit prachtige bouwwerk en weet ik dat het al dat werk waard is geweest.” Ahmet kan helaas niet te lang praten. ,,Ik ben vandaag vliegende keep om te zorgen dat alles goed verloopt. Ik moet dus weer even verder.”

Intussen maakt de Mehter groep zich op voor het Turkse volkslied wat door velen uit volle borst wordt meegezongen. Daarna is het tijd voor verschillende toespraken van onder andere Imam Ahmet Demirer van de Selimiyemoskee, oud-wethouder Jan Haverkort en loco-burgemeester Maarten Divendal.

Laatstgenoemde noemt aan het eind van zijn praatje drie dingen op waarom volgens hem de nieuwe moskee zo bijzonder is. ,,Als eerste is de totstandkoming van deze moskee echt een collectieve prestatie. De moskee komt voort uit de vastberadenheid van de Turkse gemeenschap. Wat dit gebedshuis verder speciaal maakt is dat het ontworpen is door de Haarlemse architect Fedde Reeskamp en dat de vorm, materiaal en kleurgebruik perfect past in deze natuurlijke omgeving. Als laatste is de moskee de laatste tijd zowel positief als negatief in het nieuws gekomen. Veel Haarlemmers hebben de afgelopen maanden erg meegeleefd met de Turkse gemeenschap.”

Ook voor de architect en tevens Haarlems raadslid Fedde Reeskamp is dit een gedenkwaardige dag. ,,Ik ben niet zo’n podiumdier”, bekent hij op de vraag of hij geen toespraak houdt. ,, Ik laat het gebouw spreken. Het is geweldig om hier te zijn.”

Het is bijna tijd om het rode lint door te knippen. De taart van ongeveer 4 meter met een foto van de moskee geflankeerd door wederom een Turkse en een Nederlandse vlag staat al klaar. Ook staan de verschillende muziek- en dansgroepen klaar om optredens te verzorgen. Straks mag iedereen de moskee van binnen gaan bekijken. Ook nieuwsgierig? Zondag is het wederom feest in en rond de Selimiyemoskee.

Regios - Tilburg - ‘Ik had twintig jaar eerder moslim moeten worden’ | Brabants Dagblad
‘Ik had twintig jaar eerder moslim moeten worden’
door Agnes de Goede

21 feb 2008, 03:15 - TILBURG - “Thuis en in de moskee heet ik Ali. Op andere plekken mag je me Jack noemen.” We zitten in zijn huiskamer in de Tilburgse Veluwestraat en dus heet Jack Elissen vanaf dit moment: Ali Elissen.
Verwarrend. Want Ali (62), klein, tenger en verslaafd aan zware shag, ziet er uit als een échte Tilburger die met plat Tilburgs accent vraagt wat er in de koffie moet.

Toch voelt hij zich meer ‘Ali’ dan ‘Jack.’ Vijftien jaar geleden bekeerde hij zich bewust tot de islam. Hij kreeg begeleiding vanuit de Marokkaanse moskee, legde een eed af en veranderde zijn naam. “Ali is een naam die bij mij past.”

Sinds jaar en dag is hij vaste bezoeker van de Marokkaanse moskee. “Ik ga iedere vrijdag en bid vijf keer per dag.” Hij eet geen varkensvlees, doet mee aan de Ramadan en de drank? “Daar heb ik al jaren geen behoefte meer aan.”

Ali is katholiek opgevoed, maar miste ‘wat’. Bovendien was hij door zijn werk, Ali was jarenlang vrachtwagenchauffeur in Iran en Irak, geïnteresseerd geraakt in de Arabische cultuur. En hij zocht rust in zijn leven. Hij zou dat vinden in zijn nieuwe geloof.

“Na 27 jaar ben ik gescheiden van mijn Tilburgse vrouw. Ik raakte in die periode in de problemen. Vanaf dat moment ben ik me meer gaan interesseren in de islam.”

Ali bezocht de Turkse moskee aan de Wandelboslaan. Zijn keus viel uiteindelijk op de Marokkaanse. Waarom? “Daar voel ik me meer thuis. Bovendien is het gebed bij de Marokkanen rustiger. Bij de Turken is het net een sneltrein.”

De dienst volgen, die in het Arabisch is, lukt aardig. “Praten gaat een heel stuk minder.”

Het gebed dat hij bij zijn eed moest uitspreken, schreef hij daarom maar op een briefje.

Hoe Ali in de moskee is ontvangen? “In eerste instantie keken ze me vreemd aan. Maar ik heb nooit nare opmerkingen gehad. Nu word ik volledig geaccepteerd.” Ook zijn familie en kinderen accepteren de keus. “Ze weten hoe ik ben. Ik trek mijn eigen plan.”

Nadat hij moslim is geworden, ontmoette hij de in Marokko geboren Mina, zijn huidige vrouw. Ze zijn getrouwd en hebben een zoontje Eljas (8). Voor Ali heeft de islam vooral rust gebracht. “Ik heb geaccepteerd dat je zelf niets in de hand hebt. Allah beslist.”

Hij schaamt zich niet voor zijn beslissing. “Iedereen mag weten dat ik moslim ben geworden.”

Zijn huidige vrouw ziet dat iets anders. Van haar mag Ali niet met een foto in de krant. “Om het roddelen onder de Marokkaanse gemeenschap te voorkomen.” Ali is daar niet bang voor. Wel had hij één ding anders willen doen: “Ik had twintig jaar eerder moslim moeten worden.”

Regios - Tilburg - Steeds meer Tilburgers kiezen bewust voor islam | Brabants Dagblad
Steeds meer Tilburgers kiezen bewust voor islam
door Agnes de Goede

De Marokkaanse vereniging El-Feth in Tilburg zit momenteel in de voormalige theologische faculteit aan de Acade­mielaan. Er komen zo?n tien autochtone mannen regelmatig bidden in deze moskee.

Dat stelt islamoloog professor dr. Herman Beck van de Universiteit van Tilburg (UvT). Beck schat dat er in Tilburg ‘enkele tientallen’ bekeerlingen zijn, mensen die op latere leeftijd moslim worden. “Harde cijfers zijn er niet, ook landelijk niet”, vertelt hij.

Beck stelt verder: “Autochtonen voelen zich steeds vaker aangetrokken tot de spirituele kant van de islam. Waren het eerst vooral de vrouwen die zich bekeren omdat ze met een moslim getrouwd zijn. Sinds kort nemen ook vaker mannen uit zichzelf het moslimgeloof aan.” Abdelkader Barkane, woordvoerder van de Marokkaanse vereniging El- Feth in Tilburg stelt dat het aantal bekeerlingen stijgt. “Vooral studenten kiezen bewust voor de islam. Zij zijn op zoek naar een nieuwe vorm van spiritualiteit.”

Momenteel bezoeken ongeveer tien autochtone mannen de Marokkaanse moskee die tijdelijk aan de Academielaan zit. Het aantal autochtone vrouwen ligt hoger. “We houden geen cijfers bij. Het is dus maar een schatting.”

Volgens Barkane krijgt de Tilburgse moskee sinds de aanslagen in Amerika op 11 september 2001 steeds meer belangstelling van geboren en getogen jonge Nederlanders. Barkane verklaart dat door alle aandacht voor de islam. ” Er worden sindsdien meer gesprekken gevoerd. Daardoor groeit de interesse.” Volgens Abdelhak Bidaoui van de Marokkaanse stichting Mast kiezen de meeste bekeerlingen voor de orthodoxe moskee in Tilburg- Noord.

” Logisch”, stelt professor Beck, “bekeerlingen zijn vaak rechter in de leer dan de gemiddelde moslim en kiezen dus voor een strenge moskee. Die zit in Tilburg in Noord.”

Volgens Beck is er in Tilburg geen moslimgroep actief die fanatiek gelovigen aan het werven is.

” In Den Bosch en Waalwijk zit de Ahmadiyya-moslimgemeenschap. Deze groep voert wel campagne om nieuwe zieltjes te winnen. De Ahmadiyya-gemeenschap heeft geen vaste basis in Tilburg.”

Feiten over bekeerlingen volgens islamoloog Herman Beck

Nederland telt ongeveer 6000 mensen die op latere leeftijd tot de islam zijn bekeerd. Harde cijfers zijn niet bekend.

In Tilburg ligt het aantal naar schatting op enkele tientallen. Amsterdam, Eindhoven, Oss en Helmond hebben relatief meer bekeerlingen omdat daar meer strengere moslimgroepen zijn. Een bekeerling is doorgaans strenger dan een geboren moslim. Strenge groepen zijn dus aantrekkelijk.

Na het afleggen van een geloofsbelijdenis met 2 getuigen ben je moslim.

Op 17 januari 2008 vindt het seminar ‘Ze geloven het wel’ plaats aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Het is een seminar voor mensen die de thematiek jongeren en religie aan het hart gaat, en die een beroepsmatige affiniteit met jongeren hebben. Wij denken daarbij aan wetenschappers die onderzoek doen op dit vlak en aan sleutelfiguren uit het bredere maatschappelijke veld.

De dag is allereerst bedoeld als impulsdag. Het programma biedt veel ruimte voor ontmoeting en discussie tussen wetenschappers en mensen uit de praktijk van het jongerenwerk. Inhoudelijk wordt gepoogd inzicht te krijgen in het hoe, wat, waar, wanneer en waarom jongeren geloven, en in het typerende van de religiositeit van de generatie jongeren die na 1980 geboren is. De organisatoren van deze dag hebben daartoe al geruime tijd gewerkt aan een state of the art van het Nederlandse onderzoek naar deze thematiek, dat in het ochtendprogramma van het seminar gepresenteerd zal worden. Deze presentatie zal gevolgd worden door coreferaten van prof. dr. Hijme Stoffels (Vrije Universiteit, Amsterdam) en Clazien Broekhoff (dekenaat IJssellanden, Zwolle). ’s Middags vinden twee discussiesessies plaats: één sessie over religie en nieuwe organisatievormen, ingeleid door dr. Ton Zondervan (Universiteit van Tilburg) en Carolien Roos (Xnoizz Flevo Festival), en één sessie over religie en nieuwe media, ingeleid door drs. Johan Roeland (Vrije Universiteit, Amsterdam) en Umar Mirza ( Wijblijvenhier.nl). Daarna worden drie verrassende onderzoeken gepresenteerd:

1. dr. Stef Aupers (Erasmus Universiteit, Rotterdam) - Betovering Inc. De spirituele betekenis van computer gaming onder jongeren
2. drs. Martijn de Koning (ISIM, Leiden) -De ‘knip- en plakislam’. Marokkaans-Nederlandse moslimjongeren en internet
3. prof. dr. Liesbet van Zoonen (Universiteit van Amsterdam) -Trek je religie aan? Religie, populaire cultuur en kleding

Continue Reading »

Europe: New Groups Unite Those Who Renounce Islam - RADIO FREE EUROPE / RADIO LIBERTY
Europe: New Groups Unite Those Who Renounce Islam
September 11, 2007 (RFE/RL) — Some call them apostates, but they prefer the term ex-Muslims.

Today marked the official launch of the Dutch Ex-Muslim Committee, the latest such group to emerge in Europe. The groups say they want to make it easier for people to renounce Islam — and draw attention to places where leaving the faith is punishable by death.

The new group is headed by Ehsan Jami, a 22-year-old Dutch politician of Iranian origin. Continue Reading »

Sjoerd de Jong Redacteur NRC Handelsblad

Wat heeft zes jaar debat over de gevaren van de islam in Nederland opgeleverd?

En is de columnistentwist over de ‘toon’ ervan een bijzaak, of wezenlijk? Draag de waarden van de westerse cultuur ook uit in woorden. Hetzes aanjagen uit naam van het vrije woord degradeert de kwaliteit van het debat.

Wat is er hier, zes jaar na de traumatische schok van ‘11 september’, mis met de toon van het ‘debat’ over de islam?

Continue Reading »

Zo dat was me het weekje van de belediging wel. En dat met één programma: Bimbo’s en Boerka’s.

Eerst de aankondiging waarbij te zien is dat Suhayb Salam tijdelijk de uitzending verlaat en vervolgens het gesprek tussen de meiden van halal en Hans Teeuwen.

De één vindt dus de aanblik van een minirok aanstootgevend terwijl andere mensen een dergelijke mening weer aanstootgevend vinden. De meiden van halal vinden de uitlatingen van Hans Teeuwen over islam en over hen beledigend en weer anderen hebben met problemen met het feit dat zij, met hun religieuze overtuigingen, de regie bepalen (of dat probeerden). En men verdedigt vooral het eigen recht om te mogen beledigen.We zouden het programma kunnen zien als ceremonie met rituele beledigingen met als doel de conflicten in een sociaal aanvaardbare en commercieel aantrekkelijke vorm te kanaliseren. Deze conflictsituatie wordt geuit via ridiculisering en provocaties, die breken met het poldermodel: de emoties worden niet meer ingehouden, maar openlijk getoond, de woorden zijn overvloedig en soms zeer rechtstreeks en de handelingen dramatisch. De omstandigheden tijdens de ceremonie (de context) en de vorm van de beledigingen, vaak van buiten geleerd, creëren immers « een symbolische afstand [ die ] het mogelijk maakt om de mogelijke gevolgen van de wederzijdse beledigingen te isoleren » (Labov 1978: 288).

Continue Reading »

This essay, written by Timor & Ramy El-Dardiry, was published on the front page of NRC Handelsblad, a Dutch national newspaper, under the title “‘We invented our own Islam’” [”‘We verzonnen onze eigen islam’”]. The full article in Dutch can be found here and here. They translated it and submitted it to Newsvine: Ave, Muhammad: a plea for reason in the debate about Islam.

Everybody loses in a discussion monopolised by fundamentalists and critics, who all cite exclusively from the Quran to prove that they are right. The average Dutch person perceives a frightening black-and-white version of Islam. Moderate and liberal Muslims become estranged, and retreat from the discussions. Only the terrorist is happy, because he is taken at face value when he claims that he is only carrying out the will of Allah as stipulated in the Quran. Nonetheless, he also freely interprets the Quran: after all, we live in a modern society. If we continue to treat Islam as a colorless monolith, we are giving terrorists free reign.

Both Muslims and concerned Western intellectuals should start to de-sacralize the role of texts in the debate, so that we can arrive at a truly constructive dialogue. It is about time that we recognize and encourage different colors in religion. This also requires a less forced attitude towards religion in public spaces.

Muslims should guard against their religion becoming the victim of a uniforming type of globalization. It is already depressing that we can now eat the same tasteless hamburgers around the world. To sacrifice religion in the same fashion to a fundamentalist movement financed by petrodollars is not only sad, but also dangerous. Muslims, cherish the diversity in your religion! Critics in their turn should point out the differences within Islam to radicals, instead of always stressing the so-called “unbridgeable” differences between Islam and the West.

If God exists, He is probably not waiting for people to criticize or obey Him exclusively on the basis of His very own texts. He created people with a slightly more creative spirit, after all. The texts will always have a different meaning for each individual. That is why we could market our Roman-Islamic faith so successfully. Our religious beliefs may have been curious, but they were just as authentic as those of Muslims in Jakarta, Washington or Amsterdam. They were just as genuine as those of radical, orthodox or liberal Muslims. Not a single text has meaning in a vacuum. If Muslims only experience and defend their religion through its text, they atr lost; if critics only attack religions based on their texts, nothing will change.

Timor El-Dardiry (1983) studied International Economics and International Relations in Maastricht and in Washington, DC respectively. He lives and works in the Dutch city of Maastricht.

Ramy El-Dardiry (1985) is a master student in Applied Physics at the University of Twente, the Netherlands. He completed several months at the Jaringan Liberal Islam in Jakarta as part of his study. He is completing his graduate work in Amsterdam.

As I wrote in the Dutch reaction on this artile, their essay smells like a ‘copy-paste islam’ but one that is neither inherently radical or the result of a-historical bricolage. It’s about the struggle over the definition of what Islam is and should be; a struggle in which people have to negotiate with others, Muslims and non-Muslims, and themselves. The essay clarifies how the social network and developments on a local, national and global level influence those negotiations. Nothing new here, but what makes Islam special is that more then any other religion, it’s a topic of heated public debates. The writers point to an interesting Dutch paradox. While in the Netherlands from the 1990s onwards religion is increasingly seen as a private matter, at the same time Islam has become the topic of public debate, thereby preventing that Islam indeed does become a private issue.

Roy’s new book: Secularism Confronts Islam

The denunciation of fundamentalism in France, embodied in the law against the veil and the deportation of imams, has shifted into a systematic attack on all Muslims and Islam. This hostility is rooted in the belief that Islam cannot be integrated into French—and, consequently, secular and liberal-society. However, as Olivier Roy makes clear in this book, Muslim intellectuals have made it possible for Muslims to live concretely in a secularized world while maintaining the identity of a “true believer.” They have formulated a language that recognizes two spaces: that of religion and that of secular society.

Western society is unable to recognize this process, Roy argues, because of a cultural bias that assumes religious practice is embedded within a specific, traditional culture that must be either erased entirely or forced to coexist in a neutral, multicultural space. Instead, Roy shows that new forms of religiosity, such as Islamic fundamentalism and Christian evangelicalism, have come to thrive in post-traditional, secular contexts precisely because they remain detached from any cultural background.

In recognizing this, Roy recasts the debate concerning Islam and democracy. Analyzing the French case in particular, in which the tension between Islam and the conception of Western secularism is exacerbated, Roy makes important distinctions between Arab and non-Arab Muslims, hegemony and tolerance, and the role of the umma and the sharia in Muslim religious life. He pits Muslim religious revivalism against similar movements in the West, such as evangelical Protestantism and Jehovah’s Witnesses, and refutes the myth of a single “Muslim community” by detailing different groups and their inability to overcome their differences.

Wereldjournalisten Religieuze tradities in NL
Religieuze tradities in NL

Donderdag 19 juli 2007 | Marjo Buitelaar | Reacties: 2
Er zijn veel reacties gevolgd op de uitspraken van minister Vogelaar over een mogelijk toekomstige joods-christelijke-islamitische traditie in Nederland. Een van de meest genuanceerde en feitelijke is die van Marjo Buitelaar, universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen

For ISIM and Radboud University Nijmegen I’m currently involved in a new project on salafism as a transnational movement.

A new generation of Muslims in Europe is becoming visible in the European public sphere. It is clear that Salafism has also become part of this public sphere. During the 1990s and with increasing speed after ‘9-11’, Salafism has developed into a social movement by building up its own mosques, websites and informal networks used for resource mobilisation and dissemination.

In particular the political wing of Salafism has succeeded in devising a political frame that is critical towards Dutch policymakers, politicians and other opinion leaders. Salafis have issued boycotts, petitions and used the internet as means of contention. The Jihadi current seems to use informal networks, the volunteer networks of Islamic aid organizations and the internet as means for resource mobilisation and dissemination (De Koning 2007). The situation in other European countries such as France (ICG 2006) and the UK (Birt 2005) seems to be more or less the same.

This sub-project will focus on the demand side of religious knowledge by looking at how young Muslims actively engage with the writings of major religious leaders of the three different Salafi currents in the Middle East and their representatives in the Netherlands.

Young Muslims are not seen as a passive audience in this process, but as agents who actively create their own notion of what the correct Islamic beliefs and practices are, which in turn are based on their religious experiences and their life-world.
Important in this regard is the emergence of lay preachers. These are young people (mostly men but also a few women) who have reached the status of authoritative speakers in different kinds of religious and political matters (De Koning and Bartels 2006). Increasingly they write their own texts, which are often based on texts of popular Salafi authorities such as Abu Muhammad al-Maqdisi, Al-Albani and Safar al-Hawali, reacting in them on local and international issues. Besides these lay preachers also local imams have sustained this transmission of knowledge from the Middle East, although even here it is not clear what selection they have made of the material they were offered. The new generation of Salafi youth is transforming Salafi concepts and adapting them to their own life world. Moreover, European Salafis have even started to influence events and ideas in the Middle East by operating their own websites and by visiting Salafi sheikhs on the Arab peninsula and asking them for fatwas. One case of a fatwa is known in which the leaders of the Dutch political salafi current is criticized. Only a few of these feedback effects have been observed by the research until now (Allievi 2003: 11). At the same time the Salafi movements in Europe are subject to change because of the local circumstances of their following. The fact that the boundaries between the three Salafi currents have been blurred and that there are alliances between different groups also indicate an important change (Nielsen 2003).

Recent research shows that Salafism offers young people a guide for being Muslim and citizen which they seem to miss in Dutch or European societies (Roy 2005; Buijs, Demant and Hamdy 2006; ICG 2006). The emergence of Salafism is explained by relating it to external factors such as the perceived discrimination by Dutch society, the adverse political situation in the Middle East, and the problems ensuing from migration. The emergence of lay preachers indicates that we also have to look at how intra-Muslim relations influence the development of religious authority among Muslims in general and in the Salafi-movement in particular (Werbner 1996). The question of how young people consume, (re-)produce and transform religious knowledge of different Salafi authorities is important because social movements and religious knowledge are in constant shift and motion (Bayat 2005: 896).

This subproject combines insights from social movement theory with identity politics of Muslim youth (Eickelman and Piscatori 1996; Eriksen 2001; De Koning 2007) and oncentrates on questions as how do Dutch Muslim youth acquire their knowledge of Islam? How do they practice it? Whom do they regard as religious authorities? Why are some of them attracted to Salafism and why do they chose one of its currents? How is the Salafi movement in the Netherlands influenced by the practices of Muslim youth?

References: Continue Reading »

Soms lijkt de wereld van een wetenschapper niet zoveel te verschillen met die van jonge moslims tegenwoordig; altijd op zoek naar meer (en nieuwe) kennis. Hoe vormen jongeren zich een beeld van wat islam is en/of zou moeten zijn? Wie beschouwen zij als religieuze autoriteiten in hun zoektocht en waarom juist deze? Op welke bronnen verlaten jongeren zich, hoe maken ze zich deze kennis eigen en wat doen ze er vervolgens mee?

Mijn promotie-onderzoek hield zich al bezig met die vragen, maar dan vooral gericht op Marokkaanse jongeren en hun moslimidentiteit. In het nieuwe onderzoek richt ik me op moslims van allerlei etnische groepen (incl. autochtone Nederlanders) in de leeftijd van zo tussen de 16 en 25 jaar. Het onderzoek maakt deel uit van een breder project van het ISIM en de Radboud Universiteit Nijmegen (en is dus een onafhankelijk onderzoek; niet gerelateerd aan media of overheidsinstanties).

In dit proces nemen verschillende groepen die de zogenaamde salafi methode (salafi manhaj) volgen een belangrijke rol in en het onderzoek zal dan ook vooral (maar niet uitsluitend) op hen gericht zijn. Het onderzoek zal gericht zijn op alle drie de stromingen die in veel gangbare sociaal-wetenschappelijke literatuur worden onderscheiden.

Deze drie stromingen worden gezien als sociale bewegingen met hun eigen structuren (moskeeen, websites, informele netwerken) die gebruikt worden om hun kennis te verspreiden (da’wah). In Nederland is vooral de politieke variant van deze bewegingen vrij succesvol in het scheppen van een eigen politiek-religieus kader dat kritisch staat ten opzichte van beleidsmakers, politici en opinieleiders. De a-politieke salafis lijken zich vooral te richten op spiritualiteit en onderlinge ondersteuning. De jihadi’s hebben zich vooral georganiseerd in (losse) informele netwerken en via websites. Het gaat er in dit onderzoek niet om om radicalisme te verklaren uit allerlei externe omstandigheden, maar er wordt uitgegaan van gelovigen zelf; hun motivaties, voorstellingen, ervaringen en praktijken. Radicalisering of niet, speelt eigenlijk nauwelijks een rol; daarvoor is de term te politiek geladen en te lastig bruikbaar voor antropologisch onderzoek.

De wijze waarop moslims gebruik maken van de kennis van deze groepen is echter niet passief: ze zijn actieve consumenten. Ze hebben hun eigen opvattingen en maken hun eigen interpretaties van de religieuze kennis die ze in sommige gevallen weer verder verspreiden. Ze hebben hun eigen ideeen van wat de correcte islamitische voorstellingen en praktijken zijn; ideeen die gebaseerd zijn op hun eigen (religieuze) ervaringen en lokale, nationale en mondiale leefwereld. Tot op zekere hoogte lijken zij daarbij ook invloed uit te oefenen op de bewegingen zelf bijvoorbeeld simpelweg door een fatwa te vragen over een salafistische imam aan een salafistische sheikh in Jemen. De bewegingen worden zelf ook beinvloed door het opereren in een Europese/Nederlandse omgeving.

Vragen die hier in de toekomst centraal zullen staan zijn bijvoorbeeld de volgende:

1. Wat is de islam precies volgens gelovigen?
2. Waarop is dat beeld gebaseerd?
3. Wie heeft er in deze zoektocht naar kennis religieuze autoriteit en wie niet (en waarom)?

Maar ook praktische kennis zoals:

1. Hoe kun je het gebed het beste doen?
2. Hoe kun je de Quran het beste reciteren en memoriseren?
3. Hoe spreek je smeekbedes goed uit?
4. Hoe gedraag je je ten opzichte van niet-moslims en andere moslims?
5. en talloze andere vragen die u ook mag bedenken

In het opiniestuk van Fadoua Bouali ‘De koran respecteert afvalligheid‘ stelt de schrijfster dat de koran geen straf legt op het verlaten van de godsdienst. Zij ziet de opvatting dat dat wel zo zijn, als een voorbeeld van hoe mensen de koran verkeerd lezen. De koran moet volgens haar op een poetische manier opgevat worden en geinterpreteerd op basis van een degelijke koran-exegese. God kijkt volgens haar in de harten van de mensen om te bekijken of ze de dingen in hun leven gedaan hebben met de juiste intentie (niyya) en God vraag niet meer van mensen dan ze kunnen.

Haar stuk levert zo her en der nogal wat reacties. Continue Reading »

Vrij Nederland - Debat: Ramadan vs. Laroui
Debat: Ramadan vs. Laroui

16-06-2007
Door Pieter van den Blink

Twee denkers uit de islamitische wereld, Tariq Ramadan en Fouad Laroui, voerden op verzoek van VN een debat over het geloof. Beiden spelen een grote rol in de discussie over de islam in Europa. Laroui is kritisch en beducht voor radicalisering. Zijn laatste boek behelst een ‘persoonlijke weerlegging van het islamisme’. Ramadan daarentegen ziet de islam als inspiratiebron voor nieuwe Europese waarden.

‘Wie is hij? Als hij niet gelovig is, kan hij niet oordelen over de islam.’ Een halfuur voor aanvang van het debat tussen Tariq Ramadan en Fouad Laroui was de discussie onder het publiek al geanimeerd. De vraag werd opgeworpen door een jongen die kwam om Ramadan te horen, maar geen idee had wie diens opponent zou zijn. Anderen waren juist goed op de hoogte en wilden Laroui opheldering vragen over een tekst waarin hij Ramadan verantwoordelijk zou hebben gesteld voor de rellen in de Franse voorsteden, eind 2005.

Ramadan en Laroui zijn de meest spraakmakende denkers uit de islamitische wereld die op dit moment in Nederland verblijven. Laroui woont hier al jaren, hij is hoog­leraar aan de UvA. Ramadan is gasthoogleraar aan de Erasmus Universiteit. Het door Vrij Nederland belegde debat was de eerste keer dat zij elkaar ontmoetten. Hun handdruk, gepaard aan wat snelle grappen in het Arabisch, verhulde niet dat zij in het debat recht tegenover elkaar staan. Laroui beschouwt het geloof als een zuiver persoonlijke aangelegenheid. Hij wenst zich niet eens uit te spreken over zijn eigen religiositeit. Reden dat hij, zo vertelde hij, het verzoek om plaats te nemen in het comité voor ex-moslims van Ehsan Jami, had afgeslagen.

Ramadan vindt dat het geloof een onderdeel van de identiteit kan zijn, zeker voor de derde generatie immigranten uit islamitische landen in Europa. Het geloof is de basis van zijn waardestelsel, en dat moet uitgedragen. Moslims die vanuit hun geloof de politiek willen beïnvloeden, kunnen rekenen op Ramadans steun. Continue Reading »

In CV Koers het artikel  God in Nederland: afscheid of terugkeer? geschreven door Marten van der Meulen en Johan Roeland.

Terwijl de WRR stelde dat religie terug is, wordt in God in Nederland gesteld dat juist de secularisering zich voortzet. Marten en Johan laten hun licht schijnen op deze paradox. Zij pleiten voor nieuwe onderzoeksmethoden. In God in Nederland wordt de geinstitutionaliseerde religie min of meer gezien als de standaard waartegen andere vormen van geloof worden afgezet. Een teruggang van de geinstitutionaliseerde religie is een teruggang van geloof wat eigenlijk (in mijn opinie) betekent dat de geinstitutionaliseerde religie gezien wordt als het echte geloof. Dat mag je vinden, maar niet als wetenschapper. Hoe religie wordt opgevat en hoe bepaalde tendensen beoordeelt moeten worden (met name als het gaat om de rol van de media) zijn belangrijke aspecten. Zeker in het geval van de islam is er een strijd aan de gang tussen moslimgroepen met als vraag wie vertegenwoordigt wie? Deze strijd vindt deels plaats in de media (televisie en internet met name). De media is daardoor niet alleen een doorgeefluik van de werkelijkheid, maar ook een product ervan en reproduceert deze ook nog eens. De Cartoon Affaire laat daarbij ook zien dat media ook een arena zijn waarin de strijd over representatie van de islam en het gebruik van symbolen daarbij wordt uitgevochten. Niet alleen door moslims onderling, maar ook door niet-moslims.

Voor wat betreft islam in de publieke ruimte en secularisering is er ook nog wel wat op te merken. We kunnen secularisering ook zien, zoals antropoloog Talal Asad doet, als de uitoefening van macht door de staat erop gericht om sociale cohesie van de natie-staat te behouden door religieuze verschillen te beheersen. Eén van de manieren om deze te beheersen is religie zodanig te hervormen dat het in overeenstemming is met een liberale seculiere staat. Dit zien we terug in het stimuleren van centra als Marhaba die een ‘liberale islam’ moet promoten en in de aandacht van de AIVD voor de zogenaamde radicale moslims (salafisten). Hiermee begeeft de overheid zich in de strijd over de representatie van islam onder moslims. Dit wordt nog eens versterkt doordat er in de publieke ruimte allerlei politici en opinieleiders zijn die zich opwerpen als hoeder van de seculiere staat en in feite secularisering van de islam (in de zin van hervorming of het opgeven van het geloof) als enige oplossing zien. Het gevolg hiervan is dat islam per definitie een publieke aangelegenheid is. De strijd om de islam vindt namelijk grotendeels plaats in de publieke ruimte: bouw van moskeeen, hoofddoek, discussieprogramma’s op tv en columns in kranten, internet enzovoorts. Moslim-zijn is daarmee dus ook per definitie een publieke aangelegenheid.

Wil je het stuk van Johan en Marten lezen, klik dan op bovenstaande link van CV Koers of ga naar Johan’s weblog en reageer daar.

AD.nl -  Gratis besnijdenissen voor allochtone jongeren

GOUDA/ALPHEN/WOERDEN - Op verzoek van Marokkaanse en Turkse gemeenschappen in onder meer Gouda vergoedt zorgverzekeraar Trias ook besnijdenissen voor jongens tot achttien jaar. In een aanvullend pakket zijn nu alle niet-medische besnijdenissen in ziekenhuizen en officiele besnijdeniscentra kosteloos.

Trias is ingegaan op het verzoek van Turkse en Marokkaanse gemeenschappen omdat bij de invoering van het nieuwe zorgstelsel de besnijdenissen uit het ziekenfondspakket was gehaald. ,,Wij vinden het onze verantwoordelijkheid om er voor te zorgen dat dergelijke ingrepen medisch verantwoord worden uitgevoerd en niet in lugubere achterkamertjes plaatsvinden,’’ zegt Pauline Schilthuizen van Trias. Voor mensen ouder dan achttien jaar wordt wel een vergoeding in rekening gebracht. Zij benadrukt dat deze vergoeding geldt voor iedereen met deze aanvullende verzekering.

Hoewel dit aanvullende pakket nog maar kort bestaat, blijkt de vraag ’behoorlijk groot’, aldus Schilthuizen. Inmiddels hebben al ruim 1100 Marokkanen, voornamelijk uit Gouda en 3200 Turken zich bij de zorgverzekeraar gemeld.

Nog dit jaar wordt overigens de aanvullende polis verder uitgebreid. Halverwege dit jaar worden in Turkije medische steunpunten opgezet. Hier kunnen Turken die voor langere tijd in hun land van herkomst verblijven, ziektekosten die zij daar maken tussentijds declareren. Volgend jaar wil de verzekeraar ook in Marokko een dergelijk steunpunt opzetten.

Trias is van oudsher sterk in het Groene Hart, Gorinchem en Dordrecht.

Trouw, deVerdieping| religie_filosofie - Asjoera, feest van verbroedering en bloedige zelfkwelling

Sjiitische moslims vieren vandaag wereldwijd de dood van Hussein ibn Ali, kleinzoon van de profeet Mohammed.

De hele maand staat in het teken van rouw. De herdenkingen hebben hun hoogtepunt op de tiende van de maand tijdens Asjoera. Op deze dag kwam Hoessein om in een veldslag tegen despoot Jazied Ibn Moe’awiya bij het huidige Karbala in Irak.

Dit werd het begin van de scheiding tussen soennieten en sjiieten. Volgens sjiieten bracht Hussein met zijn strijd tegen Jazied en met zijn dood een offer voor vrijheid, gelijkheid en rechtvaardigheid. Het werd een symbool voor het opkomen tegen onderdrukking en onrecht. Dit sentiment speelt de laatste tijd sterk op.

Het oplaaiende sektarische geweld in Irak is voor een sjiiet de bevestiging van het onrecht dat begon in de dagen van Hoessein en nog steeds voortduurt. De bekende dichtregel ’Elke dag is Asjoera, elke dag is Karbala’ verwoordt dit treffend. Hoessein is hier hét voorbeeld: Hij volhardde tot de dood tegen het onrecht. Die strijd is universeel.

Tijdens het Asjoerafeest bezoeken de gelovigen eerst de moskee. Ze sluiten de avond af met het chronologisch navertellen van wat er nabij Karbala was gebeurd. De gelovigen herbeleven in de emotionele verhalen het drama rond Hoessein. Dan gaan sommigen over tot zelfkastijding, symbolisch wordt zo het lijden en pijn van Hoessein meegedragen. Zelfkastijding is voor hen een manier om hun verdriet te uiten. Asjoera heet onder Nederlandstalige moslimjongeren daarom het ’sla-feest’.

Met de herdenkingen bevestigen sjiieten hun religieuze identiteit en werken ze aan broederschap. Continue Reading »

Unesco has announced that the 800th anniversary of Mevlana Rumi will be celebrated in the Netherlands in 2007 as the Unesco Year of Mevlana Rumi in the Netherlands.
Mevlana Rumi was born in Balkh (now part of Afghanistan) and died in Konya (now Turkey). Rumi’s significance transcends national, ethnic and religious boundaries. His poems have been widely translated into many of the world’s languages in various formats. After Rumi’s death, his followers founded the Mevlevi Order, better known as the “Whirling Dervishes“, who believe in performing their worship in the form of dance and music ceremony called the sema.

The general theme of his thoughts is essentially about the concept of Tawheed (unity) and union with his beloved (the primal root) and the longing for reunity which could be achieved throught music, poetry and dancing. The sacred dance of the Whirling Dervishes, Sema / turning, symbolizes a mystical journey where the traveller turns towards the truth and love, abandons hostility, hatred, reaches ‘Perfection’ where true peace and harmony exists and returns as a more mature person. Not difficult to understand why Rumi’s message also attracted Jews, Christians, Hindus and Buddhists. For many followers Rumi was a true poet of love:

Love’s nationality is separate from all other religions,
The lover’s religion and nationality is the Beloved (God).

The lover’s cause is separate from all other causes
Love is the astrolabe of God’s mysteries.

From: The Mysteries of the Universe and Rumi’s Discoveries on the Majestic Path of Love

A question I (since I’m not an expert on his work) have: Does Rumi prefer love as the means to submit oneselves to the divine revelation and what does this mean for the place of reason in his work?

De Monitor Racisme en Extremisme is weer verschenen. Een altijd wat hachelijke onderneming want dit is geen neutraal gebied maar een door en door gepolitiseerd terrein. Eerst maar even een opvallend hiaat. In 2004 is de naam van de monitor veranderd van racisme en extreem rechts naar racisme en extremisme. Daarmee koze de opstellers voor een bredere benadering. Heel verstandig lijkt me omdat je daarmee afstand kunt nemen de eenzijdige gerichtheid op rechts. Opvallend is dan wel dat een analyse van extreem links ontbreekt. De auteurs stellen dat extremisme alleen tot hun terrein behoort als er sprake is van een koppeling tussen extremisme met racisme en interetnische betrekkingen. Dat is een legitimatie, maar dan wel één de vraag alleen verschuift: waarom behoort links-radicalisme niet tot hun terrein? Het zou toch beter zijn om dat wel mee te nemen om zo enigszins uit het politieke vaarwater te geraken en extreem-links richt zich natuurlijk wel degelijk op interetnische betrekkingen en racisme. Op een andere manier weliswaar dan rechts, maar daar gaat het hier niet om.

Verder is opvallend dat de gegevens van 2004 ontbreken omdat de politie deze niet heeft aangeleverd. Waarom niet, zo ik dan wel eens willen weten. Uitgerekend over het jaar dat Van Gogh is vermoord ontbreken de gegevens!

In de monitor wordt ook gesignaleerd dat de extreemrechtse politieke bewegingen op sterven na dood zijn, maar dat internet veel belangrijker is geworden. Daarmee heeft rechtsradicalisme veel weg van de netwerkstructuur die ook het moslimradicalisme kenmerkt. Probleem hier is dat we geen enkel idee hebben wat de relatie is tussen online uitingen en offline handelen. Daar is ook geen analyse van.

De auteurs leggen veel nadruk op de rol van politici; met name Bovenkerk doet dat. Hij wijst erop dat mensen politici vaak volgen in hun opvattingen en dat (dus) met name Fortuyn, Hirsi Ali en Wilders een grote rol hebben gespeeld bij de opleving van de anti-moslimsentimenten. Interessant is dat deze week in het jaarboek Mens en Maatschappij een onderzoek wordt gepubliceerd van dr. Marcel Coenders, dr. Marcel Lubbers en prof. dr. Peer Scheepers:

Etnische tolerantie in Nederland in vergelijkend perspectief

Hoe reageren autochtone Nederlanders op etnische minderheden en wat is daarin de afgelopen jaren veranderd? Sociologen van de Radboud Universiteit Nijmegen deden een serie onderzoeken, waarbij ze inzoomden op het jaar van de moord op Pim Fortuyn. De gebeurtenissen in dat jaar, concluderen zij in een wetenschappelijk artikel dat op 20 december verschijnt in het tijdschrift Mens en Maatschappij, hebben niet geleid tot een duidelijke afname van de etnische tolerantie in Nederland, maar die was al lang niet meer zo hoog als weleer werd gedacht.

Hoe reageren autochtone Nederlanders op de komst en aanwezigheid van etnische minderheden? Wat is daarin de afgelopen jaren veranderd? En hoe steekt Nederland in dit opzicht af tegen de rest van Europa? Dat zijn de drie vragen die dr. Marcel Coenders, dr. Marcel Lubbers en prof. dr. Peer Scheepers, sociologen en methodologen verbonden aan het Institute for Social Cultural Research van de Radboud Universiteit Nijmegen onderzochten. Ze analyseerden data die zijn verzameld eind 2002, begin 2003, een jaar na de opkomst en dood van Pim Fortuyn, en vergeleken die met eerdere data én met gegevens uit andere Europese landen. Samengevat komen hun conclusies hierop neer: Nederland is na Fortuyn niet minder tolerant geworden en staat er in een Europese vergelijking in de middenmoot.

Uit dit onderzoek zou dus blijken dat de rol van Fortuyn, maar indirect ook van andere politici, juist minder groot is. Een belangrijke kanttekening bij d