C L O S E R

De Onschuld der Moslims – In Tien Vragen en Antwoorden I

Posted on September 16th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Blind Horses, International Terrorism, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Society & Politics in the Middle East.

1. Wat is er gebeurd?
Op 1 juli 2012 werd de film The Innocence of Muslims voor het eerst online gezet. Enkele maanden eerder draaide de film één keer in een theater in Hollywood. De film laat de profeet Mohammed zien als een vrouwengek, religieuze bedrieger en uitvreter; zeg maar de klassieke orientalistische beelden van de profeet en de Arabische man in het algemeen. De trailers van de film werden in het Arabisch vertaald en verspreid door een Egyptisch Amerikaanse blogger en koptische christen Morris Sadek. Op 8 september werd een korte versie uitgezonden op Al-Nas, een Egyptische zender. Op 11 september begonnen de protesten tegen de film in Egypte en Libië.

2. Wie zit er achter de film?
Een man uit Californië maakte deze film ongeveer 14 maanden geleden. Naar verluidt heeft mogelijkerwijze een koptische christen, Nakoula Basseley Nakoula, die zich voordeed als Israeli-Amerikaan, de film gemaakt. Andere koptische christenen zoals Morris Sadek en christelijke activisten zoals Steve Klein hebben de film gesteund. De film is gepromoot op hun Arabische sites en men heeft Terry Jones (die eerder de Quran wilde verbranden) binnengehaald voor de steun. Steve Klein is een militante christelijke activist en voormalig marinier die christelijke militia heeft getraind en protesten leidde tegen abortus klinieken, Mormon tempels en moskeeen. Intussen is het verhaal van de film er niet duidelijker op geworden bijvoorbeeld doordat de cast inmiddels afstand heeft genomen van de film omdat ze misleid zouden zijn. Het is duidelijk dat op sommige momenten in de film de acteurs iets anders zeggen dan je daadwerkelijk hoort. Opvallend is eveneens dat aanvankelijk de naam Sam Bacile de rondte deed, een joodse Israelisch-Amerikaanse makelaar die helemaal niet bestond. Een dergelijke afleiding zal niet toevallig zijn; wilde men bewust de joden in gevaar brengen? Hoewel de betrokken koptische christenen zeker niet staan voor alle koptische christenen, kan hun betrokkenheid waarschijnlijk niet los gezien worden van de jarenlange systematische onderdrukking, discriminatie en mishandeling van Egyptische koptische minderheid onder vorige (door het Westen met geld en wapens gesteunde) regimes. In het Westen lijkt het Mubarak regime nog steeds gezien te worden als beschermer van de kopten, maar niets is minder waar. Zij hebben op z’n minst toegekeken hoe militanten geweld gebruikten tegen hen of wellicht hen zelfs daartoe gestimuleerd. In deze context is het koptisch activisme buiten Egypte gegroeid inclusief militante activisten.

3. Hoe bereikte de film het Midden-Oosten?
De trailer (met twijfelachtige Arabische ondertiteling) is op youtube gezet. Het is waarschijnlijk deze versie die op een gegeven moment door een Egyptische zender, El Nas, is uitgezonden. Khader Abdullah, de presentator, is bekend om zijn opruiende commentaren over liberalen, kopten, secularisten enzovoorts. Andere radicale predikers deden dit daarna nog eens dunnetjes over en uiteindelijk was het alliantie van verschillende Salafis die opriep tot protesten. Volgens de organisator Wesam Abdel Warith was de bedoeling van de protesten om op wettige en vreedzame wijze de beledigingen tegen islam aan de kaak te stellen.

4. Wie demonstreerden er nou eigenlijk?
Het makkelijke antwoord is moslims. Of radicale moslims. Maar dat is toch wat te simpel. De eerste demonstratie in Cairo was een mix van salafis, ultra’s (voetbalhooligans; zij waren het waarschijnlijk die de Amerikaanse vlag omlaag haalden en de zogenaamde Al Qaeda vlag lieten wapperen) en kleine groepen koptische activisten. De situatie in Libië lijkt anders. Daar zouden de protesten wel eens een afleidingsmanoeuvre geweest kunnen zijn voor een geplande aanval waarbij helaas de Amerikaanse ambassadeur een tragische dood is gestorven. De groep die aanvankelijk demonstreerde werd daar vrij snel gevolgd door individuen met zware wapens en raketten. Dat is niet verbazingwekkend; niet alleen is Libië ongeveer verdronken in wapens tijdens de opstand, burgers hebben tijdens de opstand tegen Khadafi ook nog eens allerlei wapenopslagplaatsen van het leger geplunderd. De situatie waarin burgers veel zware wapens hebben is nog steeds niet veranderd en de overheid heeft geen enkele greep op de privé milities. Na Libië en Egypte volgden ook andere landen zoals Jemen, Saoedi-Arabië, Marokko, Somalië, Nigeria, Sudan, Irak, Iran, Pakistan, Bangladesh en de Golfstaten. In de Golfstaten waren de demonstraties meestal vreedzaam.

Zetten we de protesten uit op een kaart zoals The Atlantic deed dan zien we dat de generaliserende koppen zoals ‘moslims boos’, ‘protesten in de moslimwereld’enzovoorts niet helemaal hout snijden. De protesten vinden vooral plaats in het Arabische Midden-Oosten en Noord-Afrika. In India en Indonesië zijn nauwelijks protesten (een stuk of twee totnutoe). Sub-Sahara Afrika, centraal Azië, Zuidoost Azië, Turkije, Rusland, China, de VS en Europa kennen nauwelijks of geen protesten. De vraag is natuurlijk of ze in China überhaupt wel kunnen demonstreren, maar in landen als de VS, Nigeria, Turkije, Ethiopië en binnen de EU kan men dat wel. Wanneer je alle demonstranten totnutoe bij elkaar optelt en ziet dat het in de meeste landen telkens om enkele honderden demonstranten gaat, dan kom je in totaal over de gehele wereld uit op zo’n 12.000 demonstranten, van de 1,2 miljard moslims. Vergelijk dat even met de aantallen van vorig jaar op bijvoorbeeld het Tahrir-plein. Natuurlijk is het wel zo dat gewelddadige aanvallen op de Amerikaanse ambassades en de dood van de Amerikaanse ambassadeur in Libië deze demonstraties een extra zwaar gewicht geven (zie vraag 7).

Protest tegen het geweld in Libië. Foto Ahmed Sanalla

5. Waarom demonstreert men?
Ja, met 12.000 demonstranten zou je kunnen stellen, om 12.000 verschillende redenen. Iedere groep zal ook zo haar eigen redenen hebben. Laten we er vier clusters uitpikken. Allereerst de profeet Mohammed. Antropologe Saba Mahmood stelde zich ten tijde van de Mohammed Cartoons de vraag waarom sommige moslims niet alleen boos waren over de tekeningen, maar deze ook opvatten als een persoonlijke aanval. Zij stelt dat voor veel moslims de profeet Mohammed niet alleen een belangrijke profeet is en een bewonderenswaardig persoon, maar het ideaalbeeld voor een leven als goed mens. Hoe de profeet met vrouwen omging, hoe hij met vijanden omging is een voorbeeld voor het dagelijks leven van velen. Hem belachelijk maken roept dan ook zowel sterke religieuze als persoonlijke gevoelens op. Wil dat zeggen dat die 1,2 miljard – 12.000 dergelijke gevoelens niet hebben? Sommigen misschien, anderen hebben ze wel degelijk. Er is dus meer nodig dan alleen deze verklaring.

De demonstraties vinden vooral plaats in die landen die instabiel zijn vanwege de recente opstanden (Egypte, Libië en Jemen) en/of waar de VS nu en/of in het recente verleden actief was in verband met de war on terror (Libanon is the odd one out hier). Voor veel landen gold dat ten tijde van de opstanden de jihadisten eigenlijk nagenoeg irrelevant waren. Deze film is een ‘uitstekende’ gelegenheid om iets van hun verloren terrein terug te winnen; anti-Amerikaanse en pro Al Qaeda sentimenten zijn daarbij vruchtbare grond, maar het is wel de vraag of aanvallen op burgers hen verder zullen helpen. In Libië demonstreerden de dag na de dood van de ambassadeur enkele honderden vrome conservatieve moslims (ouderen en jongeren) tegen het geweld. De situatie in Egypte is nog steeds instabiel en de, voor internationale waarnemers, volkomen inadequate reactie van president Morsi is wellicht te verklaren door de interne tegenstellingen tussen verschillende facties van de moslimbroeders, salafis en counterrevolutionaire krachten waartussen hij moet schipperen en die ook een ruimte scheppen voor andere groepen. In Libië vond de aanval plaats na de dood van een hoogeplaatst Al Qaeda lid; dat lijkt geen toeval. Met name de burgers van Jemen hebben de afgelopen jaren, net als Pakistan en Afghanistan, veel te verduren gehad van Amerikaanse drone-aanvallen gebaseerd op een beleid waarin iedereen die eruit ziet als een al qaeda persoon een legitiem doelwit is. Hierbij zijn veel kinderen en andere onschuldige burgers gedood. Het anti-amerikanisme komt dus niet uit de lucht vallen. Tientallen jaren van Amerikaanse steun voor onderdrukkende regimes (en voor Israël), een invasie van Irak (tot stand gekomen doordat de VS iedereen bedroog) en daarop volgende verwoesting van het land, de drone-aanvallen, zouden wel eens veel belangrijkere verklaringen kunnen zijn voor de woede dan de film. Cynischer gesteld, wie is er eigenlijk barbaars?

Een ander cluster van opvattingen kom ik vooral in Europa tegen (Engeland, Duitsland en Nederland); het idee dat moslims moeten laten zien dat er niet met hen te sollen valt. De opvatting dat moslims zich niet zo moeten aanstellen vanwege een stomme film zien deze mensen als gevaarlijke onderdanigheid; de islam is sterk en dat moet je laten zien anders blijven mensen over je heen lopen. Men vindt dat reguliere moslimorganisaties zich verkocht hebben aan de overheid en daarmee moslims in een ondergeschikte en onwaardige positie hebben gebracht. Gezien de lage aantallen demonstranten in Europa (ook in het verleden) zou je kunnen stellen dat men niet zo succesvol is in dit opzicht, maar dit verhoogt juist het gevoel van urgentie. Een laatste cluster betreft de politiek-religieuze entrepeneurs. Ik noemde al de jihadisten die weer relevant willen worden en ook de andere bovenstaande sentimenten lenen zich uitstekend voor collectieve mobilisatie. Maar dat moet wel gebeuren. Rellen zijn zelden spontaan; ze worden geanticipeerd, kansen worden gepakt en ze worden gereguleerd. Tegenstellingen zijn nooit alleen etnisch of religieus (zie de verschillende groepen), maar de verschillende dimensies van bepaalde fenomenen worden door politieke entrepeneurs gereduceerd tot simpele wij-zij tegenstellingen; in dit geval op basis van religie. Dat gebeurde door de makers van de film en vervolgens door degenen die opriepen tot protesten of meer. De stemmen van de koptische kerk die fel afstand heeft genomen van de film of van de Amerikaanse ambassade in Cairo die voorafgaand aan de demonstraties de film veroordeelde, raken verloren in de ruis die optreedt door het werk van deze politieke entrepeneurs en de naweeën van de dood van de ambassadeur. Of sterker nog worden geïnterpreteerd als ongeloofwaardig of als onderdanigheid aan islam (dhimmi).

Ambassadeur Stevens in betere tijden

Morgen deel 2.

25 comments.

Moslims & Verkiezingen 2012: Laat je stem horen, of niet

Posted on September 13th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, islamophobia, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Religious and Political Radicalization.

Verkiezingen 2012: Neo-liberalisme & nationalisme

affiche 2010

Deze verkiezingen draaien vooral om Europa en de economie. Het moge lijken dat islam, immigratie en integratie naar de achtergrond verdwenen zijn, maar dat is slechts ten dele. Het PVV programma maakt een directe link tussen de EU en de immigratie van moslims en vrijwel alle partijen hebben in hun programma’s opmerkingen over religie die (als het al niet specifiek vermeld wordt) in het algemeen gaan over islam en moslims. Slechts een enkele partij weet daarbij een positieve opmerking te maken maar meestal toch snel gevolgd door zoiets als ‘…maar er zijn ook veel problemen.’ Onder moslims leefden deze verkiezingen aardig volgens mij en draaiden ook om de thema’s EU en economie én om hun positie als moslim in de samenleving. Hier een overzicht.

Debat in de moskee
Op de site van Amsterdam-West stond het volgende te lezen:
Groot verkiezingsdebat in de Badr Moskee – Stadsdeel West

Laat uw stem horen tijdens het grote verkiezingsdebat op 6 september in de Badr Moskee in Amsterdam West.

Laat uw stem horen tijdens het verkiezingsdebat in moskee Badr? Dat zullen de mannen van sharia4belgium en sharia4holland ook hebben gedacht:

Op youtube vinden we hun impressie van ‘De slag van Badr’ met uitleg voor hun actie:

Ik heb veel afwijzende reacties gezien op twitter en facebook van moslims tegen deze actie. Anderen (niet S4B of S4H) probeerden hun afwijzing van de democratie op een andere wijze uit te leggen:

Onder andere moslims die de democratie afwijzen kon de actie van S4H/S4B ook op afwijzing rekenen. De kritiek in zijn algemeenheid luidde dat dit niet de manier was om dawah (missie) te verrichten. Waarbij ik me overigens afvraag of S4H/S4B dit wel als dawah ziet. Ik denk dat zij dit beschouwen als deel van een religieuze plicht om ‘het goede te bevorderen en te waarschuwen voor het kwade’. Dat kan samenvallen met dawah volgens mij maar dat hoeft niet. In dit geval was dat denk ik niet zo omdat de kritiek van van S4H/S4B en enkele anderen ook tegen de moskee gericht was die een dergelijke bijeenkomst organiseerde. De kritiek en ook het weerwoord van S4H/S4B symphatisanten was veel specifieker en gedetailleerder soms, maar dit is niet de plek om daarop in te gaan. Wel kon ik vaststellen dat zowel het debat als de actie van S4H/S4B leidde tot discussies over democratie van een dusdanig niveau dat ik nog niet vaak gezien heb.

Andere organisaties waren zeer stellig in hun afwijzing van de verstoring, zie bijvoorbeeld de volgende verklaring:
‘Sharia4belgium, genoeg is genoeg’

“Deze groepen spelen op die manier ook andere extremisten uit bijvoorbeeld extreem rechts in de kaart door een hetze te ontketenen en door negatieve beeldvorming over de islam en de moslimgemeenschap aan te wakkeren. De actie van Sharia4Belgium vormt een bedreiging voor onze democratie en onze rechtsstaat.”

De organisaties van de Turkse en Marokkaanse gemeenschap verklaren te staan voor tolerantie, respect en democratie. Zij roepen daarom een ieder op zich niet te laten intimideren door de acties van deze extremistische groepen en op 12 september massaal naar de stembus te gaan.

Ze geven daarbij een stemadvies door te adviseren om te stemmen voor:

“- Een volwaardig burgerschap, voor sociale cohesie en solidariteit
– Tegen segregatie, sociale uitsluiting, racisme en alle vormen van discriminatie
– Een verloren stem is een stem op intolerantie, sociale uitsluiting en polarisatie”

De verklaring is ondertekend door:

de Unie van Marokkaanse Moslim Organisaties (UMMON)
Turkse Arbeidersvereniging in Nederland HTIB
Stichting Aknarij
Inspraakorgaan Marokkanen Amsterdam (IOMA)
Euro Mediterraan Centrum voor Migratie en Ontwikkeling (EMCEMO)
Collectief tegen Islamofobie en Discriminatie (CTID)
Raad van Marokkaanse Moskeeën Noord Holland (RVM)

Opvallend was dat in de media de aandacht vooral uitgaat naar het incident met sharia4belgium. Dat doet mij denken aan een demonstratie waar journalisten in grote getalen op af kwamen (ongeveer even veel als demonstranten) en waar onder meer de heren van Novum nieuws en Powned vertrokken toen het wat langdradig werd onder het mom van ‘er gebeurt toch niets meer’. Dat de media erover berichten is logisch, dat we in de verslagen nauwelijks iets teruglezen over de inhoud van het debat is zonder meer kwalijk. ‘Media moeten zich niet laten gijzelen door een piepkleine groep boze islamitische mannen’ – Lars Anderson – VK

na de korte chaos volgde een interessante discussie tussen politici die wilden vertellen waarom zij een stem verdienen, en een publiek dat wilde weten aan wie het zijn stem moet geven. De islam was daarin geen leidende factor. Ze wilden weten hoe ze het beter kunnen krijgen in de wijk, hoe het onderwijs kan worden vernieuwd of wat de plannen zijn van de partijen om de economie weer uit het slop te trekken.

De schrijver van bovenstaand citaat, Lars Anderson (debatleider in Badr) wijt het optreden van sharia4belgium aan slachtoffergedrag; dat is mij wat al te simpel maar waar hij hier op wijst wordt telkens door vrijwel al het onderzoek gestaafd. Moslims zoeken naar pragmatische manieren om moslim te zijn en de moslims in Nederland vooruit te helpen op sociaal, economisch, cultureel en religieus gebied. Ook Carel Brendel besteedt aandacht aan de inhoud ‘Wat doen jullie voor moslims?’ was de vraag van het debat. Daarbij ging het om discriminatie, banen voor mannen met baarden en vrouwen met hoofddoeken, enz; ook hier het sociaal-pragmatisme al waren er (ook na het rumoer) mensen met een andere opstelling zoals u boven in het tweede filmpje al kon zien. Dichtbij.nl geeft ook een aardige impressie:

Mediagepruts
Met name Het Parool heeft er afgelopen weken een potje van gemaakt met de berichtgeving van moslims en verkiezingen. Eerst was er het stuk met ‘moslimprominenten‘ die teleurgesteld zouden zijn in de politiek. De Telegraaf maakte er meteen dat moslims waarschuwen voor rellen. Volgens Carel Brendel (die erg negatief is over de mogelijke link tussen de PvdA en allochtonen/moslims als dat leidt tot het aantasten van de seculiere uitgangspunten): PvdA maakt zich los uit de greep van de ‘moslimprominenten’ « CarelBrendel.nl

Het letterlijke citaat was niet op internet te vinden, maar alleen in het papieren Parool. In het groepsgesprek met Badr-bezoekers kwam de 31-jarige Tarik (zonder achternaam) aan het woord. “Het gebrek aan politieke vertegenwoordiging komt bovenop de uitwerking van slechte scholing en de hoge werkloosheid bij jongeren uit eigen gemeenschap en dat leidt tot een explosieve situatie. Zo krijg je over een paar jaar Franse toestanden in Amsterdam.” De andere mannen knikten instemmend bij deze uitspraak, aldus de Parool-reportage.

Bij het gesprek zat ‘islamoloog, docent en voorganger’ Said Amrani. “We hadden net zo goed op Wilders kunnen stemmen,” aldus de imam. “De PvdA ging mee in het voorstel van de PVV om halal slachten te verbieden.” Gemor is er ook over de sluiting van het Islamitisch College Amsterdam (wegens gebrek aan kwaliteit, CB), waarvoor de Badr-jongeren de PvdA-politici Sharon Dijksma en wethouder Lodewijk Asscher verantwoordelijk stellen. Moslimpolitici zouden in de praktijk te weinig zichtbaar zijn en alleen rond verkiezingstijd aandacht hebben voor moslims. Amrani: “Bij de vorige verkiezingen deed ik bij het vrijdaggebed een oproep aan tweeduizend bezoekers om vooral te gaan stemmen om tegenwicht te bieden aan de PVV. Dat ga ik dit jaar niet meer doen.”

Niet bij het groepsgesprek aanwezig maar wel om commentaar gevraagd werd Yahia Bouyafa, voorzitter van de Raad van Marokkaanse Moskeeën Nederland. “We proberen alles te doen om mensen naar de stembus te krijgen, maar vooral oudere moslims zijn in de war,” aldus Bouyafa. “Ze hebben altijd PvdA gestemd maar sinds die voor het verbod op ritueel slachten heeft gestemd, willen ze dat niet meer.”

Brendel ziet een positieve ontwikkeling, weg van ‘religieus clientelisme’; meer over ‘de moslimlobby’ bij de PvdA: zie HIER. Zijn bezwaar gaat vooral over wat hij ziet als een mogelijke aantasting van de seculiere uitgangspunten van de PvdA; niet tegen allochtone / moslim politici an sich. Hij stelt terecht vraagtekens bij de term ‘moslimprominenten’; dat suggereert dat de personen in de reportage heel vooraanstaande posities innemen in het Nederlandse moslimlandschap. Dat wordt in de reportage op geen enkele manier waar gemaakt en is ook niet. Wat overigens niets afdoet aan hun overwegingen, Amrani ligt nog eens toe:

Vervolgens prutst Het Parool verder met een fatwa die stemmen tot een religieuze plicht maakt. Nourdeen Wildeman maakt op Wijblijvenhier waarom er geen sprake is van religieuze plicht (in de zin zoals vasten of bidden dat wel zou zijn) of fatwa. De religieuze overwegingen daargelaten het stuk van de Nederlandse Moslim Raad dat Wildeman aanhaalt is voldoende om te zien waarom Het Parool onzin uitkraamt.

Pragmatische overwegingen

Een veelgehoorde overweging is dat velen niet goed weten op wie ze moeten stemmen en weinig zin hebben om te stemmen op een partij die islam en moslims toch niet ziet zitten. Daarmee bedoelen zij geen PVV, maar alle andere politieke partijen. Waarom stemmen op een partij die ons haat? Daar voegt men soms aan toe dat het wel eens ‘haram’ zou kunnen zijn, er direct bij vermeldend dat er geleerden zijn die het wel toestaan. Twee van de filmpjes die laatste inzichtelijk maken vind je hieronder:

&

Tegenstanders daarentegen stelden dat democratie zelf een religie is. Stemmen is volgens hen dan ook tegen de islam. Naast een principieel standpunt zit hier ook enige pragmatiek tussen en men wijst bijvoorbeeld op de ‘vijandige citaten van politici‘. Tegenover de twijfelaars en de afkerigen van stemmen staan degenen die wel overtuigd zijn van de noodzaak te stemmen. Ik heb veel oproepen om te stemmen langs zien komen zoals deze van Hasib Moukaddim. Zie ook dit filmpje van SMN die een speciale verkiezingssite maakte:

Daarnaast waren er opiniestukken in kranten zoals deze van Mustafa Amhaouch. De laatste is CDA-er en zijn stuk was gericht tegen de PvdA. Daar werd behoorlijk negatief op gereageerd; niet zozeer omdat het tegen de PvdA was maar omdat vele moslims in mijn FB en twitter een stemadvies niet zien zitten: do not tell us what to do. Andere sites zoals Moslimjongeren Coach met Jouw mening telt en Wij Blijven Hier hebben eveneens een positieve houding ten opzichte van stemmen. WBH heeft diverse discussies aangaande verkiezingen en islam (1, 2, 3) en twee stemwijzers: Palestina en Israel-stemwijzer en de moslimstemwijzer.

Tot slot
De controverse tijdens en na het Badr debat daargelaten, de meeste moslims die ik mijn netwerk (online en offline) voorbij heb zien komen, benaderen de zaak pragmatisch; zowel degenen die zijn gaan stemmen (de meesten) als degenen die niet gaan stemmen. Sommigen die zijn gaan stemmen doen dat vanuit een islamitische inspiratie, anderen stellen dat het eigenlijk niet kan in islam maar hebben andere overwegingen (economie, EU, positie van moslims) en hetzelfde zie je bij degenen die niet stemmen. Een enkeling stelt bij het wel of niet stemmen puur en alleen vanuit de islam te redeneren. Dit is niet om te zeggen dat de één meer of minder praktiserend of religieus is, maar om aan te geven dat er meerdere wijzen van praktiseren zijn voor de betrokkenen zelf. De uitslag met PvdA en VVD is met instemming begroet als in ieder geval een nederlaag van de PVV. Wat overigens bij enkelen wel de opmerking ontlokt dat de ‘heisa’ die sommigen maakten van de dreiging van de PVV ‘dus’ onterecht was. Iets waar ik overigens nog wel kanttekeningen bij heb. Inderdaad de extreem-nativistische anti-islam partij PVV heeft flink verloren, maar is allesbehalve dood. Haar islamofobe gedachtegoed is volgens mij op verschillende manieren geincorporeerd door alle(!) politieke partijen zie bijvoorbeeld het VVD programma over religie en (apart!) religieuze kleding (beide gerangschikt onder ‘immigratie en integratie’…). We zullen zien waartoe het leidt.

Ow ja, Wij Blijven Hier heeft een onderzoek gedaan naar mogelijk stemgedrag bij moslims. Resultaten vind je hier (overigens is het gebaseerd op slechts 200 personen).

1 comment.

Moslims & Verkiezingen 2012: Laat je stem horen, of niet

Posted on September 13th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, islamophobia, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Religious and Political Radicalization.

Verkiezingen 2012: Neo-liberalisme & nationalisme

affiche 2010

Deze verkiezingen draaien vooral om Europa en de economie. Het moge lijken dat islam, immigratie en integratie naar de achtergrond verdwenen zijn, maar dat is slechts ten dele. Het PVV programma maakt een directe link tussen de EU en de immigratie van moslims en vrijwel alle partijen hebben in hun programma’s opmerkingen over religie die (als het al niet specifiek vermeld wordt) in het algemeen gaan over islam en moslims. Slechts een enkele partij weet daarbij een positieve opmerking te maken maar meestal toch snel gevolgd door zoiets als ‘…maar er zijn ook veel problemen.’ Onder moslims leefden deze verkiezingen aardig volgens mij en draaiden ook om de thema’s EU en economie én om hun positie als moslim in de samenleving. Hier een overzicht.

Debat in de moskee
Op de site van Amsterdam-West stond het volgende te lezen:
Groot verkiezingsdebat in de Badr Moskee – Stadsdeel West

Laat uw stem horen tijdens het grote verkiezingsdebat op 6 september in de Badr Moskee in Amsterdam West.

Laat uw stem horen tijdens het verkiezingsdebat in moskee Badr? Dat zullen de mannen van sharia4belgium en sharia4holland ook hebben gedacht:

Op youtube vinden we hun impressie van ‘De slag van Badr’ met uitleg voor hun actie:

Ik heb veel afwijzende reacties gezien op twitter en facebook van moslims tegen deze actie. Anderen (niet S4B of S4H) probeerden hun afwijzing van de democratie op een andere wijze uit te leggen:

Onder andere moslims die de democratie afwijzen kon de actie van S4H/S4B ook op afwijzing rekenen. De kritiek in zijn algemeenheid luidde dat dit niet de manier was om dawah (missie) te verrichten. Waarbij ik me overigens afvraag of S4H/S4B dit wel als dawah ziet. Ik denk dat zij dit beschouwen als deel van een religieuze plicht om ‘het goede te bevorderen en te waarschuwen voor het kwade’. Dat kan samenvallen met dawah volgens mij maar dat hoeft niet. In dit geval was dat denk ik niet zo omdat de kritiek van van S4H/S4B en enkele anderen ook tegen de moskee gericht was die een dergelijke bijeenkomst organiseerde. De kritiek en ook het weerwoord van S4H/S4B symphatisanten was veel specifieker en gedetailleerder soms, maar dit is niet de plek om daarop in te gaan. Wel kon ik vaststellen dat zowel het debat als de actie van S4H/S4B leidde tot discussies over democratie van een dusdanig niveau dat ik nog niet vaak gezien heb.

Andere organisaties waren zeer stellig in hun afwijzing van de verstoring, zie bijvoorbeeld de volgende verklaring:
‘Sharia4belgium, genoeg is genoeg’

“Deze groepen spelen op die manier ook andere extremisten uit bijvoorbeeld extreem rechts in de kaart door een hetze te ontketenen en door negatieve beeldvorming over de islam en de moslimgemeenschap aan te wakkeren. De actie van Sharia4Belgium vormt een bedreiging voor onze democratie en onze rechtsstaat.”

De organisaties van de Turkse en Marokkaanse gemeenschap verklaren te staan voor tolerantie, respect en democratie. Zij roepen daarom een ieder op zich niet te laten intimideren door de acties van deze extremistische groepen en op 12 september massaal naar de stembus te gaan.

Ze geven daarbij een stemadvies door te adviseren om te stemmen voor:

“- Een volwaardig burgerschap, voor sociale cohesie en solidariteit
– Tegen segregatie, sociale uitsluiting, racisme en alle vormen van discriminatie
– Een verloren stem is een stem op intolerantie, sociale uitsluiting en polarisatie”

De verklaring is ondertekend door:

de Unie van Marokkaanse Moslim Organisaties (UMMON)
Turkse Arbeidersvereniging in Nederland HTIB
Stichting Aknarij
Inspraakorgaan Marokkanen Amsterdam (IOMA)
Euro Mediterraan Centrum voor Migratie en Ontwikkeling (EMCEMO)
Collectief tegen Islamofobie en Discriminatie (CTID)
Raad van Marokkaanse Moskeeën Noord Holland (RVM)

Opvallend was dat in de media de aandacht vooral uitgaat naar het incident met sharia4belgium. Dat doet mij denken aan een demonstratie waar journalisten in grote getalen op af kwamen (ongeveer even veel als demonstranten) en waar onder meer de heren van Novum nieuws en Powned vertrokken toen het wat langdradig werd onder het mom van ‘er gebeurt toch niets meer’. Dat de media erover berichten is logisch, dat we in de verslagen nauwelijks iets teruglezen over de inhoud van het debat is zonder meer kwalijk. ‘Media moeten zich niet laten gijzelen door een piepkleine groep boze islamitische mannen’ – Lars Anderson – VK

na de korte chaos volgde een interessante discussie tussen politici die wilden vertellen waarom zij een stem verdienen, en een publiek dat wilde weten aan wie het zijn stem moet geven. De islam was daarin geen leidende factor. Ze wilden weten hoe ze het beter kunnen krijgen in de wijk, hoe het onderwijs kan worden vernieuwd of wat de plannen zijn van de partijen om de economie weer uit het slop te trekken.

De schrijver van bovenstaand citaat, Lars Anderson (debatleider in Badr) wijt het optreden van sharia4belgium aan slachtoffergedrag; dat is mij wat al te simpel maar waar hij hier op wijst wordt telkens door vrijwel al het onderzoek gestaafd. Moslims zoeken naar pragmatische manieren om moslim te zijn en de moslims in Nederland vooruit te helpen op sociaal, economisch, cultureel en religieus gebied. Ook Carel Brendel besteedt aandacht aan de inhoud ‘Wat doen jullie voor moslims?’ was de vraag van het debat. Daarbij ging het om discriminatie, banen voor mannen met baarden en vrouwen met hoofddoeken, enz; ook hier het sociaal-pragmatisme al waren er (ook na het rumoer) mensen met een andere opstelling zoals u boven in het tweede filmpje al kon zien. Dichtbij.nl geeft ook een aardige impressie:

Mediagepruts
Met name Het Parool heeft er afgelopen weken een potje van gemaakt met de berichtgeving van moslims en verkiezingen. Eerst was er het stuk met ‘moslimprominenten‘ die teleurgesteld zouden zijn in de politiek. De Telegraaf maakte er meteen dat moslims waarschuwen voor rellen. Volgens Carel Brendel (die erg negatief is over de mogelijke link tussen de PvdA en allochtonen/moslims als dat leidt tot het aantasten van de seculiere uitgangspunten): PvdA maakt zich los uit de greep van de ‘moslimprominenten’ « CarelBrendel.nl

Het letterlijke citaat was niet op internet te vinden, maar alleen in het papieren Parool. In het groepsgesprek met Badr-bezoekers kwam de 31-jarige Tarik (zonder achternaam) aan het woord. “Het gebrek aan politieke vertegenwoordiging komt bovenop de uitwerking van slechte scholing en de hoge werkloosheid bij jongeren uit eigen gemeenschap en dat leidt tot een explosieve situatie. Zo krijg je over een paar jaar Franse toestanden in Amsterdam.” De andere mannen knikten instemmend bij deze uitspraak, aldus de Parool-reportage.

Bij het gesprek zat ‘islamoloog, docent en voorganger’ Said Amrani. “We hadden net zo goed op Wilders kunnen stemmen,” aldus de imam. “De PvdA ging mee in het voorstel van de PVV om halal slachten te verbieden.” Gemor is er ook over de sluiting van het Islamitisch College Amsterdam (wegens gebrek aan kwaliteit, CB), waarvoor de Badr-jongeren de PvdA-politici Sharon Dijksma en wethouder Lodewijk Asscher verantwoordelijk stellen. Moslimpolitici zouden in de praktijk te weinig zichtbaar zijn en alleen rond verkiezingstijd aandacht hebben voor moslims. Amrani: “Bij de vorige verkiezingen deed ik bij het vrijdaggebed een oproep aan tweeduizend bezoekers om vooral te gaan stemmen om tegenwicht te bieden aan de PVV. Dat ga ik dit jaar niet meer doen.”

Niet bij het groepsgesprek aanwezig maar wel om commentaar gevraagd werd Yahia Bouyafa, voorzitter van de Raad van Marokkaanse Moskeeën Nederland. “We proberen alles te doen om mensen naar de stembus te krijgen, maar vooral oudere moslims zijn in de war,” aldus Bouyafa. “Ze hebben altijd PvdA gestemd maar sinds die voor het verbod op ritueel slachten heeft gestemd, willen ze dat niet meer.”

Brendel ziet een positieve ontwikkeling, weg van ‘religieus clientelisme’; meer over ‘de moslimlobby’ bij de PvdA: zie HIER. Zijn bezwaar gaat vooral over wat hij ziet als een mogelijke aantasting van de seculiere uitgangspunten van de PvdA; niet tegen allochtone / moslim politici an sich. Hij stelt terecht vraagtekens bij de term ‘moslimprominenten’; dat suggereert dat de personen in de reportage heel vooraanstaande posities innemen in het Nederlandse moslimlandschap. Dat wordt in de reportage op geen enkele manier waar gemaakt en is ook niet. Wat overigens niets afdoet aan hun overwegingen, Amrani ligt nog eens toe:

Vervolgens prutst Het Parool verder met een fatwa die stemmen tot een religieuze plicht maakt. Nourdeen Wildeman maakt op Wijblijvenhier waarom er geen sprake is van religieuze plicht (in de zin zoals vasten of bidden dat wel zou zijn) of fatwa. De religieuze overwegingen daargelaten het stuk van de Nederlandse Moslim Raad dat Wildeman aanhaalt is voldoende om te zien waarom Het Parool onzin uitkraamt.

Pragmatische overwegingen

Een veelgehoorde overweging is dat velen niet goed weten op wie ze moeten stemmen en weinig zin hebben om te stemmen op een partij die islam en moslims toch niet ziet zitten. Daarmee bedoelen zij geen PVV, maar alle andere politieke partijen. Waarom stemmen op een partij die ons haat? Daar voegt men soms aan toe dat het wel eens ‘haram’ zou kunnen zijn, er direct bij vermeldend dat er geleerden zijn die het wel toestaan. Twee van de filmpjes die laatste inzichtelijk maken vind je hieronder:

&

Tegenstanders daarentegen stelden dat democratie zelf een religie is. Stemmen is volgens hen dan ook tegen de islam. Naast een principieel standpunt zit hier ook enige pragmatiek tussen en men wijst bijvoorbeeld op de ‘vijandige citaten van politici‘. Tegenover de twijfelaars en de afkerigen van stemmen staan degenen die wel overtuigd zijn van de noodzaak te stemmen. Ik heb veel oproepen om te stemmen langs zien komen zoals deze van Hasib Moukaddim. Zie ook dit filmpje van SMN die een speciale verkiezingssite maakte:

Daarnaast waren er opiniestukken in kranten zoals deze van Mustafa Amhaouch. De laatste is CDA-er en zijn stuk was gericht tegen de PvdA. Daar werd behoorlijk negatief op gereageerd; niet zozeer omdat het tegen de PvdA was maar omdat vele moslims in mijn FB en twitter een stemadvies niet zien zitten: do not tell us what to do. Andere sites zoals Moslimjongeren Coach met Jouw mening telt en Wij Blijven Hier hebben eveneens een positieve houding ten opzichte van stemmen. WBH heeft diverse discussies aangaande verkiezingen en islam (1, 2, 3) en twee stemwijzers: Palestina en Israel-stemwijzer en de moslimstemwijzer.

Tot slot
De controverse tijdens en na het Badr debat daargelaten, de meeste moslims die ik mijn netwerk (online en offline) voorbij heb zien komen, benaderen de zaak pragmatisch; zowel degenen die zijn gaan stemmen (de meesten) als degenen die niet gaan stemmen. Sommigen die zijn gaan stemmen doen dat vanuit een islamitische inspiratie, anderen stellen dat het eigenlijk niet kan in islam maar hebben andere overwegingen (economie, EU, positie van moslims) en hetzelfde zie je bij degenen die niet stemmen. Een enkeling stelt bij het wel of niet stemmen puur en alleen vanuit de islam te redeneren. Dit is niet om te zeggen dat de één meer of minder praktiserend of religieus is, maar om aan te geven dat er meerdere wijzen van praktiseren zijn voor de betrokkenen zelf. De uitslag met PvdA en VVD is met instemming begroet als in ieder geval een nederlaag van de PVV. Wat overigens bij enkelen wel de opmerking ontlokt dat de ‘heisa’ die sommigen maakten van de dreiging van de PVV ‘dus’ onterecht was. Iets waar ik overigens nog wel kanttekeningen bij heb. Inderdaad de extreem-nativistische anti-islam partij PVV heeft flink verloren, maar is allesbehalve dood. Haar islamofobe gedachtegoed is volgens mij op verschillende manieren geincorporeerd door alle(!) politieke partijen zie bijvoorbeeld het VVD programma over religie en (apart!) religieuze kleding (beide gerangschikt onder ‘immigratie en integratie’…). We zullen zien waartoe het leidt.

Ow ja, Wij Blijven Hier heeft een onderzoek gedaan naar mogelijk stemgedrag bij moslims. Resultaten vind je hier (overigens is het gebaseerd op slechts 200 personen).

1 comment.

Visual Essay – Burqa: Freedom in Restriction, Restriction in Freedom

Posted on September 10th, 2012 by martijn.
Categories: Arts & culture, Gender, Kinship & Marriage Issues, Multiculti Issues, Public Islam.

The Burqa Debate has been a hot topic in the Netherlands, and because of her own background (having lived both in Qatar and the Netherlands) it, according her,’naturally intrigued’ Dutch student Eline Floor to do an in depth research about it. A research that for her turned out to be a confrontation with the Self. She did interviews with an anthropologist specialized in Salafism, Dr. Ineke Roex, a Dutch-Moroccan woman wearing the niqab, and read some research of reports on the debate. One could say it is a debate with many layers and viewpoints, but she chose to focus on the topic of freedom, and who is to say, what freedom is defined to be? With this short film she hopes to open up peoples minds, and look at the issue in a way people can confront their own cultural biases.

Watch the visual essay:

Freedom in Restriction, Restriction in Freedom from Eline Floor on Vimeo.

The spoken word:

How can we define freedom in our globalized, multicultural world? What does it mean for the woman wearing a niqab, and the average Dutch woman? How does this affect our perception on the Burqa ban?

These are the questions I focused on in my research of the Burqa debate. Of course it is a debate with many layers; political, social, and cultural. This issue affecting an estimated 0.00003 percent of the population has sadly become a political symbol, a tool for Dutch parties, to reach their political agenda. Everybody in the Netherlands has something to say about it, but they never question why they say the things they say; to step out of their shoes, and really understand how they as humans perceive the situation.

We of course as Westerners have a different perception of what is free-will what people in Muslim cultures might have. “Some cultural anthropologists believe that free-will is a typically western concept, therefore the question whether women can autonomously wear a niqab, is therefore very much a Western question.” However, Westerners associate, “freedom with the uncovering of something that is hidden, opening what is closed.. not only figuratively but literally.” Contrastingly, the lady wearing the niqab explained me that, “a beautiful diamond is not exhibited, but only to loved ones;” for her closing rather than opening means spiritual freedom.

By speaking to an anthropologist specialized in Salafism, an strict Islamic group rooted in Saudi Arabia, I found that for Salafis in the Netherlands, freedom means the deepening in the Islam and being able to restrict oneself, for the purpose of their religion. In our Western society, so focused on individual freedom and responsibility, this is hard to imagine.

One must always strive to understand the hidden intention before making a judgment. Dr. Moors, researcher of the Burqa debate, found that most women wearing the niqab, wear it for the goal of practicing their religion to the fullest; to become a citizen of paradise after they die; the purpose of most monotheistic religions.

Some people are quick to judge, that their intention is to shut themselves off of society, but fail to see, that in in the context of the Netherlands, in essence they are liberated because they have the ability and strength to express them selves in a society which rejects the ‘burqa.’

Interestingly because these women live in two cultures in one country, both have had major influences on them. This means they have almost two perceptions of freedom. Dr. Moors explained, “they speak of freedom in two ways, firstly that they find freedom in practicing their religion, but at the same time they are also calling for the traditional Dutch perception of freedom,” where you can be who you want, dress how you want to dress.

I encourage you, whether you are a politician, a young person whether you have made your stance for or against, to analyze and educate oneself about the people in question before making a judgment. Although I acknowledge that a niqab does limit your possibilities to proliferate in society, if our intention is to emancipate them, then why do we force them to stay at home instead? The goal of our intention has clearly not been reached, making the Burqa ban is an complete and utter failure of intent. When we define a free person to be true to his desires, values and goals, one must ask oneself, is the Dutch government really free?

0 comments.

Imagine IC – Mijn God: Over Jongeren en Geloof

Posted on September 8th, 2012 by martijn.
Categories: (Upcoming) Events, Arts & culture, Public Islam, Religion Other, Ritual and Religious Experience, Young Muslims, Youth culture (as a practice).

Imagine IC is een culturele instelling in Amsterdam die zich vooral richt op ‘erfgoed van actueel samen leven’. De tentoonstellingen en manifestaties behandelen het dagelijks leven in een veranderende wereld. Een nieuw project van Imagine IC is ‘Mijn God’
Persbericht Mijn God | ImageIC

Imagine IC, Koštana Banovic en Rikko Voorberg presenteren: ‘Mijn God’. Een installatie en een programma vol verhalen van eigentijds geloven

Ruben bidt op Schiphol voor uitgeprocedeerde asielzoekers. ‘Mijn God’ over jongeren en geloof bij imagineic.nl

 

Imagine IC programmeert van 29 augustus 2012 tot 3 maart 2013 ‘Mijn God’. In ‘Mijn God’ vertellen jonge gelovigen in korte documentaires het verhaal van hun overtuiging, hun dagelijks leven en de samenleving waaraan zij bouwen. De filmische installatie op 14 schermen is op uitnodiging van Imagine IC gemaakt door Koštana Banovic. Zij deed hiervoor veldonderzoek in en vanuit Amsterdam Nieuw-West en Zuidoost. De officiële opening vindt plaats op vrijdag 14 september als onderdeel van het Open Art Weekend in Amsterdam Zuidoost. Vanaf 19.00 uur gaat Rikko Voorberg (bekend van Denkstof bij de EO) met bekende rappers als Brainpower en Zanillya in gesprek over de invloed van het geloof in hun leven.

Voor steeds meer jongeren in Nederland is het geloof actueel, in het werk, als persoonlijke inspiratiebron en maatschappelijke drive, of als onderwerp van uiteenlopende opinies en soms verhit debat. Zij zoeken manieren van geloven die bij hun past. Ruben en Faysal zijn een van de acht hoofdpersonen in ‘Mijn God’. Ruben is betrokken bij het organiseren van bezoeken aan het vreemdelingendetentiecentrum Schiphol-Oost. Met geloofsgenoten bidt hij, buiten de hekken van de gevangenis, voor de uitgeprocedeerde asielzoekers die daar gevangen zitten. ‘Ik geloof dat het mijn opdracht is om die mensen juist wél te zien’. Faysal vindt zijn plek voor zijn geloofspraktijk in de kickboksschool. Hier geeft hij les én afleiding aan jonge kinderen.

Koštana Banovic
Koštana Banovic is geïntrigeerd door actuele gelovigheid en rituelen. In succesvolle filmwerken als ‘May I Enter’ (2010) en ‘Ploha’ (2008) verbeeldt ze deze thema’s in respectievelijk Salvador-Bahia en Sarajevo. Voor Imagine IC werkt ze haar thematiek voor het eerst in haar loopbaan uit in Nederland. Met ‘Mijn God’ willen Imagine IC en Koštana Banovic bijdragen aan gedeelde kijken op, en gevoelens van nieuw Nederlanderschap, in deze tijden waarin dat onder druk van vele onzekerheden staat. Decennialang heette het ‘echt Nederlands’ om religie thuis te laten. Maar intussen staat het publieke domein, mede onder invloed van immigratie en globalisering, zichtbaar en hoorbaar bol van het geloof: de zelfbewuste manifestatie van gelovigen – met gospelfestivals, tv-preken of hoofddoeken – genereert opinie en debat.

Het geluid van het geloof
Imagine IC ontwikkelt in samenwerking met een jongerenredactie bij ‘Mijn God’ een korte serie debatten. Het eerste debat vindt plaats in oktober en bespreekt ‘Het geluid van het geloof’. Het vertrekt vanuit de installatie, die de kijker onderdompelt in niet alleen beelden maar ook de geluiden van religie en het dagelijks gelovig leven in een stad als Amsterdam. Met jongeren willen wij meer van deze geluiden verzamelen en een religieuze ‘soundscape’ maken anno nu.

Imagine IC pioniert in het erfgoed van actueel samen leven. Wij gaan op ontdekkingstocht naar het dagelijks leven van vandaag en presenteren dit als erfgoed van de toekomst. Imagine IC is samen met de Openbare Bibliotheek Amsterdam gevestigd in gebouw Frankemaheerd, op loopafstand van station Bijlmer Arena. Wij zijn voor publiek geopend van woensdag tot en met zaterdag. Zie voor de dagelijkse tijden www.imagineic.nl of bel 020-4894866. Bel ook voor school- of groepsbezoek.

‘Mijn God’ is een project van Imagine IC in samenwerking met Koštana Banovi?. Imagine IC wordt gefinancierd door het Ministerie van OCW (tot 2013) en de Stad Amsterdam. ‘Mijn God’ wordt mede mogelijk gemaakt door Stadsdeel Zuidoost, Universiteit van Amsterdam, De Alliantie, Kerk en Wereld, SNS Reaalfonds en Stichting DOEN. Koštana Banovi? bedankt verder Memphis Film & Television en Mondriaanfonds.

Mijn God onderzoekt de dynamische relatie tussen religie en het publieke domein dat tegen vele verwachtingen in zichtbaar en hoorbaar bol staat van geloven. Op vrijdag 14 september vindt de opening van de video-installatie Mijn God van Kostana Banovic plaats met rappers Brainpower, Zanillya en IamAisha onder leiding van Rikko Voorberg (EO Denkstof).

Naast de video-installatie bestaat Mijn God ook uit twee jongerendebatten. Er zijn nog mensen welkom voor de redactie van deze debatten:
Gezocht: jongeren voor redactie Mijn God | ImageIC

Speelt religie een rol in jouw leven? En heb je een verhaal daarover? Meld je dan aan voor de jongerenredactie van Mijn God! In het project Mijn God vertellen jonge gelovigen over hun religie, nieuwe rituelen en lifestyle.

Mijn God bestaat uit een video-installatie van kunstenaar Kostana Banovic en debat. Voor twee jongerendebatten draag je als jongerenredactielid onderwerpen aan, en werk je actief mee aan het programma en de communicatie. Mijn God vindt plaats in het najaar van 2012.

Wil je deel uitmaken van deze redactie? Neem dan contact op met projectleider Yassine Boussaid via yassine@imagineic.nl of bel naar 020-489 48 66.

Vrijdag 14 september
Lokatie: Frankemaheerd 2, Amsterdam. Routebeschrijving

Programma:
18.00 uur De deuren van de expositiezaal gaan open. Hapjes en drankjes staan voor u klaar.
19.00 uur Openingsprogramma onder leiding van Rikko Voorberg.
Q&A met Marlous Willemsen, directeur Imagine IC, en Kostana Banovic, beeldend kunstenaar en maker van Mijn God.
Faysal, hoofdpersoon in Mijn God, vertelt zijn verhaal.
Rapper Zanillya reageert.
Rikko, hoofdpersoon in Mijn God, vertelt zijn verhaal.
Rapper IamAisha reageert.
Optreden rapper Zanillya.
Zie ook Facebook.

0 comments.

Seminar: Aesthetics of religious leadership

Posted on September 6th, 2012 by martijn.
Categories: (Upcoming) Events, anthropology, ISIM/RU Research, My Research, Public Islam, Religion Other, Research International.

Aesthetics of religious leadership: a seminar

Religious leaders of different backgrounds across the world increasingly manifest themselves in the public sphere. Through public performances and modern social media they build communities, create audiences, and convey their messages. On Friday the 21st of September 2012 the anthropological department of the VU University in Amsterdam, in cooperation with the Radboud University of Nijmegen organizes a one-day symposium on the ‘aesthetics of religious leadership’. The aim of the meeting is to explore how recent international scholarly discussions on aesthetics, mediation, and the senses can contribute to our understanding of the role of sensory modes (image, sound and performance) and experiences in the development of new forms of religious persuasion, new modes of religious performance and shifting sources of authority.

Date: September 21st, 2012
Time: 9.00-17.00
Place: VU University Amsterdam
Metropolitan building
Buitenveldertselaan 3
1082 VA Amsterdam
Netherlands

Registration: Mw. Annet Bakker : j.m.e.Bakker@vu.nl
This event is free and open to the public but registration is required.

Convenors
Prof. Thijl Sunier (VU University Amsterdam)
Dr. Marleen de Witte (VU University Amsterdam)
Dr. Martijn de Koning (Radboud University Nijmegen)

Speakers:
Prof. Jeremy Stolow (Concordia University, Montreal)
Prof. Dorothea Schulz (University of Cologne)
Prof. Patrick Eisenlohr (University of Göttingen)
Prof. Hilary Kalmbach (University of Oxford)
Dr Jose van Santen (University of Leiden)
Dr. Ze de Abreu (University of Amsterdam)
Dr. Karin Willemse (University of Rotterdam)
Dr. Miranda Klaver (VU University Amsterdam)
Mehmet Sahin (VU University Amsterdam)
Ellen van de Bovenkamp (VU University Amsterdam)
Daan Beekers (VU University Amsterdam)

0 comments.

EO – Straat Dawah op Urk

Posted on April 19th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, ISIM/RU Research, Notes from the Field, Public Islam.

Straat-dawah. Dawah is de islamitische ‘uitnodiging tot het geloof’. Oftewel zending en missiewerk vanuit de islam. Voor sommige moslims is dat een plicht, maar opvallend is dan wel dat veel van die activiteiten niet gericht zijn op niet-moslims, maar vooral moslims trekken. Dat heeft waarschijnlijk mede te maken met het feit dat veel van die activiteiten in moskeeën plaatsvinden, maar ook omdat veel bewegingen die zich hiermee bezighouden vooral proberen om moslims op het rechte pad van de islam te krijgen zoals zij dat zien. Daarnaast speelt ook een zekere angst mee om ‘naar buiten te gaan’ en tussen de niet-moslims de boodschap te verspreiden. Men vreest negatieve of zelfs ronduit vijandige reacties van niet-moslims. Maar misschien zijn er nog wel andere factoren waar ik geen rekening mee heb gehouden. In Engeland zijn diverse groepen al enige jaren bezig met het verkondigen van hun islamitische boodschap op straat. In de onderstaande video zie je zo’n voorbeeld van een groepje moslims die ik zelf in oktober in Londen tegenkwam op Holloway road (waar ik verbleef, deze video is van eerder):

In Duitsland was de club van Pierre Vogel hiermee bezig:

In Nederland zijn er wel initiatieven ontplooid hiertoe, zoals door het ICIU:

[Kwisvraag: In het begin van het filmpje hoor je gezang. Herkent iemand van welk engelstalig nummer de melodie afkomstig is?]
Dat zijn meestal geen structurele initiatieven. Nu is er een initiatief van een groepje Straat-Dawah geheten. Eén van de plaatsen waar ze geweest zijn is Urk:

Tijdens deze zendingsactiviteit liepen reporters van de EO mee:

Het EO-programma De Vijfde Dag zond donderdag 12 april een reportage uit over Moslimevangelisatie op Urk. Dit kunnen we lezen op de website:
Moslimevangelisatie op Urk

De islam op Urk. Het klinkt tegenstrijdig. Maar Urk is een van de christelijke dorpen waar een groep jonge moslims hun geloof verkondigt. De Vijfde Dag krijgt een unieke inkijk in het leven van deze jongeren.

In een tijd dat de islam veel kritiek krijgt en de PVV een grote invloed heeft in Nederland, zijn deze moslims met straat-dawah begonnen straatevangelisatie vanuit de islam. Ook en juist onder christenen. Wie zijn deze jongeren, wat drijft hen, en hoe ver zijn ze bereid te gaan voor hun geloof?

De moslimjongeren gaan iedere week de straat op om hungeloof uit te dragen. En niet alleen in Den Haag en Amsterdam. Ze willen nu ook juist onder christenen vertellen over de islam. En daar zit niet iedereen op te wachten…

Voor deze uitzending liep het team van de EO mee tijdens de missie-activiteiten van Straat-Dawah op Urk:

Bekijk hier de uitzending:

Deel 1

Deel 2

Deel 3

Het is ‘grappig’ toeval dat het juist de EO is die dit uitzend. Zowel de EO als Straat-Dawah werken vanuit een morele ambitie, een term die ik ontleen aan Omri Elisha’s mooie studie Moral Ambition Mobilization and Social Outreach in Evangelical Megachurches. Hoewel daar toegepast op ‘evangelicals’ gaat het hier om maatschappelijk betrokken gelovigen die niet alleen bezig zijn met het zich eigen maken specifieke religieuze deugden, maar tegelijkertijd ook proberen anderen te inspireren dezelfde morele voorkeuren aan te nemen. Hun religieuze ambitie beperkt zich dus niet alleen tot henzelf, maar ook tot anderen en wat ze van anderen verwachten en hopen. Waar de zaken uiteen lopen is wanneer dergelijke ambities ingekaderd en bepaald worden door soms tegenstrijdige historische, culturele en theologische invloeden. In zijn algemeenheid is er niet één specifieke motivatie waarom mensen dit doen, maar deze vorm van religieus-sociaal engagement wordt geïnspireerd door diverse tradities van zending, sociale hervorming en religieuze opleving en beïnvloed door de politiek-culturele context (zoals we kunnen zien in de antwoorden op vragen van omstanders door straat-dawah maar ook in de wijze waarop de EO deze activiteit ‘framed’ als een clash tussen Westerse democratische waarden en de islam – net als de jongens van Straat-Dawah overigens). Het verkondigen van de islam is voor de betrokken jongeren, zo blijkt uit de reportage, het vervullen van de plicht die God hen heeft opgelegd en daarmee onderdeel van het verwezenlijken van het ideaal om een goede moslim te zijn. Het is echter maar een klein groepje dat dit doet. Veel moslims zullen niet snel meedoen vanwege de overwegingen die ik hier al eerder genoemd heb, maar sommigen zeker ook omdat zij vinden dat de islam en moslims terughoudender dienen te zijn in het openbaar.

Op de twitter en op facebook werd deze vorm van religieus activisme op Urk door sommige moslims maar vooral niet-moslims die anti-islam zijn, uitgelegd als provocatie. Anderen vonden het een stel idioten en bij bijna alle afkeurende reacties klonk expliciet of impliciet ook angst en wantrouwen door. Dat laatste speelt ook bij moslims en weerhoudt sommigen om een soortgelijke actie te ondernemen. In die zin is de opmerking van Abu Sa’ied, één van de aanwezigen op Urk, in de reactiepanelen van de Vijfde Dag ook veelzeggend (ook in termen van morele ambities):

Deze Straat Dawah, inclusief het podium dat wij hebben gekregen bij de EO, is een opstap naar de ontwikkelingen dat moslims niet terug treden omdat er een man als Wilders wat blaft. Ook al adviseer jij (dan wel anderen) dat.

Naast het idee dat men hier een religieuze plicht vervult en het idee dat men de verkeerde beeldvorming over islam hiermee zou moeten corrigeren, speelt dus ook het maken van een krachtig statement een rol; zowel in woord als in beeld (kleding en lichaam). Een statement dat volgens mij bedoeld is als signaal naar andere moslims, moslimorganisaties en de wijdere samenleving. De angst hiervoor onder veel opponenten is niet hetzelfde als het angstbeeld voor de losgeslagen, bandeloze migrant of het angstbeeld van de vijfde colonne van migranten of moslims die ogenschijnlijk goed geïntegreerd zijn. Deze groep is allesbehalve maatschappelijk marginaal zoals de overlastgevende Marokkaans-Nederlandse hangjongere en heeft geen interesse om op te gaan in de samenleving zoals veel succesvolle moslims. Wat angstaanjagend is voor veel mensen met betrekking tot een groep als deze, is dat zij beelden oproept van puriteins christendom, een morele kruistocht, Europese sectarische oorlogen en de inquisitie. Het is het angstbeeld van een aanval op de tolerante samenleving en seculiere en seksuele vrijheden zoals het ideaalbeeld van de Nederlandse samenleving er uitziet. Het gaat hier niet om moslims die zich aangepast, onderdanig en terughoudend gedragen, maar om een groep die haar islam openlijk tentoonspreidt en daarbij mensen aanspreekt. De groep zelf lijkt enigszins onduidelijk te zijn als het gaat om hun positie? Wil men nu echt weg? Of wil men de Nederlandse samenleving veranderen? En hoe dan? Zelf stelt men in ieder geval dat  hier geen toekomst is en zolang zij hier zijn moeten zij verkondigen. Iedereen zou op zijn eigen manier aan het kijken zijn hoe hij zijn nageslacht naar een “betere islamitische samenleving” kan brengen.

Op het moment dat men in gesprek gaat met mensen, is men vriendelijk (zoals ik ze ook ken, althans een klein beetje). Hoewel het roepen van Allahu Akbar! gelukkig niet verboden is niet in Nederland, kun je je afvragen of dat nou de manier is om aandacht te trekken als je mensen wil uitnodigen tot de islam.

Het moge inderdaad duidelijk zijn, zoals de EO in haar programma ook stelt, dat niet iedereen op deze dawah zit te wachten. De suggestie dat deze groep zou oproepen tot geweld in Nederland zoals in sommige commentaren gesteld wordt, is echter onterecht. Dat is niet te halen uit de reportage en heb ik ook nergens terug zien komen. De houding van de jongens in deze groep is zelfbewust, men trekt zich weinig aan van de negatieve reacties, heeft een scherpe politieke mening over de samenleving; dat zou je ook integratie kunnen noemen. Of niet?

UPDATE

Eén van mijn vaste reaguurders wijst erop dat Waaromislam.nl al langer aan straatdawah doet. Bij deze genoteerd.

Overig
Vragen over moslims Urk – Binnenland | Het laatste nieuws uit Nederland leest u op Telegraaf.nl [binnenland]

De PVV-fractie in Provinciale Staten van Flevoland heeft aan het dagelijks bestuur vragen gesteld over een bezoek van een groep moslims aan Urk. Tijdens het bezoek zouden de jongeren meerdere malen ‘Takbir’ hebben geroepen, volgens de PVV een oproep tot geweld. [Opm. MdK: Onzin, of het verstandig en wenselijk is dat men takbir roept daarover kun je twisten, maar het is geen oproep tot geweld]

Moslims op Urk – de Vijfde Dag – EO | VreemdGeluid

Qua vorm lijkt het echter in niets op het Christendom.
Andere, zangerige taal. Totaal in gewaad bedekte vrouw.
Lange baard en tulband. Gevoelsmatig schrikt dat af.
In de kern is het echter gewoon een groep radicale jongeren,
die hun boodschap willen verspreiden in ongelovig gebied.
Niets nieuws onder de zon: het is precies wat sommige Urkse
jongeren, in een ander jasje, ook doen in ongelovige steden.

Christelijke Blog: Wakker worden en Radicaal zijn!

Terwijl ik de reportage zo aan het kijken was kwam bij mij steeds maar naar boven dat wij, de kinderen van God wakker moeten worden en ook radicaal moeten gaan voor onze Heer en Heiland! En wanneer ik zeg wij dan bedoel ik natuurlijk ook mijzelf. Radicaal zijn heeft voor velen een zware lading maar, wat kan er nou erg zijn aan het 100% voor God gaan en je hele leven volledig in het teken van je Schepper, je verlosser en zaligmaker te stellen?

Politiek Incorrect Blog: Allah komt naar u toe deze zomer!

Een groep wanhopige zielen…ook wel ‘moslims’ genoemd, evangeliseren hun bekrompen ideologie regelmatig in Nederlandse steden op straat. Deze moslimdwaallichten hopen dat Nederland in de toekomst een theocratisch land wordt.

De EO heeft hier gisteren een reportage over uitgezonden.

Uitspraken in deze reportage als: “Ons defensieapparaat heet Al Qa’ida” en “ach, de aanslagplegers van 9/11 zijn wel onze broeders natuurlijk” laten weer eens de ware aard van de islam en moslims zien..

Hier mag je niets over zeggen natuurlijk want dan trekt links weer hun strijdterm ‘islamofobie’ van stal.

1 comment.

Een impressie van het Nationaal Islamcongres 2012: 'Een imaan-boost'

Posted on April 10th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, ISIM/RU Research, Notes from the Field, Public Islam.

Gisteren vond in Amsterdam het derde Nationaal Islamcongres plaats, georganiseerd door het islaminstituut Dar Al ‘Ilm. Ditmaal in de Theaterfabriek. Geen slechte plek als je het mij vraagt. Goed bereikbaar met de auto volgens mij en ook heel behoorlijk met het openbaar vervoer. Van tevoren leek mij het programma wat heterogener dan voorgaande jaren. Een minder sterk ‘salafi’ stempel dan in het eerste congres, in de praktijk wel wat meer dan bij het tweede omdat toen diverse salafi predikers van tevoren hadden afgezegd. Ditmaal hadden Haitham al Haddad en Elkhattab afgezegd. Ik heb echter ook wel geluiden opgevangen dat mensen het toch nog teveel een salafi aangelegenheid vonden; voor sommigen een reden om niet te komen, voor anderen maakt het niet zoveel uit. Weer anderen hebben kritiek op het feit dat het een bijeenkomst is waar mannen en vrouwen kunnen mengen; maar voor velen is dat juist ook een voorwaarde om te gaan: het gaat ook om ontmoeten en zien en gezien worden.

Mijn voorzichtige indruk is dat veel moslims van de tweede generatie en autochtone moslims niet zo heel dogmatisch zijn. Men waardeert de salafi predikers (en anderen) vanwege hun uitstraling van vroomheid en men heeft het idee dat ze veel kennis hebben over de bronnen van de islam. Velen gaan echter net zo makkelijk naar een sufi prediker vanwege de vaak (ogenschijnlijk) meer spirituele boodschap. Je zou het op het eerste gezicht ook kunnen interpreteren als een weinig kritische houding en op zich hoor je op zo’n dag meestal ook niet heel veel inhoudelijke kritiek, maar dat men in het algemeen klakkeloos zou overnemen wat predikers zeggen klopt toch ook niet.

Zoals inmiddels vrij gebruikelijk waren er ook nu weer kamervragen gesteld over sprekers van dit congres. De antwoorden komen er kort op neer dat het ministerie geen gronden zag sprekers te weigeren vanwege mogelijke oproepen tot geweld.

Het congres

Ik was vanwege andere werkzaamheden (tsja je moet wat doen met Pasen he) wat aan de late kant, maar had via Twitter en Facebook al aardig wat updates gehad onder meer over de eerste spreker (Said Rageah) die bij de meesten in goede aarde viel. Ik kende hem niet; achteraf bleek dat de organisatie hem ook amper kende. Men gaat vaak af op oordelen van anderen wereldwijd die men vertrouwt.

Vermakelijk voor velen was het optreden van jeugdtheatergroep Noor:

Islamcongres: "Voor de kinderen is er ook vermaak"

Al snel kwam ik enkele vertrouwde gezichten tegen hoewel de aanwezigheid van moslims uit salafi kringen mij toch beduidend minder leek dan voorgaande jaren. Wel veel bekende gezichten (zonder dat ik de namen ken) van mensen die ik op allerlei bijeenkomsten tegenkom. Ik schat dat er zo’n 1600 aanwezigen waren en over de hele dag ergens tussen de 2000 en 3000 (als ik er naast zit…corrigeer me maar). Bij binnenkomst was er een markt met daarbij kraampjes van een advocatenbureau, een sociaal werk club, een kwis noem maar op. Het is opvallend dat deze markt, hoewel groter volgens mij dan voorheen, toch eigenlijk maar heel klein is. Kijk je naar andere bijeenkomsten zoals in het Franse Bourget (dat ook dit weekend plaatsvond), The GPU in Londen of het Multifestijn in Nederland zie je veel grotere markten. Daar staan niet alleen islamitische welzijnsorganisaties en het islamitische bedrijfsleven (islamitische banken, reisbureaus, bedrijven van islamitische parafernalia, enzovoorts), maar ook grote bedrijven zoals de nationale luchtvaartondernemingen, de grote commerciële banken, defensie en politie, en noem maar op. Die laatsten staan er vaak om personeel te recruteren; iets waar wellicht nu minder behoefte aan is maar toch lijkt me hun afwezigheid hier een gemiste kans. Wellicht dat de islamitische outlook hen hier teveel afschrikt.

De bezoekers van het Islamcongres waren zoals meestal vooral van Marokkaans-Nederlandse en autochtoon-Nederlandse afkomst, maar dit jaar waren er beduidend meer Somalische Nederlanders volgens mij (dit wel allemaal via de beproefde methode van natte vingerwerk). Ik ben wat minder autochtone niet-moslims tegenkomen in vergelijking met andere jaren: minder onderzoekers, minder journalisten en minder ‘dagjesmensen’. Verder waren er behoorlijk wat mensen uit Vlaanderen en mensen die doof waren. Bij alle lezingen worden doventolken ingezet; iets waar andere organisaties in Nederland nog wat van kunnen leren. Opvallende afwezigen voor zover ik heb kunnen nagaan zoals altijd politici en opiniemakers. Het lijkt soms wel hoe groter de mond over islam, hoe groter de afwezigheid. Maar ok, een ‘goed’ verhaal moet je ook niet in de weg laten zitten van daadwerkelijke contacten met moslims.

Islamofobie-debat
De eerste bijeenkomst die ik geheel bijwoonde was het grote Islamdebat; ditmaal in het teken van islamofobie. Ineke van der Valk verzorgde een inleiding die vooral duidelijk probeerde te maken wat islamofobie nu eigenlijk is. Daarbij kwamen enkele ingrediënten naar voren. Willen we van islamofobie kunnen spreken dan moet er sprake zijn van inferiorisering (dus stellen dat de islam/moslims inferieur zijn aan ‘ons’), moslims moeten met andere maatstaven beoordeeld worden dan andere gelovigen en niet-gelovigen (meten met twee maten) . Er moet sprake zijn van een bewuste campagne waarbij wantrouwen gezaaid wordt.

Van der Valk maakte terecht de opmerking dat er verschillende vormen van islamofobie zijn, maar werkte dat niet echt uit (toegegeven, ik was even aan het praten dus kreeg ook niet alles mee). Zij pleitte ervoor dat islamofobie een nieuwe categorie wordt waaronder discrminatie en haatmisdrijven geregistreerd worden, bijvoorbeeld zoals dat het geval is met anti-semitisme.

Tijdens de discussie met Saoed Khadje, Mohammed Enait en Amina Victoria Vandersteen (uit België) kwam naar voren dat veel moslims doodmoe worden van het gegeven dat men zich telkens moet verantwoorden voor daden van anderen en moet aangeven dat men niet in extremistische standpunten gelooft.

De voorzitter van het debat richtte zich op het publiek met de vraag of er mensen die, de definitie van islamofoob nu kennende, zich zouden omschrijven als islamofoob. Geen idee waarom die vraag gesteld wordt in een publiek dat grotendeels uit moslims bestaat. De volgende vraag was: Wie beschouwt zich als gematigd moslim? Een enkeling stak aarzelend haar/zijn op. Bij de daaropvolgende vraag: wie beschouwt zich als fundamenteel moslim (bedoeld werd fundamentalistisch waarschijnlijk) waren er wat meer mensen. De terughoudend om zich tot één van die twee labels te bekennen was groter volgens mij. Eén persoon uit de zaal wilde daar wel op reageren. Daarbij gaf hij aan: ‘Ik stak net mijn vinger op, maar dat was gewoon omdat ik wat wilde zeggen’. Daarmee maakt hij eigenlijk een belangrijk punt. Als moslim is er best een mogelijkheid om aan het maatschappelijk debat mee te doen, maar dan moet men zich wel voegen in de categorisering die hen van buitenaf is opgelegd: liberaal vs. radicaal / gematigd vs. fundamentalistisch. Hij stelde daarbij verder dat hij hoopte dat iedereen in de zaal zich als fundamentalistisch beschouwt aangezien dat betekent terug naar de fundamenten. Volgens deze spreker ‘moeten we als moslim allemaal terug naar de oorsprong: de Koran en de hadith (MdK: uitspraken van de profeet)’. Een opvatting die in het publiek breed gedragen werd. Dat dit een uitgangspunt is voor een zeer heterogene beleving van de islam in de huidige tijd werd nauwelijks opgepikt door de debatleider die vervolgens wilde weten hoe men dan fundamentalistisch kan zijn in deze tijd en hoe je dan om moet gaan met islamofobie. Volgens de man in de zaal was er niet zo’n spanning en hij zag een debat als deze als mogelijkheid om met islamofobie om te gaan. Volgens hem moeten moslims weerbaar zijn en zich niet laten indelen in categorieën die zijzelf niet verzonnen hebben. Amina Victoria Vandersteen in het panel wees op de profeet Mohammed als voorbeeld; rustig, open en psychologisch sterk in plaats van vervallen in het slechte gedrag van de islamofoob.

Uit het panel kwam echter ook de opmerking of moslims nog wel zin hebben om actief te zijn. Zeggen heel veel mensen niet: Ik heb hier geen zin in, ik doe mijn werk, laat mij met rust. Waar moet de dialoog over plaatsvinden? Zodat ik me kan verdedigen? Daar heb ik geen zin in. Het gaat om waardering, waardeer mij zoals ik ben.” Het is verleidelijk om dit te zien als het zich comfortabel wentelen in de slachtofferrol en zich op die manier immuun maken voor kritiek. Misschien is dat wel zo, maar dat moet niet verward worden met een passieve rol. Zoals één van de aanwezigen op het einde opmerkte: “We moeten naar ons zelf kijken. We moeten zelf de eerste stap zetten naar een betere positie. Wij zijn hier burgers, dit is ons land en als je er problemen mee hebt, dan zoek je maar een land waar geen moslims leven.”

Een vrouw uit het publiek stelde dat de term islamofoob versluierend werkt (een hint naar de titel: islamofobie ontsluiert – ps. kunnen we niet voor een keer een titel bedenken die met islam te maken heeft zonder de term sluier daarin te verwerken?). Het is geen islamofobie, maar moslimhaat. Dat speelt zeker een rol, Van der Valk gaf dat ook toe maar stelde dat de term islamofobie inmiddels zo courant is geworden dat het toch makkelijker is om met die term te werken. Maar haat speelt zeer zeker een rol. Daar ben ik het wel mee eens en hoewel ik ook niet heel gelukkig ben met de term islamofobie geeft het terecht aan dat het gaat om meer dan haat of verkapt racisme. Ik ben momenteel bezig om de term uit te werken in relatie tot salafisme voor een artikel in Religie & Samenleving. U houdt verdere uitleg van mij hierover dus tegoed.

Mohammed Enait, die naar mijn mening opmerkelijk rustig het debat inging zonder al te grote woorden en daarom helderder was dan ik hem ooit gehoord heb, ging nu een stap verder en zei dat het gaat om ‘anti-islam fascisme’. Er is, zo stelde hij terecht volgens mij, sprake van een politieke ideologie die verspreid wordt door een fascistische partij als de PVV (daarbij verwees hij naar een publicatie van Rob Riemen). De debatleider stelde daarop, ook niet helemaal onterecht en voor het eerst echt kritisch, dat de termen steeds harder worden. Enait wees erop dat we niet politiek correct moeten zijn, maar zo stelde de debatleider ‘leidt dat niet tot meer polariseren?’. Een dialoog heeft echter niet zoveel zin, wanneer we gaan verdedigen worden we in een hoekje geduwd, zo stelde een bezoeker (mijn toevoeging zou zijn: als u zich moet gaan verdedigen, bent u al in een hoekje geduwd).

Anderen in het publiek maakten zich druk om het gegeven dat moslimjongeren belemmerd zouden worden in hun ontwikkeling door islamofobie en door de consequenties ervan. Iemand uit de zaal vroeg ook wanneer moslims nu eens serieus genomen worden door de overheid en wanneer islamitisch burgerlijk recht hier toegepast kan worden bijvoorbeeld met trouwen. (Volgens mij kan dat al, mits men eerst een burgerlijk huwelijk ondergaat. Doet men dat niet, kan men nog steeds volgens de islamitische regels trouwen, alleen dan is dat volgens Nederlands recht niet geldig als een huwelijk).

Een autochtone vrouw uit de zaal vond dat het debat tweezijdig moest zijn. Ze wil aan de orde kunnen stellen waarom er tussen de sprekers in de grote zaal geen vrouwen zitten bijvoorbeeld, zonder nou meteen als islamofobisch gezien te worden.

De grote islamdebatten zijn meestal niet het sterkste onderdeel van het Nationaal Islamcongres. Meestal is men redelijk eensgezind en dat geeft niets; je kunt er ook voor kiezen een onderwerp uit te diepen. Met deze voorzitter lukte dat niet. Ik had van tevoren al voorspeld dat de discussie zou gaan uitdraaien op een ‘jij bak’ verhaal doordat de voorzitter zou wijzen op fundamentalisme, en wat men daar dan van vindt, enzovoorts. Dat doet hij namelijk bij ieder islamdebat waarin hij ‘advocaat van de duivel’ wil spelen. Uiteindelijk leidt dat ertoe dat moslims bijna per definitie in de verdediging worden gedwongen en dat onderlinge verschillen en discussiepunten niet naar boven komen.

Lezingen
De eerste lezing van Said Ragaeh “Who is the best of mankind?” heb ik gemist, maar gezien de verhalen op twitter moet die behoorlijk wat indruk gemaakt hebben. “De liefde van Allah is bedoeld voor alle zonen van Adam;” en strikt genomen dus niet alleen voor moslims. Later zou hij nog een lezing geven ‘Be a succesfull Muslim”. U ziet hem hier in een optreden tijdens de Peace Conference in India

Vervolgens kwam imam Abdul Jalil met ‘Beledig elkander niet!’ en daarna Musleh Khan uit Canada met ‘What is Islam really all about?’ en later in de avond ook nog met ‘The Dialogue between Muslims and non-Muslims’. Ook Remy Soekirman, verbonden aan Dar al Ilm, verzorgde twee lezingen: “Beautify yourself with knowledge about Islam” en “Werk samen en wees niet verdeeld”. Na het nodige bijgepraat te hebben ben ik naar Yasin el Forkani (Welke vruchten werpt mijn geloof af?) gaan luisteren. Hij benadrukte in een mengeling van managementactige reflectietechnieken, soefi gedachtegoed en meer traditionele kennis, het belang van persoonlijke ontwikkeling; mensen moeten groeien. Eén van de vrouwen in het publiek wierp tegen dat mensen elkaar toch moeten aansporen (en niet alleen op zichzelf gericht zijn). Dat beaamde El Forkani; mensen moeten elkaar stimuleren goede daden te verrichten maar uiteindelijk dient men zelf te groeien: bij elke handeling moet men zich afvragen, wat is mijn doel, wat wil ik daarmee bereiken en voor wie wil ik het bereiken. Hij ziet het geloof in het hart als indicator voor vooruitgang.

Khalid Benhaddou in zijn bijdrage “De laatste adviezen van de profeet Muhammad (vrede zij met hem)” vertelde over de afscheidspreek Mohammed met adviezen voor de sahaba. Deze preek was volgens hem een samenvatting van de prediking van islam door de profeet. Benhaddou benadrukte het bondgenootschap van moslims; niet Arabisch, zwart of blank zou tellen voor god, maar ‘godsvrees’ (taqwa). Belangrijk bij al deze lezingen (voor zover ik dus meegekregen heb) zijn de omgangsvormen van mensen met elkaar die goed moeten zijn. Mensen moeten elkaar niet. Tevens moeten mensen zich inzetten voor de ummah: de wereldgemeenschap van moslims. Daarnaast was er een grote nadruk op innerlijke religie en spiritualiteit van moslims. Al met al zeker geen haatcongres of een bolwerk van politieke islam. Dat kon ook wel op kritiek rekenen overigens met argumenten als toch wel een inhoudelijk eenzijdig programma met weinig informatie over het verzamelen van islamitische kennis (op een lezing van Remy Soekirman na). Sommige bezoekers misten ook politieke onderwerpen zoals de opstanden in het Midden-Oosten (Syrië met name). Voor meer meningen en positieven en negatieve kritiek zie onder meer Marokko.nl: Hoe vond jij het Nationaal Islamcongres 2012? Door anderen dan weer betiteld als gezeur.

Afsluiting
Bij de afsluiting waren er al veel mensen vertrokken niettemin was het nog redelijk druk in de theaterzaal waar de afsluiting plaatsvond. Said Ragaeh maakte daar de opmerking dat conferenties als deze geen vervanging zijn voor het opdoen van kennis. Eigenlijk, dat je niet eens zo heel veel kennis op doet. Een dergelijke conferentie is een ‘imaan-boost’ volgens hem. Imaan is een Arabische term die het best te vertalen valt als ‘zekerheid’ of ‘naleving’ van een bepaald idee. In de islam wordt het gebruikt voor het innerlijke geloof in het bestaan en de realiteit van God. Gedrag dat niet in overeenstemming is met islamitische regels (liegen, stelen, enz.) wordt o.a. gezien als een teken van een zwak imaan. Dergelijke bijeenkomsten zouden als het ware een soort ‘red bull’ zijn voor iemands imaan. En dat is inderdaad zoals veel mensen het aldaar omschrijven. Of ze ook het appèl van Ragaeh overnemen valt natuurlijk nog te bezien. Voor een deel van het publiek namelijk is dit wel voldoende voor hun behoefte aan kennis over islam, anderen geven de voorkeur aan het zelfstandig verder zoeken naar kennis en voor weer anderen is kennis nauwelijks van belang maar gaat het meer om islam als identiteit, als gevoel of islam als een ervaring die beleefd moet worden.

Al met al was het een geslaagd dagje. Voor mij onderzoek, dus werk, maar ook altijd wel weer ontspannend vanwege de gemoedelijke sfeer. De organisatie heeft met deze derde editie de kneepjes van het vak duidelijk beter onder de knie dan de eerste twee keren. Het programma liep op rolletjes (althans voor de buitenstaanders) en men slaagde erin slechts een kwartier uit te lopen over de hele dag. Waarschijnlijke mede doordat Noureddine Steenvoorden en Nourdeen Wildeman de regie behoorlijk strak in handen hielden op de podia.

Het Islamcongres is, zoals alle congressen, ook een plek om te netwerken. Voor onderzoekers zoals ik, maar ook voor journalisten en voor de gewone belangstellenden. Dat heb ik dus ook gedaan; iedereen dank voor de aardige, informatieve en soms felle gesprekken.

Zie ook:

Een impressie van het Nationaal Islamcongres 2009

Een verlate impressie van het Nationaal Islamcongres 2010

Andere blogs:
Islamcongres A’dam 8 april 2012: ruim 2000 moslims, geen enkele niet-moslim gezien in deze duisternis! | AmsterdamPost

Het gesprek met moslims blijft heel belangrijk, zowel om elkaar beter te begrijpen, elkaar als medemens te blijven zien en  als christen/ joods-christelijk gelovige  de bevrijding en liefde van de God van Abraham, Isaak en Jacob  in Yeshua  door te geven.
En het blijft net zo hard nodig, om de ware aard van de islam te ontmaskeren: een totalitair systeem, wat overal de democratie misbruikt om tot het kalifaat te komen.
Hier ligt een taak voor ons als joods-christelijke gelovigen, maar net zo goed voor liberaal denkende  mensen zonder religie.
Hoort u bij de landverraders of of bij de “ons land veroverenden als het islampaard van Troje”  of staat u voor de vrijheid van ons land voor alle mensen? Laat dat dan merken a.u.b. onder dit artikel.
Maak u los uit de “stilzwijgende meerderheid” en sta voor onze vrijheid, voordat we hier een “Arabische lente” krijgen.
Iederen, zeker ook moslims nodig ik van harte uit hierin mee te denken.
Shalom,

BARUCH ATA ELOHENU MELECH HA OLAM. – Zondag 8 April,Jaarlijkse Nationaal Islam congres in Amsterdam!

Onze ouders, grootouders hebben de fascisten zien oprukken in Nazi-Duitsland.Wij gaan hetzelfde meemaken.

 

Achter de haatbaarden,onder de witte klotjes,onder de soepjurken, onder de hoofddoekjes,zit hetzelfde denken als van die Duitse meneer

 

met het snorretje.

 

Hetzelfde superioriteitsdenken.Dezelfde haat tegen de Joden.

 

Hetzelfde streven naar overneming van de macht ,van de Staatsmacht.

 

Onze linkse bestuurders, politici hebben vanaf 1975 de poorten van de Europese landen wijd opengezet voor deze haatpredikers, voor deze leugenaars.

 

En nu gaat de Europese bevolking zuchten onder het geweld van de haatbaarden, soepjurken,hoofddoekjes, die er van overtuigd zijn,

 

dat hun religie verre superieur is aan de overtuiging van de Westerse mens.

 

Wij weten, dat we met Allah te maken hebben met de duivel in eigen persoon.

 

Voor degenen, die nog niet zo op de hoogte zijn van het bestaan van geestelijke realiteiten,

 

ligt het boek van de Joden klaar ,de Tanach, de Bijbel,

 

waarin iedereen kan nalezen hoe e.e.a. in elkaar steekt.

Zij hebben Tariq Ramadan, wij hebben Mohammed Enait « CarelBrendel.nl

Hoe het ook zij, vergeleken met de grote manifestatie bij Parijs is de bijeenkomst in Amsterdam zeer bescheiden. Het valt gelukkig nog mee met de omvang en de diepgang van de politieke islam in Nederland.

Keizers & Kleren

Op donderdag probeerden de organisatoren van het congres mij nog over te halen om mee te doen aan hun ‘Grote debat’ over islamofobie, maar daarna niet meer.
De puzzelopdracht is het beantwoorden van de vraag: WAAROM? Liefst met argumenten.
Globaal zijn er twee mogelijkheden: men kon of wenste niet mee te gaan met mijn voorwaarden (I) of men is ergens bang voor geworden (II).
Mogelijke antwoorden (maar suggesties voor nog weer andere mogelijkheden zijn ook welkom):
a) Men kon of wilde zelfs één dag voor het debat niet met gespreksonderwerpen/stellingen komen
b) Ik mocht niet mezelf voorstellen
c) Hoewel uitgenodigd om deel te nemen aan het gesprek mocht mijn spreektijd niet zo veel zijn als die van de vier of vijf opponenten
d) De garantie van mijn veiligheid kon of wilde men niet serieus nemen
Men werd bang omdat
e) ze schrokken van mijn suggesties voor discussievragen
f) ze pas in tweede instantie merkten dat ik vrij veel weet van het onderwerp
h) andere deelnemers dreigden af te haken als ik mee zou doen

UPDATE
Ik was niet de eerste ‘andersdenkende’ die door het Nationaal Islam Congres benaderd werd om deel te nemen aan ‘Het Grote Islamdebat’. Donderdagmiddag benaderden ze mij, maar woensdag laat in de avond hadden ze Benno Barnard al gemaild, alleen was hij enkele dagen onbereikbaar. Hem kenden ze natuurlijk al wat beter, al was het maar vanwege de lezing die hij zou houden en die onder dreiging van de mannen van islam-vier-België onmogelijk werd gemaakt. Terwijl ik in mijn voorwaarden begonnen was over mijn eigen veiligheid, begonnen de organisatoren tegenover Benno Barnard uit zichzelf over het garanderen van zijn veiligheid! Van Benno begreep ik dat ze daarbij zelfs specifiek spraken over zijn veiligheid op het congres zelf.
Hoe is het vredesnaam mogelijk?
Je benadert iemand om deel te nemen aan een discussie over de vraag of ‘angst voor de leer van Mohammed’ misschien overdreven is en in hetzelfde bericht laat je merken dat je beseft dat die angst niet overdreven is.
In mijn e-mail sprak ik met name over mijn veiligheid onderweg van en naar het congrescentrum. Zouden ze gedacht hebben dat Benno mij hierover getipt had?

Nationaal Islamcongres 2012 | Wijblijvenhier.nl

De oogst: Remy Soekirman die opriep tot onderlinge samenwerking. Yassin el Forkani die moslims opriep te werken aan een zuiver hart. Khalid Benhaddoud die de aandacht vestigde op de laatste adviezen die de Profeet (vzmh) gaf voor zijn dood, over het respecteren van de Ander, het tegengaan van discriminatie, het laatste oordeel over de Ander bij God laten en vooral: de noodzaak om samen te leven. Je bent als moslim niet alleen op de wereld. Benhaddoud is echt iemand waarvoor ik kilometers wil reizen om hem te horen spreken (en ook reciteren!).

RNW – Verzoenende toon op Islamcongres Amsterdam

‘Of je moslim bent of christen, als je het goede doet houdt God van je.’ Die uitspraak van de Canadese sjeik Said Rageah kenschetst de verzoenende toon van het Nationaal Islam Congres dat afgelopen weekend plaatsvond in Amsterdam. Een heel andere toon dan de eerste aflevering van vier jaar geleden.

4 comments.

Een impressie van het Nationaal Islamcongres 2012: ‘Een imaan-boost’

Posted on April 10th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, ISIM/RU Research, Notes from the Field, Public Islam.

Gisteren vond in Amsterdam het derde Nationaal Islamcongres plaats, georganiseerd door het islaminstituut Dar Al ‘Ilm. Ditmaal in de Theaterfabriek. Geen slechte plek als je het mij vraagt. Goed bereikbaar met de auto volgens mij en ook heel behoorlijk met het openbaar vervoer. Van tevoren leek mij het programma wat heterogener dan voorgaande jaren. Een minder sterk ‘salafi’ stempel dan in het eerste congres, in de praktijk wel wat meer dan bij het tweede omdat toen diverse salafi predikers van tevoren hadden afgezegd. Ditmaal hadden Haitham al Haddad en Elkhattab afgezegd. Ik heb echter ook wel geluiden opgevangen dat mensen het toch nog teveel een salafi aangelegenheid vonden; voor sommigen een reden om niet te komen, voor anderen maakt het niet zoveel uit. Weer anderen hebben kritiek op het feit dat het een bijeenkomst is waar mannen en vrouwen kunnen mengen; maar voor velen is dat juist ook een voorwaarde om te gaan: het gaat ook om ontmoeten en zien en gezien worden.

Mijn voorzichtige indruk is dat veel moslims van de tweede generatie en autochtone moslims niet zo heel dogmatisch zijn. Men waardeert de salafi predikers (en anderen) vanwege hun uitstraling van vroomheid en men heeft het idee dat ze veel kennis hebben over de bronnen van de islam. Velen gaan echter net zo makkelijk naar een sufi prediker vanwege de vaak (ogenschijnlijk) meer spirituele boodschap. Je zou het op het eerste gezicht ook kunnen interpreteren als een weinig kritische houding en op zich hoor je op zo’n dag meestal ook niet heel veel inhoudelijke kritiek, maar dat men in het algemeen klakkeloos zou overnemen wat predikers zeggen klopt toch ook niet.

Zoals inmiddels vrij gebruikelijk waren er ook nu weer kamervragen gesteld over sprekers van dit congres. De antwoorden komen er kort op neer dat het ministerie geen gronden zag sprekers te weigeren vanwege mogelijke oproepen tot geweld.

Het congres

Ik was vanwege andere werkzaamheden (tsja je moet wat doen met Pasen he) wat aan de late kant, maar had via Twitter en Facebook al aardig wat updates gehad onder meer over de eerste spreker (Said Rageah) die bij de meesten in goede aarde viel. Ik kende hem niet; achteraf bleek dat de organisatie hem ook amper kende. Men gaat vaak af op oordelen van anderen wereldwijd die men vertrouwt.

Vermakelijk voor velen was het optreden van jeugdtheatergroep Noor:

Islamcongres: "Voor de kinderen is er ook vermaak"

Al snel kwam ik enkele vertrouwde gezichten tegen hoewel de aanwezigheid van moslims uit salafi kringen mij toch beduidend minder leek dan voorgaande jaren. Wel veel bekende gezichten (zonder dat ik de namen ken) van mensen die ik op allerlei bijeenkomsten tegenkom. Ik schat dat er zo’n 1600 aanwezigen waren en over de hele dag ergens tussen de 2000 en 3000 (als ik er naast zit…corrigeer me maar). Bij binnenkomst was er een markt met daarbij kraampjes van een advocatenbureau, een sociaal werk club, een kwis noem maar op. Het is opvallend dat deze markt, hoewel groter volgens mij dan voorheen, toch eigenlijk maar heel klein is. Kijk je naar andere bijeenkomsten zoals in het Franse Bourget (dat ook dit weekend plaatsvond), The GPU in Londen of het Multifestijn in Nederland zie je veel grotere markten. Daar staan niet alleen islamitische welzijnsorganisaties en het islamitische bedrijfsleven (islamitische banken, reisbureaus, bedrijven van islamitische parafernalia, enzovoorts), maar ook grote bedrijven zoals de nationale luchtvaartondernemingen, de grote commerciële banken, defensie en politie, en noem maar op. Die laatsten staan er vaak om personeel te recruteren; iets waar wellicht nu minder behoefte aan is maar toch lijkt me hun afwezigheid hier een gemiste kans. Wellicht dat de islamitische outlook hen hier teveel afschrikt.

De bezoekers van het Islamcongres waren zoals meestal vooral van Marokkaans-Nederlandse en autochtoon-Nederlandse afkomst, maar dit jaar waren er beduidend meer Somalische Nederlanders volgens mij (dit wel allemaal via de beproefde methode van natte vingerwerk). Ik ben wat minder autochtone niet-moslims tegenkomen in vergelijking met andere jaren: minder onderzoekers, minder journalisten en minder ‘dagjesmensen’. Verder waren er behoorlijk wat mensen uit Vlaanderen en mensen die doof waren. Bij alle lezingen worden doventolken ingezet; iets waar andere organisaties in Nederland nog wat van kunnen leren. Opvallende afwezigen voor zover ik heb kunnen nagaan zoals altijd politici en opiniemakers. Het lijkt soms wel hoe groter de mond over islam, hoe groter de afwezigheid. Maar ok, een ‘goed’ verhaal moet je ook niet in de weg laten zitten van daadwerkelijke contacten met moslims.

Islamofobie-debat
De eerste bijeenkomst die ik geheel bijwoonde was het grote Islamdebat; ditmaal in het teken van islamofobie. Ineke van der Valk verzorgde een inleiding die vooral duidelijk probeerde te maken wat islamofobie nu eigenlijk is. Daarbij kwamen enkele ingrediënten naar voren. Willen we van islamofobie kunnen spreken dan moet er sprake zijn van inferiorisering (dus stellen dat de islam/moslims inferieur zijn aan ‘ons’), moslims moeten met andere maatstaven beoordeeld worden dan andere gelovigen en niet-gelovigen (meten met twee maten) . Er moet sprake zijn van een bewuste campagne waarbij wantrouwen gezaaid wordt.

Van der Valk maakte terecht de opmerking dat er verschillende vormen van islamofobie zijn, maar werkte dat niet echt uit (toegegeven, ik was even aan het praten dus kreeg ook niet alles mee). Zij pleitte ervoor dat islamofobie een nieuwe categorie wordt waaronder discrminatie en haatmisdrijven geregistreerd worden, bijvoorbeeld zoals dat het geval is met anti-semitisme.

Tijdens de discussie met Saoed Khadje, Mohammed Enait en Amina Victoria Vandersteen (uit België) kwam naar voren dat veel moslims doodmoe worden van het gegeven dat men zich telkens moet verantwoorden voor daden van anderen en moet aangeven dat men niet in extremistische standpunten gelooft.

De voorzitter van het debat richtte zich op het publiek met de vraag of er mensen die, de definitie van islamofoob nu kennende, zich zouden omschrijven als islamofoob. Geen idee waarom die vraag gesteld wordt in een publiek dat grotendeels uit moslims bestaat. De volgende vraag was: Wie beschouwt zich als gematigd moslim? Een enkeling stak aarzelend haar/zijn op. Bij de daaropvolgende vraag: wie beschouwt zich als fundamenteel moslim (bedoeld werd fundamentalistisch waarschijnlijk) waren er wat meer mensen. De terughoudend om zich tot één van die twee labels te bekennen was groter volgens mij. Eén persoon uit de zaal wilde daar wel op reageren. Daarbij gaf hij aan: ‘Ik stak net mijn vinger op, maar dat was gewoon omdat ik wat wilde zeggen’. Daarmee maakt hij eigenlijk een belangrijk punt. Als moslim is er best een mogelijkheid om aan het maatschappelijk debat mee te doen, maar dan moet men zich wel voegen in de categorisering die hen van buitenaf is opgelegd: liberaal vs. radicaal / gematigd vs. fundamentalistisch. Hij stelde daarbij verder dat hij hoopte dat iedereen in de zaal zich als fundamentalistisch beschouwt aangezien dat betekent terug naar de fundamenten. Volgens deze spreker ‘moeten we als moslim allemaal terug naar de oorsprong: de Koran en de hadith (MdK: uitspraken van de profeet)’. Een opvatting die in het publiek breed gedragen werd. Dat dit een uitgangspunt is voor een zeer heterogene beleving van de islam in de huidige tijd werd nauwelijks opgepikt door de debatleider die vervolgens wilde weten hoe men dan fundamentalistisch kan zijn in deze tijd en hoe je dan om moet gaan met islamofobie. Volgens de man in de zaal was er niet zo’n spanning en hij zag een debat als deze als mogelijkheid om met islamofobie om te gaan. Volgens hem moeten moslims weerbaar zijn en zich niet laten indelen in categorieën die zijzelf niet verzonnen hebben. Amina Victoria Vandersteen in het panel wees op de profeet Mohammed als voorbeeld; rustig, open en psychologisch sterk in plaats van vervallen in het slechte gedrag van de islamofoob.

Uit het panel kwam echter ook de opmerking of moslims nog wel zin hebben om actief te zijn. Zeggen heel veel mensen niet: Ik heb hier geen zin in, ik doe mijn werk, laat mij met rust. Waar moet de dialoog over plaatsvinden? Zodat ik me kan verdedigen? Daar heb ik geen zin in. Het gaat om waardering, waardeer mij zoals ik ben.” Het is verleidelijk om dit te zien als het zich comfortabel wentelen in de slachtofferrol en zich op die manier immuun maken voor kritiek. Misschien is dat wel zo, maar dat moet niet verward worden met een passieve rol. Zoals één van de aanwezigen op het einde opmerkte: “We moeten naar ons zelf kijken. We moeten zelf de eerste stap zetten naar een betere positie. Wij zijn hier burgers, dit is ons land en als je er problemen mee hebt, dan zoek je maar een land waar geen moslims leven.”

Een vrouw uit het publiek stelde dat de term islamofoob versluierend werkt (een hint naar de titel: islamofobie ontsluiert – ps. kunnen we niet voor een keer een titel bedenken die met islam te maken heeft zonder de term sluier daarin te verwerken?). Het is geen islamofobie, maar moslimhaat. Dat speelt zeker een rol, Van der Valk gaf dat ook toe maar stelde dat de term islamofobie inmiddels zo courant is geworden dat het toch makkelijker is om met die term te werken. Maar haat speelt zeer zeker een rol. Daar ben ik het wel mee eens en hoewel ik ook niet heel gelukkig ben met de term islamofobie geeft het terecht aan dat het gaat om meer dan haat of verkapt racisme. Ik ben momenteel bezig om de term uit te werken in relatie tot salafisme voor een artikel in Religie & Samenleving. U houdt verdere uitleg van mij hierover dus tegoed.

Mohammed Enait, die naar mijn mening opmerkelijk rustig het debat inging zonder al te grote woorden en daarom helderder was dan ik hem ooit gehoord heb, ging nu een stap verder en zei dat het gaat om ‘anti-islam fascisme’. Er is, zo stelde hij terecht volgens mij, sprake van een politieke ideologie die verspreid wordt door een fascistische partij als de PVV (daarbij verwees hij naar een publicatie van Rob Riemen). De debatleider stelde daarop, ook niet helemaal onterecht en voor het eerst echt kritisch, dat de termen steeds harder worden. Enait wees erop dat we niet politiek correct moeten zijn, maar zo stelde de debatleider ‘leidt dat niet tot meer polariseren?’. Een dialoog heeft echter niet zoveel zin, wanneer we gaan verdedigen worden we in een hoekje geduwd, zo stelde een bezoeker (mijn toevoeging zou zijn: als u zich moet gaan verdedigen, bent u al in een hoekje geduwd).

Anderen in het publiek maakten zich druk om het gegeven dat moslimjongeren belemmerd zouden worden in hun ontwikkeling door islamofobie en door de consequenties ervan. Iemand uit de zaal vroeg ook wanneer moslims nu eens serieus genomen worden door de overheid en wanneer islamitisch burgerlijk recht hier toegepast kan worden bijvoorbeeld met trouwen. (Volgens mij kan dat al, mits men eerst een burgerlijk huwelijk ondergaat. Doet men dat niet, kan men nog steeds volgens de islamitische regels trouwen, alleen dan is dat volgens Nederlands recht niet geldig als een huwelijk).

Een autochtone vrouw uit de zaal vond dat het debat tweezijdig moest zijn. Ze wil aan de orde kunnen stellen waarom er tussen de sprekers in de grote zaal geen vrouwen zitten bijvoorbeeld, zonder nou meteen als islamofobisch gezien te worden.

De grote islamdebatten zijn meestal niet het sterkste onderdeel van het Nationaal Islamcongres. Meestal is men redelijk eensgezind en dat geeft niets; je kunt er ook voor kiezen een onderwerp uit te diepen. Met deze voorzitter lukte dat niet. Ik had van tevoren al voorspeld dat de discussie zou gaan uitdraaien op een ‘jij bak’ verhaal doordat de voorzitter zou wijzen op fundamentalisme, en wat men daar dan van vindt, enzovoorts. Dat doet hij namelijk bij ieder islamdebat waarin hij ‘advocaat van de duivel’ wil spelen. Uiteindelijk leidt dat ertoe dat moslims bijna per definitie in de verdediging worden gedwongen en dat onderlinge verschillen en discussiepunten niet naar boven komen.

Lezingen
De eerste lezing van Said Ragaeh “Who is the best of mankind?” heb ik gemist, maar gezien de verhalen op twitter moet die behoorlijk wat indruk gemaakt hebben. “De liefde van Allah is bedoeld voor alle zonen van Adam;” en strikt genomen dus niet alleen voor moslims. Later zou hij nog een lezing geven ‘Be a succesfull Muslim”. U ziet hem hier in een optreden tijdens de Peace Conference in India

Vervolgens kwam imam Abdul Jalil met ‘Beledig elkander niet!’ en daarna Musleh Khan uit Canada met ‘What is Islam really all about?’ en later in de avond ook nog met ‘The Dialogue between Muslims and non-Muslims’. Ook Remy Soekirman, verbonden aan Dar al Ilm, verzorgde twee lezingen: “Beautify yourself with knowledge about Islam” en “Werk samen en wees niet verdeeld”. Na het nodige bijgepraat te hebben ben ik naar Yasin el Forkani (Welke vruchten werpt mijn geloof af?) gaan luisteren. Hij benadrukte in een mengeling van managementactige reflectietechnieken, soefi gedachtegoed en meer traditionele kennis, het belang van persoonlijke ontwikkeling; mensen moeten groeien. Eén van de vrouwen in het publiek wierp tegen dat mensen elkaar toch moeten aansporen (en niet alleen op zichzelf gericht zijn). Dat beaamde El Forkani; mensen moeten elkaar stimuleren goede daden te verrichten maar uiteindelijk dient men zelf te groeien: bij elke handeling moet men zich afvragen, wat is mijn doel, wat wil ik daarmee bereiken en voor wie wil ik het bereiken. Hij ziet het geloof in het hart als indicator voor vooruitgang.

Khalid Benhaddou in zijn bijdrage “De laatste adviezen van de profeet Muhammad (vrede zij met hem)” vertelde over de afscheidspreek Mohammed met adviezen voor de sahaba. Deze preek was volgens hem een samenvatting van de prediking van islam door de profeet. Benhaddou benadrukte het bondgenootschap van moslims; niet Arabisch, zwart of blank zou tellen voor god, maar ‘godsvrees’ (taqwa). Belangrijk bij al deze lezingen (voor zover ik dus meegekregen heb) zijn de omgangsvormen van mensen met elkaar die goed moeten zijn. Mensen moeten elkaar niet. Tevens moeten mensen zich inzetten voor de ummah: de wereldgemeenschap van moslims. Daarnaast was er een grote nadruk op innerlijke religie en spiritualiteit van moslims. Al met al zeker geen haatcongres of een bolwerk van politieke islam. Dat kon ook wel op kritiek rekenen overigens met argumenten als toch wel een inhoudelijk eenzijdig programma met weinig informatie over het verzamelen van islamitische kennis (op een lezing van Remy Soekirman na). Sommige bezoekers misten ook politieke onderwerpen zoals de opstanden in het Midden-Oosten (Syrië met name). Voor meer meningen en positieven en negatieve kritiek zie onder meer Marokko.nl: Hoe vond jij het Nationaal Islamcongres 2012? Door anderen dan weer betiteld als gezeur.

Afsluiting
Bij de afsluiting waren er al veel mensen vertrokken niettemin was het nog redelijk druk in de theaterzaal waar de afsluiting plaatsvond. Said Ragaeh maakte daar de opmerking dat conferenties als deze geen vervanging zijn voor het opdoen van kennis. Eigenlijk, dat je niet eens zo heel veel kennis op doet. Een dergelijke conferentie is een ‘imaan-boost’ volgens hem. Imaan is een Arabische term die het best te vertalen valt als ‘zekerheid’ of ‘naleving’ van een bepaald idee. In de islam wordt het gebruikt voor het innerlijke geloof in het bestaan en de realiteit van God. Gedrag dat niet in overeenstemming is met islamitische regels (liegen, stelen, enz.) wordt o.a. gezien als een teken van een zwak imaan. Dergelijke bijeenkomsten zouden als het ware een soort ‘red bull’ zijn voor iemands imaan. En dat is inderdaad zoals veel mensen het aldaar omschrijven. Of ze ook het appèl van Ragaeh overnemen valt natuurlijk nog te bezien. Voor een deel van het publiek namelijk is dit wel voldoende voor hun behoefte aan kennis over islam, anderen geven de voorkeur aan het zelfstandig verder zoeken naar kennis en voor weer anderen is kennis nauwelijks van belang maar gaat het meer om islam als identiteit, als gevoel of islam als een ervaring die beleefd moet worden.

Al met al was het een geslaagd dagje. Voor mij onderzoek, dus werk, maar ook altijd wel weer ontspannend vanwege de gemoedelijke sfeer. De organisatie heeft met deze derde editie de kneepjes van het vak duidelijk beter onder de knie dan de eerste twee keren. Het programma liep op rolletjes (althans voor de buitenstaanders) en men slaagde erin slechts een kwartier uit te lopen over de hele dag. Waarschijnlijke mede doordat Noureddine Steenvoorden en Nourdeen Wildeman de regie behoorlijk strak in handen hielden op de podia.

Het Islamcongres is, zoals alle congressen, ook een plek om te netwerken. Voor onderzoekers zoals ik, maar ook voor journalisten en voor de gewone belangstellenden. Dat heb ik dus ook gedaan; iedereen dank voor de aardige, informatieve en soms felle gesprekken.

Zie ook:

Een impressie van het Nationaal Islamcongres 2009

Een verlate impressie van het Nationaal Islamcongres 2010

Andere blogs:
Islamcongres A’dam 8 april 2012: ruim 2000 moslims, geen enkele niet-moslim gezien in deze duisternis! | AmsterdamPost

Het gesprek met moslims blijft heel belangrijk, zowel om elkaar beter te begrijpen, elkaar als medemens te blijven zien en  als christen/ joods-christelijk gelovige  de bevrijding en liefde van de God van Abraham, Isaak en Jacob  in Yeshua  door te geven.
En het blijft net zo hard nodig, om de ware aard van de islam te ontmaskeren: een totalitair systeem, wat overal de democratie misbruikt om tot het kalifaat te komen.
Hier ligt een taak voor ons als joods-christelijke gelovigen, maar net zo goed voor liberaal denkende  mensen zonder religie.
Hoort u bij de landverraders of of bij de “ons land veroverenden als het islampaard van Troje”  of staat u voor de vrijheid van ons land voor alle mensen? Laat dat dan merken a.u.b. onder dit artikel.
Maak u los uit de “stilzwijgende meerderheid” en sta voor onze vrijheid, voordat we hier een “Arabische lente” krijgen.
Iederen, zeker ook moslims nodig ik van harte uit hierin mee te denken.
Shalom,

BARUCH ATA ELOHENU MELECH HA OLAM. – Zondag 8 April,Jaarlijkse Nationaal Islam congres in Amsterdam!

Onze ouders, grootouders hebben de fascisten zien oprukken in Nazi-Duitsland.Wij gaan hetzelfde meemaken.

 

Achter de haatbaarden,onder de witte klotjes,onder de soepjurken, onder de hoofddoekjes,zit hetzelfde denken als van die Duitse meneer

 

met het snorretje.

 

Hetzelfde superioriteitsdenken.Dezelfde haat tegen de Joden.

 

Hetzelfde streven naar overneming van de macht ,van de Staatsmacht.

 

Onze linkse bestuurders, politici hebben vanaf 1975 de poorten van de Europese landen wijd opengezet voor deze haatpredikers, voor deze leugenaars.

 

En nu gaat de Europese bevolking zuchten onder het geweld van de haatbaarden, soepjurken,hoofddoekjes, die er van overtuigd zijn,

 

dat hun religie verre superieur is aan de overtuiging van de Westerse mens.

 

Wij weten, dat we met Allah te maken hebben met de duivel in eigen persoon.

 

Voor degenen, die nog niet zo op de hoogte zijn van het bestaan van geestelijke realiteiten,

 

ligt het boek van de Joden klaar ,de Tanach, de Bijbel,

 

waarin iedereen kan nalezen hoe e.e.a. in elkaar steekt.

Zij hebben Tariq Ramadan, wij hebben Mohammed Enait « CarelBrendel.nl

Hoe het ook zij, vergeleken met de grote manifestatie bij Parijs is de bijeenkomst in Amsterdam zeer bescheiden. Het valt gelukkig nog mee met de omvang en de diepgang van de politieke islam in Nederland.

Keizers & Kleren

Op donderdag probeerden de organisatoren van het congres mij nog over te halen om mee te doen aan hun ‘Grote debat’ over islamofobie, maar daarna niet meer.
De puzzelopdracht is het beantwoorden van de vraag: WAAROM? Liefst met argumenten.
Globaal zijn er twee mogelijkheden: men kon of wenste niet mee te gaan met mijn voorwaarden (I) of men is ergens bang voor geworden (II).
Mogelijke antwoorden (maar suggesties voor nog weer andere mogelijkheden zijn ook welkom):
a) Men kon of wilde zelfs één dag voor het debat niet met gespreksonderwerpen/stellingen komen
b) Ik mocht niet mezelf voorstellen
c) Hoewel uitgenodigd om deel te nemen aan het gesprek mocht mijn spreektijd niet zo veel zijn als die van de vier of vijf opponenten
d) De garantie van mijn veiligheid kon of wilde men niet serieus nemen
Men werd bang omdat
e) ze schrokken van mijn suggesties voor discussievragen
f) ze pas in tweede instantie merkten dat ik vrij veel weet van het onderwerp
h) andere deelnemers dreigden af te haken als ik mee zou doen

UPDATE
Ik was niet de eerste ‘andersdenkende’ die door het Nationaal Islam Congres benaderd werd om deel te nemen aan ‘Het Grote Islamdebat’. Donderdagmiddag benaderden ze mij, maar woensdag laat in de avond hadden ze Benno Barnard al gemaild, alleen was hij enkele dagen onbereikbaar. Hem kenden ze natuurlijk al wat beter, al was het maar vanwege de lezing die hij zou houden en die onder dreiging van de mannen van islam-vier-België onmogelijk werd gemaakt. Terwijl ik in mijn voorwaarden begonnen was over mijn eigen veiligheid, begonnen de organisatoren tegenover Benno Barnard uit zichzelf over het garanderen van zijn veiligheid! Van Benno begreep ik dat ze daarbij zelfs specifiek spraken over zijn veiligheid op het congres zelf.
Hoe is het vredesnaam mogelijk?
Je benadert iemand om deel te nemen aan een discussie over de vraag of ‘angst voor de leer van Mohammed’ misschien overdreven is en in hetzelfde bericht laat je merken dat je beseft dat die angst niet overdreven is.
In mijn e-mail sprak ik met name over mijn veiligheid onderweg van en naar het congrescentrum. Zouden ze gedacht hebben dat Benno mij hierover getipt had?

Nationaal Islamcongres 2012 | Wijblijvenhier.nl

De oogst: Remy Soekirman die opriep tot onderlinge samenwerking. Yassin el Forkani die moslims opriep te werken aan een zuiver hart. Khalid Benhaddoud die de aandacht vestigde op de laatste adviezen die de Profeet (vzmh) gaf voor zijn dood, over het respecteren van de Ander, het tegengaan van discriminatie, het laatste oordeel over de Ander bij God laten en vooral: de noodzaak om samen te leven. Je bent als moslim niet alleen op de wereld. Benhaddoud is echt iemand waarvoor ik kilometers wil reizen om hem te horen spreken (en ook reciteren!).

RNW – Verzoenende toon op Islamcongres Amsterdam

‘Of je moslim bent of christen, als je het goede doet houdt God van je.’ Die uitspraak van de Canadese sjeik Said Rageah kenschetst de verzoenende toon van het Nationaal Islam Congres dat afgelopen weekend plaatsvond in Amsterdam. Een heel andere toon dan de eerste aflevering van vier jaar geleden.

4 comments.

Faith, Fit and Fun – Islam & Sports

Posted on April 4th, 2012 by martijn.
Categories: Joy Category, Notes from the Field, Public Islam, Youth culture (as a practice).

Although sports appear to be a secular leisure activity there is a relation with religion as well. Many sports ceremonies and rituals resemble religious ceremonies and rituals and both involve bodily exercise. Furthermore both the strong emotions, the extraordinary status given to major sport events such as the football World Cup have led many to compare it with religion and to use religious phrases in relation to sports such as ‘sacred ground’ for the football field and ‘sons of God’ for players of the Dutch football team Ajax (in the past). Like religion sports is used to generate some sense of belonging, representation and recognition.

Both sports and religion have socializing institutions and sports is often used as a means to socialize and educate people, also by churches and other religious communities. In the Netherlands some interesting research has been done among Moroccan-Dutch girls and kickboxing by Jasmijn Rana and in Israel research is done by Sorek among the Islamic Movement that created an independent Islamic Soccer League and uses football as a way to promote and nurture an identity based upon a moral code and moral boundaries. In Europe Salafi networks have also organized several sports events ranging from football tournaments and to ‘Salafi boxing’.

Recently there has been some debate on women wearing hijab and playing a football. A Dutch designer created a sports-headscarf, Capster, and a facebook page ‘Let Us Play‘ was created to support players who want to wear a headscarf. A Dutch women’s team, VV Hoograven, consists of Moroccan-Dutch girls and some wear a headscarf:
BBC News – Dutch design challenges Fifa’s football hijab ban

But Naima Loukili, who has come to see her daughter play for VV Hoograven, says it is a social rather than a religious barrier:
Girls from the mainly Muslim women’s football team VV Hoograven Amal Loukili (L, pictured with her mother Naima) has high hopes of playing at the top level of football

“It’s not something Islam says. It’s just our culture. Islam supports women to go out and do sport or do whatever they want. I’m happy my daughter has the opportunity to do this.”

And 10-year-old Amal Loukili is not letting any cultural considerations interfere with her ambitions. “I want to play for Barca one day or maybe even Holland,” she says.

Since last year the FIFA declared the hijab was a cultural rather than a religious symbol there is an opening now for women who want to be veiled; generating new debate of course in particular coming from nativist anti-islam politicians. In 2008 ESPN showed a short film on the Lady Caliphs of W. Deen Mohammed High School in the US, an all Muslim high schools where hijab is obliged for girls.

Last year Fordson: Faith – Fasting – Football was released; a documentary film that follows four talented high school football players from Dearborn Michigan during the last ten days of Ramadan when they prepare for the rivalry game:

From both films it is clear how the whole issue is framed within the idea of conflict and clashes in relation to the current political context of Islam:

As such it is clear that in particular Muslim women challenge many boundaries: secular-religious, sports for man – sports for women, Muslims vs. non-Muslims, and so on. World-class fencer Ibtihaj Muhammad hopes to compete in the 2012 London Olympics. If she qualifies, it is believed that she will be the first practicing Muslim to represent the U.S. in women’s fencing, and the first American to wear Islamic head-covering while competing. She speaks with host Michel Martin at NPR. Besides research covering those political issues would be interesting to see some research for example into how sports relation to the body is looked upon from a religious point of view.

It appears that part of the thing that has to be controlled is youth having fun. Whether it is fundamentalist movements, (secular) governments and sports associations ‘people having fun’ has to be controlled.As Asef Bayat explains:“Islamism and the Politics of Fun” in Volume 19, Number 3 • Public Culture

Fun is a metaphor for the expression of individuality, spontaneity, and lightness, in which joy is the central element. While joy is neither an equivalent nor a definition of fun, it remains a key component of it. Not everything joyful is fun, such as routine ways of having meals, even though one can make food fun by injecting joyful creativity in preparing or consuming it. Thus fun often points to usually improvised, spontaneous, free-form, changeable, and thus unpredictable expressions and practices. There is a strong tendency in modern times to structure and institutionalize fun in the form of, for instance, participating in organized leisure activities; going to bars, discos, concerts; and the like. However, the inevitable drive for spontaneity and invention renders organized fun a tenuous entity.

Fun may be expressed by individuals or collectives, in private or public, and take traditional or commoditized forms. Fashion, for instance, represents a collective, commoditized, and systematic expression of fun, yet one that is constantly in flux because it deems to respond to the carefree and shifting spirit of fun. […] For instance, whereas the elderly poor can afford simple, traditional, and contained diversions, the globalized and affluent youth tend to embrace more spontaneous, erotically charged, and commodified pleasures. This might help explain why globalizing youngsters more than others cause fear and fury among Islamist anti-fun adversaries, especially when much of what these youths practice is informed by Western technologies of fun and is framed in terms of “Western cultural import.”

While religious movements either tend to set up their own competitions in order to shield their youth from the deviations and temptations of everyday life or try to be part of the mainstream competitions on their own terms, sports associations are concerned with safety issues and with the question whether religion or religious symbols have a place in sports, governments are concerned with preserving social cohesion. Different modes of good islam and bad islam and of good society and bad society are invoked in these debates. But, as Bayat suggests,

at stake is not necessarily the disruption of the moral order, as often claimed, but rather the undermining of the hegemony, the regime of power on which certain strands of moral and political authority rest. By “moralpolitical authority,” I refer not only to states or governmental power but also to the authority of individuals (for instance, sheikhs or cult leaders) and social-political movements — those whose legitimacy lies in deploying a particular doctrinal paradigm. The adversaries’ fear of fun, I conclude, revolves ultimately around the fear of exit from the paradigm that frames their mastery; it is about anxiety over loss of their “paradigm power.”

Something that seems to missing in all these accounts is how faith, sports can have a similar relation with fun. Often the high Islamic traditions (as practised by salafists but also others) are contrasted with sports and popular culture; the former one being strict, serious and with a focus on discipline and the latter seen as creative, playful and joyful. And, in particular in popular debates, the religion as something concerned (or needs to be restricted to) mind and sports with the body. But of course also sports is about mind, seriousness and discipline while the accounts of the Muslims I work with are also filled with joy, jokes, playfulness when they talk about Islam. Being Muslim makes them happy and many of the meetings I attended are full with people sharing jokes and all kinds of conducts that are the expression of and provide people with fun. Both religion and sports, at least in their view, can be seen as celebrations of body, mind and the expressiveness that comes with it. In circles of fundamentalists but also in those who perform sports at a very high level, it does not so much celebrate mind and body by breaking free from normative obligations and organized power, but through it.

2 comments.

Faith, Fit and Fun – Islam & Sports

Posted on April 4th, 2012 by martijn.
Categories: Joy Category, Notes from the Field, Public Islam, Youth culture (as a practice).

Although sports appear to be a secular leisure activity there is a relation with religion as well. Many sports ceremonies and rituals resemble religious ceremonies and rituals and both involve bodily exercise. Furthermore both the strong emotions, the extraordinary status given to major sport events such as the football World Cup have led many to compare it with religion and to use religious phrases in relation to sports such as ‘sacred ground’ for the football field and ‘sons of God’ for players of the Dutch football team Ajax (in the past). Like religion sports is used to generate some sense of belonging, representation and recognition.

Both sports and religion have socializing institutions and sports is often used as a means to socialize and educate people, also by churches and other religious communities. In the Netherlands some interesting research has been done among Moroccan-Dutch girls and kickboxing by Jasmijn Rana and in Israel research is done by Sorek among the Islamic Movement that created an independent Islamic Soccer League and uses football as a way to promote and nurture an identity based upon a moral code and moral boundaries. In Europe Salafi networks have also organized several sports events ranging from football tournaments and to ‘Salafi boxing’.

Recently there has been some debate on women wearing hijab and playing a football. A Dutch designer created a sports-headscarf, Capster, and a facebook page ‘Let Us Play‘ was created to support players who want to wear a headscarf. A Dutch women’s team, VV Hoograven, consists of Moroccan-Dutch girls and some wear a headscarf:
BBC News – Dutch design challenges Fifa’s football hijab ban

But Naima Loukili, who has come to see her daughter play for VV Hoograven, says it is a social rather than a religious barrier:
Girls from the mainly Muslim women’s football team VV Hoograven Amal Loukili (L, pictured with her mother Naima) has high hopes of playing at the top level of football

“It’s not something Islam says. It’s just our culture. Islam supports women to go out and do sport or do whatever they want. I’m happy my daughter has the opportunity to do this.”

And 10-year-old Amal Loukili is not letting any cultural considerations interfere with her ambitions. “I want to play for Barca one day or maybe even Holland,” she says.

Since last year the FIFA declared the hijab was a cultural rather than a religious symbol there is an opening now for women who want to be veiled; generating new debate of course in particular coming from nativist anti-islam politicians. In 2008 ESPN showed a short film on the Lady Caliphs of W. Deen Mohammed High School in the US, an all Muslim high schools where hijab is obliged for girls.

Last year Fordson: Faith – Fasting – Football was released; a documentary film that follows four talented high school football players from Dearborn Michigan during the last ten days of Ramadan when they prepare for the rivalry game:

From both films it is clear how the whole issue is framed within the idea of conflict and clashes in relation to the current political context of Islam:

As such it is clear that in particular Muslim women challenge many boundaries: secular-religious, sports for man – sports for women, Muslims vs. non-Muslims, and so on. World-class fencer Ibtihaj Muhammad hopes to compete in the 2012 London Olympics. If she qualifies, it is believed that she will be the first practicing Muslim to represent the U.S. in women’s fencing, and the first American to wear Islamic head-covering while competing. She speaks with host Michel Martin at NPR. Besides research covering those political issues would be interesting to see some research for example into how sports relation to the body is looked upon from a religious point of view.

It appears that part of the thing that has to be controlled is youth having fun. Whether it is fundamentalist movements, (secular) governments and sports associations ‘people having fun’ has to be controlled.As Asef Bayat explains:“Islamism and the Politics of Fun” in Volume 19, Number 3 • Public Culture

Fun is a metaphor for the expression of individuality, spontaneity, and lightness, in which joy is the central element. While joy is neither an equivalent nor a definition of fun, it remains a key component of it. Not everything joyful is fun, such as routine ways of having meals, even though one can make food fun by injecting joyful creativity in preparing or consuming it. Thus fun often points to usually improvised, spontaneous, free-form, changeable, and thus unpredictable expressions and practices. There is a strong tendency in modern times to structure and institutionalize fun in the form of, for instance, participating in organized leisure activities; going to bars, discos, concerts; and the like. However, the inevitable drive for spontaneity and invention renders organized fun a tenuous entity.

Fun may be expressed by individuals or collectives, in private or public, and take traditional or commoditized forms. Fashion, for instance, represents a collective, commoditized, and systematic expression of fun, yet one that is constantly in flux because it deems to respond to the carefree and shifting spirit of fun. […] For instance, whereas the elderly poor can afford simple, traditional, and contained diversions, the globalized and affluent youth tend to embrace more spontaneous, erotically charged, and commodified pleasures. This might help explain why globalizing youngsters more than others cause fear and fury among Islamist anti-fun adversaries, especially when much of what these youths practice is informed by Western technologies of fun and is framed in terms of “Western cultural import.”

While religious movements either tend to set up their own competitions in order to shield their youth from the deviations and temptations of everyday life or try to be part of the mainstream competitions on their own terms, sports associations are concerned with safety issues and with the question whether religion or religious symbols have a place in sports, governments are concerned with preserving social cohesion. Different modes of good islam and bad islam and of good society and bad society are invoked in these debates. But, as Bayat suggests,

at stake is not necessarily the disruption of the moral order, as often claimed, but rather the undermining of the hegemony, the regime of power on which certain strands of moral and political authority rest. By “moralpolitical authority,” I refer not only to states or governmental power but also to the authority of individuals (for instance, sheikhs or cult leaders) and social-political movements — those whose legitimacy lies in deploying a particular doctrinal paradigm. The adversaries’ fear of fun, I conclude, revolves ultimately around the fear of exit from the paradigm that frames their mastery; it is about anxiety over loss of their “paradigm power.”

Something that seems to missing in all these accounts is how faith, sports can have a similar relation with fun. Often the high Islamic traditions (as practised by salafists but also others) are contrasted with sports and popular culture; the former one being strict, serious and with a focus on discipline and the latter seen as creative, playful and joyful. And, in particular in popular debates, the religion as something concerned (or needs to be restricted to) mind and sports with the body. But of course also sports is about mind, seriousness and discipline while the accounts of the Muslims I work with are also filled with joy, jokes, playfulness when they talk about Islam. Being Muslim makes them happy and many of the meetings I attended are full with people sharing jokes and all kinds of conducts that are the expression of and provide people with fun. Both religion and sports, at least in their view, can be seen as celebrations of body, mind and the expressiveness that comes with it. In circles of fundamentalists but also in those who perform sports at a very high level, it does not so much celebrate mind and body by breaking free from normative obligations and organized power, but through it.

2 comments.

De Al-Haddad Hutspot

Posted on February 28th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Blogosphere, Notes from the Field, Public Islam.

Van de website Dagtaak: DagTaak.org: PVV , Al-Haddad , De Balie en het Debat over vrijheid van meningsuiting (18 februari)

Al-Haddad mag niet naar de VU komen, hij is immers een haat-meneer. En van haat-meneren worden we bang. En angst past niet in het straatje van Nederland.

Wij zijn handelaars. Dat zit in onze genen. Wij zijn polderaars, we zoeken naar samenhang, coalities en grootste gemene delers. Iedereen mag zeggen wat hij wil, als hij maar op tijd water bij de wijn doet. Zolang de PVV het kabinet steunt mag hij doorgaan met haatzaaien. De gedoogsteun is het water.

[…]

Het debat toonde prachtig aan hoe polderaars en relativisten het afleggen tegen mensen die absolute waarheden verkondigen. En misschien schuilt daar wel het grootste gevaar. Het absolutisme viert hoogtij. Of de spreker nu Wilders of Al-Haddad heet.

Vrijheid van meningsuiting is niet langer meer het recht om absolutisme aan de kaak te stellen, maar eerder het recht van de absolutisten om de vrijheid van de mens aan de kaak stellen. En daar word ik nu bang van.

Het begon, zoals wel vaker, met een stuk van Carel Brendel (niet het bovenstaande stuk!) over de komst van de islamitische schriftgeleerde Haitham al Haddad als gastspreker naar een symposium van de Islamitische Studentenvereniging Amsterdam aan de Vrije Universiteit over de positie van moslim-academici in het Westen. Volgens Brendel zou Al Haddad pleitten voor invoering van de sharia, vrouwonvriendelijke uitspraken en anti-semitische uitspraken gedaan hebben; redenen voor de London School of Economics om hem eerder te weigeren. Het leidde al snel tot commotie net als bij de komst van Al Maghraoui en Arifi. De kwestie kreeg pas echt vaart toen het CIDI de zaak oppakte. In een persbericht riep het CIDI de VU en ISA op om hem geen podium te bieden. Vanaf dat moment kwamen media en politiek in actie hetgeen een grote rol speelde in het uiteindelijke besluit van de VU om de toestemming voor het symposium in te trekken. Wat precies de overwegingen zijn geweest is mij ook niet helder. De correcte volgorde van de gang van zaken aan de VU is echter als volgt:

1. De ISA kwam met de aankondiging voor een symposium met Al Haddad. Voor een religieuze studentenvereniging, zoals er meer zijn op de VU, niet heel bijzonder om een dergelijke spreker met religieus gezag uit te nodigen.
2. De VU won vervolgens advies in bij enkele ‘salafisme-experts’ zoals Wim Haan van de VU aangaf in een reactie op het weblog van Jan-Dirk Snel. In het kader van volledige transparantie en verantwoording: ik was één van die experts. Nu zal ik nooit zeggen wat de VU wel of niet moet doen aangezien dat niet mijn zaak is, maar ik heb aangegeven dat men commotie kon verwachten. De VU heeft een uitstekend track record met lezingen van islamitische denkers (in het verleden onder meer Tariq Ramadan, Sadik Al-Azm en Abdolkarim Soroush) en valt zeker niet te beschuldigen van alleen een podium te geven aan radicale denkers zoals Al Haddad. Mijns inziens is Al Haddad radicaal. Niet in de zin van opruiende prediken maar wel in het verspreiden van een gedachtegoed en het praktiseren ervan dat ingaat tegen opvattingen en praktijken die overheid en en anderen graag als maatschappelijke consensus beschouwen en die ook als zodanig beschermen: vrijheid van meningsuiting, tolerantie, seksuele vrijheden, enzovoorts. Al Haddad is ultra-conservatief op die punten, maar bepleit tegelijkertijd ook actieve deelname van moslims aan de samenleving (mannen vooral) en dat moslims zich aan de wet houden van het land waar zij zijn. Daar zitten wellicht tegenstrijdigheden in, maar ook mogelijkheden en kansen voor jongeren. In die zin was de uitnodiging van ISA aan hem nog niet zo slecht bedacht.
3. De commotie kwam vervolgens waarbij iemand anders het advies gaf zijn bijdrage in te kaderen in een debat. Daar was ik het wel mee eens; voor een academische setting is dat uiteindelijk beter hoewel ik er niet persé op tegen ben als studenten bijeenkomsten organiseren die dat niet hebben.
4. Uiteindelijk besloot de VU het debat toch niet te laten doorgaan. Mijns inziens een slappe houding van het bestuur (niet van de direct betrokkenen voor de goede orde) met een welhaast episch slechte reden: de controverse was nu zo groot dat er geen debat meer gehouden kon worden. Juist een universiteit dient de plek te zijn waar controversiële debatten gehouden kunnen worden lijkt mij zo en de controverse was eerder een argument voor het doorgaan ervan dan voor het cancelen. Inmiddels had het extremistische weblog Amsterdam Post opgeroepen een demonstratie te houden voor de VU. Daarbij komt het erop neer dat de VU hiermee een toezegging aan haar studenten breekt. Als men echt problemen wil hebben, moet men dat zo doen temeer omdat, volgens ISA, de VU niet overlegd heeft met de studenten (tot na de commotie).
5. Vervolgens kwamen Kustaw Bessems en De Balie op de proppen en namen het initiatief voor een debat over.

De uitspraken: jaja de context
Voorafgaand aan debat in de Balie stuurde het CIDI een rapport rond met de uitspraken die Al Haddad gedaan zou hebben. Het grote probleem daarmee is eigenlijk tweeerlei: de bronnen (ook die waar Brendel zich op beroept) zijn over het algemeen pro-zionistisch en islamofobisch. Ze hebben een zeer zwakke reputatie als het gaat om betrouwbaarheid, transparantie en evenwichtigheid. Daarnaast halen zij de uitspraken uit de context. Maarten-Jan Hijmans heeft er kritisch naar gekeken:
Abu Pessoptimist: Een omstreden sheikh en een uitnodiging die ten onrechte weer werd ingetrokken

Want, wat vaak uit het oog wordt verloren bij dit soort gevallen waarin beschuldigingen van antisemitisme vallen (en vooral als het gaat om gelovige islamieten), is de context. De preek gaat onder meer over solidariteit met de Palestijnen. En als ik het goed begrijp werd hij gehouden, zo’n tien jaar geleden tijdens de Tweede intifada, een periode waarin bijna 5.000 Palestijnen werden gedood. Als hij in de preek over ‘de Joden’ spreekt, bedoelt hij daar naar gangbaar Arabisch spraakgebruik de Israeli’s mee met wie dus een bloedige confrontatie gaande was op dat moment (zie ook wat Jan Dirk Snel hierover zegt). En als hij de Joden als ‘vijanden van God aanmerkt en als afstammelingen van apen en varkens’, is dat deels een verwijzing naar de Vijfde soera van de Quran, Al Ma’ida (vers 60). Waarmee ik niet wil zeggen dat Haddads tekst door de beugel kon , maar naar mijn bescheiden mening geeft deze achtergrond er toch een wat andere lading aan dan wanneer de uitspraken uit hun context worden gehaald.

Jan-Dirk Snel schrijft het volgende:
De omstreden shariageleerde – wat hij zei en wat we willen weten | Jan Dirk Snel

Twee veelvuldig aangehaalde zinnetjes kwamen me verdacht voor. Ten eerste de bewering dat joden ‘the enemies of God, and the descendants of apes and pigs‘, of in het Nederlands ‘de vijanden van God en de afstammelingen van apen en varkens‘ zijn. En ten tweede de uitspraak: ‘They are one of the armies of the devil‘, die in het Nederlands concreet wordt ingevuld: ‘Joden zijn een van de legers van de duivel‘. Onder de twee uitspraken in de Engelse en Nederlandse weergave heb ik meteen maar een Googlelink gestopt. En ja hoor: het gaat steeds over onze imam en vaak gaat het inderdaad om bronnen die zichzelf als joods aanduiden. Maar dat zegt uiteraard nog niets over de vraag of ze kloppen.

Ik zal het maar direct verklappen: volgens mij kloppen de citaten. En ik zeg er direct bij dat alle gegevens in de blog van Carel Brendel naar mijn bevindingen feitelijk juist zijn. Alle links heb ik nagetrokken. Hier beperk ik me tot de twee genoemde zinnetjes. Ze komen uit een toespraak of een preek die Jawad al-Haitham al-Haddad op 24 safar 1422, 18 mei 2001 dus, in Londen hield. Brendel gaf die bron op Al Minbar al in het Arabisch. Hij gaf alleen niet de beste link naar de vertaling. Op dezelfde site waar hij naar linkte, werd op 4 februari van dit jaar een gedeelte vertaald. Ik citeer dat stuk:

‘[W]e must reflect on the reality of the conflict between us and the Jews, the enemies of God, and the descendants of apes and pigs.

O brothers! The conflict between us and the Jews is religious, historic, civilizational, and infinitely complex; it is not bounded by time or place, and it has more than one dimension.

Yes, o brothers, this is the nature of the conflict. It is not a military conflict for a limited period on the land of Palestine. The battle in Palestine, such as that underway at the moment and that which took place in the past, is but one small part of this conflict.

There is no better example of this, o brothers, than our recognition based on an investigation of reality, that although the Jews do not occupy all our land in Palestine, in time they will take over parts of the Arab countries indirectly in a manner perhaps worse than the military occupation. For example: political and economic control, and all their efforts to gain cultural control, as well as their hard work towards normalisation [of relations]. This is only part of their management of this battle, of which realise its importance and our ignorance.

We know that the Jews are using all that they can to end this conflict in their favour. They are doomed and will lose. They are one of the armies of the devil, of which Allah the Almighty said: And incite [to senselessness] whoever you can among them with your voice and assault them with your horses and foot soldiers and become a partner in their wealth and their children and promise them. But Satan does not promise them except delusion. [17:64]

Did Allah not commands us to seek refuge from the devils of mankind and the jinn? Indeed, the devils of mankind are perfectly represented by these Jews. Do their Protocols [of the Elders of Zion] not say: “We must seduce the world with women and wine, through gambling and recreation, and if this is not sufficient then their reality will testify to this.”

O brothers: their weapons in this battle are like the weapons of Satan: all kinds of desires, money, women, alcohol, games, media, so-called sports and art. All of these are amongst their weapons.”

O brothers: their weapons in this battle are like the weapons of Satan: all kinds of desires, money, women, alcohol, games, media, so-called sports and art. All of these are amongst their weapons.’

Het gaat om een klein stuk van de totale toespraak, niet meer dan een tiende deel. Dit gedeelte begint op ongeveer een kwart of een derde van de tekst. Nee, ik kan geen Arabisch, maar ik heb de gehele tekst in Google Translate gegooid en daaruit kon ik duidelijk opmaken dat het vertaalde fragment aaneengesloten is en de vertaling lijkt me ook tamelijk accuraat. U moet het anders zelf ook maar eens proberen. En mensen die Arabisch lezen, kunnen uiteraard het hele verhaal controleren.

Het gaat om een toespraak uit 2001 toen de Tweede Intifadah gaande was en de sjeikh geeft grafische beschrijvingen van het onheil en het leed dat Palestijnen treft. De joden in zijn toespraak zijn natuurlijk in de eerste plaats de joden die in Israël wonen. Laat ik dit zeggen: het is niet altijd onbegrijpelijk dat mensen in het Midden-Oosten soms over ‘joden’ in plaats van over ‘Israëli’s’ spreken. De meeste soldaten van dat land zijn nu eenmaal joden en het gaat om een staat die zichzelf als joods verstaat. Je hoeft niet op alle slakken zout te leggen. Maar ook al valt de tekst tegen de achtergrond van de persoonlijke levensgeschiedenis van de sjeich misschien wel enigszins te begrijpen, hij doet de uitspraken toch maar. En het gaat om meer dan een felle positiekeuze in een concrete strijd, het gaat wel degelijk om een algemeen wereldbeeld waarin zeer generaliserend en in vijandige termen over joden wordt gesproken. En het lijkt me dat je hem daar op aan mag spreken. Dit is wat wij antisemitisme plegen te noemen.

‘s Avonds was Haddad eindelijk zelf te zien (wederhoor weet u wel) in het nieuws waar hij ontkende bepaalde uitspraken gedaan te hebben:

Liegt Haddad daarmee als hij de uitspraken ontkent? Wellicht, zoals Snel oppert, wist hij het niet meer tien jaar na dato. Als hij het wel wist, kan hij ook nog van mening veranderd zijn, maar dan zijn de ontkenningen nogal dom. Wel dienen ze in hun politieke context geplaatst te worden zoals duidelijk blijkt. Ze dienen tevens gezien te worden binnen de bredere context van het salafisme wanneer hij er op wijst dat de strijd tegen de ‘joden’ (Israëliërs) deel uit maakt van een grotere strijd. Binnen de salafi islam ziet men inderdaad de wereld verwikkelt in een eeuwige strijd tegen het kwaad (de duivel, het ongeloof) dat erop uit zou zijn het ware geloof te vernietigen. Dat resulteert in onder andere in een pleidooi om afstand te houden vanalles wat God verwerpt. Dat wil niet zeggen dat de houding van salafi moslims ten opzichte van ongelovigen er per definitie een is van afwijzing en haat. Integendeel zelfs, aangezien men ook wil dat ongelovigen zich bekeren tot islam neemt men tegelijkertijd een open en verzoenende houding aan. Dat dit weer resulteert in een nogal paradoxale en ambivalente houding moge duidelijk zijn maar het betekent ook dat Al Haddad’s ontkenningen, nuanceringen en uitwijdingen niet alleen pogingen zijn om antwoorden uit de weg te gaan. Ze zijn volledig consistent met die ambivalentie die inherent is aan het salafistische gedachtegoed. We zien dat ook terug in de fatwa’s op de site van de Islamic Sharia Council waar Al Haddad aan verbonden is. Ook Chaalan Charif wijst op de RNW site dat er ruimte is voor interpretatie van de uitspraken van Al Haddad. (EDIT20110219 – Zoals één van mijn ‘reaguurders’ opmerkte, het is de vraag of Al Haddad’s opmerking over de strijd tegen de joden inderdaad – alleen –  betrekking heeft op de algemene strijd en wij-zij tegenstelling zoals ik die hier schets. Al Haddad doelt hier, en dat is mijn interpretatie, op zowel de strijd tegen de Israëliers (dat is immers de context van het stuk) en hij verwijst naar een groter (dan tegen Israël) en een specifiekere (dan die algemene) strijd tegen de joden.)

Het rituele debat
Na de oproep van het CIDI volgden kamervragen (antwoorden) van Joel Voordewind gesteund door andere partijen (samen de meerderheid in het parlement). Een en ander kwam, indirect, neer op een pleidooi om Al Haddad de toegang tot Nederland te weigeren. Al Haddad zou de invoering van sharia voorstaan en wanneer Voordewind het had over sharia, legde hij dat voortdurend retorisch uit met ‘handen afhakken’.

Hoewel niet direct zo gesteld is de suggestie wel degelijk dat de bedoeling is dat Al-Haddad geweigerd moet worden. Blijkbaar is Al Haddad niet de enige wiens uitspraken vol zijn met ambivalentie en ambiguïteit. Veel helderder was PvdA kamerlid Martijn van Dam die de studenten vroeg de uitnodiging in te trekken én stelt dat de studenten met hun uitnodiging de indruk wekken geen respect te hebben voor wat Van Dam ziet als ‘gedeelde waarden’ zoals respect voor andere bevolkingsgroepen, tolerantie ten opzichte van andere opvattingen en gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen. Een dergelijk gebrek aan respect zou teleurstellend zijn voor studenten aan de VU en afstralen op alle moslims in Nederland die daar voortdurend op aangesproken worden. Of zijn brief, de actie van het CIDI, de kamervragen en het gebrek aan hoor en wederhoor (op dat moment in het debat) wel bijdragen aan een respect voor datgene wat sommigen als kernwaarden presenteren is mij onduidelijk. De toon was er wel mee gezet. Het beroep op ‘onze’ kernwaarden (‘daar staan we toch allemaal achter?’ MvD) tegenover die van Al Haddad en de ISA en mogelijkerwijze ook van ‘gematigde’ (MvD) moslims. Voor sommigen zoals Van Dam en Brendel gaat het om ons inclusief de ‘goede moslims’; voor anderen om ons exclusief alle moslims. In ieder geval dienen ‘onze’ kernwaarden verdedigd te worden en aangezien de vrijheid van meningsuiting centraal staat hebben we daarin twee mogelijkheden: zijn komst tegenhouden of juist in het kader van de vrijheid van meningsuiting het debat aangaan.

Dat laatste was de strategie van Kustaw Bessems die al eerder na het Nationaal Islam Congres een interview met Al Haddad had. Tofik Dibi stemde in om mee te doen. De bedoeling van zo’n debat was niet het uitwisselen van standpunten om elkaar beter te begrijpen, maar confrontatie en Al Haddad te dwingen zich te verantwoorden. En als statement tegen anderen die censuur zouden bepleiten. Iets dat volledig paste in het dichotomische schema van ‘onze’ kernwaarden tegenover ‘vreemde’ opvattingen van Al Haddad zoals uiteengezet in vorige alinea. Het initiatief van Bessems en de Balie betekende dat het debat zoals de ISA studenten dat wilden werd overgenomen (of gekaapt?) door krachten die uitgingen van dat dichotomische kader. Natuurlijk was er ook het argument dat de vrijheid van meningsuiting voor iedereen geldt en dat we niet met twee maten moeten meten.

Tegelijkertijd zorgde het er natuurlijk ook voor dat Al Haddad wel een podium kreeg iets dat ook met de nodige vraagtekens werd bekeken onder meer door Amanda Kluveld en Nausicaa Marbe.  De laatste stelt de vraag hoe ver onze tolerantie moet gaan ten opzichte van intoleranten en waarom notabene studenten zich bezighouden met gedachtegoed dat hen leert een ‘afwijzende vreemde’ te worden in Nederland. Kluveld bekritiseert dat het de studenten nu wel heel makkelijk wordt gemaakt en dat zij nogal slap zijn en dat Al Haddad, net als volgens haar Ramadan (toch echt een ander type prediker maar ok) de ongelovigen voor zich laat rennen. Anderen, zoals Hafid Bouazza, stellen dat Al Haddad per definitie geen ruimte geboden moet worden al is het maar omdat de islam zelf censuur zou kennen en omdat een en ander leidt tot vernedering en uitsluiting van de vrouw. Voor Bas Paternotte op Geenstijl was met name het optreden van de Halve Maan een staaltje ‘zelfislamisering‘ ten gunste van ‘mal figuur’ (zie ook AC) die ‘geen bedreiging’ vormt; zelfislamisering zou wel iets bedreigen (maar onduidelijk blijft wat). In het buitenland werd het hele gedoe juist niet gezien als een teken van zelfislamisering, maar als een goed voorbeeld van hoe een samenleving ‘het kwaad‘ aanpakt.

Vanaf dat moment kwam het circus in de hoogste versnelling. Bij zijn aankomst op Schiphol stond de halve Nederlandse media hem al op te wachten en hij mocht direct door naar het programma Halve Maan van de NTR. Daar deed zich iets opmerkelijks voor. Al Haddad wilde volgens de Halve Maan niet met een ongesluierde vrouw aan tafel zitten en dus vertrok presentatrice Naeda Aurangzeb. Dat deed zij terwijl iedereen het kon zien terwijl de afspraak ervoor al was gemaakt.

Daarmee wordt het opstaan een opzichtig statement; het is mij niet duidelijk welk maar het is ieder geval zeer breed geïnterpreteerd als een nederlaag. Zij had juist het statement moeten maken dat zij bleef zitten en dat hij dat maar de accepteren had in plaats van andersom, zoals onder meer Abdelkarim El-Fassi stelde op WBH. Nu wekte ze, in die interpretatie althans, de indruk onderdanig te zijn en te buigen voor een ‘achterlijke‘ moslim. Ik schat in, maar het is speculatie, dat zij juist de praktijk van Al Haddad wilde ‘ontmaskeren’; duidelijk maken waartoe het leidt als mensen als Al Haddad het voor het zeggen hebben. Of, ook speculatie, wellicht was het een protest richting haar redactie die immers ingestemd had met de eis dat hij niet door een ongesluierde vrouw geinterviewd zou worden. Dat iemand overigens eisen stelt aan het deelnemen aan een televisieprogramma is overigens op zich niets bijzonders. Niet geïnterviewd willen worden door een ongesluierde vrouw is in deze context natuurlijk wel heel opmerkelijk. Al eerder verscheen Al Haddad bij Nieuwsuur alwaar Mariëlle Tweebeeke hem interviewde via een verbinding omdat hij niet wilde zitten in het gezelschap van een vrouw die ‘ongepast’ gekleed is hetgeen al de nodige verontwaardiging opleverde.

Het Halve Maan incident verharde de dichotomie tussen ‘ons’ als verlicht en Al Haddad als ‘achterlijk’ ‘intolerant’ en eropuit om ons te islamiseren. Dat was dan ook de context waarin het debat in De Balie plaatsvond. Tussen de Halve Maan en het debat in was er overigens nog wel het besloten symposium van de ISA studenten; maar het lijkt wel alsof iedereen dat ontgaan is. Tijdens dat symposium lichtte Al Haddad zijn standpunt met betrekking tot zijn optreden in de Halve Maan nog eens toe. Hij stelde daarbij dat hij van mening is dat vrouwen zich moeten bekommeren om de kinderen en de familie; voor hem een belangrijk aspect van zijn geloof. Voor Al Haddad is het belangrijk consequent te zijn. Iets dat hij al eerder benadrukte, zodat mensen niet denken ‘hij zegt het een, hij doet het ander’. Als hij dan geinterviewd zou worden door een vrouw dan zou dat voor hem eigenlijk hypocriet zijn; immers zijn overtuiging is dat zij dit soort werk niet zou moeten doen. Omdat hij dus belang hecht aan consequent zijn, wilde hij niet geinterviewd worden door een vrouw.

Het was een nogal warrig debat dat volledig voldeed aan de wij-zij dichotomie. Dibi en vooral Bessems riepen, als het ware, Al Haddad op het matje en kwamen eigenlijk niet veel verder dan allerlei stereotype beelden over anti-semitisme in islam. Het idee van een verlichte Nederlandse samenleving met liberale moslims werd met verve uitgedragen. Daardoor kreeg Al Haddad het erg makkelijk; naar mijn mening hoefde hij nauwelijks pijnlijke zaken te ontwijken want daarvoor was de confrontatie een te makkelijk spervuur van beschuldigingen. Hij hoefde niet in te gaan op de tegenstrijdigheden binnen het salafistische denken zelf noch over de praktijken. Simpelweg omdat Dibi en Bessems niet goed genoeg op de hoogte zijn van de ins and outs van dat gedachtegoed. Het werd daarmee enigszins een beschavingsoffensief waarin ‘wij’ het gedachtegoed van Al Haddad wel moeten weerspreken. In dat kader bracht de actie van Ebru Umar die het niet pikte dat er aan tafel door mannen over vrouwen werd gesproken weinig taboedoorbrekend. Zij eiste het woord en ging daarom demonstratief aan tafel zitten (Al Haddad bleef zitten), maar was nauwelijks in staat hem van zijn stuk te brengen. Het viel dan ook verder niet op dat ze er zat en nog minder dat ze er op een gegeven moment niet meer zat.

Voor een andere mening zie Carel Brendel die stelt dat Umar juist het ongelijk van het programma de Halve Maan aantoonde; maar dat is precies mijn punt: het is zoveelste toevoeging aan een wij-zij schema. Dat was ook niet zo verwonderlijk want behalve dat de aanloop tot het debat en het debat zelf voldeed aan de wij-zij dichotomie onder sommige secularistische Nederlanders, voldeed het ook aan het goed-kwaad framework van de salafisten. Ook voor hen was het een demonstratie van het eigen gelijk: dat de ander voortdurend moslims aanvalt en niet schroomt om dat op valse gronden te doen. Ruimte voor nuanceringen is er in een situatie als deze nauwelijks of zelfs typisch voor anti-semieten volgens sommige zionisten. (Voor een iets ander wij-zij schema zie Bas Heijne.) De helden van het vrije woord tegenover de helden van de islam. De positie die atheïsten als Ehsan Jami en Damon Golriz daarbij innemen is natuurlijk interessant. Beide presenteren zich immers als ex-moslims die de idealen van de verlichting omarmd hebben. Damon Golriz heeft een uitgebreide versie van zijn commentaar tijdens het debat op internet gezet; terug te vinden bij Harry’s Place. Hij verwijst daarbij ondermeer naar een google-cache van een inmiddels verdwenen site waarin Al Haddad wordt opgevoerd als onderdeel van ‘islamitisch extreem-rechts‘ en waarin verschillende filmpjes en uitspraken van Al Haddad terug te vinden zijn over bijvoorbeeld huiselijk geweld en afvalligheid.

Opvallend zowel bij het debat in De Halve Maan en als bij De Balie, was verder de emotionele geladenheid onder de opponenten van Al Haddad met name in het programma De Halve Maan. In het geval van Naeda Aurangzeb op zich heel begrijpelijk natuurlijk; zij wilde een statement maken (denk ik) én voelde zich als vrouw en als moslim persoonlijk aangevallen. Met een dergelijk emotioneel debat waarin gevoelens van ongenoegen, gekwetstheid en walging worden geuit met betrekking tot de praktijken en uitlatingen van een ander, wordt de wij-zij tegenstelling bestendigd; het brengt degenen bij elkaar die die gevoelens delen en mobiliseert hen ook om zich uit te spreken. Daar tegenover stond de meer schriftuurlijke benadering van Al Haddad die bleef redeneren vanuit zijn interpretatie van de traditie daarmee op een soortgelijke manier zijn achterban aan zich bindend. De ontmoeting, of botsing, van deze twee stijlen van discussie botsten zodanig met elkaar dat het vervreemdende effect richting de opponent en het bindende effect richting degene die men toch al steunde, alleen maar groter geweest zal zijn.

Al Haddad kreeg tijdens in debat in De Balie voortdurend het verwijt om de antwoorden heen te draaien. De vraag is of hij dat echt deed. Wellicht met betrekking tot zijn uitspraken over Israël, maar voor de rest was Al Haddad eigenlijk heel consistent. Hij bood excuses aan mocht hij mensen van verschillende rassen en levensbeschouwingen beledigd hebben. Zijn opponenten wilden heldere eenduidige antwoorden, kregen vervolgens telkens van Al Haddad een heel exposé. Dat is logisch aangezien binnen het salafisme de islamitische antwoorden op hedendaagse vraagstukken helemaal niet zo eenduidig zijn als vaak gedacht wordt. Met betrekking tot mannen en vrouwen staat men op het standpunt dat deze complementair zijn en dat de rechten en plichten bepaald worden door de specifieke context. Wel probeerde hij voortdurend aan te tonen dat ‘het’ Westen met twee maten meet; geen onbegrijpelijk standpunt maar wel één die als jij-bak uitgelegd kan worden.

Eén van de weinige delen van de discussie die echt zin hadden kunnen hebben had bijvoorbeeld betrekking op de vraag van Bessems in hoeverre ‘de sharia’ in Europa toegepast kan worden. Daar wreekte zich echter het gebrek aan kennis bij Bessems om echt in te gaan op het nogal abstracte antwoord van Al Haddad en Bessems leek vooral op zoek te zoek naar de incompatibiliteit van mensenrechten en sharia. Al Haddad’s bewering dat familierecht bepalingen niet opgelegd moeten worden, maar aanwezig moeten zijn om in behoeften van sommigen te voorzien, had meer aandacht verdiend. Het toepassen van dergelijke bepalingen kan niet zonder sociale druk (zoals niets afgedwongen kan worden zonder sociale druk); en hoe verhoudt zich dat dan met de vrijheid in een bepaald land. Ook Tofik Dibi’s vraag naar de invloed, al dan niet gewild, van Al Haddad, was een uitstekende vraag. Maar ook daar ging men niet echt op door. Allerlei verwijzingen in het debat, onder meer naar Saoedi Arabië, lieten zien dat men eigenlijk nauwelijks wist uit welke ‘school’ Al Haddad komt (bepaald geen vriend van het Saoedische regime). (Of wat te denken van de bijdrage van Afshin Ellian die in een column nog maar even verwees naar Iran…).

Bessems aan het einde maakt de opmerking dat het uiteindelijk niet gaat om wie er is moslim is of niet, maar om wie (moslim en niet-moslim) er kiest voor individuele vrijheid; mensen maken hun eigen keuzes en dat is niet noodzakelijk de keuze die Al Haddad graag zou willen. Blijft nog de vraag, voor sommigen althans, waarom de ISA een bijeenkomst wil met zo’n man zoals Tamarah Benima zich afvraagt en die ook aan de Vrije Universiteit zelf gesteld is. Ogenschijnlijk gaat datgene wat Al Haddad de studenten leert immers regelrecht in tegen de dagelijkse praktijk van die studenten en in het bijzonder tegen de belangen en praktijken van vrouwelijke studenten. Daarmee zijn we aanbeland bij een redelijk klassieke vraag in de studie van religie: waarom willen mensen een boodschap horen die althans ogenschijnlijk ingaat tegen hun leven van alledag en hun belangen? Voor een licht andere kijk op het debat zie Jerry Springer Show in De Balie door Zihni Ozdil.

Tot slot:
Na het debat besloot Ehsan Jami aangifte te doen tegen Haitham al-Haddad vanwege zijn uitlating dat afvalligen in islam de doodstraf verdienen (hij vergeleek dat met de doodstraf op landverraad). In Schepper&Co lichtte hij dat verder toe in een gesprek met Tofik Dibi en GertJan Segers (ChristenUnie) over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting:

Voor ISA is een en ander waarschijnlijk een bittere pil en de hele gang van zaken kan ook elders op onbegrip (maar ook gemengde reacties) rekenen. ISA verwijt in een reactie op de site dat de VU gezwicht is voor politieke druk en dat men verzuimd heeft zich onafhankelijk en academisch op te stellen en na te gaan of de ophef enige grond had. Dat laatste is begrijpelijk. Zoals ISA zelf stelt zijn politieke partijen afgegaan op beweringen in de media zonder die zelf te controleren op googlen na dan; er is niemand die voor het kamerdebat zelf navraag zou hebben gedaan. Niettemin stelt men zich strijdbaar op en stelt niet te zwichten voor censuur en politieke druk. Zie ook hun stukken in NRC Handelsblad en Het Parool (1,2).

Haitham al Haddad heeft tenslotte nog twee boodschappen voor het publiek in Nederland:
Een boodschap aan het Nederlandse volk en de media! – Sheikh Haitham al-Haddad

In een interview met Dawah-TV gaat hij in op het vraagstuk van de verhouding tussen mannen en vrouwen, in het licht van de recente commotie in Nederland:

Update 24 Maart 2012
Marokko | Maghreb.NL » Blog Archive » Moslimgeleerde Al-Haddad terug in Nederland

De Britse shariageleerde Haitham al-Haddad is een van de sprekers op de derde editie van het Nationaal Islam Congres op 8 april in Amsterdam. Hij sprak ook op eerdere edities. Hij is uitgenodigd, omdat hij een interessante spreker is, aldus organisator Saoed Khadjé, volgens NU.nl.

Israel & Palestijnen Nieuws Blog: Palestijnse extremist Al-Haddad spreekt in Amsterdam

Nog een paar antisemitische uitspraken van Al-Haddad:

· In the article ‘The Intifada and the Signs of Victory,’ (2001) Al-Haddad made a series of anti-Jewish statements; he states that Jews are the “eternal enemies of God” and that they “descended from apes and pigs.” An identical message was delivered by al-Haddad on 28.4.2003 at the Muntada al-Islami mosque in London.

· In the article ‘Who Are The Innocents?’, Al-Haddad proclaims that Muslims should “hate” the kuffar (unbeliever). He declares “Jews and Christians to be kuffar,” and that “hating them, and avoiding them” is a “necessity.”[2]

· (18 mei 2001). We know that the Jews are using all that they can to end this conflict in their favour. They are doomed and will lose. They are one of the armies of the devil, of which Allah the Almighty said: And incite [to senselessness] whoever you can among them with your voice and assault them with your horses and foot soldiers and become a partner in their wealth and their children and promise them. But Satan does not promise them except delusion

Did Allah not commands us to seek refuge from the devils of mankind and the jinn? Indeed, the devils of mankind are perfectly represented by these Jews. Do their Protocols [of the Elders of Zion] not say: “We must seduce the world with women and wine, through gambling and recreation, and if this is not sufficient then their reality will testify to this.”

Nederland 0 – 10 Al-Haddad | MarokkaanseKaas

Je kan het als moslim overigens eens of oneens zijn met Al-Haddad en diens opvattingen. Dat is een keus die elk individu maar voor zichzelf moet maken. Maar oh! Wat bleek vrij Nederland slecht te zijn in het verdedigen van waar men voor staat. Zoals een Spaanse topploeg haar tegenstander compleet kapot speelt, zo werd ook Nederland weggespeeld. Meer dan kalm blijven en simpele antwoorden geven, bleek genoeg te zijn om Nederland stil te krijgen en mensen van het vrije woord met de staart tussen de benen terug naar huis te sturen.

Nederland kan haatimam Al-Haddad vol trots en zelfvertrouwen ontvangen « George Knight

k denk dat de winst is dat het besef is gegroeid dat een open debat met gelijke wapens moet worden gevoerd en dat religiekritiek nodig is om religie op weg naar de moderniteit te helpen. In dit geval weg van de fundamentalistische variant van de islam. Ofwel, Al-Haddad mag eisen vooraf stellen, maar die hoeven niet gehonoreerd te worden als ze anderen schaden. Zo lijkt het me ondenkbaar dat Al-Haddad bij een volgend bezoek nog vrouwen van tafel kan weren. De organisator zal hoon treffen.

Haitham el Haddad in De Balie – een gemiste kans

’t Is mooi dat Baliedirecteur Albrecht ruimte bood voor een kritisch gesprek met de omstreden Palestijns-Britse imam El Hadad, die elders geweerd werd om wat hij misschien gezegd heeft en mogelijk bedoelde, maar echt van de grond kwam dat gesprek niet, en dat is jammer.

Artikelen Vriend Klei: Narnia, Nederland en de ‘seculiere meerderheidscultuur’

Als Pauw & Witteman een debat willen met een ‘echte’ moslim, vragen ze nooit een degelijke CDA- of PvdA-politicus. In plaats daarvan nodigen ze lieden uit als Mohammed Enait, de advocaat die niet wilde opstaan voor de rechter omdat hij het Nederlandse recht niet respecteerde, en Izz ad- Din Ruhulessin, de Nijmeegse student Arabisch en politicologie die in de Volkskrant Iran verdedigde toen men daar een overspelige vrouw wilde stenigen.
Ook het Amsterdamse debatcentrum De Balie heeft een fascinatie voor deze ‘echte’ moslims. Dat Kennedy en Meijers een punt maken, bewijst het debat dat op vrijdagavond 17 februari 2012 in Amsterdam werd gevoerd tussen de wahabitische geestelijke Haitam al-Haddad, journalist Kustaw Bessems en GroenLinks-Kamerlid en vrijzinnige moslim Tofik Dibi. Het debat en de commotie eromheen, ze hadden wel iets weg van een slecht uitgevoerde circusact.

Theodor Holman: “Ik moet de hele tijd verantwoording afleggen” | www.dagelijksestandaard.nl

Dan gaan we nog veel vaker horen: ‘Ik ben voor vrijheid van meningsuiting, maar dat mag niet gebruikt worden om Allah te beledigen.’ Als je de vrijheid van meningsuiting op welke manier dan ook gaat aantasten, dan ben ik zelfs bereid om de wapens op te nemen. Want dan gaat het fout.”

-Je ziet echt een helend element in de vrijheid van meningsuiting.

“Ja. Daarom is het ook goed dat je zo’n imam als Al Haddad laat spreken. Censuur is het verschrikkelijkste. Dat is lobotomie. Als dat te erg wordt met de censuur, dan pakken we de wapens en dan gaan we schieten.”

Opinie: Democratische censuur of hoe dit land de weg kwijt is | Welkom bij D66 Oldenzaal

Bijna twee weken geleden was er ineens veel ophef over de komst van sjeik Haitham al-Haddad naar Nederland. Een man die al vele extreme en verwerpelijke uitlatingen heeft gedaan. Dat mensen het niet met Al-Haddad eens zijn kan ik volledig begrijpen. De denkwijze van deze man en de daar uit voortkomende uitlatingen zijn middeleeuws en verwerpelijk. Iedereen heeft echter de vrijheid om te zeggen wat hij wil. Het is niet aan politici om te bepalen wat iemand wel of niet mag zeggen, dat is in een democratische rechtstaat enkel en alleen aan de rechter.

Wat hebben we nu geleerd van deze kwestie?

4 comments.

Pearls and Oysters – What's hijab got to do with it?

Posted on February 16th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, Public Islam.

Via MuslimMediaWatch (if that site still does not belong to your favorites…shame on you) I found this interesting video rant by a Muslim woman against comparing Muslim women to objects such as pearls.

0 comments.

Pearls and Oysters – What’s hijab got to do with it?

Posted on February 16th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, Public Islam.

Via MuslimMediaWatch (if that site still does not belong to your favorites…shame on you) I found this interesting video rant by a Muslim woman against comparing Muslim women to objects such as pearls.

0 comments.

Anthropologist John Bowen – Islam of France

Posted on February 8th, 2012 by martijn.
Categories: anthropology, Multiculti Issues, Public Islam.

At France24:

Annette Young meets John R. Bowen, anthropologist and author of “Can Islam be French?” Islam is the second most widely practised religion in France, but how do Muslims live their religion in a country which is known for its fierce secularism?

1 comment.

Joumana Haddad – Realities of Arab Women and Inventing the Arab Woman

Posted on January 31st, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, Multiculti Issues, Public Islam, Religion Other, Society & Politics in the Middle East.

Joumana Haddad is a Lebanese writer and poet. In 2010 she published I Killed Scheherazade: Confessions of An Angry Arab Woman. In this book she challenges prejudice, hypocrisy and religious bigotry; an effort (as she explains it) of self-criticism by taking on the dilemma’s and challenges of women in the Arab world and the Western stereotypes they are confronted with such as the suffering, oppressed woman. In doing so she asks tough questions but unfortunately also reinforces particular stereotypes with phrases such as ‘the Arab mind’ and constructing a dichtotomy between being religious on the one side and being liberated and emancipated on the other side. At the same time she tries to show the existence of multiple realities, the liberated Arab women exist as well as the oppressed (in her view similar as veiled) Arab women. This dual reality becomes her call to the West to stop generalizing and to Arab women to stand up and fight.

Last Sunday she was on Dutch TV. You can see the video below. The introduction is in Dutch, but the interview in English starts after 30 seconds.

Notwithstanding the critique that is certainly valid I liked her book. And although she is not the first and probably not the last Arab woman writing about controversial issues around sex, religion and oppression and challenging patriarchal norms and expectations in the Middle east, it is interesting how and why she became a sort of darling of the Western media likening to for example Carrie Bradshaw of Sex and the City and with profiles consisting of much attention to how she looks (unveiled, self-confident sexy). Ow did I mention she looks pretty?

0 comments.

Gezichtssluiers in Debat

Posted on January 28th, 2012 by martijn.
Categories: Gender, Kinship & Marriage Issues, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam.

Update: 6-2-2012 de stukken voor de 2e kamer zijn toegevoegd, zie onderaan

De volgende stappen in de richting van een verbod op de gezichtssluiers zijn inmiddels genomen. De Raad van State heeft een zeer kritisch advies over de kabinetsplannen afgegeven. De RvS heeft enkele jaren geleden ook al negatief geoordeeld over een voorstel van de PVV dat discriminerend zou zijn en in strijd zou zijn met de godsdienstvrijheid. Het huidige kabinetsplan is deels een reactie daarop (en voor het andere deel een tegemoetkoming aan de PVV voor de gedoogsteun). Helaas heb ik het advies niet online kunnen vinden, maar volgens de NOS site zou opnieuw het aspect van discriminatie en godsdienstvrijheid van belang zijn en de RvS vraagt zich af of een verbod niet een te zwaar middel is.

Het kabinet zet de plannen desondanks door:
Kabinet akkoord met verbod gelaatsbedekkende kleding | Persbericht | Rijksoverheid.nl

Met het wetsvoorstel geeft het kabinet uitvoering aan het voornemen zoals in het regeerakkoord staat.
Het verbod op het dragen van gelaatsbedekkende kleding is van belang voor een samenleving waarin iedereen volwaardig meedoet aan het maatschappelijk verkeer. Het verplicht dragen van een boerka of niqab voor het gezicht in het openbaar is in strijd met de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen. Met het wetsvoorstel neemt het kabinet voor deze vrouwen een belemmering voor deelname aan het maatschappelijk verkeer weg.

Het legitieme doel om het dragen van gelaatsbedekkende kleding te beperken, is het beschermen van het maatschappelijk verkeer én de openbare orde in onze samenleving.

Voor de PVV speelt daarbij ook nog mee dat een gezichtssluier ingaat tegen de ‘westerse kernwaarden’. Minister Verhagen legt het als volgt uit:

Er zijn dus tal van uitzonderingen en volgens minister Verhagen ‘hoeft u zich dus geen zorgen te maken’. De vraag is dan wel wie hij met ‘u’ bedoelt. Naast gemengde reacties onder politici en moslims zijn er, neem ik aan, vrouwen met een gezichtssluier zich wel zorgen maken en er zijn ook vrouwen zonder gezichtssluier en mannen die dat doen. Een ander argument is dat mensen mee moeten doen met de samenleving en dat dat niet kan met een gezichtssluier. De vraag is dan wat precies die samenleving is? En waarom zouden mensen eigenlijk mee moeten doen? En waarom zouden mensen mee moeten doen met een samenleving met een regering die een anti-moslim houding heeft of die een anti-moslim houding op z’n minst overkomelijk vindt? (Zie ook de discussie over boerka en burgerschap).

Het volgende filmpje is van de recente demonstratie tegen het mogelijke verbod en laat een vrouw met niqaab aan het woord:

Op Republiek Allochtonië zijn alle voor- en tegenargumenten nog eens keurig op een rijtje gezet. Ook de uitzending van Nieuwsuur met onder meer mijn collega Annelies Moors geeft een goed overzicht:

Annelies Moors doet haar uitspraken op basis van haar onderzoek ‘Gezichtssluiers. Draagsters en Debatten‘. Zij laat zien dat vrouwen, onder wie veel autochtone vrouwen, kiezen voor een type gezichtssluier vaak na een jarenlange religieuze zoektocht en dat zij dit soms doen tegen de weerstand van de eigen familie en de verbale agressie van buitenstaanders in. De weerstand wordt gezien als de prijs die men moet betalen en vergroot ook in sommige gevallen het belang van de gezichtssluier omdat men het ziet als een religieuze beproeving die men moet doorstaan zo blijkt ook mijn eigen gesprekken met enkele dames.

De aspecten van zoektocht en religieuze beproeving zijn belangrijk. In tegenstelling tot wat men vaak denkt is het dragen van een bepaald type sluier geen teken van een afgeronde en zekere (morele) radicale identiteit of een eindstadium in een persoonlijke ontwikkeling. Dat is het echter niet. Ten eerste dragen veel vrouwen een gezichtssluier slechts ‘part time’; afhankelijk van de tijd en plaats waar men is. Ten tweede gaan sommige vrouwen na verloop van tijd over op een andere vorm van sluiering.

Het is lastig om iets zinnigs te zeggen over de gevolgen van een dergelijk verbod. Zoals we bij Nieuwsuur konden zien heeft de handhaving bij de politie geen hoge prioriteit, wat nog wel de nodige reuring zal opleveren en minister Opstelten is het er dan ook niet mee eens. De Engelse krant The Guardian ging eens kijken in Frankrijk. Ook daar lijken de vrouwen niet veel last te hebben van de politie, maar wel van verbale agressie of zelfs aanrandingen. Of dit nu komt door het verbod is onduidelijk aangezien althans in Nederland de vrouwen aangeven last te hebben van verbale en soms zelfs fysieke agressie. Het openbare orde argument en het argument van vrouwenonderdrukking lijken daarmee aardig ontkracht.

Het zijn niet de vrouwen die de openbare orde bedreigen, de vrouwen worden in de openbare ruimte bedreigd. Natuurlijk is er sprake van vrouwen die gedwongen worden om een type sluier te dragen, maar de voorbeelden die worden aangedragen hebben meestal betrekking op landen als Afghanistan, Pakistan en Saoedi-Arabië; sowieso niet de landen die bekend staan om staten die veel vrijheden geven aan burgers, laat staan aan vrouwelijke burgers. Gezichtssluiers en andere kleding in relatie tot recht op zelfbeschikking en zeggenschap over hun eigen lichaam dienen wel in hun context bekeken te worden; het dragen van een sluier is een andere realiteit en praktijk in Afghanistan dan in Nederland. Wel kan in sommige moslimkringen, ook in Nederland, sociale druk een meespelen als factor in de beslissing om een sluier te dragen (of niet te dragen, er zijn ook vrouwen die geen (gezichts-)sluier dragen uit vrees voor afwijzing bij een baan of agressie op straat). Niettemin zou de overheid er beter aan doen de gezichtssluier niet te verbieden, maar maatregelen te treffen om vrouwen die een gezichtssluier dragen beter te beschermen.

Intussen heb ik ook enkele mails ontvangen van dames die een gezichtssluier dragen en mij vragen of dat verbod al ingegaan is. Nee dus, als het verbod ingaat is dat op 1 januari 2013. En de discussie is natuurlijk nog niet gedaan. Het wetsvoorstel moet nog door de 1e en 2e Kamer. Eventueel zou men ook nog kunnen overwegen om naar het Europese Hof van Justitie te gaan en misschien betaalt die zakenman ook nog wel de boetes van de dames hier. Dit jaar kunt u wettelijk gezien dus nog vrolijk en gerust met een gezichtssluier lopen als u dat wil en, als u van buiten komt, Nederland met gezichtssluier bezoeken.

Zie ook een eerder stuk: Minister Donner as Mufti: New Developments in the Dutch ‘Burqa’ Debates door Annelies Moors.

Tot slot een rondje langs de virtuele velden:
Het niqaabverbod, een zorgwekkende ontwikkeling | Wijblijvenhier.nl

In het geval van de ‘boerka’ is er zonder grote politieke en maatschappelijke weerstand ingestemd met het verbod. De associaties met dit kledingstuk zijn namelijk ingeburgerd en vastgenageld; vastgeroest door herhalingen en bevestigingen. Dé boerka en alles wat daarbij hoort, is, als we Sarkozy, Wilders en vele anderen mogen geloven, de ultieme vijand van onze ‘superieure’ beschaving.

Twee duidelijke meningen over de nikaab/boerka « CarelBrendel.nl

De boerka, dat is een gevangenis, een dwangbuis. […]
Je kunt alleen maar bestaan als er ook iemand is om dat waar te nemen. En dat is zo onmogelijk, behalve voor de eigenaar. Het is de ultieme vernedering.

Eindelijk! Het Boerkaverbod is er door! « Wim de Bie

Na het voorstel tot een verbod op boerka’s voor scholen en voor ambtenaren laat de regering het verbieden van gezichtsbedekkende kleding in het openbaar vervoer dus over aan de vervoersbedrijven. Jammer! Hoe kunnen de conducteurs die bedrijfsregels handhaven, nu de boerka zo massaal wordt gedragen?

Nederland legt dwingende kledingvoorschriften op « De Zesde Clan

Minister Liesbeth Spies legt in Trouw uit dat Nederland een open samenleving is waar mensen elkaar ook open tegemoet moeten treden. Iedereen moet kunnen participeren. Klinkt mooi, maar de regering wil dit afdwingen met strafbepalingen. De regering negeert met deze vrijheidsbeperking allerlei argumenten tegen zo’n drastische ingreep in het persoonlijke leven van mensen.

Eindelijk een boerkaverbod

Ten eerste ziet zo’n verknipt tafellaken om je bakkes er gewoon niet uit en ten tweede wil je als westerse man zo’n moslima gewoon in haar facial kijken om te checken of je haar zou doen achter het fietsenhok. Zo zijn wij. En eindelijk snapt de Nederlandse politiek dat ook eens. Dus deze zomer zijn er allemaal lekkere hete moslim chickies te bewonderen op het strand en in het park. Het is alsof Nederland een update heeft gehad en er weer een fout uit het systeem verwijderd is. Lang leve het Boerkaverbod!

Artikelen Vriend Klei: Fundamenteel debat over boerkaverbod nodig

Het debat moet allereerst gaan over de vraag, of vrouwen zelf kiezen een boerka te dragen, of dat de gemeenschap hun dwingt om dat te doen. Daarnaast moeten we de vraag stellen, of een verbod de al dan niet onderdrukte vrouwen wel verder helpt. Worden vrouwen die vrijwillig voor een boerka kiezen niet in hun godsdienstvrijheid en zelfexpressie aangetast? En worden vrouwen die nu een boerka mogen dragen straks niet thuis opgesloten, als er boerkaverbod komt? En als een boerkaverbod verkeerd zou zijn, waarmee zijn de vrouwen die gedwongen worden een boerka te dragen dan wel bij gebaat? Het zijn lastige fundamentele vragen, waarop ik zelf zo een-twee-drie nog geen antwoord heb.

De boerka vs de bikini | VerkenIslam

De rol van de vrouw ligt aan het hart van ieder cultuur. Afgezien van het stelen van de Arabische olie, gaat de ophanden zijnde oorlog in het Midden-Oosten over het ontdoen van de Arabieren van hun religie en cultuur, om de inwisseling van de boerka voor de bikini.

Ik ben geen expert betreffende de staat van de moslimvrouwen en ik houd ook te veel van vrouwelijke schoonheid om hier voor de boerka te pleiten. Maar ik verdedig wel wat van de waarden die de boerka voor mij vertegenwoordigt.

Voor mij vertegenwoordigt de boerka de toewijding van de vrouw aan haar man en haar familie.

Boerka ja? Boerka nee! « Ineke Evink

Aantasting van de vrijheid van godsdienst, een breuk met het tolerante Nederlandse verleden, symboolpolitiek om de PVV te pleasen, xenofobie, islam-bashing, alle beschuldigingen zijn de revue inmiddels gepasseerd. Ook het geringe aantal vrouwen die ze dragen werd als argument aangevoerd ze niet te verbieden. Maar hoe steekhoudend zijn die bezwaren eigenlijk?

Liegen zonder je gezicht te bedekken « Leibele,s kijk

De overheersing die zij misschien of niet over haar heen moest laten komen van haar islamitische mannen is nu dezelfde overheersing die zij over haar heen moet laten komen van een groot deel van de Nederlandse mannen. De achterlijke kant van de Islam ( volgens Blonde Geert ) is dezelfde kant als het liberalisme van Mark, dezelfde Christelijke als die van Maxime en van nog meerdere politieke kopstukken. Alleen groen links en de Christenunie distanciëerden zich daarvan.

Gunt de boerkadraagster mij wel mijn vrijheid? – Religie – TROUW

Ik ben best bereid om de boerkadraagster haar vrijheid te gunnen om haar godsdienst op haar manier te beleven. Waar ik echter huiverig voor ben, is de gedachte dat dat niet wederzijds is. Als er meer boerkadragers komen, is het niet ondenkbaar dat het mijn ontwikkeling zou kunnen tegengaan. Vooral liberale moslims kunnen hiervan de dupe worden. Door de boerka wordt namelijk de boodschap verspreid: hoe bedekter, hoe dichter bij Allah. Ik draag geen boerka, geen nikaab, ook geen hoofddoek maar ben wel moslim.

Desondanks ben ik soms niet zo blij met het boerkaverbod. Een verbod dat de vrijheid van een individu beperkt, is niet wezenlijk anders dan de praktijk in totalitaire ideologieën.

Boerkaverbod zet de deur open naar vervolging minderheden – Mumtaaz

Maar al een paar jaar is de politiek hard op weg vele rechten van de burger af te nemen. Niet alleen moslims hebben hier last van, ook anderen mogen opeens zomaar afgeluisterd of staande gehouden worden. Dat schijnt hip te zijn op het Binnenhof. Verbieden is zeg maar de Ugg van politiek Den-haag, maar dan bestemd voor beide geslachten (hoewel, op het centraal station heb ik reeds vele ‘mannen’ gespot met dit eskimoschoeisel). Elke partij loopt te koop met “vrijheid,” maar sinds vandaag kunnen we rustig stellen dat vrijheid hun minder waard is dan een Zimbabwaanse dollar.

Kamerstukken:
Wetsvoorstel algemeen verbod op gelaatsbedekkende kleding | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Voorstel van wet tot instelling van een algemeen verbod op het dragen van gelaatsbedekkende kleding.

PDF document | 1 pagina | 28 KB

Kamerstuk: Voorstel van wet | 06-02-2012 | BZK

Bijlagen

Advies van de Raad van State bij het wetsvoorstel tot instelling van een algemeen verbod op het dragen van gelaatsbedekkende kleding
Kamerstuk | 28-11-2011 | BZK

Nader rapport wetsvoorstel algemeen verbod op gelaatsbedekkende kleding
Kamerstuk | 27-01-2012 | BZK

Memorie van toelichting bij het wetsvoorstel tot instelling van een algemeen verbod op gelaatsbedekkende kleding.
Kamerstuk | 06-02-2012 | BZK

3 comments.

Purificatie & Verzet – Moslimfundamentalisten in Nederland

Posted on January 12th, 2012 by martijn.
Categories: ISIM/RU Research, Multiculti Issues, Public Islam, Religious and Political Radicalization.

Purification and Resistance: Glocal Meanings of Islamic Fundamentalism in the Netherlands

Promotoren:
Prof.dr. H.G. van de Bunt

Co-promotors:
Dr. D. Zaitch

Datum
13 januari 2012 11:30

Locatie:
Woudestein, senaatszaal

Faculteit
Erasmus School of Law (ESL)

Nederlandse moslimfundamentalisten vrij westers en modern
Promotieonderzoek aan Erasmus Universiteit Rotterdam

Nederlandse moslimfundamentalisten zijn in veel opzichten heel modern en westers. Dat is in tegenspraak met het beeld dat vooral radicale moslims door hun strikte overtuigingen erg van andere Nederlanders verschillen. Dit stelt criminologe Fiore Geelhoed in haar proefschrift ‘Purification and Resistance: Glocal Meanings of Islamic Fundamentalism in the Netherlands’. Ze promoveert op vrijdag 13 januari 2012 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR).

De publieke opinie is dat radicale moslims door hun strikte overtuigingen erg van andere Nederlanders verschillen. Maar Fiore Geelhoed schetst in haar proefschrift een ander, meer genuanceerd beeld van moslimfundamentalisten, waaronder zowel rechtlijnige, niet-activistische orthodoxen als activistische radicalen en activistische extremisten die een gewelddadige jihad prediken worden verstaan.

De criminologe interviewde 40 moslims met verschillende religieuze oriëntaties, deed observaties in voornamelijk Salafistische moskeeën waar ze gesprekken had met een groot aantal aanwezigen en analyseerde online discussies op Marokko.nl. Moslimfundamentalisten blijken in veel opzichten juist heel modern en westers te zijn.

Moderne en westerse kenmerken
De moderne, Westerse trekken zijn in vier opzichten zichtbaar. Kijkend naar de religieuze en etnische achtergrond laat het onderzoek zien dat er onder Nederlandse fundamentalisten niet alleen jongeren uit moslimgezinnen zijn. Er zijn ook bekeerlingen met andere etnische achtergronden, zoals met een autochtone Nederlandse achtergrond.
Daarnaast zijn de overtuigen divers van aard. Moslimfundamentalisten lijken anti-westerse opvattingen uit te dragen die direct voortkomen uit fundamentalistische ideologieën. Maar de diverse soorten kritiek, en mate daarvan, die de moslims in dit onderzoek uiten, lijken juist deels gebaseerd op de erkenning van westerse grondrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting. De respondenten bekritiseren Nederland en andere Westerse landen onder meer omdat ze vinden dat deze grondrechten in de westerse landen niet in gelijke mate voor moslims gelden.

Ook het gedrag is vaak westers en modern. Veel moslimfundamentalisten zonderen zich niet zo sterk af zoals wel wordt gedacht. Ze blijven allemaal tot op bepaalde hoogte participeren in het alledaagse leven in Nederland en komen via werk en vriendschappen met niet-moslims in aanraking. Daarnaast blijken ze vaak pragmatischer in de leer te zijn dan het begrip ‘fundamentalist’ doet vermoeden, bijvoorbeeld door toch een hand te geven aan een persoon van het andere geslacht als hun werksituatie dit vereist.

Tenslotte is ook de manier waarop sommige moslims in Nederland kiezen voor fundamentalisme westers en eigentijds. Deze keuze is namelijk vooral onderdeel van een continue zoektocht naar een passende identiteit, een zoektocht die ze delen met andere Westerse burgers. De veranderlijkheid van keuzes die deze zoektocht kenmerkt, blijkt uit het feit dat meerdere respondenten in de loop van het onderzoek (deels) terugkwamen op hun fundamentalistische visies en in sommige gevallen binnen korte tijd ‘deradicaliseerden’. Deze veranderlijkheid geldt even sterk voor keuzes die andere moderne Westerse burgers maken. Radicalisering is dus geen lineair proces, maar kan schoksgewijs verlopen en veel richtingen uitgaan (waaronder deradicalisering).

Verschil
Een andere bevinding van Geelhoed is dat er een verschil is tussen enerzijds de orthodoxe en anderzijds de radicale en extremistische moslims in dit onderzoek. Laatstgenoemde groepen geven blijk van een grotere gevoeligheid voor sociale uitsluiting en een gebrek aan erkenning. Veranderde belevingen en inzichten in de loop van de tijd wijzen er wel op dat deze gevoeligheid een momentopname kan zijn.

Volgens Geelhoed werkt het averechts om moslims over één (kritische) kam te scheren. Ook moet de indruk worden vermeden dat ze ongelijk worden behandeld ten opzichte van niet-moslims. Dit zou juist polarisatie en radicalisering kunnen vergroten. Om overmatige generalisaties te voorkomen, inclusief de termen ‘moslimfundamentalist’ en ‘radicaal’ zonder nadere differentiatie, is het onder meer nodig om orthodoxie, radicalisme en extremisme van elkaar te onderscheiden.

Daarnaast is het volgens de promovendus van belang om zich te blijven realiseren dat de stelling ‘eens een radicaal, altijd een radicaal’ niet opgaat. Radicale en extremistische denkbeelden kunnen in de loop van de tijd worden gematigd of zelfs volledig worden losgelaten.

Om polarisatie en radicalisering tegen te gaan, zou beleid meer uit moeten gaan van de belangrijke overeenkomsten die er tussen moslimfundamentalisten en andere Nederlandse burgers zijn.
Nadere informatie:

Persvoorlichting Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR), (010) 408 1216 of press@eur.nl

vrijdag, 06 januari 2012
Bron: Persbericht EUR

2 comments.

Purificatie & Verzet – Moslimfundamentalisten in Nederland

Posted on January 12th, 2012 by martijn.
Categories: ISIM/RU Research, Multiculti Issues, Public Islam, Religious and Political Radicalization.

Purification and Resistance: Glocal Meanings of Islamic Fundamentalism in the Netherlands

Promotoren:
Prof.dr. H.G. van de Bunt

Co-promotors:
Dr. D. Zaitch

Datum
13 januari 2012 11:30

Locatie:
Woudestein, senaatszaal

Faculteit
Erasmus School of Law (ESL)

Nederlandse moslimfundamentalisten vrij westers en modern
Promotieonderzoek aan Erasmus Universiteit Rotterdam

Nederlandse moslimfundamentalisten zijn in veel opzichten heel modern en westers. Dat is in tegenspraak met het beeld dat vooral radicale moslims door hun strikte overtuigingen erg van andere Nederlanders verschillen. Dit stelt criminologe Fiore Geelhoed in haar proefschrift ‘Purification and Resistance: Glocal Meanings of Islamic Fundamentalism in the Netherlands’. Ze promoveert op vrijdag 13 januari 2012 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR).

De publieke opinie is dat radicale moslims door hun strikte overtuigingen erg van andere Nederlanders verschillen. Maar Fiore Geelhoed schetst in haar proefschrift een ander, meer genuanceerd beeld van moslimfundamentalisten, waaronder zowel rechtlijnige, niet-activistische orthodoxen als activistische radicalen en activistische extremisten die een gewelddadige jihad prediken worden verstaan.

De criminologe interviewde 40 moslims met verschillende religieuze oriëntaties, deed observaties in voornamelijk Salafistische moskeeën waar ze gesprekken had met een groot aantal aanwezigen en analyseerde online discussies op Marokko.nl. Moslimfundamentalisten blijken in veel opzichten juist heel modern en westers te zijn.

Moderne en westerse kenmerken
De moderne, Westerse trekken zijn in vier opzichten zichtbaar. Kijkend naar de religieuze en etnische achtergrond laat het onderzoek zien dat er onder Nederlandse fundamentalisten niet alleen jongeren uit moslimgezinnen zijn. Er zijn ook bekeerlingen met andere etnische achtergronden, zoals met een autochtone Nederlandse achtergrond.
Daarnaast zijn de overtuigen divers van aard. Moslimfundamentalisten lijken anti-westerse opvattingen uit te dragen die direct voortkomen uit fundamentalistische ideologieën. Maar de diverse soorten kritiek, en mate daarvan, die de moslims in dit onderzoek uiten, lijken juist deels gebaseerd op de erkenning van westerse grondrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting. De respondenten bekritiseren Nederland en andere Westerse landen onder meer omdat ze vinden dat deze grondrechten in de westerse landen niet in gelijke mate voor moslims gelden.

Ook het gedrag is vaak westers en modern. Veel moslimfundamentalisten zonderen zich niet zo sterk af zoals wel wordt gedacht. Ze blijven allemaal tot op bepaalde hoogte participeren in het alledaagse leven in Nederland en komen via werk en vriendschappen met niet-moslims in aanraking. Daarnaast blijken ze vaak pragmatischer in de leer te zijn dan het begrip ‘fundamentalist’ doet vermoeden, bijvoorbeeld door toch een hand te geven aan een persoon van het andere geslacht als hun werksituatie dit vereist.

Tenslotte is ook de manier waarop sommige moslims in Nederland kiezen voor fundamentalisme westers en eigentijds. Deze keuze is namelijk vooral onderdeel van een continue zoektocht naar een passende identiteit, een zoektocht die ze delen met andere Westerse burgers. De veranderlijkheid van keuzes die deze zoektocht kenmerkt, blijkt uit het feit dat meerdere respondenten in de loop van het onderzoek (deels) terugkwamen op hun fundamentalistische visies en in sommige gevallen binnen korte tijd ‘deradicaliseerden’. Deze veranderlijkheid geldt even sterk voor keuzes die andere moderne Westerse burgers maken. Radicalisering is dus geen lineair proces, maar kan schoksgewijs verlopen en veel richtingen uitgaan (waaronder deradicalisering).

Verschil
Een andere bevinding van Geelhoed is dat er een verschil is tussen enerzijds de orthodoxe en anderzijds de radicale en extremistische moslims in dit onderzoek. Laatstgenoemde groepen geven blijk van een grotere gevoeligheid voor sociale uitsluiting en een gebrek aan erkenning. Veranderde belevingen en inzichten in de loop van de tijd wijzen er wel op dat deze gevoeligheid een momentopname kan zijn.

Volgens Geelhoed werkt het averechts om moslims over één (kritische) kam te scheren. Ook moet de indruk worden vermeden dat ze ongelijk worden behandeld ten opzichte van niet-moslims. Dit zou juist polarisatie en radicalisering kunnen vergroten. Om overmatige generalisaties te voorkomen, inclusief de termen ‘moslimfundamentalist’ en ‘radicaal’ zonder nadere differentiatie, is het onder meer nodig om orthodoxie, radicalisme en extremisme van elkaar te onderscheiden.

Daarnaast is het volgens de promovendus van belang om zich te blijven realiseren dat de stelling ‘eens een radicaal, altijd een radicaal’ niet opgaat. Radicale en extremistische denkbeelden kunnen in de loop van de tijd worden gematigd of zelfs volledig worden losgelaten.

Om polarisatie en radicalisering tegen te gaan, zou beleid meer uit moeten gaan van de belangrijke overeenkomsten die er tussen moslimfundamentalisten en andere Nederlandse burgers zijn.
Nadere informatie:

Persvoorlichting Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR), (010) 408 1216 of press@eur.nl

vrijdag, 06 januari 2012
Bron: Persbericht EUR

2 comments.

Trolling & Wilders' New Clothes – Dutch Queen in Abu Dhabi

Posted on January 9th, 2012 by martijn.
Categories: Gender, Kinship & Marriage Issues, Multiculti Issues, Public Islam, Society & Politics in the Middle East.

This is actually a post you might want to skip. I dont say this often, because everything you read here is of value, interesting or even fascinating. But this isn’t really one of those. I just wanted to share with you that the year has only started a week ago and we have already our first headscarf-affair. Always a good way to start the year right, to make sure some things will not change.

This time it is about the Dutch Queen Beatrix, visiting the United Arab Emirates. On Sunday morning she visited the Sheikh Zayed mosque. The official state visit to the UAE and Oman had been scheduled earlier but was then called off because of the ongoing pro-democracy demonstrations and the violent crackdown in Oman fearing that a state visit would be seen as an endorsement of the regime. Queen Beatrix, few weeks ago mentioned on Al Jazeera’s Woman of Power, wore a headscarf over her hat and donned an abaya during this visit and crown princess Maxima was also veiled.

As soon as the news got out and the pictures were published Geert Wilders’ anti-islam party PVV complained calling the queen with a veil a ‘sad appearance which should have been avoided’. The PVV published questions in parliament. In these questions they ask the minister if he agrees with the PVV that the headscarf is a ‘symbol of Islamization, oppression and discrimination of women’ and that Beatrix wearing it ‘legitimizes the oppression’ of women. In a reaction Dutch minister of Foreign Affairs stated that the Queen also adjusts the way she dresses when she visits synagogues and cathedrals. As does Geert Wilders by the way who is used to wear a yarmulke when he speaks for Jewish organizations in the US and when he visited the Wailing Wall in Jerusalem.

By now Wilders’ rhetorical strategy can be seen as bullying or even better: trolling like we know from the Internet. It is about uttering a statement designed to attract predictable responses or flames. They initiate a flaming event and causing many people jumping on it and discussing it and getting angry about it, without the discussion leading anywhere. An interesting but long talk about trolling can be found at talkinganthropology.

The comments to this case of trolling were mixed. Wanting to evoke many reactions; he succeeded. But that is rather simple for him. Some time ago Wilders published a tweet with only a ‘!’ causing reporters to discuss online what the meaning of that was. The reactions however were rather mixed even among his supporters. Some people thought it was a stupid move, although he may have been right. His opponents found it hilarious and a waste of time. Many people made an analogy that what Beatrix did (adjusting to the customs of the country where she is) is something Muslims also have to do (integrating) implying that Muslims are (still) people from the outside. But while the reactions may be mixed and less positive as Wilders might have expected, this doesn’t really matter for him to use trolling as a political strategy. It is a means of disrupting the routine and thereby controlling the debate and the agenda of the debate. Don’t feed the trolls, that is easier said than done, but it means that journalists and researchers should really consider if they want to cover everything this troll feeds us.

See? You were better off not reading this.

1 comment.

Trolling & Wilders’ New Clothes – Dutch Queen in Abu Dhabi

Posted on January 9th, 2012 by martijn.
Categories: Gender, Kinship & Marriage Issues, Multiculti Issues, Public Islam, Society & Politics in the Middle East.

This is actually a post you might want to skip. I dont say this often, because everything you read here is of value, interesting or even fascinating. But this isn’t really one of those. I just wanted to share with you that the year has only started a week ago and we have already our first headscarf-affair. Always a good way to start the year right, to make sure some things will not change.

This time it is about the Dutch Queen Beatrix, visiting the United Arab Emirates. On Sunday morning she visited the Sheikh Zayed mosque. The official state visit to the UAE and Oman had been scheduled earlier but was then called off because of the ongoing pro-democracy demonstrations and the violent crackdown in Oman fearing that a state visit would be seen as an endorsement of the regime. Queen Beatrix, few weeks ago mentioned on Al Jazeera’s Woman of Power, wore a headscarf over her hat and donned an abaya during this visit and crown princess Maxima was also veiled.

As soon as the news got out and the pictures were published Geert Wilders’ anti-islam party PVV complained calling the queen with a veil a ‘sad appearance which should have been avoided’. The PVV published questions in parliament. In these questions they ask the minister if he agrees with the PVV that the headscarf is a ‘symbol of Islamization, oppression and discrimination of women’ and that Beatrix wearing it ‘legitimizes the oppression’ of women. In a reaction Dutch minister of Foreign Affairs stated that the Queen also adjusts the way she dresses when she visits synagogues and cathedrals. As does Geert Wilders by the way who is used to wear a yarmulke when he speaks for Jewish organizations in the US and when he visited the Wailing Wall in Jerusalem.

By now Wilders’ rhetorical strategy can be seen as bullying or even better: trolling like we know from the Internet. It is about uttering a statement designed to attract predictable responses or flames. They initiate a flaming event and causing many people jumping on it and discussing it and getting angry about it, without the discussion leading anywhere. An interesting but long talk about trolling can be found at talkinganthropology.

The comments to this case of trolling were mixed. Wanting to evoke many reactions; he succeeded. But that is rather simple for him. Some time ago Wilders published a tweet with only a ‘!’ causing reporters to discuss online what the meaning of that was. The reactions however were rather mixed even among his supporters. Some people thought it was a stupid move, although he may have been right. His opponents found it hilarious and a waste of time. Many people made an analogy that what Beatrix did (adjusting to the customs of the country where she is) is something Muslims also have to do (integrating) implying that Muslims are (still) people from the outside. But while the reactions may be mixed and less positive as Wilders might have expected, this doesn’t really matter for him to use trolling as a political strategy. It is a means of disrupting the routine and thereby controlling the debate and the agenda of the debate. Don’t feed the trolls, that is easier said than done, but it means that journalists and researchers should really consider if they want to cover everything this troll feeds us.

See? You were better off not reading this.

1 comment.

Help, de rolmodellen komen eraan!

Posted on January 3rd, 2012 by martijn.
Categories: Activism, ISIM/RU Research, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam.

De As Soennah moskee maakte vorige week bekend zich te willen ‘inzetten voor een veilig Oud & Nieuw’. Het initiatief was gericht op enerzijds een signaal afgeven aan brandstichters/vandalen en andere onruststokers zo viel te lezen in een oproep voor vrijwilligers. Anderzijds wilde men de buurt veilighouden en onruststokers aanspreken. Het initiatief hiertoe komt vanuit gemeente Den Haag en het politiekorps Haaglanden. Het is geen uniek initiatief. De politie vraagt wel vaker aan moskeeën om met oudejaarsnacht open te zijn en te surveilleren. Dit jaar echter is het wel breder getrokken. Zelforganisaties van migranten krijgen portofoons mee en kunnen ongeregeldheden direct melden aan de meldkamer. Ondernemers zoals Lidl, McDonalds sponsoren het project. Ook sportclubs, woningbouwcorporaties Staedion Haag Wonen, Vestia en ROC’s zoals Mondriaan College zijn nu betrokken bij het zogeheten rolmodellen project dat al drie jaar loopt. Het is dus geen burgerinitiatief, maar komt wel tegemoet aan veel ongenoegen onder burgers over schade, vernielingen en rellen. Volgens deelnemers is het effect in andere jaren goed te merken door een daling in de overlast en ook doordat jongeren aangeven mee te willen doen met de surveillances en een rolmodel te zijn. Effectief is ook dat door de deelname van de vrijwilligers ouders direct geconfronteerd worden met hun kinderen die overlast veroorzaken. Het is een project waar diverse moskeeën (niet alleen As Soennah maar bijvoorbeeld ook de jongerenafdeling van moskee El Islam), hindoe- en christelijke organisaties, ondernemers en bewonersorganisaties aan deelnemen. Zie de volgende reportage van de lancering:

De discussie
Toen ik het eerste bericht daarover hoorde, vroeg ik me al af of dat niet tot commotie zou leiden. De Haagse As Soennah moskee die op verzoek van de politie in haar wijk gaat surveilleren. Nu is het rellen tijdens oudejaarsnacht een goed Nederlands gebruik en ook burgeroptreden daartegen is dat. Zowel de relschoppers als de moskee gedragen zich dus keurig volgens de Nederlandse tradities zou je kunnen stellen. Maar zo simpel is het natuurlijk niet. Burgerjournalisten stuurde een brandbrief naar de politie over de inzet van ‘salafistische moslimextremisten’ als ‘hulptroepen’ en hoopte dat dit een ‘verschrikkelijk misverstand’ was. De PVV kwam natuurlijk met kamervragen. Daarin vraagt men zich af of het bericht klopt en wat het betekent dat de As Soennah moskee stelt dat het als voorwaarde hanteert dat men een en ander met behoud van eigen identiteit en op eigen wijze zal organiseren. Met vreest dat deze samenwerking het signaal geeft dat samenwerken met de islamitische gemeenschap en haar vertegenwoordigers onvermijdelijk is en dat dit gezien moet worden als een vorm van islamitische annexatiepolitiek die de facto een ondermijning van het gezag van de politie is. Volgens hen mag de openbare orde nooit in handen worden gelegd van ‘organisaties die homohaat, vrouwenonderdrukking, aanzetten tot pedofilie en antisemitisme als uitgangspunten’ zouden kennen. Wethouder Marnix Norder zag dat als het demoniseren van ‘burgerminnende, goedwillende moslims‘.

De As Soennah moskee voelde zich genoodzaakt een en ander op te helderen. Ze benadrukte dat het niet de bedoeling was ‘voor politie te gaan spelen’ en men wilde slechts ‘een steentje bijdragen aan het veiligmaken van onze buurt en stad’: Opheldering artikel ‘Een veilige Schildersbuurt’. Dat kan niet iedereen geruststellen. Of eigenlijk niemand die al bezwaren had, zo stelt Carel Brendel: Sjeik Fawaz werpt zich op als religieuze ordedienst en schrikt van het rumoer. Ook op burgerjournalisten worden op nieuw vragen gesteld. De crux van dat verhaal: men vertrouwt het voor geen meter en vreest het begin van het ontstaan van een sharia-zone als onderdeel van een groter islamitisch project: As soennah – de barmhartigheid zelve!!!. Helemaal onbegrijpelijk is de commotie natuurlijk niet. Zo zou Abdurrahmaan Kat van Al Hidaya (verbonden met de As Soennah moskee) tijdens de bijeenkomst in Opera over het Rolmodellen project gezegd hebben:
Actieve bewoners? Shariapolitie! | De Posthoorn | dé Weekkrant

“Eerder zeiden we ‘nee’ omdat we het gevoel hadden dat ‘ze’ ons vroegen om ‘hun’ problemen op te lossen.” Tijdens de bijeenkomst bezigde Kat ook hardere taal en repte van een “maatschappij die is gestoeld op een goddeloos fundament” en die in het teken staat van de ‘Universele rechten van de mens’. “En de rechten van de mens, daar geloven wij niet in…” Dat de stichting As Soenah dit jaar wel meedoet is omdat, zegt Kat, “om te laten zien dat als ze ons vragen dat wij het wel veilig krijgen. Betrek de moskeeën erbij als je wat wilt bereiken in de wijken.”

Dat soort opmerkingen is natuurlijk olie op het vuur van diegenen die toch al een probleem hebben met de manifestatie van islam en/of moslims in de publieke ruimte en zeker als dat gebeurt door zogenaamde salafistische moslims. Wanneer je als overheid wil samenwerken met buurtbewoners, een op zich niet onverstandig gegeven, dan zal men dat over het algemeen doen met organisaties (in het algemeen, niet persé religieuze) en niet met individuen en tijdelijke losse netwerkjes. Organisaties werpen zich bijna per definitie op als dé vertegenwoordiger van hun achterban zonder dat altijd duidelijk is of dat wel terecht is. Daarbij komt nog dat veel organisaties vaak in het verlengde liggen of zelfs direct verbonden zijn met grotere politieke organisaties. In het geval van burgerprotesten tegen bijvoorbeeld lokale bezuinigingen is de SP vaak erg actief in het organiseren van lokalo’s in comité’s en bezorgde burgers tegen moskeeën zijn nogal eens ondersteund door radicaal-rechtse elementen. De diversiteit in de achterban wordt daarmee vaak geen recht gedaan, iets waar Nausicaa Marbe in haar Volkskrant column op wees ‘Gaat het wel goed bij de politie?’

Het is inderdaad zo dat de As Soennah de laatste paar jaar de nodige oppositie krijgt van andere moslims zoals Tofik Dibi, Ahmed Marcouch en Khadija Arib die, net als zij, ook proberen de stem van ‘de moslims’ te vertolken. Zo stelde Khadija Arib dat de betrokkenheid van As Soennah betekent dat deze moskee meer aan terrein wint. (Edit: zie ook HIER en HIER) Het gaat er enerzijds om dat de islamitische identiteit zoals de As Soennah moskee die zou voorstaan een andere kan zijn dan zoals andere moslims die zien. Anderzijds gaat het om het gegeven dat een religieuze organisatie met haar eigen morele opvattingen over goed en deugdzaam gedrag gaat optreden namens de overheid en andere moslims die er andere of zelfs tegenstrijdige opvattingen kunnen hebben, zoals Hassan Bahara verwoordt in zijn blog Shariapolitie.

Anderen echter, onder wie ook mensen die zeer kritisch staan ten opzichte van de As Soennah moskee, waarderen het feit dat men zich wil inzetten als burger voor de veiligheid van de stad. Dat is natuurlijk ook het idee van het rolmodellenproject. Dat de As Soennah moskee moslims wil aanspreken op hun islamitische identiteit en dat dat helpt om jongeren zich verantwoordelijk te laten gedragen en dat dat ook het doel is. De geluiden over ‘shariapolitie’, het aanspreken cq lastigvallen van vrouwen of mensen als ze alleen al drinken zou volgens hen getuigen van een bijna paranoïde maar toch op zijn minst kinderachtige mentaliteit ten opzichte van islam of ten opzichte van religie in het algemeen. Het idee bestaat dat de As Soennah moskee het zo nooit goed kan doen. Als men weigert mee te doen met dit soort activiteiten zou men zichzelf en haar achterban isoleren en als men wel meedoet zou dit wijzen op een sharia-infiltratie. Burgemeester Van Aartsen wees in een reactie erop dat de macht niet wordt over gedragen aan een ‘shariapolitie’ en dat de verantwoordelijkheid voor de ordehandhaving ‘voor de volle 100 procent‘ bij de politie blijft. Dat was voor veel tegenstanders aan dovemansoren gericht gezien enkele tweets op oudejaars dag: Christen, Joden, homo’s en vrouwen die maar beter kunnen oppassen, we zijn verloren!, handen af hakken en stenigen, islamisten die lopen te terroriseren, lawinepijlen naar de shariapolitie.

Vanuit de genoemde moslimorganisaties is er gereageerd op de discussie. Mumtaaz, een onafhankelijke site die zich bezighoudt met burgerjournalistiek en een alternatieve stem wil laten horen (edit in overleg, MdK), plaatste een stuk in reactie op Arib en Bahara waarin beiden in weinig vleiende bewoordingen werden weggezet als resp. ‘buikspreekpop’ en ‘drogredenaar’. De houding van ‘het is ook echt nooit goed’ klinkt hier door. Arib wordt verweten, net als Marcouch, niet op te komen voor de moslimgemeenschap. De auteur verwijt Arib en Marcouch wantrouwen te zaaien jegens moslims en Bahara zou van te voren al ingevuld hebben hoe de surveillance door de vrijwilligers zou verlopen met een controle op dames en op drank (Edit  in overleg, MdK). Het gaat, volgens het bericht op Mumtaaz, echter om veiligheid en om het aanspreken van gedrag van zowel mannen als vrouwen die de veiligheid in gevaar zouden brengen. Dat verwijt op Mumtaaz is niet onterecht lijkt me. De naam shariapolitie is niet voor niets opgedoken in de discussies. Vele criticasters hebben al een invulling van de praktijk gemaakt alvorens deze te kennen en, zo lijkt me, zonder het ook maar iemand zelf te vragen.

Heel anders is het vertoog onder deelnemende vrijwilligers. Waar voor de tegenstanders het eerste bericht op Al Yaqeen wellicht erg triomfalistisch was, is de deelname voor vrijwilligers juist iets om trots op te zijn. In totaal zouden er 1000 vrijwilligers zijn (voor het hele project) onder wie 25 moslimvrouwen van Steunpunt Sabr die samenwerkte met de jongerenafdeling van de El Islam moskee. Het idee is dat men iets doet voor de buurt en een bijdrage levert aan Oud en Nieuw in de Schildersbuurt en het was duidelijk dat men zich vooraf al erg verheugde om dit te kunnen en mogen doen. Het gaat hen daarbij niet alleen om veiligheid maar ook om saamhorigheid in de buurt. De negatieve berichtgeving deed daar weinig aan af of eerder misschien zelfs andersom; men wilde juist bewijzen dat de inzet van vrijwilligers goed werkte en er geen sprake was van ‘shariapolitie’ (wat dat dan ook moge zijn).

Oud en Nieuw
Rond half vier ‘s middags begonnen vrijwilligers met alles klaar zetten (er waren rustpunten waar men koffie en thee kon krijgen en oliebollen en broodjes) en ging men de wijken. Burgemeester van Aartsen kwam rond half zes langs en zou later verklaren dat hij erg tevreden was. Er waren journalisten van de Volkskrant aanwezig maar die vonden dat er niet echt veel spannende verhalen op te tekenen waren. De journalisten gingen de wijken in en vonden klaarblijkelijk niets wat op een shariapolitie zou kunnen lijken. Over het algemeen bleef in het in Transvaal en Schilderwijk redelijk rustig. Opvallend genoeg waren er wel incidenten in wijken waren de Rolmodellen niet actief waren. Een causaal verband is altijd moeilijk te leggen mede ook omdat het erop lijkt dat het sowieso een relatief rustige oudejaarsavond en -nacht was. Op het Kaapseplein moest de politie wel ingrijpen maar wist de onrust in de kiem te smoren en ook zou er een plan geweest zijn om de politie met molotovcocktails te bestoken. Er was veel ‘blauw op straat’ hetgeen er voor zorgde dat de vrijwilligers zich eveneens veilig voelden. PvdA Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch was ook aanwezig in de wijk met de vrijwilligers. (Edit: zie ook zijn tweets: HIER, HIER en HIER)

Belangrijk bij initiatieven als Rolmodellen is dat de personen die als rolmodel de straat opgaan wel enige aansluiting hebben bij de degene die ze moeten aanspreken en tegelijkertijd ook genoeg gezag moeten hebben om de aangesprokene zijn / haar gedrag te laten veranderen. Dit zou zeker het geval zijn geweest zo heb ik begrepen; er was een ‘klik’ met de rolmodellen. In de woorden van één van de betrokkenen: “Rolmodel ben je niet zomaar. Men heeft respect voor je om bepaalde redenen en ze merken gewoon dat je ze positieve aandacht geeft, dus niet met repressie maar aandacht en in gesprek gaan werkt wel. Je spreekt jongeren aan, van hoe gaat het hier en betrekt ze bij de veiligheid van de wijk. Dan werkt het als sneeuwbaleffect. Rolmodellen hebben ook een bepaald gezag en de jongeren zien ze niet als overheid of politie.”

Tot Slot
Het project Rolmodellen lijkt dit jaar wederom een succes. In ieder geval is er sprake van weinig overlast en geven ook vrijwilligers aan zich veilig te voelen. Bij echt grootschalige onlusten zal dit project weinig kunnen uithalen vrees ik. Maar dat is volgens mij ook niet de bedoeling. Het gaat er meer om de meer kleinschalige overlast te beperken en signalen van ernstigere verstoringen vroegtijdig te kunnen oppikken en eventueel in de kiem te smoren. Dat de politie hiervoor burgers in zet is volgens mij niet zo bijzonder. Voor een effectief optreden is de politie altijd afhankelijk van de waakzaamheid en medewerking van burgers; in dit project gebeurt dat in een meer ge-institutionaliseerde vorm. Het samenwerken met religieuze organisaties is ook niet zo nieuw; al decennialang wordt met religieuze organisaties die ook vinden dat zij een maatschappelijke taak hebben samengewerkt. De As Soennah moskee wordt daarbij, zo blijkt wel, gezien als een bijzondere organisatie waarvan velen dat je er eigenlijk niet mee zou moeten samenwerken. De moskee heeft daar met haar eerdere bericht ook niet echt handig op ingespeeld en uitspraken die eerder gedaan zouden zijn over bijvoorbeeld democratie, rechtstaat, rechten van de mens enzovoorts maken dat ook niet makkelijker.

Niettemin vind ik de vrees, zoals verwoord door Hassan Bahara bijvoorbeeld, dat men vooral vrouwen zou aanspreken op hun gedrag, uiterlijk en dergelijke niet erg gegrond. Men weet ook wel dat men dat maar één keer hoeft te doen en dan is het afgelopen, daarbij komt nog dat dat over het algemeen niet de wijze is waarop deze organisaties in Nederland werken. Men kan de boodschap van de islam, zoals zij die zien, namelijk uitstekend uitdragen door dit type vrijwilligerswerk. Juist het idee van rolmodellen sluit goed aan bij een type dawah (missie) activiteit; daarbij gaat men niet zozeer direct anderen aanspreken maar eerder zelf het goede voorbeeld geven. Dit vrijwilligerswerk zit daar enigszins tussenin. Wellicht dat dit type organisaties het erg zou waarderen als Nederland een islamitische samenleving wordt (naar hun invulling), maar dit is niet waar de prioriteit ligt. Als men dat zou willen dan zou men de nieuwjaarsviering wel onmogelijk maken; aan zowel de datum als het verspillen van geld en wat dies meer zij is weinig islamitisch aan in hun ogen. Dat doet men echter niet. Men verhoudt zich tot de realiteit in Nederland en probeert daarbinnen te manoeuvreren en zich zowel aan te passen als ruimte te scheppen. De meerwaarde van dit project is daarbij dat dit niet alleen religieuze organisaties van diverse gezindten bij elkaar brengt, inclusief de zogenaamde salafisten, maar ook bewonersorganisaties, ondernemers e.d.; net die netwerken die een belangrijk deel van het dagelijks leven in een wijk bepalen maar vaak toch redelijk gescheiden door het leven gaan. De keuze is vrij simpel; of je betrekt ze erbij en bepaalt een compromis dat recht doet aan ieders verantwoordelijkheid, bevoegdheid en moreel kader, of je sluit ze uit en gaat dan niet zeuren over het zich isoleren door dit soort organisaties. Lijkt mij zo.

1 comment.

Tandenstokers, visum en vrouwen – Een verhaal van twee sheikhs

Posted on December 24th, 2011 by martijn.
Categories: Gender, Kinship & Marriage Issues, ISIM/RU Research, Notes from the Field, Public Islam.

In discussies over de relatie tussen secularisme en religie speelt het lichaam een belangrijke rol. Of het nu om de hoofddoek gaat, (huiselijk) geweld, baarden, het lichaam wordt gezien door velen als een veld van zonde, verleiding, geschenk, heiligheid, last en dreiging, reinheid en onreinheid. Dit maakt het lichaam voor vrijwel alle religieuze instituties een ‘bastion van zonde en ketterij’ (in de islamitische tradities overigens zeker ook een bastion van genot en kracht), maar tevens een ideaal veld om religiositeit te stimuleren volgens hun eigen agenda en opvattingen. Voor secularisten is het lichaam tevens een ideaal veld om hun opvattingen over vrijheid te etaleren en op te leggen. Dit zien we deels terug in de recente controverses over de komst van islamitische predikers naar Nederland.

Zoals gebruikelijk hebben salafistische centra in Nederland rond kerst en oud en nieuw een jaarlijkse conferentie. En zoals niet ongebruikelijk is er ook een controverse over de komst van bepaalde imams uit het buitenland naar Nederland. In het verleden was er gedoe over Khalid Yasi en Haitham al Haddad om maar eens wat te noemen. Dit jaar ging de discussie allereerst en vooral over de komst van de Marokkaanse sheikh Al Maghraoui volgens wie kinderhuwelijken toegestaan zouden zijn in de islam. Hij zou deze kerst een lezing houden in de vernieuwde Haagse As Soennah moskee:

Daarmee werd hij al snel in de volksmond bekend als de ‘pedo-imam‘. Hij beroept zich daarmee op het voorbeeld van de profeet Mohammed die immers ook met een zeer jonge Aisha zou zijn getrouwd. En ook daar zijn natuurlijk de beschuldigingen van pedofilie alom te vinden op internet. Natuurlijk zou dat volgens de huidige maatstaven niet kunnen, maar de normen en patronen waren in de tijd van de profeet nu eenmaal anders en niet alleen anders in het Midden-Oosten.

Hier vindt u de uitgebreide reactie van imam Fawaz Jneid van de As Soennah moskee:

Niettemin heel begrijpelijk dat een en ander toch tot discussie leidde en tot beschuldigingen van aanzetten tot pedofilie en verkrachting. PvdA kamerlid Khadija Arib, die volgens mij een vrij consequente lijn volgt als het gaat om de positie van vrouwen en kinderen in Nederland, protesteerde tegen de komst van deze sheikh en stelde kamervragen hierover:

De As Soennah moskee waar de imam zou komen reageerde als volgt:

Ook de IslamDemocraten uit Den Haag reageerden: Al-Maghraoui van harte welkom in Den Haag. Overigens waren er ook mensen die de vrijheid van meningsuiting van Al Maghraoui verdedigden en ook vonden dat hij gewoon kon preken in Nederland. Voor anderen geldt slechts dat zijn ideeen bestreden moeten worden en dat hij dus niet toegelaten kon worden. Of het zou een uitgelezen mogelijkheid zijn om dit soort toestanden aan het licht te brengen. Op dit moment is volgens mij nog niet helemaal duidelijk of hij nu wel of niet komt (wordt vervolgd). update: Uiteindelijk is Al Maghraoui niet in Den Haag geweest. Officieel omdat hij te moe was om te reizen. Op maandag 26 december heeft hij een lezing gegeven voor de Haagse conferentie, per videolink.

De tweede imam en tweede conferentie betreft sheikh Mohammed Al-‘Arifi die naar de conferentie van de Fourqaan moskee is gekomen.

Dit werd onder meer opgepikt door het AD. Opvallend wel dat dit bezoek vooraf veel minder problemen opleverde en dat Al-‘Arifi ook al eerder (2009) in Nederland was zonder enige ophef. Maar de LPF in Eindhoven en de Brabantse PVV pikten het toch op zoals we in het volgende filmpje van Omroep Brabant kunnen zien. Daarin zit ook het omstreden fragment met Al-‘Arifi waarin hij zou stellen dat het toegestaan is om vrouwen te slaan:

Dit is de meest uitgebreide versie van de video die ik kon vinden:

Ik was enigszins verbaasd over die opmerkingen aangezien ik die niet helemaal in lijn vindt met wat hij gebruikelijk zegt over vrouwen en islam. Een uitgebreid transcript is HIER te vinden (H/T Carel Brendel). De moskee en Al-‘Arifi reageerden gisteren zelf met het volgende interview van prediker Al AlKhattab met de sheikh:

De reactie van Al-Arifi zal niet iedereen geruststellen. Immers, zijn opmerking dat je in zeer ernstige kwesties vrouwen een tikje mag geven met (symbolisch) een tandenstoker, gaat nog steeds uit van de man als hoofd van het gezin die bepaalt wat zijn vrouw wel of niet mag. Die reactie past overigens wel in wat ik van hem weet én past ook bij het beeld dat de Fourkaan moskee naar buiten wil brengen. Al eerder is de positie van de vrouw in lezingen en conferenties aan de orde geweest en ook daar is het slaan van vrouwen stellig veroordeeld (naar aanleiding van vragen van mannen en vrouwen uit het publiek daarover). Daarnaast wordt Al-‘Arifi ook in verband gebracht met terrorisme en jodenhaat hetgeen in België de nodige ophef veroorzaakt (hij gaat een dezer dagen ook nog naar Antwerpen).
Zie ook deze reactie bij Studio040:

In de lezingen van salafisten gaan opvattingen over gender en het lichaam meestal over vrouwen. Slechts een klein deel van de aandacht wordt besteed aan de man als de hoeder van het gezin hoewel dat wel bijna altijd de achtergrond vormt van de lezingen en geschriften over vrouwen. Opvallend is daarbij dat de sprekers voortdurend focussen op het tegengaan van macho- en vrouwonvriendelijk gedrag. Zo is in één van de lezingen (thuis in het huwelijk) van een Nederlandse prediker te beluisteren dat de man tijdens de huwelijksnacht vriendelijk moet zijn voor zijn vrouw, haar bezorgdheid wegnemen en in plaats van meteen over te gaan op de daad, moet hij eerst flirten, zoenen enzovoorts. De man wordt dus gezien als de actieve partij en de vrouw als passieve, ontvangende partij, maar de man dient wel op correcte wijze te werk te gaan. In het huwelijk moet hij in haar behoeften voorzien, aardig zijn voor haar en haar onderhouden. De beste man is niet de sterkste of degene die veel geld uitgeeft, maar degene die het beste omgaat met zijn vrouw met de profeet Mohammed als beste voorbeeld. De vrouw moet gehoorzaam zijn, maar hij moet haar beschermen, haar fouten en misstappen over het hoofd zien, haar onderwijzen in het geloof en haar verzorgen als ze ziek is. Hoewel de salafisten enkele jaren geleden nog in het nieuws kwamen vanwege de opvatting van één van de imams dat mannen hun vrouwen mogen slaan (met de kracht van een veer) tijdens een vragensessie over huiselijk geweld werd gesteld dat een echte man zijn vrouw niet slaat.

De soms ook ambivalente uitspraken met betrekking tot de gezagsverhouding tussen mannen en vrouwen is goed te zien in het volgende filmpje (noot voor sommige lezers het filmpje bevat klassieke muziek en nogal wat schokkende foto’s):

Aangezien we in een tijd leven waarin de seculiere norm de onverdachte norm is en waarin religie, in het bijzonder de islam, als de anti-these ervan wordt gezien en waarbij seculier zou staan voor vrijheid, tolerante, gelijkheid van mannen en vrouwen, is het niet moeilijk voor te stellen dat de opvattingen van salafisten voor discussie zorgen.

Raadsleden in gesprek met imam Al-Arifi via @alicevanderplas

Het gedrag en het lichaam van meisjes vormen belangrijke symbolische grenzen tussen wat men ziet als de eigen groep en buitenstaanders. De waarden betreffende vrouwelijk gedrag, kleding en omgang tussen mannen en vrouwen worden door verschillende groepen gearticuleerd om de ‘integriteit’ van de groep in stand te houden. De strijd over de controle over het lichaam van de vrouw is één van de belangrijkste grensmarkeringen tussen ‘wij’ en ‘zij’ in het islamdebat. De moslimvrouw is hiermee de belichaming in alle opzichten van dat woord) van de islam en het debat erover.

0 comments.

Postcard from Birmingham: islam and ethnicity in everyday life

Posted on October 30th, 2011 by martijn.
Categories: Activism, anthropology, ISIM/RU Research, Notes from the Field, Public Islam.

Right now Im making a trip in the UK, visiting London, Birmingham, Leicester and Manchester. The aim of this trip is twofold. Firstly, tying up some loose ends for my Salafism research. I am mainly interested in the lives of Salafi men and women, regardless their ethnic background, who migrated from the Netherlands to the UK. Some of them see this as a mode of doing hijra (lit. migration); migrating to an Islamic country. Certainly Birmingham is seen, in some Salafi circles, as a city where Muslims can practice their faith without almost any restrictions and without much prejudice and racism against Muslims.

Secondly, I’m planning to do new comparative research focusing on activism among Muslims (not only Salafi) in the UK and the Netherlands. It focuses on the various and multiple positions Muslims have taken up with respect to contested public events and conflicts in terms of Muslim activism. So far little is known about how such conflicts involving Islam are discussed among Muslims, let alone how they affect the level of lived experience. While the public, and hence easily accessible, dimension of these conflicts is important, we need to understand and investigate both how Muslims conceptualize and understand freedom of speech and freedom of religion, as well as the practices and processes of turning grievances and claims into public issues. Focusing on different modalities of Muslim activism, we understand Muslim activism as producing forms of social and political mobilisation aimed at contesting the exclusion of Islam from the public domain and of claiming a Muslim voice. Activism is a way for people to express their moral visions for themselves and on behalf of what they view as the common good, mobilizing others to share these moral visions.

Whereas much work on a Muslim public presence oscillates between a focus on highly radical/orthodox or very liberal Muslims, this research project engages with a far broader range of positions. It recognizes that religion needs to be taken seriously, but cannot be assumed to structure Muslims‘ engagement with the public completely. Starting from the concept of multiple positionalities that may well be ambiguous, ambivalent and at times contradictory, it also takes other aspects of people‘s everyday life serious. This then raises the question under which conditions Muslims engage in higher profile forms of public participation.

My trip to England is therefore intented to learn about the practices and experience of Salafi Muslim men and women in the UK after they migrated there from the Netherlands and to explore the field and getting to know new people for possibly future research. I will be staying in Birmingham most of the time, more in particular in the Small Heath area, known for its large share of migrants: Somalians and Asians and also as the headquarters for one of the Salafi branches in Europe: Salafipublications.

In both researches the realm of the every day life is very important. This makes research among Dutch Muslim migrants in the UK so interesting. It is in particular Salafi islam, in which it is emphasized that Islam is significant for all spheres of life, have the risk of reifying ‘Islam’ as the principal identity for Muslims and making Muslims ‘all about Islam’. A focus on the everyday life identity politics of Salafi Muslims in the Netherlands, brings about a more ambiguous and ambivalent interplay between local and transnational politics and between overcommunication and undercommunication of religious identity and ethnic identity. Many studies on European Muslims taking up the idea of Islam as a primary identity marker, are influenced by some sort of ‘groupism’ in which, for example, Salafi Muslims by definition are seen as upholding Muslim as a primary identity and rejecting ethnic identities because that is what being Salafi Muslim is all about. ‘Groupist’ readings take the existence of groups in society for granted and neglect that ethnicity and other types of social identities are part and parcel of processes of categorization and identification (Brubakers, Jenkins). Groupism is, following Brubaker, ’ the tendency to treat ethnic groups, nations and races as substantial entities to which interests and agency can be attributed.’ It conflates social categories with groups and groups with organizations that appear to speak on their behalf. In research this would mean ignoring how ethnicity works (as in how people attach particular meanings to social relationships) in daily life.

An approach that starts from the everyday life experiences of people in the case of the Salafi movement, means that I start with, following Ammerman’s writing on everyday religion, the experiences of nonexperts, the people who do not make a living being religious or thinking and writing about religious ideas or as political entrepeneurs. The official discourses are important of course, but only when they are used by the people themselves. Everyday also means activities outside religious institutions or movements according to Ammerman but without exluding those institutions and movements all together. Everyday ethnicity and religion can be related to mundane activities but also with crisis and special events. It means that we look as to how religion and ethnicity are interwoven with the lives of people we observe. In the case of ethnic and religious identity it means what Brubakers and others called the politics of categorization: how categories are proposed, propagated, imposed and articulated top down and how at a grass roots level they are appropriated, internalized, subverted, evaded or how transformed. It means to look at how, why and when particular social categories emerge or not, how these categories are used to mobilize people, how the provide people with a sense of belonging and self-understanding, and how they are used to communicate differences and similarities and so on. Or in other words, how religion and ethnicity make sense in daily life.

A focus on how ethnicity and religion make sense, or not, in daily lives of people, shows a more ambiguous side of the identity politics in which both overcommunication and undercommunication of ethnic identity and religious identity appear at the same time, where categories that are dominant at the national level are trickling down in daily interactions, get appropriated, transformed and subverted. Instead of being a game of one identity replacing the other, or coexisting hybrid identities, strong over- and under-communication is also part of identity negotiations.

A new postcard is due on Tuesday or Wednesday.

1 comment.

Creationisme in beweging: Harun Yahya op de Rotterdamse tram

Posted on October 24th, 2011 by martijn.
Categories: Activism, Internal Debates, Notes from the Field, Public Islam.

Foto via: saracoglu_burak / Flickr

Harun Yahya is het pseudoniem van Adnan Oktar, een Turkse voorvechter van een vorm van creationisme waarin wordt gesteld dat de evolutieleer niet klopt en dat de wereld is geschapen door God. Ik heb al eens eerder over hem geschreven:
Moslim Creationisme

Harun Yahya is, voor zover ik weet, een voorvechter van tafsir ilmi, de koranuitleg die spectaculaire natuurverschijnselen en vooral hypermoderne natuurwetenschappelijke kennis in de koran terugleest om vervolgens de goddelijke oorsprong van het heilige boek te bewijzen.
[…]
Yahya, zegt Riexinger, specialist in islamitisch creationisme, probeert vanuit een ultraconservatief standpunt en vooral op basis van Amerikaanse christelijk creationistische literatuur de feilen van de darwinistische leer aan te tonen. ‘Daarbij schildert hij de evolutietheorie af als summum van westers materialisme. Yayha staat bol van antiwesters, antidemocratisch en ook antisemitisch sentiment.’
Yahya’s boeken zijn gericht op (jonge) moslims in de westerse diaspora, zegt de Turks-Amerikaanse fysicus dr. Taner Edis (Truman State University, Kirksville Missouri). ‘Ze worden niet in het Arabisch, maar wel in vele westerse talen vertaald. Het is een verdediging tegen westers atheisme, vanuit een minderwaardigheidsgevoel tegenover de westerse wetenschap. De boodschap is: he, die evolutietheorie is een westerse dwaling, wij moslims weten beter. Dat biedt jonge moslims de kans om hun identiteit te versterken.’
Islamitisch creationisme is een bij uitstek modern verschijnsel, zegt godsdienstwetenschapper prof. dr. Abdelkader Tayob (Radboud Universiteit Nijmegen), dat opkomt in landen waar een sterk religieuze traditie in aanraking komt met moderne wetenschap. zoals in Turkije. ‘Men zoekt een houding tegenover die wetenschap terwijl men tegelijk wil vasthouden aan de eigen religieuze traditie.’
Opmerkelijk genoeg is evolutietheorie eigenlijk amper een thema binnen de islam, zeggen islamologen. Darwins ideeën hebben nooit meer dan een kleine seculiere bovenlaag bereikt. De consensus onder moslims is dan ook dat God de wereld en de mens geschapen heeft – iets wat 50 procent van de Amerikanen overigens ook denkt, hoewel deze ook nog precies weten wanneer: tienduizend jaar geleden – en zich in zijn schepping voortdurend laat gelden. Hoe dat gebeurt, eventueel via natuurwetten of evolutie, daarover zijn meerdere opvattingen, omdat de koran geen echt uitsluitsel biedt.
Volgens de islamoloog prof. dr. Sjoerd van Koningsveld (Universiteit Leiden) biedt de islam in theorie meer ruimte voor evolutie dan het christendom. ‘De goddelijke almacht en de scheppingsgedachte zijn weliswaar fundamenteel maar ook tamelijk abstract. De details uit Genesis, de zesdaagse schepping, Adam en Eva, de zondvloed, vind je in de minder belangrijke geschriften, niet in de koran. Zelfs de big bang-kosmologie kan probleemloos mee, met Allah als onbewogen beweger die de zaak aan het rollen brengt.’
Van Koningsveld meent echter dat expliciet moslim-creationisme vooral afkomstig is uit ideologisch gemotiveerde fundamentalistische kring.  ‘

UPDATE: Voor de helderheid, hiermee is niet gezegd dat Van Koningsveld stelt dat de islam de evolutieleer zou promoten. De Koran, en dat stelt hij ook, is zeer stellig in de opvatting dat de wereld geschapen is.

Destijds schreef ik dat naar aanleiding van het bericht dat Yahya zijn Atlas of the Creation verspreidde in Nederland. Zijn site heeft ook een Nederlands deel met daarop vertaalde teksten en filmpjes:

Momenteel loopt er een campagne in Nederland. Ik weet niet precies of de organisatie van Yahya daar achter zit of dat het een initiatief is van Nederlandse aanhangers. In de volgende video zien we de aankondiging:

En hier zien we de reactie van Harun Yahya op de Rotterdamse trams met daarop zijn gezicht en zijn boodschap: ‘De Moderne Wetenschap Bewijst: God bestaat’:

Waarschijnlijk hangt deze campagne samen met de Harun Yahya conferenties enkele weken geleden in België. Eerder dit jaar was er al een conferentie in Rotterdam en één in Amsterdam. Yahya is overigens onder moslims omstreden. Sommigen claimen dat zijn opvattingen niet stroken met islamitische doctrines en dat (salafi opvatting) de sufi opvatting zou hanteren dat God in ons allemaal huist. Anderen maken zich daarover veel minder druk en waarderen het werk dat hij zou doen in het aantonen van wat men ziet als de de waarheid van de islam. Deze tramcampagne vertoont wel wat gelijkenis met de Atheist Bus Campaign in onder andere Engeland die ook (op kleine schaal) navolging kreeg in Nederland. Maar ook voor Nederland zijn dergelijke campagnes niet nieuw. Denk bijvoorbeeld aan de campagnes van de Bond tegen het Vloeken en de campagnes van de stichting Stevan.

0 comments.

« Previous Page — Older » « Newer — Next Page »