C L O S E R

Pot, ketel en neo-cliëntelisme

Posted on October 18th, 2011 by martijn.
Categories: Activism, ISIM/RU Research, Notes from the Field, Public Islam.

In de Volkskrant stelde Wasif Shadid, naar aanleiding van Tofik Dibi’s Final Fatwa, dat allochtone politici het vertoog van de zogenaamde islamcritici overnemen. Hoewel allochtone politici weliswaar niet anti-islam zijn, lijken ze de grondgedachte dat er iets mis is met islam te delen. Daarmee zouden ze kiezers in de steek laten en misleiden.
‘Allochtone politici bevestigen populisten’ – opinie – VK

Het negatief afschilderen van de eigen cultuur en achterban in situaties van onderschikking, zoals hierboven is beschreven, wordt in het boek Black Skin, White Masks van de Franse psychiater Frantz Fanon getypeerd als ‘de internalisering van inferioriteit’. Daarvan is volgens hem sprake wanneer mensen niet alleen de opgedrongen gedachte van achterlijkheid van hun cultuur accepteren, maar die ook in eigen opvattingen gaan verwerken en verder verspreiden.

Naast hun bijdrage aan stigmatisering maken genoemde allochtone politici zich ook indirect schuldig aan een vorm van kiezersmisleiding. Wat belangenbehartiging betreft, blijven ze in gebreke en vertolken ze ook niet de allochtone stem, maar een echo van autochtone critici. Ze maken als het ware een knieval voor het heersende populisme doordat ze kernaspecten van de eigen identiteit zoveel mogelijk proberen te camoufleren.

Naar aanleiding van dit stuk evolueerde de discussie zich naar een debat over cliëntelisme bij politici van allochtone afkomst. Zie bijvoorbeeld de reactie van Afshin Ellian die spreekt van een ‘schandalige, primitieve, en in zekere zin tribale aanval op de integriteit van democratisch gekozen Kamerleden uit naam van de islam en het multiculturalisme’:
Elsevier.nl – Weblog – Een tribale aanval op Dibi en Marcouch

Shadid propageert juist cliëntelisme: terug naar de woestijnperiode, vorm een eigen clan! Shadid snapt niets van democratie en rechtsstaat.

Dit was precies het probleem met de oude garde van multiculturalisten, die de gebreken en problemen in een multiculturele samenleving desnoods met leugens verborgen. Wie de problemen niet verdoezelde, was een racist.

Onze samenleving heeft al lang afscheid genomen van het multiculturele paradijs. Shadid eist van politici met islamitische achtergrond dat zij elke anti-islamretoriek bestrijden. Waarom moeten ze dat doen? Shadid verwart de Nederlandse Kamerleden met imams en moefti’s die juist tot taak hebben om hun religie te verdedigen.

Zie bijvoorbeeld ook de reactie van Zeki Baran (PvdA): Beoordeel politici op hun daden, niet op hun afkomst

Mensen beoordelen op hun gedrag en hun daden en niet op hun afkomst of religie. Dat zou men ook wat vaker bij politici moeten doen. Het inhoudelijk weerspreken van anti-islamretoriek moet niet voorbehouden zijn aan allochtone politici of politici van islamitische afkomst, maar het weerspreken van anti-islamretoriek is een taak van alle politici, ongeacht hun afkomst of religie.

Het ideaal in een liberale democratie is dat deelbelangen niet het algemene belang overschaduwen: niet in de politiek en helemaal niet in het beleid. Dat vind ik, persoonlijk, wel een mooi ideaal. Maar zo werkt het natuurlijk niet. De islam speelt natuurlijk een rol, net zo goed als etniciteit. Daar wees Latif Hasnaoui op in een nieuwe reactie in de Volkskrant:‘Islamitische politici komen niet op voor hun achterban’ – opinie – VK

Ten eerste is een Kamerlid een volksvertegenwoordiger. Hij of zij vertegenwoordigt dat deel van het electoraat dat op hem of haar heeft gestemd. Politieke partijen zetten niet voor niets moslims, allochtonen, vrouwen of katholieken op de kieslijst.

Menig politicus van een bepaald geslacht, afkomst of religie is door voorkeurstemmen in een gemeenteraad of in de Tweede Kamer gekomen. Kiezers stemmen op een bepaald persoon omdat ze verwachten dat hij of zij opkomt voor hun sociaaleconomische belangen en groepsrechten. Dit geldt ook voor allochtonen met een islamitische achtergrond. Het feit dat ze moslim zijn, heeft er in veel gevallen voor gezorgd dat ze op de kandidatenlijst zijn gekomen. Want ook moslims kiezen voor een kandidaat omdat zij zich met hem of haar identificeren.

Dat leverde een debatje op bij Pauw en Witteman:

Wat is nu eigenlijk het probleem met cliëntelisme? Dienen politici niet dichter bij het volk te staan zo horen we de laatste jaren voortdurend? Op basis van een recent artikel in the Annual Review of Political Science, kunnen we stellen dat cliëntelisme gebaseerd is op de volgende kenmerken:

1. het gaat om een relatie tussen actoren met ongelijke status en macht
2. het is gebaseerd op wederkerigheid: het gaat om een voortdurende en zich herhalende uitwisseling van belangen, goederen, en diensten die gebaseerd is op de opbrengst die de ene persoon denkt te krijgen van de ander. De relatie houdt op te bestaan wanneer één partij er niet in slaagt de goederen en diensten te leveren. In de politiek gaat het daarbij maar om één ding: de stem in het stemhokje.
3. De relatie is vaak niet publiek en gebaseerd op deelbelangen en heeft vaak slechts een beperkte relatie met wet en de waarden en normen van de gemeenschap.

Bij dit alles dient de relatie niet eenmalig te zijn, maar over een langere tijd en een voortdurende herhaling van de uitwisseling.

Nu is wat Hasnaoui bepleitte strikt genomen geen cliëntelisme. Politieke partijen en politici maken altijd programmatische pakketjes die bedoeld zijn om specifieke groepen stemmers aan te trekken. Men kan daarbij refereren aan etnische, religieuze, regionale identiteiten. Politici kunnen bepaalde groepen bepaalde voordelen beloven zoals belastingverlaging voor werkgevers, economische vrijstellingen voor boeren en beperking van de bezuinigingen voor grote gezinnen. Populisten kunnen bepaalde voordeeltjes voor elkaar proberen te krijgen voor de gemarginaliseerde groepen in de samenleving zoals ‘Henk en Ingrid’. Hierbij reikt men de hand naar specifieke groepen en negeert men specifieke andere groepen en allemaal met electorale motieven. Bij cliëntelisme gaat het om politieke steun, om de stem in het stemhokje. Een politicus doet iets voor degene die op hem gestemd heeft. In het geval van Hasnaoui is dat niet noodzakelijkerwijze het geval. Hij wijst in zijn argument immers op zijn en Dibi’s identiteit als Nederlander, Marokkaan en moslim. Ongeacht of alle moslims op hem en Dibi gestemd hebben, wil hij opkomen voor moslims. Bij cliëntelisme zou Hasnaoui alleen opkomen voor degenen die op hem gestemd hebben of beloven dat te doen en moet er ook sprake zijn van een lange relatie tussen patroon en cliënt.

Clientelisme is een rationale afweging van welbegrepen economisch en/of politiek eigen belang; een instrumentele vriendschap tussen ongelijken waar beide partijen iets naar hun gading vinden (al dan niet met een dreiging van dwang zoals geweld). In het ideaalbeeld staat democratie hier natuurlijk heel ver van af. Een democratie is idealiter gebaseerd op transparante en wettelijk bepaalde procedures die voor iedereen gelijk zijn. Politieke macht is in handen van gekozen functionarissen en hun positie is betwist in open, vrije verkiezingen waar in iedereen het recht heeft om te stemmen. Iemands gezag is gebaseerd op zijn/haar officiële positie, niet op wie hij of zij is en welke achtergrond hij of zij is. Dat laatste geeft overigens wel aan waarom sommigen Hasnaoui’s pleidooi, per vergissing, aanzien voor een pleidooi voor cliëntelisme. Dus laten we dat voor de discussie maar even aanhouden en het voor de helderheid even neo-cliëntelisme noemen.

Hierboven staat cliëntelisme haaks op democratie. Het is geenszins zo dat rijke, westerse landen geen cliëntelisme zouden kennen ook al lijkt dat soms wel verondersteld te worden. Met de komst van migranten zou cliëntelisme dan ook hier (weer) haar intrede doen zo wordt soms wel gesteld:
Rotterdam: zwart zit links, wit rechts – Politiek – VK

Cliëntelisme ligt op de loer; veel allochtone kiezers verwachten iets terug van degenen die zij met voorkeurstemmen in het zadel hebben geholpen. Zo gaat dat in het thuisland immers ook.

Maar zo kent de VS het systeem van ‘constituent service’ waarbij volkvertegenwoordigers interveniëren namens hun individuen in hun achterban die problemen hebben met betrekking tot belastingen, sociale zekerheid, verblijfsvergunningen, bouw van fabrieken enzovoorts. Het is een plus voor deze volksvertegenwoordigers als zij op deze manier kunnen laten zien dichtbij hun achterban te staan. En wat bijvoorbeeld te denken van de druk die vanuit Zeeland is uitgeoefend in verband met het onder water zetten van een polder? Of de ‘Beste Els‘ brief van Bolkestein en andere zaken die te maken hebben met de nevenfuncties van politici (wie is dan hun achterban?). En is de mogelijk benoeming van Donner nu echt alleen gebaseerd op zijn kwaliteiten of heeft het ook te maken met de juiste politieke kleur en connecties? Als dat laatste bij benoemingen geen enkele rol speelt, waarom leren we dan allemaal dat het zo belangrijk is om de juiste mensen te kennen? Dat noemen we weliswaar ‘netwerken’ in plaats van cliëntelisme, maar het onderscheid is hoogstens gradueel. Zouden de klachten over de negatieve aspecten van het bestuur in Nederland (gebrek aan openheid, elitisme, onduidelijkheid bij benoemingen, enzovoorts) veroorzaakt worden door iets anders dan een vorm van (neo-)cliëntelisme?

Er zijn goede redenen om tegen cliëntelisme te zijn. Het opent de deur voor machtsmisbruik, men laat weliswaar de oren teveel hangen naar één groep in de samenleving maar is doof en blind voor de noden van anderen, het leidt tot een verstoring in de investeringen en verdeling van publieke middelen en er is nauwelijks democratische verantwoording mogelijk. Maar het bestaat niet voor niets nog in Nederland en andere landen. Cliëntelisme levert de nodige voordelen op. Het zorgt ervoor dat de elite zichzelf in stand houdt en er niet één groep is die er buiten valt, de ‘gewone’ man en vrouw heeft de mogelijkheid om politieke besluitvorming te beïnvloeden en zich op z’n minst gehoord en erkend te voelen. De bureaucratie die is opgezet in democratieën leidt er namelijk toe dat mensen als nummers worden gezien. Het onpersoonlijke beleid leidt er vaak toe dat mensen worden ingedeeld in bureaucratische hokjes: allochtoon, illegaal, uitkeringsgerechtigde, scholier, waarbij we de mens erachter vergeten. Cliëntelisme heft dat deels op. Mensen kunnen er banen, geld en status door verkrijgen, het kan bijdragen aan stabiliteit doordat conflicten vaak niet hoog opgespeeld worden. In diverse Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse landen zien we bijvoorbeeld dat beleid dat cliëntelisme moet bestrijden vaak wel voordelig is voor de midden klasse, maar niet voor de echte armen.

Cliëntelisme kan dus een belangrijke ‘safety valve’ zijn. Wanneer echter één groep echt de macht heeft en geen rekening houdt met de vaak ingewikkelde patronage relaties met minderbedeelden, kan de situatie wel heel scheef groeien. En dat laatste dreigt nu in Nederland. Het grote probleem is namelijk dat openlijk etnisch cliëntelisme al lang haar intrede heeft gedaan en wel onder bepaalde autochtone politici en onder politieke partijen. De oproep van zowel Shadid als Hasnaoui komt in een tijd waarin de premier Nederland wil teruggeven aan de Nederlanders (en iets zegt mij dat daar geen allochtonen of moslims mee bedoeld worden), waarin minister Verhagen zegt de angst voor buitenlanders ‘begrijpelijk en terecht‘ te vinden, waarin het integratie beleid bijna alleen de nadruk legt op integratie in de ‘Nederlandse’ cultuur (en waarbij het zich houden aan de wet onvoldoende is voor allochtonen) en waarin de overheid mensen classificeert als 100 % outsider zelfs als deze van deels autochtone afkomst zijn.

We vinden het begrijpelijk wanneer autochtone Nederlanders vragen om erkenning en herkenning van hun Nederlandse cultuur in de politiek en het is dan ook normaal om te ervoor te pleiten dat PVV-stemmers het recht hebben om gehoord te worden. Wanneer het beleid in hun richting aangepast wordt, horen we niemand over cliëntelisme terwijl het toch echt gaat om het bevoordelen van een specifieke etnische groep: autochtonen (en dan nog meer in het bijzonder de niet-moslims daarbinnen). De scherpste kanten aan de retoriek die daarbij komt kijken noemen we populisme of anti-islam gedachtegoed, maar het is duidelijk dat de tegenstelling moslim – autochtoon mainstream is geworden. Jarenlang heeft dat niet geleid tot specifiek anti-islam beleid (wel tot specifiek beleid pro autochtone Nederlandse cultuur zoals inburgeringsbeleid en afschaffing ‘allochtone talen’ onderwijs), maar nu met de PVV als gedoger van het kabinet, de maatregel tegen ritueel slachten en het mogelijke ‘boerka-verbod’ is er wel een situatie ontstaan waarin specifiek moslims object van beleid en uitsluiting zijn geworden. Wenselijk of niet, een dergelijke situatie roept wel de reactie op onder moslims of er eigenlijk nog iemand is in de politiek die voor hun belangen opkomt? En roept ook de situatie op waarin moslimpolitici zich hetzelfde afvragen en enigszins vervreemd rondkijken naar hun moslim en niet-moslim collega’s. Tegelijkertijd is het opmerkelijk, zoals Jean Tillie laat zien (toegegeven in 2006), dat de etnische factor in stemgedrag weliswaar zeker aanwezig is, maar ook afneemt. Allochtone kiezers kijken eerst naar de partij en vervolgens naar de aanwezigheid van etnische kandidaten. En de invloed van dat laatste neemt af.

Hasnaoui’s oproep lijkt dus aan dovemansoren gericht. Deels wellicht omdat, zoals Shadid dat stelde, men het vertoog van moslim en/of allochtoon als probleemcategorie heeft geïnternaliseerd, deels wellicht omdat de etnische factor in het stemmen wel aanwezig is maar kleiner wordt, deels omdat moslims in Nederland nauwelijks een traditie lijken te hebben van groepsspecifieke politiek. Dit in tegenstelling dus tot de Nederlandse politieke partijen en vele politici. Het is een beetje vreemd om dit nu Hasnaoui te verwijten (los of zijn pleidooi nu wel of niet wenselijk is). In de Nederlandse geschiedenis hebben moslims niet of slechts zeer zelden pleidooien gehouden voor specifieke voorzieningen voor moslims en terwijl er voortdurend wordt geweeklaagd over de islam en moslims tot op het beledigende aan toe. Nu is er één moslim die ervoor pleit dat zijn Nederlandse, Marokkaanse en moslimcollega’s het nu eindelijk eens opnemen voor moslims, en dan zou hij zich schuldig maken aan cliëntelisme? Zou dit type reacties er mede toe leiden dat moslims eigenlijk nagenoeg onzichtbaar zijn in het publieke debat over islam?

1 comment.

'Zien en horen' – Impressie van protest tegen verbod gezichtssluier

Posted on October 8th, 2011 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, Notes from the Field, Public Islam, Religious and Political Radicalization.

Foto: De Pers.nl

Gisteren, vrijdag 7 oktober, was er een demonstratie tegen de kabinetsplannen voor een verbod op gezichtssluiers (‘boerka’). De demonstratie was het initiatief van een vrouw, maar gaandeweg de weken voorafgaand aan de demonstratie over genomen door de organisatie Behind-Bars. Deze komt onder meer op voor gevangenen in Marokko. Ik heb daar eerder over geschreven met betrekking tot Saddek Sbaa. De demonstratie was onder moslims zeker niet omstreden. Er waren mensen die erop wezen dat demonstraties niet thuis horen in de islam, anderen zien Behind-Bars als een soort Nederlandse afdeling van Shariah4Belgium (aangeduid met de term takfir4belgium en takfir4holland, waarmee men aangeeft dat deze moslims zonder enige restrictie anderen verketteren en tot ongelovige zouden verklaren) en weer anderen moeten zelf niets hebben van de gezichtssluier. Nogal wat mensen vonden dat demonstranten een verkeerd beeld neerzetten van moslims en islam. (Ik heb overigens geen idee of Behind-Bars een Nederlandse afdeling is van Shariah4Holland of daar aan verbonden is. Er was wel iemand van Shariah4Belgium aanwezig.) UPDATE: Behind-Bars geeft zelf nadrukkelijk te kennen geen onderdeel te zijn van Shariah4Belgium en Shariah4Holland.

Koud en nat, dat was het in Den Haag op het Plein. In totaal waren er op het hoogtepunt van de demonstratie zo’n 30 vrouwen en 30 mannen aanwezig (update: volgens één bron 34 vrouwen en 59 mannen). De mannen en vrouwen stonden apart van elkaar in twee groepen. Het grootste deel van de vrouwen droeg een gezichtssluier, maar enkelen hadden ook mondkapjes op en een enkeling alleen hijab. Niet alle vrouwen overigens dragen altijd de gezichtssluier. Er was een duidelijke rolverdeling tussen mannen en vrouwen. Waar de vrouwen zwegen, maar hun stem lieten ‘zien’ via hun kleding en protestborden met slogans zoals ‘blijf van mijn lijf’, hielden de mannen verschillende voordrachten. Daarnaast kon men diverse malen de kreet ‘takbir’ horen gevolgd door ‘Allahu Akbar’. Tijdens de demonstratie was dit vooral een teken van instemming met wat de sprekers zeiden. De reacties op de terrassen bij het Plein in het begin, gaven aan dat het niet-moslim publiek het vooral zag als een strijdkreet. De volgende reportage van de Arabische redactie van de Wereldomroep geeft een goede indruk van de demo en de eisen van de demonstranten:

Eigenlijk was het protest niet zozeer een beroep op de Nederlandse politiek om het geplande verbod op de gezichtssluier te laten varen, maar men probeerde de boodschap af te geven; tot hier en niet verder: wij gaan ons niet aan het verbod houden. Sprekers wezen op het, volgens hen, ondemocratische en racistische karakter van de Nederlandse samenleving, de problemen met de economie die alleen met meer islam opgelost zouden worden, het gebrek aan actie onder de eerste generatie moslims die jongeren al radicaal zouden vinden als ze alleen maar hun baard laten staan en er werden voortdurend vergelijkingen getrokken met de opmaat van de Tweede Wereldoorlog en de jodenvervolging. Het openingswoord van de perswoordvoeder dat al voor het protest werd verspreid bevat deze elementen allemaal:
Dé oorlog is begonnen! | Behind-Bars

De politiek heeft ons de oorlog verklaard! Het westen heeft geen weg of middel geschuwd om ons te terroriseren. En nu?! Nederland komt met deze wetgeving aan onze vrouwen. Jullie willen gaan bepalen hoe onze vrouwen zich moeten kleden. Wilders en zijn duivelskliekje willen zelfs gaan bepalen wat wij moeten vinden! Zijn jullie daardoor niet erger dan Stalin, Mao, Castro, Mussolini of Hitler!?

Wij trekken de lijn. Wij trekken hier en nu de lijn! Wij zullen het niet toestaan dat jullie die lijn passeren. Onze vrouwen gaan hun gezichtssluier niet af doen. Nu niet. Morgen niet. Nooit niet! Blijf van onze vrouwen af! Blijf van onze religie af! Blijf van onze vrijheid van godsdienst af! Blijf er met jullie poten er vanaf!

Wij zullen ons niet laten verdrijven. Wij zullen onze deuren en ramen niet dichttimmeren. En wij zullen niet gaan schuilen en wachten totdat we uitgemoord worden. Wij zijn moslims. Wij zijn daar trots op en wij zullen dat altijd uitdragen. Mét baard, mét gezichtssluier en met de Qur’an als állerhoogste Woord!

De kritiek op de democratie moet niet verward worden met steun voor een democratisch bestel; althans niet bij alle sprekers (niet alle sprekers waren verbonden aan Behind-Bars volgens mij) in ieder geval. Tegen het einde van het protest maakten enkele sprekers duidelijk dat zij sharia willen in plaats van democratie en dat zij islam als oplossing zien. Dit zijn bekende slogans voor iedereen die een beetje thuis is in de wereld van dergelijke actiegroepen, maar die ongetwijfeld de nodige wenkbrauwen zullen doen fronsen bij buitenstaanders. Het is vrij helder dat de organisatoren daar niet zo mee zitten. Zij waren erop uit om een krachtig statement te geven aan de Nederlandse politiek en, meer indirect, ook aan andere moslimorganisaties (regulier en salafiyyah): wij komen op voor moslims en wij trekken de lijn en wij doen het zoals wij denken dat het goed (islamitisch) is. Andere aanwezigen hadden over dit onderwerp overigens wel de nodige reserves.

Af en toe waren er voorbijgangers die even bleven kijken. De meesten voor zover ik dat zag bleven rustig staan en liepen dan door. Anderen waren meer afkeurend. Zo riepen twee vrouwen richting de vrouwelijke demonstranten dat zij zich eens moesten aanpassen en een andere man liep hoofdschuddend weg en verzuchtte ‘tsjonge jonge’. Na ongeveer 45 minuten deed zich een incidentje voor met Pownews. De organisatie had van tevoren ‘huisregels’ opgesteld die onder meer inhielden dat de demonstranten zich netjes dienden te gedragen, hun eigen troep moesten opruimen en niet mochten discrimineren (‘wij eisen van anderen dat ze ons niet discrimineren, maar wij mogen hen ook niet discrimineren’). Daar was ook de regel bij dat men niet met de pers mocht praten en de organisatie had aangekondigd dat er om zes uur een moment zou zijn voor de pers. De pers mocht verder wel filmen en foto’s maken. De huisregels voor de pers:

Wij zijn erg blij met uw aanwezigheid, u zult vandaag ervaren dat wij radiostilte zullen houden tijdens onze protest. Wij hebben hiervoor gekozen omdat wij alle aandacht willen hebben voor de zaak waarvoor wij staan. Tevens hebben wij hiervoor gekozen omdat wij een goed georganiseerde protestactie willen leiden. Als er te veel rumoer is dan vrezen wij dat onze doelen niet bereikt worden en dat is niet waar onze voorkeur naar uitgaat.

Daarbij hebben wij een woordvoerder die u graag te woord zal staan. Wij als Behind Bars hebben ervoor gekozen om de laatste half uur van onze protest, dat is vanaf 18.00 – 18.30, een persconferentie te houden. Deze zal plaatsvinden op het plein.

Wilt u het deze protestactie of een andere zaak die Behind Bars gerelateerd is uitgebreid verslaan dan zijn wij bereid om u na onze protest alsnog te woord te staan.

Onze perschef is Abu Sa’ied, hij zal u ontvangen en u te woord staan, bij hem kunt u terecht voor al uw vragen. Hij zal u tijdens onze protest begeleiden. Als u contact met ons wilt onderhouden kan dat via behindbarsnet@gmail.com of de telefoonnummer die u bij onze perschef kunt opvragen.

Nu kun je dat soort huisregels best opstellen, maar je kunt niet verwachten dat de pers zich daar ook aan houdt. De Wereldomroep deed dat wel, maar die kwamen ook voor een inhoudelijk verhaal. Novum nieuws drong al meer aan en die andere insteek is ook te zien in hun reportage:

Nadat Novum het tevergeefs geprobeerd had, probeerde Pownews het. Ook Pownews gaat het natuurlijk niet om een feitelijke reportage, maar men wil laten zien hoe ‘achterlijk’ deze ‘haatbaarden’ en ‘boerkababes’ zijn. Als men tot het einde gewacht had, had men nog wat smeuiige quotes mee kunnen nemen denk ik, maar waarschijnlijk vanwege het slechte weer waren de meeste journalisten al eerder weg; ook Pownews. Maar zij hadden dan ook hun beeld al:

Er is geen sprake van een uit de hand gelopen demonstratie. Er was wat geduw en getrek en ook al moeten mensen over en weer hun handen thuis houden, het was maar een klein opstootje en, naar mijn mening, suste de politie de gemoederen op een prima manier. Het had geen enkel nut gehad om dit uit de hand te laten lopen. De verslaggever beroept zich begrijpelijk op de persvrijheid (hij moet gewoon zijn werk kunnen doen), maar dat wil nog niet zeggen dat demonstranten de pers ook te woord moeten staan. Overigens had de demonstrant in het filmpje zich natuurlijk ook aan de huisregels van de organisatie moeten houden. Als hij niet met de verslaggever gesproken had, had Pownews weinig kans gehad: huisregels kan een organisatie alleen aan zichzelf opleggen in een publiek domein. Opvallend bij Pownews is de kop in het beeld ‘Boerka-fans denken de baas te zijn’. Daarmee ‘framede’ Pownews de demonstratie op een manier die eigenlijk goed aansluit bij de boodschap van de organisatie: ‘wij laten niet met ons sollen’. Zowel de speeches als de kleding van de demonstranten droegen die boodschap uit. Met andere woorden Pownews en in mindere mate Novum, bevestigden precies de boodschap van de demonstranten.

Het is nog maar de vraag wat de demonstranten precies bereiken met hun boodschap. Hun draagvlak onder moslims lijkt (nog?) niet zo groot en ik verwacht ook niet dat de politiek zich veel van hen zal aantrekken aangezien zij snel gekwalificeerd zullen worden als radicalen. Tegenover de ‘radicale islam’ staat het beeld van de ‘liberale islam’. De ‘liberale islam’ houdt zich aan de grenzen die voor haar gesteld zijn in de publieke ruimte, maar wanneer islam die publieke ruimte binnentreedt op een manier die gezien wordt als assertief of zelfs agressief, kan het gelabeld worden als ‘radicale islam’ die de moslimgemeenschap zou verdelen en ‘tolerante en liberale moslims’ in een kwaad daglicht zou stellen. Met de term ‘radicale islam’ verwerpen politici en opinieleiders niet slechts een publieke uiting van religie of een vorm van islam die mensen als vreemd ervaren. Het gaat om het verwerpen van wat wordt gezien als een assertieve, opdringerige vorm van islamitische religiositeit en als een opzichtige, provocatieve verwerping van de Nederlandse morele gemeenschap. (Ik heb daar meer over geschreven, zie HIER). Het protest van de demonstranten doet daar niks aan af en gezien de beelden bevestigt het waarschijnlijk alleen maar het dominante beeld. Tegelijkertijd leek het voor de demonstranten genoeg om een keer een vuist te maken en een statement af te geven.

UPDATES:
Persbericht n.a.v. foutief verslag Novum | Behind-Bars

Den Haag – 18-06-2011 – Naar aanleiding van de demonstratie van 18 juni 2010 van Behind-Bars.net in samenwerking met Team Free Saddik, kunnen wij melden dat de demonstratie geslaagd is. Daarnaast willen wij het en ander recht zetten wat in de media verschijnt.

GeenStijl : DenHagistan! Jozias al-Aartsen voert sharia in

Onderwerp: Politie optreden tijdens demonstratie Behind Bars 7 okt. 2011 Plein Den Haag

‘Politie Den Haag volgt Sharia’ – DePers.nl

Een journalist van persbureau Novum Nieuws heeft bij burgemeester Jozias van Aartsen van Den Haag een klacht ingediend omdat diens politiekorps Sharia-regels van moslimdemonstranten zou hebben opgevolgd. “Ik heb moeten constateren dat de politie Haaglanden deze Sharia wetgeving heeft aanvaard en opgevolgd.”

7 comments.

‘Zien en horen’ – Impressie van protest tegen verbod gezichtssluier

Posted on October 8th, 2011 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, Notes from the Field, Public Islam, Religious and Political Radicalization.

Foto: De Pers.nl

Gisteren, vrijdag 7 oktober, was er een demonstratie tegen de kabinetsplannen voor een verbod op gezichtssluiers (‘boerka’). De demonstratie was het initiatief van een vrouw, maar gaandeweg de weken voorafgaand aan de demonstratie over genomen door de organisatie Behind-Bars. Deze komt onder meer op voor gevangenen in Marokko. Ik heb daar eerder over geschreven met betrekking tot Saddek Sbaa. De demonstratie was onder moslims zeker niet omstreden. Er waren mensen die erop wezen dat demonstraties niet thuis horen in de islam, anderen zien Behind-Bars als een soort Nederlandse afdeling van Shariah4Belgium (aangeduid met de term takfir4belgium en takfir4holland, waarmee men aangeeft dat deze moslims zonder enige restrictie anderen verketteren en tot ongelovige zouden verklaren) en weer anderen moeten zelf niets hebben van de gezichtssluier. Nogal wat mensen vonden dat demonstranten een verkeerd beeld neerzetten van moslims en islam. (Ik heb overigens geen idee of Behind-Bars een Nederlandse afdeling is van Shariah4Holland of daar aan verbonden is. Er was wel iemand van Shariah4Belgium aanwezig.) UPDATE: Behind-Bars geeft zelf nadrukkelijk te kennen geen onderdeel te zijn van Shariah4Belgium en Shariah4Holland.

Koud en nat, dat was het in Den Haag op het Plein. In totaal waren er op het hoogtepunt van de demonstratie zo’n 30 vrouwen en 30 mannen aanwezig (update: volgens één bron 34 vrouwen en 59 mannen). De mannen en vrouwen stonden apart van elkaar in twee groepen. Het grootste deel van de vrouwen droeg een gezichtssluier, maar enkelen hadden ook mondkapjes op en een enkeling alleen hijab. Niet alle vrouwen overigens dragen altijd de gezichtssluier. Er was een duidelijke rolverdeling tussen mannen en vrouwen. Waar de vrouwen zwegen, maar hun stem lieten ‘zien’ via hun kleding en protestborden met slogans zoals ‘blijf van mijn lijf’, hielden de mannen verschillende voordrachten. Daarnaast kon men diverse malen de kreet ‘takbir’ horen gevolgd door ‘Allahu Akbar’. Tijdens de demonstratie was dit vooral een teken van instemming met wat de sprekers zeiden. De reacties op de terrassen bij het Plein in het begin, gaven aan dat het niet-moslim publiek het vooral zag als een strijdkreet. De volgende reportage van de Arabische redactie van de Wereldomroep geeft een goede indruk van de demo en de eisen van de demonstranten:

Eigenlijk was het protest niet zozeer een beroep op de Nederlandse politiek om het geplande verbod op de gezichtssluier te laten varen, maar men probeerde de boodschap af te geven; tot hier en niet verder: wij gaan ons niet aan het verbod houden. Sprekers wezen op het, volgens hen, ondemocratische en racistische karakter van de Nederlandse samenleving, de problemen met de economie die alleen met meer islam opgelost zouden worden, het gebrek aan actie onder de eerste generatie moslims die jongeren al radicaal zouden vinden als ze alleen maar hun baard laten staan en er werden voortdurend vergelijkingen getrokken met de opmaat van de Tweede Wereldoorlog en de jodenvervolging. Het openingswoord van de perswoordvoeder dat al voor het protest werd verspreid bevat deze elementen allemaal:
Dé oorlog is begonnen! | Behind-Bars

De politiek heeft ons de oorlog verklaard! Het westen heeft geen weg of middel geschuwd om ons te terroriseren. En nu?! Nederland komt met deze wetgeving aan onze vrouwen. Jullie willen gaan bepalen hoe onze vrouwen zich moeten kleden. Wilders en zijn duivelskliekje willen zelfs gaan bepalen wat wij moeten vinden! Zijn jullie daardoor niet erger dan Stalin, Mao, Castro, Mussolini of Hitler!?

Wij trekken de lijn. Wij trekken hier en nu de lijn! Wij zullen het niet toestaan dat jullie die lijn passeren. Onze vrouwen gaan hun gezichtssluier niet af doen. Nu niet. Morgen niet. Nooit niet! Blijf van onze vrouwen af! Blijf van onze religie af! Blijf van onze vrijheid van godsdienst af! Blijf er met jullie poten er vanaf!

Wij zullen ons niet laten verdrijven. Wij zullen onze deuren en ramen niet dichttimmeren. En wij zullen niet gaan schuilen en wachten totdat we uitgemoord worden. Wij zijn moslims. Wij zijn daar trots op en wij zullen dat altijd uitdragen. Mét baard, mét gezichtssluier en met de Qur’an als állerhoogste Woord!

De kritiek op de democratie moet niet verward worden met steun voor een democratisch bestel; althans niet bij alle sprekers (niet alle sprekers waren verbonden aan Behind-Bars volgens mij) in ieder geval. Tegen het einde van het protest maakten enkele sprekers duidelijk dat zij sharia willen in plaats van democratie en dat zij islam als oplossing zien. Dit zijn bekende slogans voor iedereen die een beetje thuis is in de wereld van dergelijke actiegroepen, maar die ongetwijfeld de nodige wenkbrauwen zullen doen fronsen bij buitenstaanders. Het is vrij helder dat de organisatoren daar niet zo mee zitten. Zij waren erop uit om een krachtig statement te geven aan de Nederlandse politiek en, meer indirect, ook aan andere moslimorganisaties (regulier en salafiyyah): wij komen op voor moslims en wij trekken de lijn en wij doen het zoals wij denken dat het goed (islamitisch) is. Andere aanwezigen hadden over dit onderwerp overigens wel de nodige reserves.

Af en toe waren er voorbijgangers die even bleven kijken. De meesten voor zover ik dat zag bleven rustig staan en liepen dan door. Anderen waren meer afkeurend. Zo riepen twee vrouwen richting de vrouwelijke demonstranten dat zij zich eens moesten aanpassen en een andere man liep hoofdschuddend weg en verzuchtte ‘tsjonge jonge’. Na ongeveer 45 minuten deed zich een incidentje voor met Pownews. De organisatie had van tevoren ‘huisregels’ opgesteld die onder meer inhielden dat de demonstranten zich netjes dienden te gedragen, hun eigen troep moesten opruimen en niet mochten discrimineren (‘wij eisen van anderen dat ze ons niet discrimineren, maar wij mogen hen ook niet discrimineren’). Daar was ook de regel bij dat men niet met de pers mocht praten en de organisatie had aangekondigd dat er om zes uur een moment zou zijn voor de pers. De pers mocht verder wel filmen en foto’s maken. De huisregels voor de pers:

Wij zijn erg blij met uw aanwezigheid, u zult vandaag ervaren dat wij radiostilte zullen houden tijdens onze protest. Wij hebben hiervoor gekozen omdat wij alle aandacht willen hebben voor de zaak waarvoor wij staan. Tevens hebben wij hiervoor gekozen omdat wij een goed georganiseerde protestactie willen leiden. Als er te veel rumoer is dan vrezen wij dat onze doelen niet bereikt worden en dat is niet waar onze voorkeur naar uitgaat.

Daarbij hebben wij een woordvoerder die u graag te woord zal staan. Wij als Behind Bars hebben ervoor gekozen om de laatste half uur van onze protest, dat is vanaf 18.00 – 18.30, een persconferentie te houden. Deze zal plaatsvinden op het plein.

Wilt u het deze protestactie of een andere zaak die Behind Bars gerelateerd is uitgebreid verslaan dan zijn wij bereid om u na onze protest alsnog te woord te staan.

Onze perschef is Abu Sa’ied, hij zal u ontvangen en u te woord staan, bij hem kunt u terecht voor al uw vragen. Hij zal u tijdens onze protest begeleiden. Als u contact met ons wilt onderhouden kan dat via behindbarsnet@gmail.com of de telefoonnummer die u bij onze perschef kunt opvragen.

Nu kun je dat soort huisregels best opstellen, maar je kunt niet verwachten dat de pers zich daar ook aan houdt. De Wereldomroep deed dat wel, maar die kwamen ook voor een inhoudelijk verhaal. Novum nieuws drong al meer aan en die andere insteek is ook te zien in hun reportage:

Nadat Novum het tevergeefs geprobeerd had, probeerde Pownews het. Ook Pownews gaat het natuurlijk niet om een feitelijke reportage, maar men wil laten zien hoe ‘achterlijk’ deze ‘haatbaarden’ en ‘boerkababes’ zijn. Als men tot het einde gewacht had, had men nog wat smeuiige quotes mee kunnen nemen denk ik, maar waarschijnlijk vanwege het slechte weer waren de meeste journalisten al eerder weg; ook Pownews. Maar zij hadden dan ook hun beeld al:

Er is geen sprake van een uit de hand gelopen demonstratie. Er was wat geduw en getrek en ook al moeten mensen over en weer hun handen thuis houden, het was maar een klein opstootje en, naar mijn mening, suste de politie de gemoederen op een prima manier. Het had geen enkel nut gehad om dit uit de hand te laten lopen. De verslaggever beroept zich begrijpelijk op de persvrijheid (hij moet gewoon zijn werk kunnen doen), maar dat wil nog niet zeggen dat demonstranten de pers ook te woord moeten staan. Overigens had de demonstrant in het filmpje zich natuurlijk ook aan de huisregels van de organisatie moeten houden. Als hij niet met de verslaggever gesproken had, had Pownews weinig kans gehad: huisregels kan een organisatie alleen aan zichzelf opleggen in een publiek domein. Opvallend bij Pownews is de kop in het beeld ‘Boerka-fans denken de baas te zijn’. Daarmee ‘framede’ Pownews de demonstratie op een manier die eigenlijk goed aansluit bij de boodschap van de organisatie: ‘wij laten niet met ons sollen’. Zowel de speeches als de kleding van de demonstranten droegen die boodschap uit. Met andere woorden Pownews en in mindere mate Novum, bevestigden precies de boodschap van de demonstranten.

Het is nog maar de vraag wat de demonstranten precies bereiken met hun boodschap. Hun draagvlak onder moslims lijkt (nog?) niet zo groot en ik verwacht ook niet dat de politiek zich veel van hen zal aantrekken aangezien zij snel gekwalificeerd zullen worden als radicalen. Tegenover de ‘radicale islam’ staat het beeld van de ‘liberale islam’. De ‘liberale islam’ houdt zich aan de grenzen die voor haar gesteld zijn in de publieke ruimte, maar wanneer islam die publieke ruimte binnentreedt op een manier die gezien wordt als assertief of zelfs agressief, kan het gelabeld worden als ‘radicale islam’ die de moslimgemeenschap zou verdelen en ‘tolerante en liberale moslims’ in een kwaad daglicht zou stellen. Met de term ‘radicale islam’ verwerpen politici en opinieleiders niet slechts een publieke uiting van religie of een vorm van islam die mensen als vreemd ervaren. Het gaat om het verwerpen van wat wordt gezien als een assertieve, opdringerige vorm van islamitische religiositeit en als een opzichtige, provocatieve verwerping van de Nederlandse morele gemeenschap. (Ik heb daar meer over geschreven, zie HIER). Het protest van de demonstranten doet daar niks aan af en gezien de beelden bevestigt het waarschijnlijk alleen maar het dominante beeld. Tegelijkertijd leek het voor de demonstranten genoeg om een keer een vuist te maken en een statement af te geven.

UPDATES:
Persbericht n.a.v. foutief verslag Novum | Behind-Bars

Den Haag – 18-06-2011 – Naar aanleiding van de demonstratie van 18 juni 2010 van Behind-Bars.net in samenwerking met Team Free Saddik, kunnen wij melden dat de demonstratie geslaagd is. Daarnaast willen wij het en ander recht zetten wat in de media verschijnt.

GeenStijl : DenHagistan! Jozias al-Aartsen voert sharia in

Onderwerp: Politie optreden tijdens demonstratie Behind Bars 7 okt. 2011 Plein Den Haag

‘Politie Den Haag volgt Sharia’ – DePers.nl

Een journalist van persbureau Novum Nieuws heeft bij burgemeester Jozias van Aartsen van Den Haag een klacht ingediend omdat diens politiekorps Sharia-regels van moslimdemonstranten zou hebben opgevolgd. “Ik heb moeten constateren dat de politie Haaglanden deze Sharia wetgeving heeft aanvaard en opgevolgd.”

7 comments.

Closing the week 39 – Featuring the 'burqa debates' in Europe

Posted on October 2nd, 2011 by martijn.
Categories: Blogosphere, Gender, Kinship & Marriage Issues, Multiculti Issues, Public Islam.

Most popular on Closer last week

1. Minister Donner as Mufti: New Developments in the Dutch ‘burqa debates’ by Annelies Moors
2. Protest tegen mogelijk verbod gezichtssluiers
3. ‘Burqa ban’ in Europe
4. Veil, For A Change

If you want to stay updated and did not subscribe yet, you can do so HERE

You can follow me on Twitter: Martijn5155

Europe in general
Religion and Law Consortium: Religlaw Index

Europe’s Banning of the Full-Face Veil – Ongoing News and Opinions

France’s burqa ban: women are ‘effectively under house arrest’ | World news | The Guardian

Since France introduced its burqa ban in April there have been violent attacks on women wearing the niqab and, this week, the first fines could be handed down. But a legal challenge to this hard line may yet expose the French state as a laughing stock

France starts ban on full-face veil, factbox on veils in Europe | FaithWorld

Below is a Factbox on government policies on full face veils in some other European countries:

Zeina : Under My Niqab. Are Full-Face Veils Really Unforced? | Cattiva’s Closet

Zeina went into hiding and was terrified. She knew very well that her husband had started hunting for her. The confrontation with the mirror was shocking. “Suddenly I saw myself again without a niqab, I looked like a ghost.” The book with her story will be published soon. It is not a plea against Islam. “I did not write this book against Islam, but for Islam, because Muslims can also be religious without waring the niqab,” she concludes.

How should we fight for the rights of muslim women in Europe. Should the full-face veils be banned in all Europe and not only in France?

Europeans Debate the Scarf and the Veil – Pew Research Center

Except in France, most Muslim women choose to cover their heads — but many among the general public disapprove

BBC News – The Islamic veil across Europe

Countries across Europe have wrestled with the issue of the Muslim veil – in various forms such as the body-covering burka and the niqab, which covers the face apart from the eyes.

The debate takes in religious freedom, female equality, secular traditions and even fears of terrorism.

The veil issue is part of a wider debate about multiculturalism in Europe, as many politicians argue that there needs to be a greater effort to assimilate ethnic and religious minorities.

Burqu’ing freedom: the danger of ‘moral civilizing’ | Islam, Muslims, and an Anthropologist

Many have been the opinions over whether the niqab or burqa are an Islamic requirement, innovation, or just one of numerous other styles of veiling. Al-Qaradawi has suggested that niqab is neither a requirement nor an innovation. In other words,it is a style within the tradition of Muslim dress. In another post I have discussed how increasingly, Muslim women, both by non-Muslims as well as Muslims, have been reduced to the ‘material culture’ of their dress styles. In this case, I wish to observe another aspect of the ‘war on burqa’.

Essay: Burqa ban. Banning the Islamic face veils or not, that has been an intense debated subject and was widely argued in various places especially in Europe such as Italy, Spain, France.

Burqa ban. Banning the Islamic face veils or not, that has been an intense debated subject and was widely argued in various places especially in Europe such as Italy, Spain, France.

Dutch burqa ban and French street-prayer ban shows Islamophobia rife in European politics

The Daily Telegraph has today reported on two developments in Europe which demonstrate how anti-Muslim discourse has found its way into national legislation in European countries.

Europe’s Muslims: burqa laws, women’s lives | openDemocracy

Several European states – France, Italy, Belgium and Britain among them – are involved in legal, social or political disputes over the dress-codes of Muslim women. A detailed and alert survey of the variegated experiences and attitudes involved is the best way to understand a complex issue, says Sara Silvestri.

France
France’s Burqa Ban: Two Women Fined for Covering Faces – SPIEGEL ONLINE – News – International

The new “burqa ban” in France has produced its first trial and convictions: Two women who staged a protest in May will have to pay fines. One defendant on Thursday promised to bring her case before the European Court of Human Rights.

Letters: Wearing the burqa in a secular society | World news | The Guardian

Another article about the baffling French ban on the niqab (The battle for the burqa, G2, 20 September), where the facts are repeated but little insight is gained. The paragraph where a niqab wearer says she can relate to Jewish women who were vilified in Vichy France made me begin to doubt the wearer’s motivation. Jews’ persecution in the second world war is a poor example here. If the Jewish women could have torn off their yellow stars and slipped into the masses to survive and not be killed, they would have done it in a flash. Most Jews have integrated into the societies they have come to live in. No one in this article gives a reason for wanting to cover their faces more than having a job or says what their friendships with non-Muslims are like. That is the truly interesting article to be written.

Belgium
BBC News – Belgian lawmakers pass burka ban

Belgium’s lower house of parliament has voted for a law that would ban women from wearing the full Islamic face veil in public.

French businessman pays Belgian face veil fines | Reuters

A French businessman paid fines Wednesday for two women in Belgium who wore full-face veils in public and said he would take Belgium and France to court over laws banning Muslim niqabs and burqas.

French businessman pays Belgian face veil fines | Reuters

A French businessman paid fines Wednesday for two women in Belgium who wore full-face veils in public and said he would take Belgium and France to court over laws banning Muslim niqabs and burqas.

Italy
No face veils, Italy tells immigrants – thestar.com

ROME – Women in Italy should not wear veils that cover their face, according to new government guidelines for immigrants that were drawn up in consultation with representatives of the main faiths, including Muslims.

Muslim Woman in Italy Is Fined for Wearing Veil – NYTimes.com

A 26-year-old Tunisian woman has been fined for wearing a face veil while walking to a mosque in northern Italy, adding to the growing debate on the integration of Muslim minorities in Europe.

BBC News – Italian committee approves face veil ban bill

An Italian parliamentary committee has passed a draft law which will ban women from wearing veils which cover their faces in public.

The Netherlands
Netherlands moves toward total ban on Muslim veils | World news | The Guardian

The Netherlands may become the first European country to ban Muslim face veils after its government pledged yesterday to outlaw the wearing in public spaces of the niqab, or veil, and the burka, or full-length cloak covering the head.

Dutch to Ban Full-Face Veils – NYTimes.com

The Dutch government said Friday that it would ban face-covering veils worn by some Muslim women because the garments flout the Dutch way of life and culture.

French businessman pays Belgian face veil fines | Radio Netherlands Worldwide

A French businessman paid fines on Wednesday for two women in Belgium who wore full-face veils in public and said he would take Belgium and France to court over laws banning Muslim niqabs and burqas.

Denmark
Denmark urges rules limiting face veil

Denmark’s government says face-covering Muslim veils don’t belong in Danish society but no ban is needed because their use can be limited under existing rules.

The centre-right government said the burqa – an all-covering dress – and the niqab face veil are “diametrically opposed” to the values on which Danish society is built.

Right click: Burqa Ban ‘Un-democratic’: Danish Muslims

“It is important to let the Muslim population know that when they have fled dictatorship in their home country – or perhaps just left their country for work purposes – they will not encounter a new dictatorship or aspects of it in the Western democracies based on religious views,” Imran Shah, the spokesperson of the Islamic Society in Denmark, told The Copenhagen Post on Wednesday, April 13.

Mediterranean
Spanish town bans Burka in public buildings – Telegraph

The Spanish town of Lerida has become the first in the country to ban the Burka in municipal buildings.

Spain Plans to Ban the Face Veil under New “Religious Freedom Law” | IslamToday – English

Spain’s government plans to ban the use of the face veils in public places under a proposed new law on religious freedom, the justice minister Francisco Caamano (pictured) said Tuesday.

“We believe that there are things like the burqa which are hard to reconcile with human dignity and which especially pose problems of identification in public places,” Caamano told reporters.

Veil Ban Upheld In Spain

Spanish courts recently upheld a ban on face coverings in municipal buildings.

The ban went into effect in 2010 but was suspended after Muslim rights groups complained.

Lleida was the first Spanish town to enact the ban.

Islamic countries and the veil: It’s a cover-up | The Economist

AS DEBATE over the burqa heats up in Europe, across the Mediterranean Arabs are looking on with puzzlement and, at times, concern. In Morocco and Algeria, source of most of the Muslim immigration to countries like Spain and France in recent decades, interest has been particularly high. People in these countries, who have seen Europeans tighten immigration laws and embark on public debates over “national identity” in recent years, perceive European plans to ban the veil as springing from nativist sentiment and immigration fears rather than security concerns or women’s rights.

AFP: Bikinis and hijabs contrast on Albanian beach

September has seen devout Muslims again flocking to Albania’s only “burqa beach” after the Ramadan holy month, where women bathe in full hijab — a short distance from the “other” Albania where girls romp in scanty bikinis.

Videos
Tariq Ramadan on PressTV: What is Italy aiming to achieve from banning the burqa?

What is Italy aiming to achieve from banning… door presstv
John R. Bowen, anthropologist, author of ‘Can Islam be French?’ – FRANCE 24

Annette Young meets John R. Bowen, anthropologist and author of “Can Islam be French?” Islam is the second most widely practised religion in France, but how do Muslims live their religion in a country which is known for its fierce secularism?

Just the Face — IndieGoGo

The film will show first hand how these women are coping with this law, and what happens when they can’t. Will they fight or subvert the law, will they withdraw into their homes or simply find ways to adapt?

‘Star of the Niqab’ Kenza Drider is a high profile activist and media critic of the ban; Nelly Moussaid is a Karate World Champion; Karima is a talented fashion designer running a successful company; Laurence is an ex-punk, and Fatima is a housewife and mother. Their stories will give us an insight into the daily lives of people who are directly affected by the ban.

Women’s voices





Misc.
Why Quakers were the burqa wearers of the 17th century | Sarah Apetrei | Comment is free | guardian.co.uk

In 1630, a certain oatmeal maker was examined by the highest church court in England, accused of preaching without a licence. Before an audience of bishops, he kept his hat firmly on his head. Doffing it momentarily to a secular representative, he turned again to the bishops, crying: “But as ye are rags of the Beast, lo! – I put it on again.” Refusal to observe “hat honour” – the custom of removing one’s headgear in the presence of a social superior – was a way of saying, in the most confrontational manner: “I reject your authority.” (In the case of the oatmeal maker, this was an especially radical rejection: the bishops were agents of Antichrist.) It was a gender-specific affront, since hat-doffing was a peculiarly masculine form of humiliation.

Hat dishonour and burqa-wearing are not, of course, the same thing at all. But they do both illustrate the symbolic power of head-covering, and its relationship to political “headship”. Twenty years or so after the case of the oatmeal maker, following civil war and the collapse of traditional pillars of social stability (the monarchy, and the church courts), the early Quakers also famously rejected hat honour.

Legal showdown looms over French face veil ban – Monsters and Critics

A legal showdown loomed Thursday over France’s ban on the Islamic face veil, after a court fined two women for refusing to comply with the ban, paving the way for constitutional challenges to the new law.

Entrepreneurial Muslim women make modest dress mainstream | Culture & Lifestyle | Deutsche Welle | 29.05.2011

Fashion-conscious young Muslim women are well aware that in western societies, covering up is often considered more scandalous than baring all.

Burqa-Clad Pole Dancer Leaves Saudi Islamists Hot And Bothered | EuropeNews

A British fitness instructor who visited the strict Muslim kingdom of Saudi Arabia to teach a Saudi woman the art of pole dancing has sparked disapproval among UK Muslims back home. 27-year-old Lucy Misch was invited to the country by one of Saudi’s richest and most influential families after a woman from the family attended a pole dancing class in Europe and reported back to her relatives living in the kingdom.

Beyond the veil: an experiment with the burqa – The National

The shock factor is intentional. To confront, to challenge. Picture it: a room full of German students at a university in the heart of Berlin, their chatter filling the air in the rat-a-tat-tat intonation of a language infused with order. The seating is atypical, students piled onto desks, sprawled out over every inch of available floor space, lining the walls with martial precision. But the space demands such disarray: it is too small for the numbers.

Then the shock: three figures float into the room, covered from head to toe. Three ghosts rippling into a German classroom, dressed in burqas, anonymous and unsettling. The chatter suddenly dies, and tension pervades the calm that descends

Dutch
‘Een boerkaverbod zal niets uithalen’ – POLITIEK – PAROOL

Fouad Sidali, tot 2010 stadsdeelbestuurder in Amsterdam-Bos en Lommer, is lid van het landelijk PvdA-bestuur. Hij baart opzien door zijn Twitterfoto waarop hij met nikab is te zien.

Het boerkaverbod is luxewetgeving – Opinie – TROUW

opinie Al bijna tien jaar worstelen opeenvolgende kabinetten met het boerkaverbod. Ook nu is het nog symboolpolitiek.

150 boerka’s – Nieuws – TROUW

column Gemeten naar de hoeveelheid opiniebijdragen die het jongste boerkaverbod bekritiseren, zou je bijna denken dat we hier met een breed maatschappelijk debat te maken hebben.

Het boerkaverbod is een afleidingsmanoeuvre | DeJaap

Daar is het dan eindelijk. Het boerkaverbod! Samen met de caviapolitie een van de meest onnodige wetsvoorstellen van dit kabinet. Dat dit verbod er waarschijnlijk komt is al een schande, de timing is ook kwalijk. Het lijkt een doorzichtige poging van het kabinet om de aandacht af te leiden van alle echte problemen die er nu spelen.

Wiens vrijheid van godsdienst?

Zonder gelijkheid bestaat geen vrijheid. De overheid moet kunnen waarborgen dat al haar burgers gelijk worden behandeld. Op het moment dat gelijke rechten in het geding komen, moet de overheid ingrijpen. Daar mogen we als samenleving nooit iets op afdingen. Dit is de kern van een beschaafde democratie. De discussie en publieke opinie rondom het boerka-verbod heeft mij dan ook enorm verbaasd. Van links tot rechts wordt het recht om een boerka te dragen verdedigd. In een rechtsstaat zou een beperking van de vrijheid van godsdienst niet passen. Maar juist een rechtstaat moet de grenzen van deze vrijheid bewaken. Zeker als onder het mom van vrijheid van godsdienst individuen onderdrukt en volledig geïsoleerd worden van de rest van de samenleving.

Interview: Boerka’s in en uit de carnavalswinkel | Wijblijvenhier.nl

Boerka’s worden verboden op straat. Waarom? Omdat het kabinet dat niet wil, punt! Wat mag nog wel dan? Carnavalskleding! Of het nou een piratenpak is, een politie-uniform of een… jawel… boerka! Althans, dat vond online carnavalswinkel Feestkleding 365. “Feestkleding 365 staat voor ‘elke dag een feestje!’. Maar ook voor ‘ieder zijn eigen feestje’.” Wat een rare snuiters dachten we. Wat bezielde hen? En als het zo’n succes is, waarom er dan mee gestopt? Ik heb het hen gevraagd.

Boerkaverbod: Boete voor mannen is prima! | Wijblijvenhier.nl

Ok, prima! Er is een boerkaverbod. Als je je nu in het openbaar vertoont in gezichtsbedekkende kledij – ik ben bereid het officiele verhaal aan te houden – dan krijg je 150 euro boete. Want dat mag niet. Blijk je een man te hebben die je daartoe dwingt – we doen even alsof deze wet nog steeds niet specifiek op moslima’s is gericht – dan is de boete veel hoger of je krijgt twee jaar cel.

Boerka verbod is een aanval op Islam en onderdrukking van de moslim vrouw « Islam4Europe

Het verbod op de boerka heeft dus niets te doen met veiligheid noch open samenleving noch met gelijkwaardigheid van man en vrouw. Maar is eerder een openlijke vijandschap en onderdrukking van de moslimvrouw.

Okay Pala

Lidvertegenwoordiger van Hizb ut Tahrir Nederland

‘Boerkaverbod is gebaseerd op onderbuikgevoelens, niet op feiten’ – Binnenland – VK

Hoewel ze zelf niet van de boerka als kledingstuk is gecharmeerd, slaat een verbod erop nergens op, betoogt Ferdows Kazemi. Symboolpolitiek, gebaseerd op niets anders dan onderbuikgevoelens.

Gunt de boerkadraagster mij wel mijn vrijheid? – Religie – TROUW

Ik ben best bereid om de boerkadraagster haar vrijheid te gunnen om haar godsdienst op haar manier te beleven. Waar ik echter huiverig voor ben, is de gedachte dat dat niet wederzijds is. Als er meer boerkadragers komen, is het niet ondenkbaar dat het mijn ontwikkeling zou kunnen tegengaan. Vooral liberale moslims kunnen hiervan de dupe worden. Door de boerka wordt namelijk de boodschap verspreid: hoe bedekter, hoe dichter bij Allah. Ik draag geen boerka, geen nikaab, ook geen hoofddoek maar ben wel moslim.

Desondanks ben ik soms niet zo blij met het boerkaverbod. Een verbod dat de vrijheid van een individu beperkt, is niet wezenlijk anders dan de praktijk in totalitaire ideologieën.

Echte liberalen verbieden de boerka – Weblog: Thijs Kleinpaste

Critici die zo’n verbod een botte maatregel noemen die ook vrouwen treft die wel blij zijn met hun boerka hebben gelijk. Het zij zo. Als we ons in dit debat, waar harde cijfers ontbreken, moeten bedienen van aannames, dan kies ik voor de stelling dat de boerka een gevaar is voor de vrijheid en individualiteit van vrouwen. De macht van mannen mag niet langer verdedigd worden met een beroep op misvattingen over datzelfde, schitterende principe. Mannen die zelf geen stuiver over hebben voor de vrijheid van hun eigen vrouw zijn er te lang door beschermd.

De loze argumenten tegen het nikaabverbod « CarelBrendel.nl

Tot dusver kwam ik deze tekenen van vrouwenslavernij vooral tegen in Amsterdamse wijken als Osdorp en Indische Buurt, gebieden waar moslimvrouwen hoe dan ook onder sociale druk van conservatieve geloofsgenoten staan. Deze vrouwen mogen straks niet meer buiten, is een ander argument tegen een beperking van de nikaabs. De goedpraters ondermijnen daarmee een ander veelgebruikt argument, namelijk dat de betrokken vrouwen zich uit vrije wil van hun gezicht en identiteit laten beroven.

CarlienRoodink.nl » Het hokje van de echte liberaal

De werkelijkheid is altijd weerbarstiger dan we als beleidsmakers en politici zouden willen. In dit verband wil ik graag citeren uit het onderzoeksrapport naar mensenhandel in de Amsterdamse raamprostitutie dat ik op dit moment aan het bestuderen ben: “de vrouw blijft volhouden dat ze niet is uitgebuit en houdt ook na de aanhouding van haar vriend contact met hem. De verdachte wordt veroordeeld.”

0 comments.

Closing the week 39 – Featuring the ‘burqa debates’ in Europe

Posted on October 2nd, 2011 by martijn.
Categories: Blogosphere, Gender, Kinship & Marriage Issues, Multiculti Issues, Public Islam.

Most popular on Closer last week

1. Minister Donner as Mufti: New Developments in the Dutch ‘burqa debates’ by Annelies Moors
2. Protest tegen mogelijk verbod gezichtssluiers
3. ‘Burqa ban’ in Europe
4. Veil, For A Change

If you want to stay updated and did not subscribe yet, you can do so HERE

You can follow me on Twitter: Martijn5155

Europe in general
Religion and Law Consortium: Religlaw Index

Europe’s Banning of the Full-Face Veil – Ongoing News and Opinions

France’s burqa ban: women are ‘effectively under house arrest’ | World news | The Guardian

Since France introduced its burqa ban in April there have been violent attacks on women wearing the niqab and, this week, the first fines could be handed down. But a legal challenge to this hard line may yet expose the French state as a laughing stock

France starts ban on full-face veil, factbox on veils in Europe | FaithWorld

Below is a Factbox on government policies on full face veils in some other European countries:

Zeina : Under My Niqab. Are Full-Face Veils Really Unforced? | Cattiva’s Closet

Zeina went into hiding and was terrified. She knew very well that her husband had started hunting for her. The confrontation with the mirror was shocking. “Suddenly I saw myself again without a niqab, I looked like a ghost.” The book with her story will be published soon. It is not a plea against Islam. “I did not write this book against Islam, but for Islam, because Muslims can also be religious without waring the niqab,” she concludes.

How should we fight for the rights of muslim women in Europe. Should the full-face veils be banned in all Europe and not only in France?

Europeans Debate the Scarf and the Veil – Pew Research Center

Except in France, most Muslim women choose to cover their heads — but many among the general public disapprove

BBC News – The Islamic veil across Europe

Countries across Europe have wrestled with the issue of the Muslim veil – in various forms such as the body-covering burka and the niqab, which covers the face apart from the eyes.

The debate takes in religious freedom, female equality, secular traditions and even fears of terrorism.

The veil issue is part of a wider debate about multiculturalism in Europe, as many politicians argue that there needs to be a greater effort to assimilate ethnic and religious minorities.

Burqu’ing freedom: the danger of ‘moral civilizing’ | Islam, Muslims, and an Anthropologist

Many have been the opinions over whether the niqab or burqa are an Islamic requirement, innovation, or just one of numerous other styles of veiling. Al-Qaradawi has suggested that niqab is neither a requirement nor an innovation. In other words,it is a style within the tradition of Muslim dress. In another post I have discussed how increasingly, Muslim women, both by non-Muslims as well as Muslims, have been reduced to the ‘material culture’ of their dress styles. In this case, I wish to observe another aspect of the ‘war on burqa’.

Essay: Burqa ban. Banning the Islamic face veils or not, that has been an intense debated subject and was widely argued in various places especially in Europe such as Italy, Spain, France.

Burqa ban. Banning the Islamic face veils or not, that has been an intense debated subject and was widely argued in various places especially in Europe such as Italy, Spain, France.

Dutch burqa ban and French street-prayer ban shows Islamophobia rife in European politics

The Daily Telegraph has today reported on two developments in Europe which demonstrate how anti-Muslim discourse has found its way into national legislation in European countries.

Europe’s Muslims: burqa laws, women’s lives | openDemocracy

Several European states – France, Italy, Belgium and Britain among them – are involved in legal, social or political disputes over the dress-codes of Muslim women. A detailed and alert survey of the variegated experiences and attitudes involved is the best way to understand a complex issue, says Sara Silvestri.

France
France’s Burqa Ban: Two Women Fined for Covering Faces – SPIEGEL ONLINE – News – International

The new “burqa ban” in France has produced its first trial and convictions: Two women who staged a protest in May will have to pay fines. One defendant on Thursday promised to bring her case before the European Court of Human Rights.

Letters: Wearing the burqa in a secular society | World news | The Guardian

Another article about the baffling French ban on the niqab (The battle for the burqa, G2, 20 September), where the facts are repeated but little insight is gained. The paragraph where a niqab wearer says she can relate to Jewish women who were vilified in Vichy France made me begin to doubt the wearer’s motivation. Jews’ persecution in the second world war is a poor example here. If the Jewish women could have torn off their yellow stars and slipped into the masses to survive and not be killed, they would have done it in a flash. Most Jews have integrated into the societies they have come to live in. No one in this article gives a reason for wanting to cover their faces more than having a job or says what their friendships with non-Muslims are like. That is the truly interesting article to be written.

Belgium
BBC News – Belgian lawmakers pass burka ban

Belgium’s lower house of parliament has voted for a law that would ban women from wearing the full Islamic face veil in public.

French businessman pays Belgian face veil fines | Reuters

A French businessman paid fines Wednesday for two women in Belgium who wore full-face veils in public and said he would take Belgium and France to court over laws banning Muslim niqabs and burqas.

French businessman pays Belgian face veil fines | Reuters

A French businessman paid fines Wednesday for two women in Belgium who wore full-face veils in public and said he would take Belgium and France to court over laws banning Muslim niqabs and burqas.

Italy
No face veils, Italy tells immigrants – thestar.com

ROME – Women in Italy should not wear veils that cover their face, according to new government guidelines for immigrants that were drawn up in consultation with representatives of the main faiths, including Muslims.

Muslim Woman in Italy Is Fined for Wearing Veil – NYTimes.com

A 26-year-old Tunisian woman has been fined for wearing a face veil while walking to a mosque in northern Italy, adding to the growing debate on the integration of Muslim minorities in Europe.

BBC News – Italian committee approves face veil ban bill

An Italian parliamentary committee has passed a draft law which will ban women from wearing veils which cover their faces in public.

The Netherlands
Netherlands moves toward total ban on Muslim veils | World news | The Guardian

The Netherlands may become the first European country to ban Muslim face veils after its government pledged yesterday to outlaw the wearing in public spaces of the niqab, or veil, and the burka, or full-length cloak covering the head.

Dutch to Ban Full-Face Veils – NYTimes.com

The Dutch government said Friday that it would ban face-covering veils worn by some Muslim women because the garments flout the Dutch way of life and culture.

French businessman pays Belgian face veil fines | Radio Netherlands Worldwide

A French businessman paid fines on Wednesday for two women in Belgium who wore full-face veils in public and said he would take Belgium and France to court over laws banning Muslim niqabs and burqas.

Denmark
Denmark urges rules limiting face veil

Denmark’s government says face-covering Muslim veils don’t belong in Danish society but no ban is needed because their use can be limited under existing rules.

The centre-right government said the burqa – an all-covering dress – and the niqab face veil are “diametrically opposed” to the values on which Danish society is built.

Right click: Burqa Ban ‘Un-democratic’: Danish Muslims

“It is important to let the Muslim population know that when they have fled dictatorship in their home country – or perhaps just left their country for work purposes – they will not encounter a new dictatorship or aspects of it in the Western democracies based on religious views,” Imran Shah, the spokesperson of the Islamic Society in Denmark, told The Copenhagen Post on Wednesday, April 13.

Mediterranean
Spanish town bans Burka in public buildings – Telegraph

The Spanish town of Lerida has become the first in the country to ban the Burka in municipal buildings.

Spain Plans to Ban the Face Veil under New “Religious Freedom Law” | IslamToday – English

Spain’s government plans to ban the use of the face veils in public places under a proposed new law on religious freedom, the justice minister Francisco Caamano (pictured) said Tuesday.

“We believe that there are things like the burqa which are hard to reconcile with human dignity and which especially pose problems of identification in public places,” Caamano told reporters.

Veil Ban Upheld In Spain

Spanish courts recently upheld a ban on face coverings in municipal buildings.

The ban went into effect in 2010 but was suspended after Muslim rights groups complained.

Lleida was the first Spanish town to enact the ban.

Islamic countries and the veil: It’s a cover-up | The Economist

AS DEBATE over the burqa heats up in Europe, across the Mediterranean Arabs are looking on with puzzlement and, at times, concern. In Morocco and Algeria, source of most of the Muslim immigration to countries like Spain and France in recent decades, interest has been particularly high. People in these countries, who have seen Europeans tighten immigration laws and embark on public debates over “national identity” in recent years, perceive European plans to ban the veil as springing from nativist sentiment and immigration fears rather than security concerns or women’s rights.

AFP: Bikinis and hijabs contrast on Albanian beach

September has seen devout Muslims again flocking to Albania’s only “burqa beach” after the Ramadan holy month, where women bathe in full hijab — a short distance from the “other” Albania where girls romp in scanty bikinis.

Videos
Tariq Ramadan on PressTV: What is Italy aiming to achieve from banning the burqa?

What is Italy aiming to achieve from banning… door presstv
John R. Bowen, anthropologist, author of ‘Can Islam be French?’ – FRANCE 24

Annette Young meets John R. Bowen, anthropologist and author of “Can Islam be French?” Islam is the second most widely practised religion in France, but how do Muslims live their religion in a country which is known for its fierce secularism?

Just the Face — IndieGoGo

The film will show first hand how these women are coping with this law, and what happens when they can’t. Will they fight or subvert the law, will they withdraw into their homes or simply find ways to adapt?

‘Star of the Niqab’ Kenza Drider is a high profile activist and media critic of the ban; Nelly Moussaid is a Karate World Champion; Karima is a talented fashion designer running a successful company; Laurence is an ex-punk, and Fatima is a housewife and mother. Their stories will give us an insight into the daily lives of people who are directly affected by the ban.

Women’s voices





Misc.
Why Quakers were the burqa wearers of the 17th century | Sarah Apetrei | Comment is free | guardian.co.uk

In 1630, a certain oatmeal maker was examined by the highest church court in England, accused of preaching without a licence. Before an audience of bishops, he kept his hat firmly on his head. Doffing it momentarily to a secular representative, he turned again to the bishops, crying: “But as ye are rags of the Beast, lo! – I put it on again.” Refusal to observe “hat honour” – the custom of removing one’s headgear in the presence of a social superior – was a way of saying, in the most confrontational manner: “I reject your authority.” (In the case of the oatmeal maker, this was an especially radical rejection: the bishops were agents of Antichrist.) It was a gender-specific affront, since hat-doffing was a peculiarly masculine form of humiliation.

Hat dishonour and burqa-wearing are not, of course, the same thing at all. But they do both illustrate the symbolic power of head-covering, and its relationship to political “headship”. Twenty years or so after the case of the oatmeal maker, following civil war and the collapse of traditional pillars of social stability (the monarchy, and the church courts), the early Quakers also famously rejected hat honour.

Legal showdown looms over French face veil ban – Monsters and Critics

A legal showdown loomed Thursday over France’s ban on the Islamic face veil, after a court fined two women for refusing to comply with the ban, paving the way for constitutional challenges to the new law.

Entrepreneurial Muslim women make modest dress mainstream | Culture & Lifestyle | Deutsche Welle | 29.05.2011

Fashion-conscious young Muslim women are well aware that in western societies, covering up is often considered more scandalous than baring all.

Burqa-Clad Pole Dancer Leaves Saudi Islamists Hot And Bothered | EuropeNews

A British fitness instructor who visited the strict Muslim kingdom of Saudi Arabia to teach a Saudi woman the art of pole dancing has sparked disapproval among UK Muslims back home. 27-year-old Lucy Misch was invited to the country by one of Saudi’s richest and most influential families after a woman from the family attended a pole dancing class in Europe and reported back to her relatives living in the kingdom.

Beyond the veil: an experiment with the burqa – The National

The shock factor is intentional. To confront, to challenge. Picture it: a room full of German students at a university in the heart of Berlin, their chatter filling the air in the rat-a-tat-tat intonation of a language infused with order. The seating is atypical, students piled onto desks, sprawled out over every inch of available floor space, lining the walls with martial precision. But the space demands such disarray: it is too small for the numbers.

Then the shock: three figures float into the room, covered from head to toe. Three ghosts rippling into a German classroom, dressed in burqas, anonymous and unsettling. The chatter suddenly dies, and tension pervades the calm that descends

Dutch
‘Een boerkaverbod zal niets uithalen’ – POLITIEK – PAROOL

Fouad Sidali, tot 2010 stadsdeelbestuurder in Amsterdam-Bos en Lommer, is lid van het landelijk PvdA-bestuur. Hij baart opzien door zijn Twitterfoto waarop hij met nikab is te zien.

Het boerkaverbod is luxewetgeving – Opinie – TROUW

opinie Al bijna tien jaar worstelen opeenvolgende kabinetten met het boerkaverbod. Ook nu is het nog symboolpolitiek.

150 boerka’s – Nieuws – TROUW

column Gemeten naar de hoeveelheid opiniebijdragen die het jongste boerkaverbod bekritiseren, zou je bijna denken dat we hier met een breed maatschappelijk debat te maken hebben.

Het boerkaverbod is een afleidingsmanoeuvre | DeJaap

Daar is het dan eindelijk. Het boerkaverbod! Samen met de caviapolitie een van de meest onnodige wetsvoorstellen van dit kabinet. Dat dit verbod er waarschijnlijk komt is al een schande, de timing is ook kwalijk. Het lijkt een doorzichtige poging van het kabinet om de aandacht af te leiden van alle echte problemen die er nu spelen.

Wiens vrijheid van godsdienst?

Zonder gelijkheid bestaat geen vrijheid. De overheid moet kunnen waarborgen dat al haar burgers gelijk worden behandeld. Op het moment dat gelijke rechten in het geding komen, moet de overheid ingrijpen. Daar mogen we als samenleving nooit iets op afdingen. Dit is de kern van een beschaafde democratie. De discussie en publieke opinie rondom het boerka-verbod heeft mij dan ook enorm verbaasd. Van links tot rechts wordt het recht om een boerka te dragen verdedigd. In een rechtsstaat zou een beperking van de vrijheid van godsdienst niet passen. Maar juist een rechtstaat moet de grenzen van deze vrijheid bewaken. Zeker als onder het mom van vrijheid van godsdienst individuen onderdrukt en volledig geïsoleerd worden van de rest van de samenleving.

Interview: Boerka’s in en uit de carnavalswinkel | Wijblijvenhier.nl

Boerka’s worden verboden op straat. Waarom? Omdat het kabinet dat niet wil, punt! Wat mag nog wel dan? Carnavalskleding! Of het nou een piratenpak is, een politie-uniform of een… jawel… boerka! Althans, dat vond online carnavalswinkel Feestkleding 365. “Feestkleding 365 staat voor ‘elke dag een feestje!’. Maar ook voor ‘ieder zijn eigen feestje’.” Wat een rare snuiters dachten we. Wat bezielde hen? En als het zo’n succes is, waarom er dan mee gestopt? Ik heb het hen gevraagd.

Boerkaverbod: Boete voor mannen is prima! | Wijblijvenhier.nl

Ok, prima! Er is een boerkaverbod. Als je je nu in het openbaar vertoont in gezichtsbedekkende kledij – ik ben bereid het officiele verhaal aan te houden – dan krijg je 150 euro boete. Want dat mag niet. Blijk je een man te hebben die je daartoe dwingt – we doen even alsof deze wet nog steeds niet specifiek op moslima’s is gericht – dan is de boete veel hoger of je krijgt twee jaar cel.

Boerka verbod is een aanval op Islam en onderdrukking van de moslim vrouw « Islam4Europe

Het verbod op de boerka heeft dus niets te doen met veiligheid noch open samenleving noch met gelijkwaardigheid van man en vrouw. Maar is eerder een openlijke vijandschap en onderdrukking van de moslimvrouw.

Okay Pala

Lidvertegenwoordiger van Hizb ut Tahrir Nederland

‘Boerkaverbod is gebaseerd op onderbuikgevoelens, niet op feiten’ – Binnenland – VK

Hoewel ze zelf niet van de boerka als kledingstuk is gecharmeerd, slaat een verbod erop nergens op, betoogt Ferdows Kazemi. Symboolpolitiek, gebaseerd op niets anders dan onderbuikgevoelens.

Gunt de boerkadraagster mij wel mijn vrijheid? – Religie – TROUW

Ik ben best bereid om de boerkadraagster haar vrijheid te gunnen om haar godsdienst op haar manier te beleven. Waar ik echter huiverig voor ben, is de gedachte dat dat niet wederzijds is. Als er meer boerkadragers komen, is het niet ondenkbaar dat het mijn ontwikkeling zou kunnen tegengaan. Vooral liberale moslims kunnen hiervan de dupe worden. Door de boerka wordt namelijk de boodschap verspreid: hoe bedekter, hoe dichter bij Allah. Ik draag geen boerka, geen nikaab, ook geen hoofddoek maar ben wel moslim.

Desondanks ben ik soms niet zo blij met het boerkaverbod. Een verbod dat de vrijheid van een individu beperkt, is niet wezenlijk anders dan de praktijk in totalitaire ideologieën.

Echte liberalen verbieden de boerka – Weblog: Thijs Kleinpaste

Critici die zo’n verbod een botte maatregel noemen die ook vrouwen treft die wel blij zijn met hun boerka hebben gelijk. Het zij zo. Als we ons in dit debat, waar harde cijfers ontbreken, moeten bedienen van aannames, dan kies ik voor de stelling dat de boerka een gevaar is voor de vrijheid en individualiteit van vrouwen. De macht van mannen mag niet langer verdedigd worden met een beroep op misvattingen over datzelfde, schitterende principe. Mannen die zelf geen stuiver over hebben voor de vrijheid van hun eigen vrouw zijn er te lang door beschermd.

De loze argumenten tegen het nikaabverbod « CarelBrendel.nl

Tot dusver kwam ik deze tekenen van vrouwenslavernij vooral tegen in Amsterdamse wijken als Osdorp en Indische Buurt, gebieden waar moslimvrouwen hoe dan ook onder sociale druk van conservatieve geloofsgenoten staan. Deze vrouwen mogen straks niet meer buiten, is een ander argument tegen een beperking van de nikaabs. De goedpraters ondermijnen daarmee een ander veelgebruikt argument, namelijk dat de betrokken vrouwen zich uit vrije wil van hun gezicht en identiteit laten beroven.

CarlienRoodink.nl » Het hokje van de echte liberaal

De werkelijkheid is altijd weerbarstiger dan we als beleidsmakers en politici zouden willen. In dit verband wil ik graag citeren uit het onderzoeksrapport naar mensenhandel in de Amsterdamse raamprostitutie dat ik op dit moment aan het bestuderen ben: “de vrouw blijft volhouden dat ze niet is uitgebuit en houdt ook na de aanhouding van haar vriend contact met hem. De verdachte wordt veroordeeld.”

0 comments.

Protest tegen mogelijk verbod gezichtssluiers

Posted on September 27th, 2011 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, ISIM/RU Research, Notes from the Field, Public Islam.

Over de recente plannen voor een verbod op gezichtssluier in het openbaar:

Op Facebook is een pagina geopend naar aanleiding van de recente plannen voor een verbod op gezichtssluiers dat in zou moeten gaan op 1 januari 2013. Op deze pagina wordt opgeroepen tot een protest actie tegen de plannen:
PROTEST ACTIE TEGEN NIQAAB VERBOD BIJ 2de KAMER!

Time
07 October · 16:00 – 18:30
Location
Den Haag

Met de wil en toestemming van Allaah zullen wij op vrijdag 7 oktober van 16.00 – 18.30 een actie houden. Daarin zullen wij onze ongenoegen uiten en dit verwerpen. Wij attenderen onze geliefde achterban dan ook om een gaatje vrij te houden op deze mooie vrijdag.

De protestactie zal plaatsvinden bij het Binnenhof.

Daarnaast is er een petitie opgesteld tegen de plannen:
Nee tegen boerkaverbod | petities.nl

Nee tegen boerkaverbod
4udta

Minister Donner wil het boerkaverbod gaan invoeren. Hij is van mening dat de boerka niet past in onze open samenleving en dat vrouwen met de gezichtssluier niet volwaardig mee kunnen doen.

Voor een papieren versie mail naar tegenboerkaverbod@hotmail.nl en wij sturen u zo snel mogelijk een pdf.

VERGEET UW ONDERTEKENING NIET TE BEVESTIGEN VIA EMAIL

PETITIE
Wij

willen dat moslima’s die hiervoor kiezen de vrijheid hebben de gezichtssluier te dragen.
constateren

Wij constateren dat moslima’s met dit verbod fundamenteel in hun vrijheid worden beperkt. Wij willen erop wijzen dat een groot deel van deze vrouwen Nederlandse bekeerlingen zijn (en dus niet gedwongen zijn door familie).
Wij denken dat een verbod deze vrouwen zal stigmatiseren en hen buiten de maatschappij zal plaatsen.
Wij willen wijzen op Groot Brittannië waar vrouwen met de gezichtssluier gewoon meedraaien in de samenleving.
en verzoeken

Wij wensen dat het boerkaverbod niet door de kamer wordt aangenomen.
Wij willen de religieuze vrijheid om de gezichtssluier in Nederland te dragen zonder hiervoor boetes te ontvangen.

 
Zie ook het KRO-programma De Wandeling waarin Shaista Khan aan het woord komt die een niqab draagt.:

In tegenstelling tot minister Donner volgens wie de gezichtssluier geen religieus gebruik is, stelt Shaista Khan in die uitzending het tegendeel. Op Wijblijvenhier.nl benadrukt Malika Mouhdi het belang van keuzevrijheid voor vrouwen:
De keuze is aan mij alleen | Wijblijvenhier.nl

Hoewel ik ‘verleidelijke’ kleding absoluut niet iets vind dat je buitenshuis zou moeten dragen, is het niet aan mannen of andere vrouwen zoals ik om besluiten te maken over wat iemand moet dragen. Of het nou gaat om een kort rokje of een niqaab, het is en blijft eenieders eigen keuze. Het is immers mijn lichaam en er is niemand die er iets over te zeggen heeft behalve ikzelf. Zeker niet een of andere gouverneur, een minister Donner of een groep zogenaamde feministen die zo verbitterd zijn dat ze niet kunnen inzien waarom iemand zichzelf wel wil bedekken. It’s my body and my choice, deal with it!

Ik zal de verschillende vormen van activisme blijven volgen. Reacties en tips zijn welkom natuurlijk.

3 comments.

‘Burqa ban’ in Europe

Posted on September 26th, 2011 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, Public Islam.

France’s Burqa Ban: Two Women Fined for Covering Faces – ABC News

“The problem is not the fine,” their lawyer told the German news agency DPA on Thursday. “The problem is that these women are effectively under house arrest. That’s the real punishment.”

The French proceedings were closely followed by governments around Europe. Italy and Belgium have passed similar legislation, while Denmark, the Netherlands and Germany have debated them. A number of nations already forbid face-covering garments for state employees while they’re on the job — including teachers — but a full ban has never been tested by modern European democracies.

“(The ban) simply violates my individual freedom, my freedom of thought, of religious expression and practice,” Ahmas told the Daily Telegraph, “and I have absolutely no intention of applying it.”

The French law has popular support, and some politicians claim they want to save Muslim women from the backward influence of religiously conservative men.

“There are extremist gurus out there and we must stop their influence and barbaric ideologies,” a Communist Party lawmaker named André Gerin told reporters last year, according to USA Today. “Covering one’s face undermines one’s identity, a woman’s femininity and gender equality.”

But the French law makes no reference to religion or gender. It forbids face coverings but makes a number of exceptions — for motorcycle helmets, for example, or fencing and ski masks.

0 comments.

'Burqa ban' in Europe

Posted on September 26th, 2011 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, Public Islam.

video platformvideo managementvideo solutionsvideo player
France’s Burqa Ban: Two Women Fined for Covering Faces – ABC News

“The problem is not the fine,” their lawyer told the German news agency DPA on Thursday. “The problem is that these women are effectively under house arrest. That’s the real punishment.”

The French proceedings were closely followed by governments around Europe. Italy and Belgium have passed similar legislation, while Denmark, the Netherlands and Germany have debated them. A number of nations already forbid face-covering garments for state employees while they’re on the job — including teachers — but a full ban has never been tested by modern European democracies.

“(The ban) simply violates my individual freedom, my freedom of thought, of religious expression and practice,” Ahmas told the Daily Telegraph, “and I have absolutely no intention of applying it.”

The French law has popular support, and some politicians claim they want to save Muslim women from the backward influence of religiously conservative men.

“There are extremist gurus out there and we must stop their influence and barbaric ideologies,” a Communist Party lawmaker named André Gerin told reporters last year, according to USA Today. “Covering one’s face undermines one’s identity, a woman’s femininity and gender equality.”

But the French law makes no reference to religion or gender. It forbids face coverings but makes a number of exceptions — for motorcycle helmets, for example, or fencing and ski masks.

0 comments.

Minister Donner as Mufti: New developments in the Dutch ‘burqa debates’

Posted on September 21st, 2011 by martijn.
Categories: Gender, Kinship & Marriage Issues, Guest authors, Headline, Multiculti Issues, Public Islam.

Guest Author: Annelies Moors
Minister Donner as Mufti: New developments in the Dutch ‘burqa debates’

Following in the footsteps of France and Belgium, on Friday 16 September the Dutch Council of Ministers agreed to prohibit covering the face in public space. Although the headlines already consider it a run race, the draft Bill still needs to be sent to the Council of State, the government’s legal advisory body, before parliament will vote on it. One of the questions the Council of State needs to answer is its compatibility with the Constitution.

This is not the first time an attempt is made to implement a ban on face-veiling in the Netherlands. In December 2005, the Netherlands was the first country in Europe where a parliamentary majority voted in favour of a resolution to ban the burqa (and the niqab) from all public space. Geert Wilders, who tabled the resolution, specifically targeted Muslim women, by proposing a ban of ‘the burqa’ rather than of face-coverings more generally.* His main argument was that the burqa is a sign of Muslim women’s oppression and an obstacle to their emancipation. As it turned out, it was not easy to implement such a ban. A commission installed by the then Minister for Integration stated that a general ban of the burqa would be an infringement of the freedom of religion, whereas a general ban of face-coverings would only be possible for reasons of security. However, the police, public transport, and the security sector all stated that face-veiling was not a security issue. The next Center-Left coalition government no longer aimed for a general ban, but instead worked towards a number of functional bans (in education, health, public transport and for civil servants) using the argument of the need for open communication to maintain the rule of law. It only succeeded in implementing the ban for civil servants.

The recent attempts to ‘ban the burqa’ do not come as a surprise. The new Center-Right minority government has concluded an agreement of support with Geert Wilders’ Party for Freedom (PVV). A general ban on face-coverings was not only included in the coalition agreement, but the issue was also taken up in the Memorandum on Integration presented by the Minister of the Interior, Piet Hein Donner, a few months ago. This document officially declared the end of Dutch multicultural society. It considers Dutch society as a community of citizens with a shared language, values and beliefs, that is grounded in a fundamental continuity of values, beliefs, institutions, and habits, which shape ‘the leading culture’, and to which those who settle in the Netherlands need to adapt. Government needs to ‘confront citizens with behaviour that is contrary to notions of cohesion and citizenship’, if necessary through legal obligations. The document then explicitly mentions face-veiling as a cause of discomfort and hence an issue where the legislature needs to act normatively. The intention is to prohibit covering the face in public from 1 January 2013 as a matter of public order.

Commenting on the decision of the Council of Ministers to move forward with the ban, Minister Donner underlined that face-veiling is contrary to the character and customs of public life in the Netherland where we should be able to recognize each others’ faces. This rather ambiguous formulation seems to hint both at the need to be identifiable and to participate in open communication. This raises the question on which legal grounds this can be demanded from citizens who simply step outside their door. Moreover, if one were to take this seriously, there is a far wider range of forms of public presence that could be taken into account, such as wearing sunglasses (especially reflecting ones that make it impossible to ‘look each other into the eye’) and the use of iPods, cellphones and similar ‘obstacles to open communication’. Perhaps Donner was referring to the sense of discomfort or intimidation people may experience when confronted with someone who wears a face-veil. However, the actual chance to find oneself in such a situation is rather slim, as, on average, less than 3 in 100.000 people wear a face-veil (100-400 persons in the whole country). And again, there is a host of other dressing styles and accompanying behaviour that may cause fear or discomfort. Men in army boots and bomber jackets as well as men in expensively tailored suits and other forms of power dressing can be quite intimidating to particular publics. Whereas legislating against such styles of dress, worn by far larger numbers, would be considered ridiculous (as well as an infringement of the freedom of expression), women wearing face-veils, an extremely small minority, are an easy target.

Donner also used two more specific arguments to legitimize a ban of face-veiling. First, he argues that face-veiling can be considered as contrary to the principle of equality between men and women as only women are required to don a face-veil. The intention here seems to be to protect women against gender discrimination. Resonating strongly with Wilders’ earlier 2005 resolution to ban ‘the burqa’ as a sign of women’s oppression and an obstacle to their emancipation, this reference to gender discrimination implies that wearing a face-veil is considered as a form of gender oppression. However, the women concerned – a considerable number of whom are Dutch converts – underline that they do so by choice, often to the dismay of their families. What then are the grounds to consider face-veiling as a form of gender discrimination the state needs to legislate against? And if it were the case that these women are pressured to wear a face-veil, on what ethical grounds should the state then exclude them – the victims – from education, health care, public transport and public space? It makes, in fact, more sense to consider the ban itself, which disproportionately affects women, as an infringement of the equality of men and women. Moreover, if we are to take Donner’s line of argumentation seriously, this also raises the more general issue of gender difference in dress. Amongst strictly orthodox Protestants some object to women wearing pants. Does this then mean that wearing skirts, as a sartorial practice only affecting women, is also an infringement of the equality of men and women? Should this then also be banned? And what about secular gendered styles of dress, such as wearing high heels, a potential health and safety risk, which also mainly women engage in?

But the most remarkable is Donner’s second argument. Whereas Geert Wilders considers the prohibition of ‘the burqa’ important to stop ‘the Islamization of Europe’, according to Donner face-veiling is a cultural or regional style of dress, rather than one related to Islam. Here he follows the French president Sarkozy who in his speech to parliament in 2009, stated that the burqa is ‘not a sign of religion, it is a sign of subservience’. Obviously, when face-veiling is only considered as a regional style, rather than an Islamic practice, banning face-veils can no longer be considered as an infringement of the constitutional right of the freedom of religion. Whereas it is true that some Muslims who oppose face-veiling follow a similar line of argumentation – it is not really an Islamic practice -, there are also Islamic scholars who support face-veiling. In any case, the face-veiling women themselves strongly underline that they do so for religious reasons. What matters here is that Donner – a practicing Protestant – does not simply express his personal opinion about what is Islamic and what is not, but that he does so in the function of Minister of the Interior. Such a form of direct state interference in the substance of a religion goes against the grain of Dutch secularism. It is ironic that a Minister who strongly underlines the importance of the continuity of Dutch values and institutions, produces such a fundamental break with Dutch ways of organizing the relation between the state and religion. In essence, he proposes that the state acts as theologian. A discussion whether face-veiling is or is not an Islamic practice is an internal Muslim affair and should not be a Dutch governmental concern. It is helpful here to go back to 1985 when the municipal council of Alphen aan de Rijn attempted to ban headscarves in public schools using the argument that wearing a headscarf is not a Quranic obligation. In response to parliamentary questions, the then Minister of Education, also a Christian Democrat, stated that it is not up to public authorities to decide about the correct interpretation of the Quran, and the ban was withdrawn. In a similar vein, it also is not the task of the Minister of the Interior to judge whether face-veiling is Islamic or not, unless he wants to claim the position of ‘state mufti’. In that case, it is, however, unlikely that his views will be considered authoritative in the circles of the women concerned.

* The term burqa is highly problematic. It refers to the Afghani style of full covering (with a grid in front of the eyes), which evokes the Taliban regime and women’s oppression. The women who face-veil in the Netherlands usually wear the Arab style niqab, a thin, mostly black piece of cloth that covers the face, but often leaves the eyes uncovered.

Annelies Moors studied Arabic at the University of Damascus and Arabic and anthropology at the University of Amsterdam. She holds the chair for contemporary Muslim societies at the department of sociology and anthropology at the University of Amsterdam. She is co-director of the research programme group ‘Globalizing Culture and the Quest for Belonging: Ethnographies of the Everyday’, and director of the research programme Muslim Cultural Politics at the AiSSR (Amsterdam Institute for Social Science Research). Annelies Moors is the primary investigator of a NWO Cultural Dynamics programme on ‘Islamic cultural practices and performances: New youth cultures in Europe’. She has published widely on gender, nation and religion in such fields as Muslim family law and Islamic marriages, wearing gold, the visual media (postcards of Palestine), migrant domestic labor, Islamic fashion, and wearing face-veils.

UPDATES BY Martijn
27 January 2011: Despite a negative advise the Dutch government persists in banning the face-veil.

7 comments.

Niet het laatste woord: debat de laatste fatwa in Argan

Posted on September 17th, 2011 by martijn.
Categories: Internal Debates, ISIM/RU Research, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Religious and Political Radicalization, Young Muslims.

Afgelopen vrijdag was er in jongerencentrum Argan in Amsterdam een debat over de ‘final fatwa’ van GroenLinks Tweede Kamerlid Tofik Dibi. Tijdens deze avond onder leiding van Nadia Bouras ging Tofik Dibi in debat met jongerenimam Yasin elForkani en met de zaal over de inhoud en vorm van Final Fatwa. Ik had de eer een inleiding te mogen geven. Hier de tekst van de inleiding en een korte impressie van de avond. (more…)

1 comment.

Wikileaks: de VS, Nederlandse moslims en (anti-)radicalisering

Posted on September 10th, 2011 by martijn.
Categories: Activism, International Terrorism, ISIM/RU Research, Murder on theo Van Gogh and related issues, Notes from the Field, Public Islam, Religious and Political Radicalization, Young Muslims.

Na de aanslagen van 11 september stond terrorisme natuurlijk hoog op de politieke agenda. En dan met name terreuraanslagen (mogelijkerwijze) gepleegd door moslims. Na 9/11 werden moslims dan ook nauwgezet gemonitored door de Nederlandse staat zoals blijkt uit een recent vrijgegeven ‘secret cable‘ bij Wikileaks. Het beeld is ontluisterend. (more…)

2 comments.

Achter Religieuze Grenzen – Hoe kunnen religieuze verschillen het verschil maken?

Posted on September 6th, 2011 by martijn.
Categories: Multiculti Issues, Public Islam, Religion Other.

Achter Religieuze Grenzen
Hoe kunnen religieuze verschillen in Nederland het verschil maken?

Datum en tijdstip: donderdag 22 september van 15.00 tot 17.00 uur

Lokatie:  Auditorium van de Vrije Universiteit Amsterdam

De vrijheid van godsdienst is een in de Grondwet verankerd principe in Nederland, maar meer dan eens blijkt dat het in de praktijk brengen van deze vrijheid tot controverses leidt. Wanneer religies aanspraak willen maken op bepaalde rechten wordt hen te verstaan gegeven dat dit botst met andere grondwettelijke principes. Bovendien beschouwen veel mensen de religieuze diversiteit in de publieke ruimte als problematisch omdat het de Nederlandse identiteit en cohesie zou aantasten. Waar staan moderne religies voor? Hoe kunnen de verschillen tussen religies worden georganiseerd in de samenleving?

Donderdag 22 september praten rabbijn Raphael Evers, islamoloog Umar Ryad van de Universiteit Leiden en gereformeerd predikant Marten de Vries daarover aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Het gesprek wordt geleid door VU-filosoof Ad Verbrugge.

Veel christenen zijn bang voor de gevreesde islamisering van Nederland. Schijnbaar triviale zaken als handen schudden, eigen feestdagen of ritueel slachten worden principiële breekpunten. Moslims hebben op hun beurt vaak het gevoel dat zij door het negatieve klimaat over de islam steeds verder in de marge worden gedrukt. Joden maken zich niet alleen zorgen om het groeiend antisemitisme in de samenleving, maar zijn van mening dat ook aan hun religieuze praktijken wordt getornd.

Wat maakt elk van deze religies bijzonder en waarin verschillen ze van elkaar? En hoe kunnen die verschillen worden georganiseerd in de samenleving? Die vragen staan centraal tijdens het debat. Het debat is een ‘socratische’ discussie. Daarbij gaat het niet om de vraag wie er ‘gelijk’ heeft, maar is het de bedoeling elkaar uit te dagen en uit te spreken waar een ieder nu eigenlijk voor staat. Omdat de openbare ruimte niet neutraal is, zullen in het debat juist de geclaimde verschillen door religies zelf uitgangspunt zijn, in plaats van het aanpassen en wegstrijken van diversiteit. Het streven is om op die manier meer ruimte te creëren voor ‘samen leven’.

Het debat Achter religieuze grenzen. Hoe kunnen religieuze verschillen in Nederland het verschil maken? vindt plaats op donderdag 22 september van 15.00 tot 17.00 uur in het Auditorium van de Vrije Universiteit Amsterdam. Het is de eerste van een drietal debatten waarin de spanning tussen godsdienstvrijheid als principe en als praktijk centraal staat. Het tweede debat vindt plaats op 3 november op zelfde tijd in de STOA zaal en zal gaan over het offer als belangrijk religieus principe. Het derde debat is op 22 december. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het bureau van VISOR.

Inloop vrij. U hoeft zich niet aan te melden voor deze bijeenkomsten

VISOR
T 020 598 2965
E P.G.A.Versteeg@vu.nl

0 comments.

Moskee Slotervaart Amsterdam in Koeweit

Posted on September 5th, 2011 by martijn.
Categories: Public Islam, Ritual and Religious Experience.

Het eerste gebed op de dag van het suikerfeest is Salaat ul-eid. Dit jaar zond de Koeweitse televisie dit gebed live (?) uit vanuit Moskee Slotervaart in Amsterdam. Moskee Slotervaart is mede gefinancierd vanuit door giften van gelovigen en via steun vanuit Koeweit en is eveneens een soort thuis basis voor Ontdekislam. Over de Koeweitse steun was, zoals te verwachten, de nodige heisa over ook al omdat het een Moslimbroederschap moskee zou worden, maar naar later overigens bleek is dat toch zeer onwaarschijnlijk.

Filmpje: H/T JB

2 comments.

Niqab en de morele ambities van de PVV

Posted on July 18th, 2011 by martijn.
Categories: Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam.

Fractie-medewerker van de PVV Sam van Rooij plaatste de volgende video onder de kop ‘Scheveningen anno 2011: kiemen van achterlijkheid‘ op YouTube. Hij zette het filmpje eveneens op zijn Facebookpagina.

In een uitleg op zijn (nu gesloten) Facebook schrijft Van Rooy: ‘Opeens kwam dat tuig langslopen. Dus besloot ik ze maar gelijk te filmen. Of moet ik het normaal vinden dat mijn rust in Scheveningen wordt verpest door dat soort geimporteerde achterlijkheid van de islamtische zandbak?’

Op de vraag op Facebook waarom hij de vrouwen als ‘tuig’ omschrijft, zonder hen te hebben aangesproken, stelt Van Rooy: ‘Wat een onzin dat je mensen niet tuig mag noemen. Mensen die de westerse waarden afwijzen ten faveure van een racistisch, fascistisch en inhumaan systeem als de sharia is gewoon tuig, net als nazi’s en andere fascisten.’

Er is al het nodige over gezegd. Van een apologie voor Van Rooy die stelt dat het (inderdaad niet zo vreemd in het huidige klimaat) best begrijpelijk is dat mensen geraakt worden door een vrouw die gesluierd is tot een regelrechte aanval op ‘extremist‘ Sam van Rooij, tot een steunbetuiging waarin wordt beweerd dat niqabdraagsters eigenlijk de kiemen en de uitingen zijn van een aanstaande sharia en dat dergelijke vrouwen er dus min of meer zelf om vragen tot verontwaardiging.

Over het filmpje en de vrouwen in dat filmpje valt nog wel het een en ander te zeggen. Weten we eigenlijk wel zeker dat deze vrouwen uit Nederland komen? Eén van de dames droeg een hijab in khaliji style zo wist U.N. mij te vertellen en die komt toch echt vooral in de Golfstaten en Saoedi Arabië voor en veel minder hier. De niqab zoals die in filmpje wordt gedragen is ééndelig in tegenstelling tot de niqab die over het algemeen door enkele vrouwen hier wordt gedragen die vaak bestaat uit een losse gezichtssluier. Verder lijken me de niqabdraagsters wat oudere dames, terwijl de meeste Nederlandse niqabdraagsters toch jongere vrouwen zijn. Of deze vrouwen in het filmpje eigenlijk wel uit Nederland kwamen kan dus betwijfeld worden; wellicht waren ze in Scheveningen de toerist aan het uithangen net als Sam de Rooy. Scheveningen is immers een zandbak aan zee met een publiek uit alle windstreken.

Een ander punt, aan de orde gesteld door Bas Paternotte, is de vraag waarom Van Rooy aan de ene kant (volgens de PVV ideologie) de dames wil bevrijden van hun sluier en ze tegelijkertijd gaat lastigvallen? Bevrijding en lastig vallen (wat een zekere drang inhoudt) gaat volgens velen niet goed samen. We raken hier denk aan een specifiek punt wat we ook kunnen zien bij religieuze en linkse groeperingen die een bepaalde missie hebben. De morele ambitie van mensen die hier deel vanuit maken gaat verder dan de eigen persoonlijkheid, maar heeft ook betrekking op de hoop en verwachting die men heeft ten aanzien van anderen uit de eigen kring en daarbuiten. Met andere woorden, een betere wereld mag misschien wel bij jezelf beginnen maar we bereiken niets als anderen ook niet overtuigd raken door ons gelijk. En als anderen niet overtuigd raken, gaan we er alsnog allemaal aan.

Het typische van wat de PVV doet met haar populistische retoriek is dat vaak wat vage, zogenaamde gezond verstand issues (iets is er niet in orde met die niqabs) en morele issues die we instinctief aanvoelen (onvrede, ongemak) in simpele slogans en simpele goed-kwaad tegenstellingen gegoten worden. In dit geval gebeurt dat in een vertoog over islamisering en op een wijze die demoniserend is.

Op die manier kan het vaak wat diffuse en impliciete onbehagen dat mensen hebben op een sterke manier geuit worden en geeft het eigenlijk ook al onmiddellijk een kader aan voor actie en voor oplossing van ‘het probleem’. Dat is ook precies waar de kracht ligt van de PVV ideologie; een naam geven aan vage gevoelens en ideeën die mensen ook daadwerkelijk hebben. Het filmpje is daar een uiting van (in het geval van Sam van Rooy zelf), en tegelijkertijd dus ook een poging het bredere publiek te laten zien dat de dreiging reëel zou zijn.

Niettemin gaat ook de PVV dit type activisme te ver; zowel het lastigvallen van de dames als de uitlatingen (‘tuig’) worden veroordeeld ook al betreurt men dat de vrouwen een niqab dragen. Dat laatste overtuigt mij niet echt; termen als ‘stemvee’ en ‘kopvod’ zijn nou ook niet echt keurig.  Het filmen van de dames is echter wel een vorm van activisme die de PVV totnutoe helemaal niet heeft laten zien; individuele medewerkers van de PVV dienen niet direct te komen aan de persoonlijke levenssfeer van mensen. Klaarblijkelijk strookt dat niet met hun vorm van politiek die toch vooral vooral verbaal en media-gericht is.

Niettemin of het nu dergelijke filmpjes zijn met begeleidend commentaar of de politieke slogans voor de politieke en mediabühne, er zit wel een risico aan. Weliswaar kun je niet stellen dat Wilders met zijn uitlatingen verantwoordelijk is voor de aanvallen op moskeeën of aanvallen op niqabdraagsters, maar we hoeven nu ook weer niet te doen alsof dergelijke gebeurtenissen uit de lucht komen vallen. Stellen dat de ‘andere kant‘ dat ook doet is behalve een drogreden eigenlijk ook hetzelfde als Van Rooy hier doet en ook hetzelfde als iemand die zegt dat een vrouw die verkracht is er om vroeg omdat ze er zo uitdagend bij liep. Uit het rapport (pp. 48-51) van Annelies Moors blijkt tevens dat vrouwen die niqab dragen last hebben van een vijandige, agressieve en soms zelfs gewelddadige bejegening door de omgeving. Door moslims en niet-moslims. Aangezien vrijwel alle politici er voortdurend op hameren toch echt niks te zien in een burqa of niqab en ook veel vertegenwoordigers van islamitische organisaties dat voortdurend benadrukken, kunnen we ons inmiddels toch afvragen wie er eigenlijk let op de veiligheid van deze dames.

PS

U kunt stoppen met vragen hoe ik aan dat filmpje kom. Ik zie geen enkele reden om dat te vertellen.

3 comments.

Voorbij de vrijheid van meningsuiting van Wilders

Posted on July 2nd, 2011 by martijn.
Categories: Multiculti Issues, Public Islam.

Foto via @ehsanjami1985 in Den Haag

Zo’n rechtszaak als die tegen Wilders (of welke dan ook) is te zien als een soort van ritueel; verschillende spelers nemen deel aan een juridische dans die een bepaalde gestandaardiseerde vorm kent met voortdurende herhalingen en die een soort integratieve functie heeft. Complexe conflicten worden geritualiseerd: in een rechtszaak tot een oplossing gebracht waar alle partijen zich bij neer dienen te leggen. Alle deelnemers verbinden zich om op een bepaalde manier hun conflict naar voren te brengen (geformaliseerd gedrag; en als je je daar niet helemaal aanhoudt zoals de burgerlijke partijen met Enait e.a. dan wordt je op z’n minst geridiculiseerd of het leidt zelfs tot wraking van de rechters) in een aanklacht en een verdediging (de basistegenstellingen) zoals altijd wordt gedaan ook in andere rechtszaken (herhaling) die plaatsvinden in een specifieke plaats en een specifieke opeenvolging van fases kennen door middel van het voorlezen van de aanklacht, openingspleidooi, repliek, slotpleidooi enzovoorts (herordenen van tijd en plaats) en door bijvoorbeeld een duidelijke scheiding aan te brengen in de tafels van de officier en rechters en specifieke kledij voor de professionals (gebruik van symbolische praktijken). Op die manier wordt het grotere conflict ook gemaskeerd en van de scherpe kantjes ontdaan. Op een rituele manier wordt daarom de bestaande sociale orde genaturaliseerd: zo doen we de dingen hier, daar liggen de grenzen en bepaalde personen staan in hun recht en anderen niet en bepaalde rechten en plichten gaan boven andere. In die zin is een ritueel gericht op het bereiken en bevestigen van maatschappelijke consensus en hiërarchie.

Niettemin alle rituelen hebben ook een disintegratieve functie; één die meer te maken heeft met tweespalt dan met consensus. De heftige discussies over de nut, noodzaak en wenselijkheid van het proces tegen Wilders laten dat ook zien; is het een politiek proces? Wordt de vrijheid van meningsuiting bedreigd? We zouden een vergelijking kunnen maken met de rechtszaak tegen OJ Simpson in de VS. Die bittere rechtszaak vestigde eerder de aandacht op een onderliggend probleem (de relaties tussen blank en zwart) dan dat het sociale vrede bracht. Dat is natuurlijk ook het geval bij Wilders. Het gaat daarbij deels om het conflict over de islam in de samenleving, de status van islam en meer in het algemeen ook de positie van religie in de samenleving. Niet voor niets dat het OM waarschijnlijk weinig zin had in de zaak en dat ook Wilders’ tegenstanders er juist voor vreesden dat het conflicten zou aanwakkeren.

Niettemin de deelname aan het ritueel zelf heeft al zo’n normbevestigende en integratieve rol; conflicten worden opgelost via het recht en niet via geweld, dreigementen, enzovoorts. In die zin was de rechtszaak dus helemaal niet zo slecht; links Nederland, moslim Nederland en rechts Nederland nam gezamenlijk deel aan een ritueel waarbij men zich van te voren verbond aan de uitspraak en de procedure. Er zijn in dit land wel eens problemen op een andere beslecht. In plaats van een lijk ligt er nu dus een uitspraak van een rechter die helder is, maar niettemin ook toch wel wat vraagtekens oproept. De rechter plaatst terecht de uitspraken van Wilders in de context; van de specifieke artikelen en lezingen en in die van het maatschappelijk en politiek debat in het geheel. Dat laatste brengt echter wel een specifiek probleem met zich mee: Wilders is immers één van de aanjagers van dat debat en zet met zijn harde toon en hele en halve leugens de agenda van het debat. Zo vergelijkt Wilders islam met fascisme en communisme en stelt dat we er ook op dezelfde manier mee om moeten gaan. Helaas hebben ‘we’ het fascisme en communisme niet (alleen) verslagen door thee te drinken met fascisten en communisten, maar (ook) door geweld. Een dergelijke uitspraak is wel degelijk te zien als een oproep tot geweld, weliswaar op indirecte wijze en andere uitspraken liggen op z’n minst gevaarlijk dicht tegen racisme aan.

Eén van de resultaten van dit ritueel is nu ook dat politici getransformeerd zijn tot een soort van heilige functionarissen die de voorhoede vormen van het maatschappelijk debat, die de kern vormen van dat maatschappelijk debat en er ook nog eens door beschermd worden. Op deze manier kunnen zij het hele proces van betekenisgeving op nationaal niveau domineren en beschermen zij en vestigen zij hun positie als gezaghebbende figuren. Zij praten niet namens zichzelf en wellicht niet eens namens hun partij; nee namens het hele volk en de vrijheid van meningsuiting. Het hele idee is dat dit altijd al een normale gang van zaken is (zij zijn ‘immers’ de stem van het volk en die is cruciaal in een democratie). De betekenis die Wilders gaf aan het proces, een aanval op de vrijheid van meningsuiting, is een voorbeeld van het creëren van een mythe. Niet in de zin van iets dat niet bestaat, maar een mythe in de zin van zo zijn de dingen, zo zijn we hier gekomen en dit is de betekenis. In het geval van Wilders gaat om een mythe die ertoe bijdraagt dat zijn positie als vertegenwoordiger van het volk voorop staat (en niet als ordinaire damschreeuwer)  en ons verblindt voor het feit dat voor hem dat volk bestaat uit de blanke niet-islamitische Henk en Ingrid. Of ons zicht wegneemt op het gegeven  dat hij de belangen van Israël verdedigd (in zijn optiek althans). Of alleen zijn eigen positie. Voor de politici aan de andere kant in het proces, zoals Mohammed Rabbae, kan een soortgelijke analyse gemaakt worden natuurlijk; ook zij creeeren mythes als strijders tegen racisme en haat. In een mythe worden betekenissen naar voren geschoven en krijgen personen een eigen rol toegewezen. Dat er andere interpretaties mogelijk zijn blijft buiten beschouwing. Een heel ander perspectief op politici is namelijk dat zij vanwege hun positie juist terughoudend moeten zijn in hun taalgebruik want zij spreken niet namens het volk, maar het volk volgt hen. Of door de toenemende personalisering van de politiek (waarbij de persoon van politici belangrijker wordt en sommige een echte celebrity status krijgen) spreken zij niet namens het volk maar vooral namens zichzelf en hun eigen status.

Hoewel een ritueel dus bepaalde integratieve elementen heeft, creëert en legitimeert het dus ook een hiërarchische orde in de samenleving zoals nu met de politici die een speciale status hebben gekregen. Waar aan de ene kant de politici een bijna heilige positie hebben gekregen, is de positie van linkse en islamitische organisaties die het proces wilden enorm gelegitimeerd. Deels door hun opmerkelijke optredens tijdens de rechtszaak, maar zeker ook omdat men de rechtszaak überhaupt wilde. Nu denk ik niet dat een juridisering van politiek een oplossing is voor de samenleving en voor de politieke conflicten daarin, maar die kritiek op hun rechtsgang wringt ook een beetje. Het is immers hun goed recht om deel te nemen aan dergelijke processen en ze te initiëren als men vindt dat het politieke debat buiten alle proporties is. Of is het conflict tussen links en rechts en moslims en niet-moslims inmiddels zo scherp geworden dat we een partij vragen af te zien van hun recht?

Met name voor moslims komt daar nog iets anders bij (ook al waren velen tegen dit proces zo heb ik gemerkt). Na de kalme reactie van moslims op Fitna stelde Hirsi Ali dat provoceren had gewerkt; zonder te provoceren hadden moslims nooit hun lesje geleerd. Ook politici prezen de moslims voor hun kalme reactie. Inderdaad men had zo goed als niets gedaan om Fitna tegen te houden en zich vooral toegelegd op het rustig houden van de achterban. Maar als moslims nu wel eens hun politieke stem willen laten horen omdat men genoeg heeft van de beledigingen? Is dat dan een teken van integratie of juist niet? En als men dat via de democratische weg doet? Het lijkt er momenteel vooral op dat het anti-radicaliseringsbeleid en het integratiebeleid er vooral op gericht zijn dat moslims zich koest houden. Dat verklaart misschien ook de opvallende afwezigheid van enige bespiegelingen over politieke participatie van moslims in de recente integratienotitie van Donner, zoals hoogleraar Jean Tillie recent al opmerkte. Bijzonder in dit verband is ook het optreden van het OM; eigenlijk de grote dissonant in het hele ritueel. Eerst maakt de politie het makkelijk voor mensen om aangifte te doen naar aanleiding van Fitna. Dat is al vreemd; men wist immers niet eens wat er in die film zat. Ook dat wekt de suggestie dat men vooral wil dat moslims zich koest houden (en daarmee het onterechte beeld versterkend dat moslims in Nederland voortdurend boos over straat gaan); ditmaal via de juridische weg. Vervolgens snijdt men echter de gang naar de rechter af door de aangiften te seponeren. En wanneer men dan toch moet, vraagt men om vrijspraak. Van de kritische houding die de rechter aannam was bij het OM nauwelijks nog iets te bespeuren. Kritiek op het OM was daarbij tijdens de rechtszaak niet toegestaan. Het OM versterkt daarmee de aantijging dat men vooral politiek bezig was; eerst door aangifte makkelijk te maken (tegen Wilders) en vervolgens door geen serieuze rol te spelen in het proces (en daarmee eigenlijk de rol van benadeelde partijen onmogelijk te maken).

Dat wil niet natuurlijk zeggen dat met een andere rol van het OM de uitspraak anders geweest zou zijn. Het is gewoon heel moeilijk om iemand te veroordelen op basis van zijn/haar eigen mening. En niet alleen in Nederland. In Spanje werden recent twee boekhandelaren vrijgesproken die racistische en anti-semitische literatuur verkochten. In Australië werd een christelijk kerkgenootschap vrijgesproken van ‘religious vilification’ van moslims (waarbij er volgens mij later nog wel een bemiddeling plaatsvond). En juist de beschuldigingen dat het een politiek proces is (pro of anti Wilders) maakt het punt sterk dat je geen politieke debatten moet verplaatsen naar de rechtszaak; dat is alsof je twee rituelen die niet bij elkaar horen gaat vermengen. Dat kan, maar dat vraagt om onvoorziene en wellicht zelfs averechtse effecten. Strafrecht lijkt met andere woorden gewoon niet de meest handige methode om haatuitingen aan banden te leggen; ook al is het door de uitspraak wel degelijk helder dat er grenzen zijn en dat er niet zoiets bestaat als een absoluut recht op vrijheid van meningsuiting. Ik vind het afschaffen van de wetgeving daaromtrent overigens ook niet zo’n goed idee; de geschiedenis heeft geleerd wat de kracht van woorden kan zijn en dat is ook precies de reden dat Europa dergelijke wetgeving heeft (en wellicht daarom ook gevoeliger is voor anti-semitische haat?). Daarbij maakt de huidige wetgeving politiek debat helemaal niet onmogelijk; de laatste jaren is er immers gewoon een keihard debat geweest en de uitspraak heeft nog eens bevestigd dat dit mogelijk is. Niettemin is de wetgeving gebaseerd op het beschermen van minderheden tegen haatspraak door de meerderheid (ook al werkt het in de praktijk breder). Dat werkt dus amper en misschien is het tijd voor minister Donner om toch maar eens een paragraaf over politieke participatie van minderheden op te nemen in integratienotitie met daarin serieuze plannen voor het verbeteren van en vergroten van politieke participatie van moslims.

Daarbij bedoel ik niet het volgende:
Sheikh Fawaz over oordeel rechtbank

“Maar ja, aan de andere kant zet de rechtbank met dit oordeel de deuren wijd open voor provocaties. Een uitgelezen kans voor ons om daar ‘dankbaar’ gebruik van te maken. Oog om oog, tand om tand, provocatie om provocatie en haatzaaierij om haatzaaierij.”

Maar met dit is niks mis mee:

Verder heeft Sheikh Fawaz in zijn preek een oproep gedaan aan de moslimjongeren om zich klaar te maken voor het bieden van een weerwoord. Hij heeft ze geadviseerd om in navolging van de jongeren in de Arabische wereld de websites, Facebook en Twitter op te zoeken om hun ongenoegen hierover te uiten. Om maatschappelijke druk uit te oefenen op de overheid en onze rechten vreedzaam af te dwingen. De Sheikh voegde daaraan toe dat wij moeten laten zien dat onze gemeenschap het schofferen van ons geloof niet langer zal tolereren.

Met andere woorden zoals een Britse collega van mij recent stelde: ‘in plaats van een beperking van de meningsuiting voor de dominante groep een stimulans voor de meningsuiting van de minderheden.’

1 comment.

Ritual slaughter in the Netherlands – From animal to ethical meat

Posted on June 29th, 2011 by martijn.
Categories: anthropology, Morocco, Public Islam, Religion Other.

Update: see below

The Dutch banned ritual slaughtering by Muslims and Jews. In a proposal heavily condemned by Muslim and Jewish organizations the Party of the Animals wanted a complete ban on dhabiha and shechita in cases where the animals were not stunned before the killing; the ritual slaughtering by Muslims and Jews. The ban will mostly effect orthodox Jews since all of the shechita slaughtering involves animals fully conscious while in the case of dhabiba this is the case in only 25%-40%. In order to get this bill passed through the lower house of parliament (a second vote is necessary in the senate) a so-called typical Dutch compromise was established: Jewish and Muslim communities have a year to provide evidence that animals slaughtered by dhabiba and shechita (and not stunning them) do not experience more pain than those animals that are stunned before killing.

Food is much more than..just food. And even when it is just food it is of basic and existential importance to people. Many societies have food restrictions and so do many religions. Besides the Jewish and Islamic kosher and halal restrictions we have Hindu traditions pertaining to food pollution of different castes and within the Catholic tradition fish on Fridays is still (even in secular circles) a well-known phenomenon. Such food restrictions have several functions. First of all they are boundary markers; food culture practices mark who is ingroup and who is outgroup. Food practices are also reminders (and often daily reminders) to people’s moral responsibilities and obligations towards what is sacred. At the same time food is more than a reminder; it involves bodily practices and devotion as well, for example during prayer before dinner and during fasting. They also have a symbolic function in the sense that they explain, express and teach people about certain doctrines and dogmas; for example during fasting, the Eucharist and in vegetarianism. Food practices are also related to social structures of religious and ethnic groups; for example the role of the rabbi in Judaism with regard to kosher food but also differences between men and women in the production of food. And food has a very strong social function; producing and consuming food can reaffirm or even change (think about a first date with your partner) relationships with other people and there are elaborate etiquettes about how to eat. It can bring people together who may not share anything else or even have opposed understandings of the world as well as interests.

As one of my great examples in anthropology, Mary Douglas, has taught us, people distinghuish between food that is polluted (‘matter of out place’) and that which is not polluted. For example we usually do not like flies in our soup or worms in our salad. With regard to religious restrictions for food, (particular) animals are ‘out of place’. Food that is haram or not kosher is like a fly in a soup for some people. Purity and impurity should not be mixed and people should not eat impure or hybrid food; not only the fly in the soup is impure but the fly makes the whole soup impure. These food restrictions come from old (not in the sense of not modern) of what was good (even healthy) to eat and what not. At the same rituals can transform animals that are taboo into food that is allowed. It is not always clear whether these restrictions are implemented top down or bottom up; in the sense that food restrictions can also be religious legitimation of what was already common practice. Whatever is the case food ties people in contemporary society in practices, discourses and memories with their ancestors and with traditions that are larger than their individual lives in the here and now. What it comes down to is that ritual and food pertains to deeply held values, beliefs, practices and memories. For some people for example the idea of having to eat dogs, worms or insects is enough to be repulsed and shocked; the idea of having to eat other food that is taboo can invoke the same bodily reactions and emotions.

I think more or less the came can be said about food restrictions from the point of view of vegetarians and animal rights activists. This makes ‘food’ in the recent Dutch debates about ritual slaughtering a field where people battle over political, religious, economic, social and animal welfare issues. The Netherlands is now the second country to ban ritual slaughtering in recent years. Other countries such as Switzerland and the Scandinavian and Baltic countries also have bans which date from before World War II and probably not totally unrelated to anti-semitic tendencies of that time. So why now in the Netherlands?

Ritual Slaughter Controversy Unites Jews, Muslims door NewsLook

I do not think it is that speculative to say that the Animal Party has profitted from three major developments in Dutch society. First of all the animosity on ritual slaughtering is clearly related to the animosity about Islam. When the proposal for the bill was mentioned for the first time, the debate was about Islam and not about Jews.

Second the proposal and also the current result signals a change in the relation between the religious and the secular. With the current compromise the burden of proof is not on the state but on religous communities that ritual slaughtering without stunning is does not lead to animals experiencing greater pain than those that are stunned before they are killed. Given the evidence on that issue right now and because they have to show that something ‘is not’ this will be an almost impossible endeavour. In the voting in parliament the support for the Jewish and Muslim communities came largely from the three Christian parties who voted unanimously against the law. For some this is the victory of modernity and secular society over ancient or even backward religion, for the other it is attacking the freedom of religion in society and a few have even referred back to World War II when the shechita was forbidden by the Nazis. In this process both camps are created and subsequently heavily targeted. Certainly not all Muslims and Jews prefer the old way of slaughtering; some of them have spoken out, many have not and some have chosen sides with the community leaders opposing the ban. In the debate however it appears that all Muslims and Jews are against the new law. The other side is often targeted as supporters of the Freedom Party of Wilders (who struggled with this issue since the result is not only that Muslims will be targeted but also Jews and they want to uphold an image as defenders of the Jewish community and Israel; which in their rhetoric is almost the same). The idea that there may be people who are not anti-religion in general or anti-islam in particular but support the ban because they think animal welfare is more important that religious convictions, is lost somehow in the debates.

A third development may be signalling a trend that has already been set in motion when the Party for the Animals was elected in parliament several years ago. Although in many respects environmentalists are not hold high regard by the more rightist political parties and their constuencies, the Party for the Animals is regarded as a decent, somewhat atypical, party that deserves respect for its quest on animal rights. There seems to be a strong place for animal rights in Dutch society as long as it appears decent, not too left wing and outside the circles of the established parties. They are too small (two seats of out 150) to have actual power (but they are not aiming at being part of a government) but with the right timing they can gain momentum and accomplish things that would otherwise have been impossible. Whereas in the past religious groups had relatively much autonomy, and partly the case of ritual slaughtering is a remnant of that system, the Party for the Animals has now succeeded in putting animal rights first and making the regulations more state-centred.

The debate over ritual slaughtering is not over yet. Given the compromise we can have the same debate next year over the question if ritual slaughtering is good for animals (which to some people would be nonsense anyway) and also the bill has still to pass the senate. Both the supporters of the ban and certainly its opponents will continue their campaigns which will probably revolve around the three developments I have mentioned here. Until then we have some time to catch up with reading about the importance of food:

• The anthropology of food and eating by Mintz and Du Bois in Ann. Rev. of Anthropology (2002) gives a good overview of the debates and publications in anthropology
• Regulating halal and kosher foods: Different arrangements between state, industry and religious actors by Tetty Havinga in Erasmus Law Review (2010) comparing the Netherlands with US on the regulation of halal food and kosher food.
• The vegetarian anthropologist by David Sutton in Anthropology Today (1997) on what it means to be an anthropologist and a vegetarian and what it means in terms of masculinity.
• The Food and Culture Bibliography of the University of Texas

Update 14-12-2011

In a marathon meeting the Dutch senate debated the proposal on banning ritual slaughter. The conservative liberals already had withdrawn their support and last night also the social democrats rejected the proposal although their fellow party members at first supported it. (The Dutch system has two houses of debate. The senate is always the last one to debate and only has the right to approve or disapprove.) This means the proposal has been rejected.

1 comment.

PBS – Jocelyne Cesari on French Secularism

Posted on June 27th, 2011 by martijn.
Categories: Public Islam, Religion Other.

PBS met with prof. Jocelyne Cesari on secularism in France. She directs Harvard University’s Islam in the West program and was interviewed while in residence this year at the National War College.

Watch the full episode. See more Religion & Ethics NewsWeekly.

Below you see a small documentary with Jocelyne Cesari and others on French Secularism:

Watch the full episode. See more Religion & Ethics NewsWeekly.

Read the full transcript at the PBS page.

0 comments.

Strijd om de publieke ruimte – Hizb ut Tahrir op de Dam

Posted on May 7th, 2011 by martijn.
Categories: Multiculti Issues, Public Islam, Society & Politics in the Middle East.

Vandaag organiseerde de organisatie Hizb ut Tahrir (HuT – Partij van de Bevrijding) een demonstratie in Amsterdam op de Dam.

De HuT is een zogenaamde pan-islamitische organisatie die er naar streeft om moslims te verenigen in één staat op basis van islamitisch recht, een kalifaat, met een kalief als gekozen leider. De HuT is in Europa vooral actief onder Turkse groepen (of verwante etnische groepen) en met name in Engeland redelijk sterk. In Nederland veel minder hoewel Noord-Holland wel een actieve club lijkt te zijn. In Duitsland is de organisatie (voorlopig?) verboden. Met uitzondering van degenen die voor radicale veranderingen zijn, lijken hun ideeën over jihad en het kalifaat niet zo erg aan te slaan en men krijgt vrij veel kritische respons vanuit andere radicale / fundamentalistische en ook uit de mainstream hoek. Niettemin is het niet verwonderlijk dat een organisatie met dergelijke uitgangspunten de nodige zorgen oproept, zeker wanneer men gaat demonstreren en dan mannen en vrouwen gescheiden houdt.
Demo-organisator: ‘Zo doen wij het, simpel’ – AT5 Nieuws

Het commentaar van een woordvoerder van de organisatie: “Het scheiden van mannen en vrouwen is een Islamitisch oordeel. Dit is hoe wij het doen, heel simpel. Als het mensen niet bevalt dan kunnen wij daar natuurlijk niets aan doen. Als morgen een vrouw tussen de mannen staat dan zullen we netjes vragen of ze aan hun eigen kant willen gaan staan.”

Dat levert de nodige reacties op. Zo doen we dat immers niet in Nederland toch? En we hebben hier gevochten voor gelijke rechten en dan past zoiets hier niet. In Amsterdam moeten mannen en vrouwen gezamenlijk kunnen demonstreren en eventueel moet de politie dat bewaken. Althans dat lijkt de teneur dus van die reacties. Maar de HuT houdt er dus aan vast, ook al zou dat leiden dat een ‘moreel failliet‘ of tekent het het mislukken van de integratie en betekent het dat er een vrijheidsstrijd nodig is.

De reacties, hoewel zeker niet representatief (althans dat weet ik niet), gaan hier dus niet zozeer over het feit dat moslims geen demonstratie mogen houden ter ondersteuning van de opstanden in het Midden-Oosten, of dat moslims als moslims geen publieke manifestatie mogen houden, maar wel dat bepaalde uitingen de normen overschrijden van een publieke ruimte die door sommigen als neutraal en modern wordt gepresenteerd, maar die in feite een liberale secularistische orde is. Dat daarbij her en der wordt verwezen naar de Dodenherdenking op diezelfde Dam in Amsterdam van afgelopen week, maakt deze demonstratie natuurlijk helemaal zwanger van de symboliek. Een (antropologisch gezien) zeer interessant en mooi voorbeeld van politiek van de publieke ruimte waarbij de verschillende opvattingen, breuklijnen en conflicten boven komen drijven en waarbij zowel tekst, als beeld en het publieke spektakel een rol spelen.

0 comments.

Debat: Religie in seculiere samenleving

Posted on April 19th, 2011 by martijn.
Categories: Multiculti Issues, Public Islam.

Ik heb de eer in een panel te mogen zitten van een debat over religies in een seculiere samenleving:

Op woensdag 20 april 2011 van 18.00 tot 21.00 uur organiseren stadsdeel Oost en stichting Argan het vierde debat in de serie ‘Verbinden in Oost’. Het thema voor dit derde debat luidt: wat is de positie van religies in een seculiere samenleving?

Het onderwerp religie brengt veel vragen en discussiepunten met zich mee. Waar ligt de grens van vrijheid van godsdienst? Beïnvloedt iemands geloofsovertuiging de vrijheid voor anderen om niet te geloven? Leiden openlijke manifestatie van religieuze uitingen tot ondermijning van de seculiere waarden van de samenleving? In hoeverre is de samenleving gebaat bij het invoeren van maatregelen zoals een boerkaverbod? En waar ligt de grens? Moeten kruisjes, keppeltjes en andere religieuze uitingen ook verboden worden in openbare ruimtes? Als er sprake is van een scheiding van kerk en staat, mag de overheid dan wel een oordeel vormen over het geloof?

De positie van de religies in de Nederlandse samenleving ten aanzien van de seculiere orde, is onderdeel van het publieke debat rondom de verschillende religies en de integratie van de gelovigen in de Nederlandse samenleving. Ondertussen worstelen vele gelovigen op dagelijkse basis met de moderniteit en de seculiere samenleving. Zal er ooit een tijd komen, waarin de samenleving van mening is dat de religieuze partijen zich voldoende ‘aanpassen’? En in welke mate vormen de personen die zich in het geheel niet aan de ‘moderne’ samenleving willen aanpassen, een probleem?

Meer informatie: Stadsdeel Oost – Debat over religies in een seculiere samenleving

1 comment.

The Ritual of Provocation II – Creating Spectacle and Presence

Posted on April 13th, 2011 by martijn.
Categories: Public Islam.

In this second part of the three part series on the recent Quran burning I will focus more on the role of the political entrepeneurs themselves, how they create a stage and, even more so, a public by creating rituals of provocation (explained in part I). Because who knew pastor Jones before his plan last year of burning the Quran? Who knew the Jylland-Posten outside Denmark before the Muhammad Cartoons? Who knew Hirsi Ali before her film Submission (and the murder on TV director Van Gogh)? Wilders rose to great heights with his film Fitna.

Media all over the over world have covered the media events of Fitna and the Quran burning, it is discussed on numerous websites and newspapers. What these entrepeneurs have done is opening a space of appearance and connecting otherwise unconnected people into a community. They have turned different conflicts, identities and power structures into one common problem that requires action. The use of key symbols such as the Quran and the prophet Muhammad in a derogatory way in film, drawings and media coverage, as explained in the previous post on rituals of provocation, catches the eyes and minds of the audience and gives them a sense of urgency, drama and sensation. The common conflict (with Islam) that is part of the message brings the allies from all over the world closer to each other while it further alienates Muslims as the ultimate other. It is furthermore significant that most of the entrepeneurs do not only create an antagonistic message about Muslims but also about the political status quo and elites in their own country. Both the demonizing of Muslims and questioning the existing social order disrupts the normality of every day life and more or less guarantees media coverage and thus seige the political space (see Zeynep Gambetti).

Guy Debord’s landmark study on consumer culture, The Society of the Spectacle can shed some light on the above mentioned aspects of the Quran burning (but also think about the Muhammad Cartoons and even more so Fitna) and the role of the media. Debord sees the spectacle as the domination of every aspect of human life by corporate capitalism. The spectacle according to Debord is ‘The Spectacle, according to Debord, is “the world of illusion where all attention and consciousness converge.’

At Thus Spoke the Spectacle we can find a very interesting and provoking examples of how Spectacle works. This site has several videos dedicated to the theme of ‘radical media literacy for the digital age’.They quote Debord’s Comments on the society of the spectacle:
THUS SPOKE THE SPECTACLE | VIDEOS

“In all that has happened in the last twenty years, the most important change lies in the very continuity of the spectacle. This has nothing to do with its perfecting of its media instruments, which had already reached a highly advanced stage of development: it means quite simply that the spectacle’s domination has succeeded in raising a whole generation molded to its laws. The extraordinary new conditions in which this entire generation has effectively lived constitute a precise and comprehensive summary of all that, henceforth, the spectacle will forbid; and also all that it will permit.”

According to the people behind the website ‘The videos of Thus Spoke The Spectacle explore these “extraordinary new conditions” under which we live.’
THUS SPOKE THE SPECTACLE | SEPARATION PERFECTED

This world of illusion is dominated by images of commercialized community: happy, well-adjusted people connected in meaningful and satisfying ways through the shows they watch and the products they consume.

The reality, Debord argues, is a mass of alienated individuals separated from themselves, from each other, and from a genuine experience of life.

Separation Perfected combines Debord’s philosophy with a visual representation of the world he critiques.

As explained in the previous post movies like Fitna and Submission, the Quran burning and the Muhammad Cartoons and their subsequent media coverage do not depict happiness, but rather the opposite. Their message is not one of communitas but is adversarial. We have seen a similar thing during the events that led to the invasion of Iraq by the US and its allies.
THUS SPOKE THE SPECTACLE | WMD BLUES

“The most brilliant propagandist technique will yield no success unless one fundamental principle is borne in mind constantly and with unflagging attention. It must confine itself to a few points and repeat them over and over.”

– Adolf Hitler

In a poll of U.S. citizens taken just after September 11th, 2001, only three percent responded “Iraq” or “Saddam Hussein” when asked who they believed was responsible for the terrorist attacks.

By January of 2003, 44 percent of Americans polled reported the belief that either “most” or “some” of the September 11th hijackers were Iraqi. No hard evidence to support the notion of Iraqi involvement was offered in the interim, and in fact the official account from the beginning reported no Iraqis among the perpetrators.

What can account for such a dramatic change in perception?

Answer: Incessant, aggressive propaganda, backed by constant repetition, the full “authority” of the administration, and a near complete lack of scrutiny or verification on the part of the mainstream media.

In 2003, suggesting that the administration was willfully creating the impression of imminent danger to drum up support for an already planned war of aggression was considered by many Americans ludicrous, “anti-American,” and unpatriotic.

To suggest the same now, when it’s too late to avert the tragedy, is considered common sense by some original supporters who are nonetheless still willing to buy into a similar script recycled for an attack on Iran.

WMD Blues portrays the propaganda campaign leading up to the U.S. invasion of Iraq. It is offered in the hope that the kind of misinformation, disinformation, innuendo, and outright lies that led to the war may be less persuasive the next time around.

George Bush himself provides the moral at the end.

WORDS

WMD Blues is constructed from the pronouncements of the Bush administration, its accomplices in right-wing think tanks, and obedient journalists across the political spectrum.

Note the musicality of well-constructed propaganda: how the melody, rhythm, and cadences of the soundbites work to create a storyline that convinced millions of Americans of the threat of Iraq despite an entire lack of credible evidence.

In Debord’s work the WMD propaganda but I think also the media events of Fitna and the Quran burning are to be seen as the ‘Integrated Spectacle’ whereby political entrepeneurs invent an enemy that is to be compared with ‘liberal democracy’ implicitly ‘proving’ the superiority of the latter. In particular pictures of violence by Muslims are essential because they make the liberal democratic society perfect and superior by default; it doesn’t really matter whether the violence is part of the original message (like in Fitna) or is a reaction on the propaganda. In the course of the media event they will be woven into one ‘image bite‘: the violent, irrational, fanatic Muslim who will easily resort to violence when provoked.

What is different (compared to the WMD propaganda) of course with regard the Quran burning and Fitna and so on, is that the makers of these events are not part of the political status quo. In order to create a public presence they break out of the ‘normal’ rules of liberal democratic participation by using deliberately insulting and provocative slogans and images. As such they remain outsiders to the mainstream politics and publics which is necessary in order not to be encapsulated by the system and subsequently toning down their voice and contents.

The use of film by people like Hirsi Ali, Wilders and the strategies used to reach to the media (in the case of the Quran burning) are well-informed attempts to be part of a spectacle and to create an ‘image event’. DeLuca (1999) uses the phrase “image event” to refer to the media tactics of social movements. I do not think he meant Fitna and the Muhammad Cartoons to be ‘image events’ (take Greenpeace’s campaigns in media as prime example of such staged events) but Deluca’s analysis which shows that such events are examples of rhetoric that combines the verbal with the visual in order to achieve “critique through spectacle” (DeLuca 1999:22) is applicable here as well. Such ‘image’ events are usually about providing ‘fragments of arguments’ that break away from the established order, in this case on the one hand it taps into ‘common sense’ ideas about multiculturalism and Islamization while offering an alternative to analysis and explanations coming from what is perceived as the political elite who is giving ‘our’ culture away.

The particular images used in ‘image events’ can be seen as ‘image bites’ having similar persuasive effects as sound bites on viewers and their political understandings, in particular when it involves negative compelling images that elicit danger, fear, or disgust. The power of the visual rhetoric is, among other things, that it makes the message almost incontestable because reality is reduced in such a way as to be seen as inherent in the way things are. It turns complex issues into messages that appeal to people’s common sense.

Next week, part III: Counter-reactions

1. The ritual of provocation I – Burn, burn the Quran!

0 comments.

The Ritual of Provocation I – Burn, burn the Quran

Posted on April 5th, 2011 by martijn.
Categories: Public Islam.

The recent Quran burning has caused a lot of upheaval in Afghanistan. According to some a senseless act, according to others proof that Islam is a violent religion. Of course it is neither. If Islam was such a violent religion there would be more protests everywhere Muslims live. That is not the case; the riots are in Afghanistan. Not in New York, Cairo or Jakarta. It is also not senseless. The same can be said for Wilders’ movie Fitna and its sequal Fitna II, that (as he announced last week) will be released next year and will focus on ‘the barbaous life of the sick spirit of Mohammed‘ in order to stimulate a public debate on the prophet Muhammad that will leave Muslims with enough reasons to leave Islam. Announcing the film already should be seen against the background of the current (re-)trial of Geert Wilders. Last time the announcement caused severe unrest in the Netherlands but the reactions after the release were very mild, contrary to the current reactions in Afghanistan on the Quran burning. In a series of three posts I will try to think out loud about the use and meaning of such public performances by political entrepeneurs.

According to some Islamic traditions it is allowed (with certain conditions) to burn the Quran in order to dispose copies that are unusable, damaged and so on. The burning itself therefore is not necessarily an act of sacrilege. What matters of course is the intention with which this done that becomes clear when we look at the Quran burning by pastor Jones as a media event that fits into a particular pattern and that can be analyzed as ritual. Like the Muhammad Cartoons, the Dutch films Submission and Fitna, the Quran burning can be seen as part of a similar set of adversarial rituals creating, expressing, and validating an opposition between the self and a dangerous, irrational, foreign and violent other. They are actions with a particular performative regularity that serve to maintain, accommodate or mobilize deeply held collective sentiments, solidarities, values and imageries on the basis of a symbolic and subjunctive orientation to what is and what should be, while obscuring challenging alternatives. The emergence of this type of political rituals occurs in a social and political context wherein the debates about religion in the public sphere are changing and in wherein the debates about Islam follow a particular kind of cultural essentialist logic.

The cartoonsaffair, the films and pastor Terry Jones’ anti-islam message seem to work through a standard set of symbolic actions that can act (or are feared as such) as igniting violence. These can be seen as rituals of provocation defined by Gaborieau (1985) as ‘codified procedures’ of deliberate disrespect, desecration, blasphemy, or violation of sacred or symbolically charged spaces, times, or objects in which first a selection is made of key symbols representing each community and as a second step the means by which symbols may be most effectively desecrated is chosen. Fitna and Submission and many similar films on the Internet or the Danish cartoons contain images towards the prophet Muhammad, the Quran and the position of women in Islam. The film Submission I by Ayaan Hirsi Ali showed images of an almost naked woman with Quranic verses painted on her body attacking the perceived misogyny in Islam in a particular orientalist style (Moors). In Wilders’ film the Quran is targeted and according to Wilders the film will end with a particular depiction of the prophet Muhammad and ‘exposing’ the fascist and intolerant nature of the Quran. In their rhetoric Wilders and Hirsi Ali have chosen to use highly selective and often distorted narratives and representations about Muslims and Islam in Dutch society. In the case of pastor Jones he refers to the dangerous content of the Quran. In all cases Islam (and in particular the Quran) is defined as a violence-prone discourse that creates a disposition for large scale violence and conflict. In their analysis they seem to rely on the assumption that discursive formations have their own logic and agency. This results in the conclusion that people are continually produced and reproduced by discourses that form an essential characteristic of ‘their’ group and are a resource for long term dispositions such as resentment, arrogance, suspicion and intolerance with regard to outsiders.

Part (or even the goal) of the ritual of provocation is the creation and reproduction of the ultimate other by putting the blame for all reactions against the provocations on the targets of the same provocation. In this case behind all the talks about violene, security measures, crisis situations and so on, is the picture of angry, irrational and fanatical Muslim who overreacts against insults and provocations and thereby threatens the ‘absolute right of freedom of expression’ and secular society or seeing the violent reactions of a few as representative of all Muslims and prove of the violent nature of Islam. Without a doubt also for some Muslims this Quran burning is as a confirmation of something that was going on for a while (in particular since 9/11): a worldwide anti-islam attitude by which Muslims were seen as the enemy and outsiders to society.

The films, cartoons and the Quran burning as well as the debates about them are rather similar in the sense that they invoke and reaffirm moral boundaries and idealized norms of behavior. After Fitna Muslims were praised by both MP Balkenende and Wilders for their calm reaction; meaning that they did not resort to violence. An interesting dialectic can be noted here. Some opinion leaders (Muslims and non-Muslim) saw the calm reaction of Muslims as a sign of emancipation and a revatilization of the Dutch poldermodel. Muslims have grown accustomed to the insults and have a find way to endure them. Also in the case of the Danish cartoons there were, as Talal Asad made clear, reactions that it was a good thing people felt hurt because that would lead to a situation in which they would re-examine their beliefs. Criticizing or offending ‘questionable’ religious thoughts then becomes a form of liberating speech, necessarily to free Muslims and subsequently also society. Such comments can be seen as displays of feelings of superiority and rather then being emancipation the calm reactions then are the result of a process we also see in (ritualized) racial insults and verbal abuse: the insult, provocation or criticism is a ritual form of teaching a group subordination by way of humiliation (Guimarães 2003: 142). It is more or less like saying this is the way we do things here, and you better acknowledge that and act accordingly. It not only expresses and reproduces the desired social order but also reproduces and legitimizes the hierarchy between Muslims and non-Muslims and is form of including individuals Muslims in the group as long as they meet certain criteria that are determined by the dominant groups in society. At the same time the accusations by some Muslims that these films and the Quran burning constitute blasphemy is an attempt to block the transgression from the side of the secular or Christian politicians and opinion leaders.

Releasing ‘offending and provocative’ films and other performances is a means to express, legitimize and naturalize elements of the social order that are deemed fundamental in the discourses about how a society should be (non-Islamic), in times when these same elements are perceived as threatened (by Islam). Using a distorted, one sided and sometimes even false vision about Islam and dissemeniating this is an attempt to express, legitimize and (re-)naturalize the boundaries and categories in society by a similar set of adversarial ritual rhetorics creating, expressing, and validating an opposition between the self and a dangerous, irrational, foreign and violent other. As political rituals they reinforce, recreate and organize particular (hegemonic) collective representations (such as ‘secular’, ‘Western’, and so on) while it delegitimizes (such as the angry Muslim or the overreacting religious people) and obscures other representations (such as those Muslims who just don’t care or feel that there is a problem with the Quran). This could, I’m speculating here, well be the reason why the majority of Muslims hardly respond to such ‘offending and provocative’ acts. Because they don’t care or because they don’t want to fall into the trap set by political entrepeneurs such as pastor Jones and Wilders.

This is part I of a serie of three posts. Next time: Critique through spectacle. Sometime next week I think.

5 comments.

De mislukking van het anti-multiculturalisme IV – De seculiere intolerantie

Posted on March 22nd, 2011 by martijn.
Categories: Multiculti Issues, Public Islam, Religious and Political Radicalization.

Introductie
In de vorige bijdragen in deze vier-delige serie hebben we kunnen zien dat

1. Nederland eigenlijk nooit echt multiculturalisme heeft gekend in de zin van beleid dat aan groepen specifieke rechten en voorzieningen toekent die niet al op basis van reeds bestaande arrangementen (voor christenen) geregeld konden worden;
2. Dat Nederland wel een andere vorm van multiculturalisme kent die zich kenmerkt door het reduceren van migranten tot hun religieuze en/of culturele categorie en dat op basis daarvan allerlei specifieke arrangementen worden gecreeerd die niet voor andere groepen gelden: anti-radicaliseringsbeleid, (mogelijk) verbod op bepaalde kleding, enzovoorts.
3. Het idee bestaat dat een teveel aan religieus pluralisme leidt tot een gebrek aan sociale cohesie. De toename van religieus pluralisme wordt onder meer veroorzaakt door mondialisering en migratie en daarnaast speelt ook individualisering een grote rol bij het kleiner worden van de sociale cohesie van een samenleving. Het probleem van islam is daarmee deels, zoals José Casanova in een recente lezing in Nijmegen stelde, een probleem van het management van religieus pluralisme door Europese staten.

Secularisering van religie of religionisering van het seculiere

In deze slotbijdrage zal ik doorgaan op de bijdrage die Casanova heeft geleverd in Nijmegen. Daarbij begin ik waar ik vorige keer ge-eindigd ben: het management van religieus pluralisme.
Casanova: We kunnen niet meer gedachteloos seculier zijn – Nieuws – Reformatorisch Dagblad

„Onze conceptie van seculier moet bijgesteld worden. Seculier betekent niet alleen: los van religie, maar ook: een neutrale plek waar religies elkaar moeten ontmoeten. Dat is de betekenis van Augustinus’ begrip ”saeculum”, wereld: een tijdelijke plaats waar de heidenen en christenen met elkaar moeten leven in de stad van de mens.”

De godsdienstsocioloog bepleitte een invulling van het publiek domein waar plaats is voor een verscheidenheid aan religies die elkaar mogen beconcurreren zonder dat zij daarmee hun inhoud hoeven in te leveren. „Er zijn twee mogelijkheden: ofwel een seculiere staat die vrij is van religie en deze aan banden legt, ofwel een pluralisme zoals we dat aantreffen in Turkije, India en Indonesië: seculiere staten waarin de ene religie niet bevoordeeld wordt boven de andere.”

De rol van de staat is dus groot en volgens Casanova dient daarbij het besef te groeien dat er niet slechts één seculier model is waarbij het seculiere domein datgene is wat niet-religieus is. Het seculiere wordt mede bepaald door ons idee over wat religie is; vandaar ook de verschillen tussen bijvoorbeeld de VS en Europa en tussen Turkije en Frankijk. Er zijn verschillende seculiere modellen mogelijk en verschillende trajecten die landen kunnen volgen zoals Turkije laat zien dat op diverse punten een steeds verdergaande secularisering vertoont en tegelijkertijd een grotere invloed van islamitisch gedachtegoed op de politiek kent.

Natuurlijk komt de obsessie met islam ook vanwege de link met terrorisme al is het maar doordat er groepen moslims zijn die stellen (onder meer) vanuit de islam geïnspireerd in hun gewelddadige acties. De islam zou daarbij volgens sommigen zoals Amanda Kluveld gewelddadiger zijn dan bijvoorbeeld het christendom of het jodendom. Iemand als Chris Rutenfrans beaamt dit en stelt zelfs dat de islam intrinsiek gewelddadiger zou zijn, terwijl Cliteur stelt dat iedere religie een gewelddadige essentie heeft. De realiteit is oneindig veel complexer. Weliswaar is er geen enkele causale relatie tussen het voorkomen van geweld en religie, de stelling dat religie intrinsiek niet gewelddadig is, is ook niet vol te houden en evenmin dat een seculiere samenleving geen vormen van geweld kent die legitiem geacht worden. Geweld is echter niet het enige probleem dat aan religie of aan extremistische religie wordt toegeschreven. Een ander probleem zoals Thijs Kleinpaste (D66) en Marcel Duyvestijn (PvdA) betogen is dat religie teveel invloed zou hebben:
Wat doet God met mijn belastingformulier?

Die hoge status van religie in een seculiere samenleving zou komen omdat we het geloof in God hoger waarderen dan ‘willekeurig welke andere mening’. Dat laatste, het reduceren van religie tot een mening doet zeker geen recht aan religie waarin mensen gesocialiseerd worden en waarin rituelen, betekenisgeving en ervaringen een grote rol spelen. Begrijpelijk dan ook dat net dat punt op grote tegenkritiek vanuit religieuze hoek kan rekenen. Een beter voorbeeld van religieuze ongeletterdheid is bijna niet denkbaar of is het juist een uitstekende schets van wat religie heden ten dage nog is voor een groot deel van de bevolking? Dat zien we terug in een recent interview met Jeanine Hennis van de VVD. ‘Doe niet zo hysterisch’ – DePers.nl

Nou is het pleidooi voor een ‘meer beschouwend debat over de scheiding kerk-staat’ zo slecht nog niet; dat is namelijk nog nooit gebeurd in alle jaren islamdebat. Ook in haar opvattingen zien we een pleidooi voor (verdere) secularisering van religie; wat er overblijft is vrijheid van vergadering en meningsuiting. Dat haar seculiere opvattingen mede mogelijk zijn gemaakt door de vrijheid van religie wordt dan even vergeten; haar stellingname komt voort uit de observatie dat religie (nog steeds) ver is doorgedrongen in de staat. Dat is niet onterecht maar het geeft de staat juist de mogelijkheid religie te reguleren en te monitoren en mede de eigen identiteit van religieuze organisaties te bepalen. Een ander aspect dat ook in haar opvattingen terug te vinden is het aspect van vrije wil. Het klopt dat religies als islam en christendom mede gericht zijn op het disciplineren van mensen. Daarmee spreekt ze overigens zichzelf tegen want dat geeft aan dat religie meer is dan een mening en organisaties, maar dat is juist ook het probleem voor haar. Religie is niet slechts een mening in haar opvattingen en die van Kleinpaste en Duijvestein; religie moet verder terug gedrongen worden zodat het nog maar een mening is. De huidige vorm beperkt volgens Hennis de vrije wil van mensen; zelfs van kinderen. Nou gebeurt dat altijd in de opvoeding, maar wanneer dat vanuit religieus oogpunt gebeurt is dat blijkbaar problematisch.

Secularistische confessionalisering
Uiteindelijk zijn de discussies over religie terug te herleiden tot Casanova’s stellingname dat we kunnen kiezen uit een seculiere staat die religie uit het publieke domein verbant of voor een pluralistisch model. Daarmee wordt de staat eigenlijk opnieuw confessioneel maar dan in de zin dat ze secularistisch wordt en dat model ook oplegt aan het volk en de individuele burger. Het is daarmee geen neutraal model aangezien men religie uitsluit omdat het religie is. De tweede optie is pluralistisch model waarin de staat geen levensbeschouwing (dus ook niet de secularistische) bevoordeeld boven een andere.

Afgaande op de islamdebatten en wat in deel twee is gezegd over culturalisme neigen we op dit moment naar de eerste variant. De discussie over de scheiding kerk-staat en levensbeschouwing en het publieke domein wordt gevoerd vanuit een secularistisch kader over de rug van de islam heen waarbij de islam staat voor alles wat Nederland idealiter niet zou zijn: geen vrije wil, geen vrijheidsrechten en geen gelijke rechten voor mannen en vrouwen. Dat is een aspect waar Casanova niet of nauwelijks op inging tijdens de discussie na de lezing, maar dat wel degelijk van belang is beaamde hij later. Deze cultuurretoriek promoot zo een gehomogeniseerde en geïdealiseerde visie op de nationale morele gemeenschap en leidt tot uitsluiting (of insluiting op voorwaarden) van migranten. De voortdurende nadruk op moslims als buitenstaanders die zich zouden moeten aanpassen aan dit vanzelfsprekende ideaalbeeld heeft geleid tot wat Schinkel de paradox van integratie noemt. Migranten zijn onvermijdelijk onderdeel van de samenleving, maar tegelijkertijd ook buitenstaanders die aangepast moeten worden om te kunnen behoren tot de morele gemeenschap. Tegelijkertijd blijven zij, als allochtoon, buitenstaanders omdat met die term ook tweede en zelfs derde generatie als buitenstaander gecategoriseerd wordt. Dat is ideaal voor politici want dan kunnen zij blijven hameren op de onaangepastheid en onintegreerbaarheid van moslims. Op die manier krijgt men stemmen, status en tegenwoordig zelfs regeermacht en kan men ervoor zorgen dat moslims en/of migranten zich koest houden waardoor de huidige status quo gehandhaafd blijft en politici daadkrachtig blijven in een situatie waarin ze dat om allerlei redenen (zie onder mondialisering) helemaal niet meer kunnen zijn.

Dat bewijst ook die recente discussie over de hoofddoek weer. Sterker nog, die laat eigenlijk zien dat politici eigenlijk niet in staat zijn tot ook maar iets constructiefs. Weliswaar bedoelde Hennis niet alleen de hoofddoek als religieus symbool, maar het is wel het enige symbool dat ze noemt. Sterker nog het is het enige symbool dat ooit iemand noemt. Klaarblijkelijk zijn Nederlandse politici niet alleen niet in staat om iets te bewerkstelligen voor sociale cohesie, ze zijn niet eens in staat tot een ‘meer beschouwend debat’ over de plaats van religie en over het management van religieus pluralisme. In daarvan bedrijft men schijnpolitiek over de rug van vrouwen en moslims heen.

Deze entry is deel van een serie: De mislukking van het anti-multiculturalisme

Deel I – Windmolens
Deel II – Perverse culturalisering
Deel III – Post-secularisme
Deel IV – Secularistische intolerantie (verschijnt volgende week)

2 comments.

De mislukking van het anti-multiculturalisme III – Post-secularisme

Posted on March 17th, 2011 by martijn.
Categories: Multiculti Issues, Public Islam.

Introductie
In de vorige bijdragen in deze vier-delige serie hebben we kunnen zien dat

1. Nederland eigenlijk nooit echt multiculturalisme heeft gekend in de zin van beleid dat aan groepen specifieke rechten en voorzieningen toekent die niet al op basis van reeds bestaande arrangementen (voor christenen) geregeld konden worden;
2. Dat Nederland wel een andere vorm van multiculturalisme kent die zich kenmerkt door het reduceren van migranten tot hun religieuze en/of culturele categorie en dat op basis daarvan allerlei specifieke arrangementen worden gecreëerd die niet voor andere groepen gelden: anti-radicaliseringsbeleid, (mogelijk) verbod op bepaalde kleding, enzovoorts.

Dat maakt de speeches waarin recent het failliet van het multiculturalisme maar weer eens beleden wordt, nogal vreemd. Men richt zich tegen A terwijl dat eigenlijk niet bestaan heeft en men roept op tot een versterking van B ten einde de eigen nationale identiteit te versterken. Waarom doet men dat? Twee zaken spelen een rol; globalisering en individualisering aan de ene kant (hier zal ik slechts kort op ingaan) en de Europese samenleving als post-seculiere samenleving aan de andere kant.

Individualisering en mondialisering
Waar het om gaat is in principe het idee dat iedere samenleving een bepaalde mate van sociale cohesie en gedeelde waarden nodig heeft om te kunnen functioneren. Deze sociale cohesie wordt echter niet (alleen) ondermijnt doordat er mensen zijn die geen deel hebben aan de consensus van waarden, maar ook door andere factoren: een vergaande individualisering, grotere verschillen tussen arm en rijk en toenemende invloeden door mondialisering waardoor individuele burgers maar ook politici steeds minder controle hebben over hun eigen omgeving. Dat maakt ook de opmerkingen van Cameron cs. wel weer begrijpelijk evenals het feit dat ze schijnbaar in vruchtbare grond landen; achter die opmerkingen namelijk schuilt een nogal nostalgische hunkering naar een sterke nationale identiteit en een idee van gedeelde waarden en normen dat verder gaat dan de voor velen nogal oppervlakkige basis van een maatschappij gebaseerd op consumptie. Dit alles echter verbloemen door te wijzen op culturele assimilatie maakt het makkelijker te negeren dat de afkeer van de Nederlandse samenleving die sommige jongeren vertonen ook zijn grond heeft in de negatieve benadering die die jongeren ervaren van dezelfde samenleving of in de medeplichtigheid van de Nederlandse staat in onzalige bezettingsavonturen in Irak en Afghanistan of in het onbarmhartige afwijzen van Libische en Tunesische vluchtelingen dezer dagen of in het opzichtig meten met twee maten als het gaat om het naleven van democratische idealen wanneer het gaat om het volk in het Midden-Oosten. In plaats daarvan lijken we ons liever te richten op allerlei zichtbare en daardoor makkelijk te identificeren symbolen als hoofddoek, handen schudden en overlastgevende praktijken van jongeren. Dat leidt eveneens de aandacht af dat ook autochtonen lang niet verenigd zijn in een consensus over seculiere en seksuele vrijheden. Het creëert een beeld van eenheid en eensgezindheid waar deze niet bestaat en ook nooit bestaan heeft; er is altijd een multiculturele arena geweest.

Post-secularisme
Recent gaf de eminente wetenschapper José Casanova een lezing, workshop en seminar in Nijmegen aan de Radboud Universiteit, met als titel ‘God in a cold climate’. In zijn bijdragen richt hij zich op de vraag hoe we de groeiende tegenstelling in de wereld kunnen verklaren tussen enerzijds een zeer seculier Europa en anderzijds een religieuze rest van de wereld. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt is namelijk Europa niet zozeer leidend als het gaat om secularisering, maar Europa is een uitzondering, een exceptional case. Het idee was lange tijd dat naarmate een samenleving meer modern wordt, zij ook minder religieus wordt. En voor Europa lijkt dat te kloppen. Voor bijvoorbeeld de VS niet. Religie speelt daar een zeer belangrijke rol en voor Amerikanen is ‘to be modern’ gelijk aan ‘being religious’. Voor andere landen bijvoorbeeld China geldt weer een ander patroon; er zijn met andere woorden meerdere patronen van modernisering en van secularisering. En ook binnen Europa doen zich meerdere patronen voor. Zo is Oost-Duitsland volgens Casanova het meest seculiere deel van Europa, maar niet het meest moderne. Nederland en Zwitserland zijn vergelijkbaar als het gaat om moderniteit, maar Nederland is seculierder.

Een belangrijk verschil tussen gebieden in Europa, maar zeker tussen Europa en de VS heeft betrekking op confessionaliteit vs. denominationalisme. Europa, en zeker West-Europa, heeft een confessioneel model. Er bestaat weliswaar de mythe dat de Westfaalse vrede van 1648 godsdienstvrijheid heeft gebracht, maar volgens Casanova is niets minder waar. Die vrede heeft geleid tot een model waarin religie verbonden werd de staat, vervolgens gold die ene religie voor het volk als geheel en uiteindelijk ook voor op individueel niveau. Casanova ziet dit als de confessionalisering van de staat. Wat er in de jaren ’60 is gebeurd met de ontzuiling in Nederland is in dit opzicht dan ook niet zozeer secularisering als wel een de-confessionalisering van het individu, volgens het volk en vervolgens ook de staat.

De VS heeft nooit een confessioneel model gehad; de staat heeft zich nooit bekend tot één religie (of beter gezegd nog de ge-institutionaliseerde variant ervan: de kerk), maar juist de ruimte geboden aan pluralisme. Opmerkelijk genoeg ook de ruimte aan die groepen die zich in Europa niet wilden neerleggen bij het gezag van de staat en/of de confessionalisering van de staat. Dat betekent dat in de VS religie zeer sterk is op het niveau van civil society, maar dat de verhouding met de staat een compleet andere is. Waar vroeger in Nederland het leven van velen zich afspeelde binnen katholieke parochies of protestantse gemeenten, is in de VS dat slechts één (maar wel belangrijk) aspect van het leven. Religie is daar, zo zou men kunnen betogen, verregaand geseculariseerd. Waarin in het Europese model dus de staat een religieuze identiteit oplegde, is in het Amerikaanse denominatie model de affiliatie vrijwillig en legt de staat geen religie op.

Die verschillen betekenen ook een fundamenteel verschil in omgang met pluralisme; in Amerika een gegeven en misschien zelfs wel onderdeel van de Amerikaanse identiteit, in Europa juist iets wat gepacificeerd moet worden want religieus verschil kan leiden tot conflicten. Dit laatste zien we bij uitstek terug in de speeches over het falen van het multiculturalisme waarin opnieuw getamboereerd wordt over de ‘eigen’ identiteit, de aanwezigheid van migranten wier culturele patronen leiden tot problemen en spanningen die weggewerkt moeten worden. Daarbij speelt mee dat het secularisme intussen ons verinnerlijkt perspectief en kader is geworden; het is vanzelfsprekend dat ‘wij’ seculier zijn en wat dat precies betekent blijft verborgen. Waar de staat zich dus eerst bekende tot een religie en die oplegde aan het volk en waarbij individuele burgers vervolgens ook zich tot die ene religie bekenden, heeft de staat nu een secularistisch model opgelegd aan zichzelf, vervolgens aan het volk als geheel en intussen is ook voor individuele burgers secularisme het vanzelfsprekende kader geworden. Net zo goed als voorheen religie vaak vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven was.

Aan dat onbesproken karakter van secularisme lijkt een einde gekomen te zijn, zo laten de speeches onder meer zien. In die zin zouden we met Habermas kunnen spreken van een post-seculiere situatie. Niet in de zin van een einde van het secularisme, maar in de zin van een toenemende reflectie op wat het seculiere karakter van de samenleving nu eigenlijk is of zou moeten zijn. Aangezien secularisme niet kan bestaan zonder religie (het is een begrippenpaar; beiden veronderstellen elkaar) betekent dit ook dat het debat vooral gaat over de positie van religie in de samenleving. De veelgesproken terugkeer van religie bestaat niet als zodanig; wat we hebben is een obsessie met religie als maatschappelijk vraagstuk.

De redenen die Casanova daarvoor gaf hebben onder meer betrekking op het aspect van mondialisering zoals ik dat hierboven al besproken heb. Eén aspect van die mondialsering is internationale migratie die ertoe bijdraagt dat Europese natie-staten pluriformer worden dan ooit tevoren. De problemen met betrekking tot islam zijn dan mede terug te voeren op het aloude probleem van de Europese staten: het managen van religieus pluralisme. En juist door mondialisering, individualisering en migratie hebben staten daar minder greep op en dus ook minder greep op het bewaren van de sociale cohesie. Waar dit alles toe leidt? Daarover volgende week meer in het allerlaatste deel van deze serie.

Deze entry is deel van een serie: De mislukking van het anti-multiculturalisme

Deel I – Windmolens
Deel II – Perverse culturalisering
Deel III – Post-secularisme
Deel IV – Secularistische intolerantie (verschijnt volgende week)

2 comments.

Family Matters Inside 'Sharia' Courts

Posted on March 12th, 2011 by martijn.
Categories: Multiculti Issues, Public Islam.

Inside a sharia divorce court – video | Law | guardian.co.uk shows us Sheikh Haithem Al-Haddad’s and Dr Suhaib Hasan’s of Britain’s Sharia Council (a Muslim Arbitration Tribunal) access to their deliberations on Islamic divorces.
The Guardian inside a Sharia Court

It is not as unique as one may think. Channel 4 had a documentary a few years ago on Sharia council to see what this Muslim legal institution offers couples in conflict. At the time there was a debate going on about the question whether religious laws should be recognized by the secular British legal system.

Divorce Sharia Style

One of the best documentaries is, in my view, Divorce Iranian style:
WOMEN MAKE MOVIES | Divorce Iranian Style

this fly-on-the-wall look at several weeks in an Iranian divorce court provides a unique window into the intimate circumstances of Iranian women’s lives. Following Jamileh, whose husband beats her; Ziba, a 16-year-old trying to divorce her 38-year-old husband; and Maryam, who is desperately fighting to gain custody of her daughters, this deadpan chronicle showcases the strength, ingenuity, and guile with which they confront biased laws, a Kafaka-esque administrative system, and their husbands’ and families’ rage to gain divorces.

With the barest of commentary, acclaimed director Kim Longinotto turns her cameras on the court and lets it tell its own story. Dispelling images of Iran as a country of war, hostages, and “fatwas”, and Iranian women as passive victims of a terrible system, this film is a subtle, fascinating look at women’s lives in a country which is little known to most Americans. Directed by Kim Longinotto and Ziba Mir-Hosseini, author of Marriage on Trial: A Study of Islamic Family Law

Divorce Iranian Style

Of course, the situation in Iran is different from Europe and the UK in particular. Watching these docs therefore gives you a glimpse in cross-cultural similarities and differences pertaining to the practices of sharia law.

0 comments.

Family Matters Inside ‘Sharia’ Courts

Posted on March 12th, 2011 by martijn.
Categories: Multiculti Issues, Public Islam.

Inside a sharia divorce court – video | Law | guardian.co.uk shows us Sheikh Haithem Al-Haddad’s and Dr Suhaib Hasan’s of Britain’s Sharia Council (a Muslim Arbitration Tribunal) access to their deliberations on Islamic divorces.
The Guardian inside a Sharia Court

It is not as unique as one may think. Channel 4 had a documentary a few years ago on Sharia council to see what this Muslim legal institution offers couples in conflict. At the time there was a debate going on about the question whether religious laws should be recognized by the secular British legal system.

Divorce Sharia Style

One of the best documentaries is, in my view, Divorce Iranian style:
WOMEN MAKE MOVIES | Divorce Iranian Style

this fly-on-the-wall look at several weeks in an Iranian divorce court provides a unique window into the intimate circumstances of Iranian women’s lives. Following Jamileh, whose husband beats her; Ziba, a 16-year-old trying to divorce her 38-year-old husband; and Maryam, who is desperately fighting to gain custody of her daughters, this deadpan chronicle showcases the strength, ingenuity, and guile with which they confront biased laws, a Kafaka-esque administrative system, and their husbands’ and families’ rage to gain divorces.

With the barest of commentary, acclaimed director Kim Longinotto turns her cameras on the court and lets it tell its own story. Dispelling images of Iran as a country of war, hostages, and “fatwas”, and Iranian women as passive victims of a terrible system, this film is a subtle, fascinating look at women’s lives in a country which is little known to most Americans. Directed by Kim Longinotto and Ziba Mir-Hosseini, author of Marriage on Trial: A Study of Islamic Family Law

Divorce Iranian Style

Of course, the situation in Iran is different from Europe and the UK in particular. Watching these docs therefore gives you a glimpse in cross-cultural similarities and differences pertaining to the practices of sharia law.

0 comments.

« Previous Page — Older » « Newer — Next Page »