C L O S E R

Mannen met een Missie: Fadel Soliman & Ben Kok

Posted on October 2nd, 2012 by martijn.
Categories: Activism, islamophobia, Notes from the Field, Public Islam.

Afgelopen weekend organiseerde OntdekIslam samen met het Landelijk Platform Nieuwe Moslims (LPNM) een zogenaamd dawah weekend in Brabant. Spreker tijdens dit driedaagse kamp was Fadel Soliman, voorzitter van Bridges Foundation (recent interview met hem: Deel1 en deel 2). Nee, u krijgt van mij hier geen verslag ook al had ik het voorrecht er twee dagen bij te zijn. Ik beschouw het niet als ‘public event’ en daarmee is het niet geschikt voor een verslag op dit blog. Een verslag in op Al Jazeera Arabisch vindt u HIER.

flyer dawa training

Wat inmiddels wel publiek is, en daarom ook hier, is het slotgesprek van Fadel Soliman met ‘joods-christelijk’ pastor Ben Kok. Deze pastor publiceerde een tijdje terug zijn DVD Islam en Waarheid. U ziet hier de trailer en let even op bij 4.50min:

Ben Kok interviewde Fadel Soliman al eerder in juni 2010:

In het interview tijdens het dawah-weekend confronteerde Soliman Ben Kok met een fragment uit zijn DVD dat u in de trailer op 4.50 min kunt zien: het gaat om een hond die dichtbij de Qur’an komt. Soliman vroeg hem of hij het was die de hond aan de Qur’an likte waarop Ben Kok stelde dat de hond alleen dichtbij de Qur’an was (en het boek niet likte) en dat het doel was om te laten zien dat de Qur’an ook maar een gewoon boek was net als de Bijbel. Hieronder ziet u het interview zoals geplaatst op het youtube kanaal van Bridges Foundation:

En hier ziet u het gebeuren zoals in beeld gebracht door twee mensen die met Ben Kok meekwamen:

Interessant verschil in cameravoering overigens
Hier leest u het verslag van Ben Kok: HIER.

U ziet dat de aanwezigen met de heer Soliman vertrekken (nou ja na eerst keurig opgeruimd te hebben). Veel reacties die ik hierop gehoord en gezien heb zijn positief voor Soliman hoewel er ook mensen zijn die zich afvragen waarom Ben Kok überhaupt was uitgenodigd. Al met al kun je stellen dat Soliman niet alleen vertelt over hoe je dawah moet doen, maar het ook heeft voorgedaan en heeft voorgedaan waar, althans voor hem, de grens ligt. Op zijn manier geldt dit ook voor Ben Kok. Hij wil vertellen dat de islam de wereld overneemt en met dit gesprek probeert hij dit ook te laten zien.

UPDATE

Zie ook het blog van Carel Brendel: Harde woorden in Brabant, mooi-weer-praatjes in Brussel

En van Peter Frans Koops (met wie ik na afloop van het gesprek tussen Soliman en Kok nog een kort interessant gesprek had): De ware aard van de islam.

Zorgwekkend is het blog EJBron waar één zelfs oproept tot geweld in een reactie op een stuk Martien Pennings: Ben Kok werd uitgenodigd voor een typische islamdialoog

29 comments.

The Innocence Of Muslims – Three Not So Random Thoughts

Posted on October 1st, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Arts & culture, islamophobia, Notes from the Field, Public Islam, Society & Politics in the Middle East.

1. Anti-semitism: As far as I know, when the Innocence of Muslims was shown on Egyptian television, the host of the program mentioned that it was a production by a Copt living in Egypt. When I learned about the film however sometime later most of the news outlets were talking about a Jewish, Zionist, Israeli-American. Or variants thereof. And with lots of money. Where did this story came from? And why was it so easily believed at first? Because it fits nice with some ancient stereotypes on Jews? Now it appears that the makers deliberately presented themselves as Jewish, Zionist, Israeli-Americans with lots of money. This isn’t an innocent way of drawing attention to the wrong people in order to protect yourself, it is a deliberate choice to put the blame on the Jews. I think that merits some attention and discussion.
2. Politics of Aesthetics: Why does the idea that the film is of really poor quality matter in the discussion? One very often hears ‘Why are Muslims protesting over such a stupid movie?’ or ‘I don’t like the movie, it is poorly made, but Muslims should not use violence’. On what grounds is such an evaluation of the quality based? And if this was an Oscar winning movie (to mention just one contested standard of quality) would it then make sense to protest? Or if they won the Golden Calf (the Dutch film awards) violence is ok? What does an argument like that actually produce? It appears to allow people to distance themselves from both the filmmakers and Muslims. The former are provocateurs and amateurs with bad motives who don’t understand how to make a nice movie while the latter are irrational rioters who cannot distinguish between poor art and good art nor appreciate freedom of expression. What does that mean with regard to the type of art and protest that is expected, appreciated and allowed in particular societies (or circles within)? And what does that say about the people who use the argument; and yes I did as well in the beginning, but now it has started to bother me. It is like saying there are two aggressive irrational players fighting each other: the islamophobes vs. the Muslims and ‘we’ are the last refuge of the civilized world. Both groups are seen as to threaten modernity, peace and tolerance and just don’t have to qualities to appreciate the good life and share it with others? And instead of those Muslims and Islamophobes are we claiming to have the moral and aesthetic authority to be the Voice of ‘our’ moral community? And what is the role of the press in this?
3. On Seeing: Ok, if Muslims don’t want to be offended, then don’t watch the film! How many times did we hear that? But also, ‘Really, you are protesting, but you haven’t even seen the film?!’ So, if people do see the film, it is their own fault they feel offended (so don’t protest it is your own fault). If they do not watch it, they should not protest. Well, apparently people can share particular feelings and ideas without actually seeing them first hand. Apparently, there is another mechanism at work here, but more important is that both arguments only work to convince Muslims they should not protest at all and, again, make them look irrational. And the combination of the two is a trap; damned if you do, damned if you don’t.

0 comments.

‘Maar niet de Profeet’: protest, vrijheid en een experiment

Posted on September 28th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, islamophobia, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Society & Politics in the Middle East.

Introductie
Er is veel te doen geweest en nog steeds over de film The Innocence of Muslims, vooral door de dood van de Amerikaanse ambassadeur in Libië. De woede, afkeer en walging van de film lijken breed gedragen onder moslims, maar zoals altijd verklaart dat niet de demonstraties. Daar is meer voor nodig; er zijn altijd meerdere groepen met ieder zo hun eigen belangen en motieven. Dat bleek bijvoorbeeld bij de protesten in Libanon, waar Hezbollah de toespraak van de paus bijwoonde en het protest uitstelde tot hij weg was en opriep tot religieuze tolerantie.

Een paar weken geleden vond op het Museumplein een demonstratie plaats tegen de Mohammed-film, het beledigen van de islam, ic. de profeet en tegen de Verenigde Staten en haar ‘war on terror’. Waarom ik zo laat ben met mijn verslag? Omdat ik nu eenmaal ook andere dingen te doen heb; ik word immers niet betaald voor dit blog. Een andere reden is dat we tegenwoordig gebaat zijn bij ‘slow research’; gedegen, diepgaand en niet meegaan met de waan van de dag. Dus neem ik rustig de tijd om goed na te denken over wat ik wel en niet publiceer in dit blog (of elders in andere professionele of meer wetenschappelijke publicaties).

De organisatie was in handen van Behind Bars / Straatdawah (over wie al eerder bericht HIER, HIER en HIER). Op de dag zelf werd bekend dat Sharia4Belgium/Sharia4Holland (s4b/s4h) ook aanwezig zou zijn; hetgeen gelijk verwachtingen schiep voor wat er ging gebeuren: geweld. Niet dat die verwachtingen er anders niet waren; de meest gestelde vraag van buitenstaanders aan mij tijdens de demo en erna was: ‘En? Rustig gebleven?’ of varianten daarop. Dat was ook de teneur van de berichtgeving later. Dat s4b eerder in Antwerpen een demo hield die uit de hand liep versterkte die indruk alleen maar. Het leidde ertoe dat één van de kandidaten voor het burgemeesterschap van Antwerpen (ja er zijn verkiezingen) stelde dat Antwerpen niet langer van iedereen kon zijn. Ook uit moslimhoek, imam Nordin Taouil, kwam kritiek op deze demo (waar geen vergunning voor was) en de rellen. S4b heeft een andere kijk op het hele gebeuren, zie het volgende filmpje:

De demo

Ik kom rond half vier aan bij het Museumplein. De vlaggen zijn van verre te zien waaronder de vlag met de zegel van de profeet. Dit is een vlag die door meerdere groepen wordt gebruikt, waaronder ook Al Qaeda vandaar dat de vlag in de volksmond ook wel de Al Qaeda vlag genoemd wordt. Er is veel pers aanwezig, ik schat zeker zo’n 40 journalisten. Daarnaast zijn er zichtbaar zeker 25 agenten aanwezig, maar waarschijnlijk meer aan de hoeveelheid mannen met oortjes te zien. Het aantal demonstranten bedraagt zo’n 120, over de hele dag schat ik zo’n 150.

De demonstratie vindt plaats veraf van het Amerikaanse consulaat; zo’n 200 meter omdat Behind Bars geen toestemming kreeg om dichterbij te demonstreren. Nu stonden ze eigenlijk midden op het Museumplein bij de doorgaande weg hetgeen als podium nog niet zo slecht was ook al was de organisatie aanvankelijk verontwaardigd over die afstand.

Aan de periferie van de demonstratie staan veel mensen te kijken en een enkeling voert discussie met sommige deelnemers. Dat gaat over het algemeen in een goede sfeer. Er zijn mensen die bepleiten dat ‘we niets hebben aan radicalisme’ en dat we vroeg of laat toch ergens in het midden moeten uitkomen; waarop een van de demonstranten stelt dat het midden niet meer bestaat sinds de laatste verkiezingen. Andere moslims wijzen omstanders erop dat de groep die hier demonstreert niet alle moslims vertegenwoordigt. Ze lijken het wel eens te zijn met de kritiek van de demonstranten, maar vinden deze demonstratie, de slogans en het vlagvertoon maar niets. ‘Je moet deze lui niet serieus nemen’ zegt iemand. Zie ook het filmpje bij AT5.

De demonstratie bestaat uit diverse toespraken en het roepen van slogans zoals takbier!, la illah illa Allah en ook ‘obama obama, wij zijn allemaal osama’. Volgens de woordvoerder hebben ze van tevoren nagedacht over wat ze zouden roepen. ‘Jullie zoeken de grens op, dan wij ook.’ Met grens verwijst hij naar de profeet Mohammed. Volgens hem hebben ‘jullie’ (het westen, amerika) onze grondstoffen al, onze landen, onze vrouwen (Aafia Siddiqui), maar van onze profeet blijf je af. Dit hoorde ik ook tijdens de toespraken waarin voortdurend verwezen naar het onrecht in de moslimlanden, de aanvallen van Amerika: ‘Maar niet onze profeet!’ (Afgelopen weekend had ook de As Soennah moskee in Den Haag een bijeenkomst, met als titel ‘Allesbehalve onze Profeet‘ waar ik helaas niet bij kon zijn vanwege verplichtingen in Duitsland; met andere woorden een gevoel/grens die breder wordt gedeeld in activistische kringen). In de toespraken werd ook voortdurend een beroep gedaan op moslims als ‘broeders’ om op te komen voor elkaar in de ‘oorlog tegen moslims’ en in de strijd van de moslims tegen de tawagheet (afgoden / tirannen). Met name de verwijzingen naar Jemen, waar Amerika voortdurend aanvallen uitvoert met drones, waren legio . Af en toe waren er verwijzingen naar de Nederlandse politiek, in het bijzonder Wilders. Opvallende andere slogans op borden waren ‘We are all…’ en dan volgde bijvoorbeeld Anwar Al Awlaki (gedood door de VS samen met zijn 16-jarige zoon Abdulrahman) en Mohammed Bouyeri.

Aan het einde van de demonstratie wordt er gebeden. Daarvoor wijst de organisatie erop dat mensen rustig en vreedzaam moeten vertrekken zoals de demonstratie ook begonnen is. Dit betekent niet massaal door de straten gaan, spullen inleveren bij de organisatie. De politie wijst later enkele individuen erop dat ze niet gemaskerd door de straat mogen. Tijdens de demonstratie bedekten velen hun gezicht. ‘We gaan terug naar huis, vreedzaam zoals we de demonstratie begonnen zijn, terug naar onze site’. De laatste is een verwijzing naar de website Dewaarheid.nl.

Het gebed wordt uitgevoerd door ongeveer 110 mensen. En zeer nauw gadegeslagen door de pers die de fotocamera bijna op de biddende mannen drukt. Het visuele aspect is klaarblijkelijk erg aantrekkelijk voor de journalisten. Na afloop van het gebed volgt er nog een oproep om geld in te zamelen voor ‘broeders in Syrië’. Ik praat nog wat na met de woordvoerder van Behind Bars en, (helaas maar heel kort, maar ik was al te laat voor een afspraak en moest dus weg) ook even met nog wat andere jonge jongens.

Video-impressies

Er was veel aandacht voor de demonstratie vanuit reguliere media. Zie Novum:

Maar ook door anderen zijn er verslagen gemaakt. Zie de filmpjes van Milatu Ibrahim.nl/Salafimedia.nl:

Hier een impressie van de organisatie zelf:

Controverse

Natuurlijk was er ook de nodige controverse over de demo. Ik laat de opinies van de gebruikelijke columnisten e.d. even buiten beschouwing; die zijn er teveel en voegen eigenlijk niks toe. Interessanter zijn de commentaren vanuit de hoek van moslims. Zo stelde Abdelkarimo op Joop.nl dat types als Sharia4Belgium (‘onkruid’) de stem van de moslims kapen en dat moslims daar zelf stelling tegen moeten blijven nemen. Een soortgelijk argument kwam van Samira Bouchibti die stelde af te willen van ‘wilde mannen’ die vrouwen de wet proberen voor te schrijven en het ‘aanzien’ van het geloof bepalen. Mohamed Azahaf vond dat moslims zich niet zo moeten laten provoceren door dit soort films en meer kennis op moeten doen over de islam zodat men met wijsheid kan reageren. Jongerencentrum Argan tenslotte riep op tot bezinning.

Abou Moussa, woordvoerder van Behind Bars, diende Abdelkarimo van repliek en vond diens stuk slordig, denigrerend en getuigen van weinig respect voor pluralisme onder moslims. Zie verder ook de discussie op dit blog waar Abou Moussa reageert: HIER en HIER. In de reactie op mijn stukken stelt Abou Moussa dat de demonstratie niet bedoeld was om de wij-zij tegenstelling te scheppen of te versterken. De indruk zou inderdaad gewekt kunnen worden dat ik dat stel, aangezien ik eerder beschrijf dat demonstraties in het algemeen dienen om de wij-zij tegenstelling aan te scherpen. De situatie ligt wat complexer dan ik hier kan uitleggen. Men was inderdaad tijdens de demonstratie erg voorzichtig om de tegenstelling tussen wij (als in Nederlanders) en zij (als in moslims) niet teveel de boventoon te laten voeren; men richtte zich vooral tegen de VS. Of dat ook echt lukte is natuurlijk de vraag gezien de slogans en de protestborden en ook gezien het feit dat de demo nu eenmaal geïnterpreteerd wordt binnen het kader van het islamdebat dat bol staat van de wij-zij tegenstellingen. Dus ook al is het niet de bedoeling dan nog kan dat wel gebeuren door de wijze waarop anderen er betekenis aan geven.

Niet onze profeet

Het belang van het idee ‘onze profeet’ kan het best duidelijk gemaakt worden aan de hand van een experiment dat W.J.T. Mitchell, de pionier van het vakgebied van Visual Studies, eens uitvoerde met zijn studenten. Ik heb er even over nagedacht omdat met enkele van mijn Twitter followers te doen, maar daar heb ik toch maar van afgezien. Het experiment verloopt ongeveer als volgt:

Haal een foto tevoorschijn van iemand die je zeer nabij staat, die je lieft hebt, maar die niet meer leeft. Stel nu dat ik je opdraag te spuwen op de foto, de ogen van de persoon op de foto door te prikken en het in brand te steken of in stukken te scheuren.

Zou je dat doen? Zeer waarschijnlijk geldt voor de meeste mensen dat ze dat niet zouden doen. En als ik de foto uit jouw handen zou grissen en het vervolgens zou bespuwen, de ogen doorprikken en in brand steken of in stukken scheuren? Zou je dat toelaten? En als ik het gedaan had, zou je me ermee weg laten komen? Ook hier geld; in de meeste gevallen waarschijnlijk niet.

En waarom eigenlijk niet? De foto is geen levende persoon. Het is maar een foto waarop iemand afgebeeld staat. Meer niet. Het is niet alsof we de persoon zelf bespuwen, de ogen uitsteken, verbranden of verscheuren. Toch? Of juist wel? De meeste mensen zullen een foto van een overleden dierbare (vriend, vriendin, partner, kind, vader of moeder) niet snel beschadigen of vernietigen. We behandelen de foto wel degelijk als een persoon ook al is het ‘slechts’ de afbeelding van die persoon; maar die afbeelding is natuurlijk wel verbonden met herinneringen, een gevoel van ergens bij te horen, het gemis van een bepaald persoon, de pijn die gevoeld wordt nu een persoon er niet meer is, het verlangen naar iemand, enzovoorts. Sommige afbeeldingen raken mensen dus, roepen bepaalde gevoelens en herinneringen op waar mensen op een bepaalde manier op reageren.

In het geval van de profeet Mohammed is dat voor sommige, en ik schat in veel, moslims min of meer gelijk (er zijn mensen voor wie de profeet Mohammed nog dierbaarder is dan hun ouders). In het volgende Youtube filmpje met een Amerikaanse woordkunstenaar wordt dat heel aardig verwoord:

Maar wat nu als iemand je moeder als oneindig slecht ziet en haar nakomelingen ook? En vervolgens doelbewust de foto besmeurt en vernietigt om een reactie uit te lokken. En dat niet één keer, ook niet twee keer, ook niet drie keer, ook niet vier keer, maar toch al zeker voor de vijfde keer? Hoe zou je dan reageren? En als je ‘verkeerd’ reageert zegt de dader ‘zie je wel’ en ‘wat doe je moeilijk, het is toch maar een plaatje’. En als je niet reageert, heeft de dader dan waar hij je wil hebben: murw, moegebeukt en uiteindelijk onderworpen? Of betekent geen reactie dat je uit het spel van actie-reactie stapt en niet meer mee doet met het spel? En is het inderdaad zo vreemd dat in deze omstandigheden iemand over gaat tot het gebruik van geweld, zoals ook Nuweira Youskine al begrijpelijk probeerde te maken in relatie tot de Mohammed film (tot ongenoegen van sommigen). En al is het gebruik van geweld voor degene die de foto ontheiligt wellicht een teken van irrationaliteit die met religie samenvalt, voor de gelovige kan het ontheiligen van de foto een daad van geweld zijn. Immers, de liefdevolle herinnering van moeders zoon of dochter moet op plotselinge, onverwachte en drastische wijze wijken voor de nare herinnering van de dader zonder dat de eerste daar enige zeggenschap of controle over heeft.

Slotoverwegingen

En dan mijn aanvankelijke idee om dit experiment uit te voeren met enkele volgers op Twitter. De reden waarom ik besloot het niet te doen, was om dat dit te diep in zou grijpen in de levens en gevoelens van mensen en ik hen niet wilde kwetsen maar alleen ‘gebruiken’ om een punt te maken. Ik besloot echter (na enkele tweets en een mail) dat dat het niet waard was en niet ethisch verantwoord voor mij als persoon en als onderzoeker. Is deze terughoudendheid nu zelfcensuur en heb ik de vrijheid van meningsuiting geweld aangedaan? Immers ‘gekwetst’ zijn is een subjectief begrip en dat kan iedereen wel roepen en buigen voor geweld is natuurlijk helemaal uit den boze. Verliest de vrijheid van meningsuiting daarmee niet een heel belangrijke dimensie, namelijk die van de vrijheid? De vrijheid namelijk om niks te zeggen, of je woorden anders in te kleden? Is de vrijheid niet geworden tot een dwangbevel om het liefst zo direct mogelijk te zijn en betekent direct zijn grof zijn en geen rekening houden met de gevoelens van anderen? Is dat een gevolg van het feit dat we zo nodig oprecht en authentiek moeten zijn en het idee dat je dat alleen bent als je niet beperkt wordt door wat anderen van jou en je opvattingen vinden? En de manier omdat te laten zien is door uitermate grof te zijn?

Laat het voorbeeld van die foto’s ook niet zien dat het waanidee van de absolute vrijheid van meningsuiting helemaal niets te maken heeft met een vrije uitwisseling van ideeen en democratisch debat? Dat, als je het idee van absolute vrijheid van meningsuiting aanhangt, er geen enkele reden meer is om doodsbedreigingen te verbieden? Of haatzaaien? Sterker nog dat het volkomen onlogisch is om dat te doen, Immers, dat is allemaal in ‘the eye of the beholder’ en daarmee niet objectief vast te stellen? En meer nog, als ik oproep tot geweld en iemand anders voert het uit, waarom zou dat dan mijn schuld zijn? Iemand is toch zeker verantwoordelijk voor zijn eigen daden? Of worden moeten doodsbedreigingen toch afgewezen worden omdat deze woorden misschien wel degelijk een daad van geweld inhouden. Immers, het beperkt anderen in hun autonomie; net zoals het opzettelijk ontheiligen van de foto van een dierbare dat ook doet?

Naast het aantasten van die autonomie, is er nog een ander punt dat uit bovenstaand voorbeeld komt: namelijk de relatie tussen mensen. Je zou kunnen stellen dat in het geval van mensen die je tot je eigen kring rekent, terughoudend bent om hen te kwetsen en dat je hen zeker niet doelbewust kwetst. De waarde die je dus aan bepaalde relatie hecht, bepaalt de waarde die je hecht aan bepaalde uitingsvormen. Daar zitten natuurlijk altijd gradaties in; je familie betekent over het algemeen meer dan je collega’s en je buren meer dan iemand ‘down under’. Vandaar ook dat iedereen wel eens een leugentje om bestwil vertelt of dat je bepaalde onderwerpen in bepaalde kringen niet aanroert. In alle situaties zeggen wat je denkt is dan ook niet het feest van de vrijheid van meningsuiting of heldendom, maar vooral moreel autisme. Soms is dat handig, als je vindt dat bepaalde dingen echt gezegd moeten worden, als taboes doorbroken moeten worden, enzovoorts.

De makers van deze film maken hun punt over de ruggen van joden en doelbewust ten koste van moslims tegen wie men eigenlijk zegt, we zien je niet als medemens. En in die zin valt de film zeker onder het kopje haatzaaien. Dat is kwalijk in een samenleving waarbij het belangrijk is om in tijden van globalisering en individualisering de sociale cohesie en sociale veiligheid te bewaren.

4 comments.

'Maar niet de Profeet': protest, vrijheid en een experiment

Posted on September 28th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, islamophobia, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Society & Politics in the Middle East.

Introductie
Er is veel te doen geweest en nog steeds over de film The Innocence of Muslims, vooral door de dood van de Amerikaanse ambassadeur in Libië. De woede, afkeer en walging van de film lijken breed gedragen onder moslims, maar zoals altijd verklaart dat niet de demonstraties. Daar is meer voor nodig; er zijn altijd meerdere groepen met ieder zo hun eigen belangen en motieven. Dat bleek bijvoorbeeld bij de protesten in Libanon, waar Hezbollah de toespraak van de paus bijwoonde en het protest uitstelde tot hij weg was en opriep tot religieuze tolerantie.

Een paar weken geleden vond op het Museumplein een demonstratie plaats tegen de Mohammed-film, het beledigen van de islam, ic. de profeet en tegen de Verenigde Staten en haar ‘war on terror’. Waarom ik zo laat ben met mijn verslag? Omdat ik nu eenmaal ook andere dingen te doen heb; ik word immers niet betaald voor dit blog. Een andere reden is dat we tegenwoordig gebaat zijn bij ‘slow research’; gedegen, diepgaand en niet meegaan met de waan van de dag. Dus neem ik rustig de tijd om goed na te denken over wat ik wel en niet publiceer in dit blog (of elders in andere professionele of meer wetenschappelijke publicaties).

De organisatie was in handen van Behind Bars / Straatdawah (over wie al eerder bericht HIER, HIER en HIER). Op de dag zelf werd bekend dat Sharia4Belgium/Sharia4Holland (s4b/s4h) ook aanwezig zou zijn; hetgeen gelijk verwachtingen schiep voor wat er ging gebeuren: geweld. Niet dat die verwachtingen er anders niet waren; de meest gestelde vraag van buitenstaanders aan mij tijdens de demo en erna was: ‘En? Rustig gebleven?’ of varianten daarop. Dat was ook de teneur van de berichtgeving later. Dat s4b eerder in Antwerpen een demo hield die uit de hand liep versterkte die indruk alleen maar. Het leidde ertoe dat één van de kandidaten voor het burgemeesterschap van Antwerpen (ja er zijn verkiezingen) stelde dat Antwerpen niet langer van iedereen kon zijn. Ook uit moslimhoek, imam Nordin Taouil, kwam kritiek op deze demo (waar geen vergunning voor was) en de rellen. S4b heeft een andere kijk op het hele gebeuren, zie het volgende filmpje:

De demo

Ik kom rond half vier aan bij het Museumplein. De vlaggen zijn van verre te zien waaronder de vlag met de zegel van de profeet. Dit is een vlag die door meerdere groepen wordt gebruikt, waaronder ook Al Qaeda vandaar dat de vlag in de volksmond ook wel de Al Qaeda vlag genoemd wordt. Er is veel pers aanwezig, ik schat zeker zo’n 40 journalisten. Daarnaast zijn er zichtbaar zeker 25 agenten aanwezig, maar waarschijnlijk meer aan de hoeveelheid mannen met oortjes te zien. Het aantal demonstranten bedraagt zo’n 120, over de hele dag schat ik zo’n 150.

De demonstratie vindt plaats veraf van het Amerikaanse consulaat; zo’n 200 meter omdat Behind Bars geen toestemming kreeg om dichterbij te demonstreren. Nu stonden ze eigenlijk midden op het Museumplein bij de doorgaande weg hetgeen als podium nog niet zo slecht was ook al was de organisatie aanvankelijk verontwaardigd over die afstand.

Aan de periferie van de demonstratie staan veel mensen te kijken en een enkeling voert discussie met sommige deelnemers. Dat gaat over het algemeen in een goede sfeer. Er zijn mensen die bepleiten dat ‘we niets hebben aan radicalisme’ en dat we vroeg of laat toch ergens in het midden moeten uitkomen; waarop een van de demonstranten stelt dat het midden niet meer bestaat sinds de laatste verkiezingen. Andere moslims wijzen omstanders erop dat de groep die hier demonstreert niet alle moslims vertegenwoordigt. Ze lijken het wel eens te zijn met de kritiek van de demonstranten, maar vinden deze demonstratie, de slogans en het vlagvertoon maar niets. ‘Je moet deze lui niet serieus nemen’ zegt iemand. Zie ook het filmpje bij AT5.

De demonstratie bestaat uit diverse toespraken en het roepen van slogans zoals takbier!, la illah illa Allah en ook ‘obama obama, wij zijn allemaal osama’. Volgens de woordvoerder hebben ze van tevoren nagedacht over wat ze zouden roepen. ‘Jullie zoeken de grens op, dan wij ook.’ Met grens verwijst hij naar de profeet Mohammed. Volgens hem hebben ‘jullie’ (het westen, amerika) onze grondstoffen al, onze landen, onze vrouwen (Aafia Siddiqui), maar van onze profeet blijf je af. Dit hoorde ik ook tijdens de toespraken waarin voortdurend verwezen naar het onrecht in de moslimlanden, de aanvallen van Amerika: ‘Maar niet onze profeet!’ (Afgelopen weekend had ook de As Soennah moskee in Den Haag een bijeenkomst, met als titel ‘Allesbehalve onze Profeet‘ waar ik helaas niet bij kon zijn vanwege verplichtingen in Duitsland; met andere woorden een gevoel/grens die breder wordt gedeeld in activistische kringen). In de toespraken werd ook voortdurend een beroep gedaan op moslims als ‘broeders’ om op te komen voor elkaar in de ‘oorlog tegen moslims’ en in de strijd van de moslims tegen de tawagheet (afgoden / tirannen). Met name de verwijzingen naar Jemen, waar Amerika voortdurend aanvallen uitvoert met drones, waren legio . Af en toe waren er verwijzingen naar de Nederlandse politiek, in het bijzonder Wilders. Opvallende andere slogans op borden waren ‘We are all…’ en dan volgde bijvoorbeeld Anwar Al Awlaki (gedood door de VS samen met zijn 16-jarige zoon Abdulrahman) en Mohammed Bouyeri.

Aan het einde van de demonstratie wordt er gebeden. Daarvoor wijst de organisatie erop dat mensen rustig en vreedzaam moeten vertrekken zoals de demonstratie ook begonnen is. Dit betekent niet massaal door de straten gaan, spullen inleveren bij de organisatie. De politie wijst later enkele individuen erop dat ze niet gemaskerd door de straat mogen. Tijdens de demonstratie bedekten velen hun gezicht. ‘We gaan terug naar huis, vreedzaam zoals we de demonstratie begonnen zijn, terug naar onze site’. De laatste is een verwijzing naar de website Dewaarheid.nl.

Het gebed wordt uitgevoerd door ongeveer 110 mensen. En zeer nauw gadegeslagen door de pers die de fotocamera bijna op de biddende mannen drukt. Het visuele aspect is klaarblijkelijk erg aantrekkelijk voor de journalisten. Na afloop van het gebed volgt er nog een oproep om geld in te zamelen voor ‘broeders in Syrië’. Ik praat nog wat na met de woordvoerder van Behind Bars en, (helaas maar heel kort, maar ik was al te laat voor een afspraak en moest dus weg) ook even met nog wat andere jonge jongens.

Video-impressies

Er was veel aandacht voor de demonstratie vanuit reguliere media. Zie Novum:

Maar ook door anderen zijn er verslagen gemaakt. Zie de filmpjes van Milatu Ibrahim.nl/Salafimedia.nl:

Hier een impressie van de organisatie zelf:

Controverse

Natuurlijk was er ook de nodige controverse over de demo. Ik laat de opinies van de gebruikelijke columnisten e.d. even buiten beschouwing; die zijn er teveel en voegen eigenlijk niks toe. Interessanter zijn de commentaren vanuit de hoek van moslims. Zo stelde Abdelkarimo op Joop.nl dat types als Sharia4Belgium (‘onkruid’) de stem van de moslims kapen en dat moslims daar zelf stelling tegen moeten blijven nemen. Een soortgelijk argument kwam van Samira Bouchibti die stelde af te willen van ‘wilde mannen’ die vrouwen de wet proberen voor te schrijven en het ‘aanzien’ van het geloof bepalen. Mohamed Azahaf vond dat moslims zich niet zo moeten laten provoceren door dit soort films en meer kennis op moeten doen over de islam zodat men met wijsheid kan reageren. Jongerencentrum Argan tenslotte riep op tot bezinning.

Abou Moussa, woordvoerder van Behind Bars, diende Abdelkarimo van repliek en vond diens stuk slordig, denigrerend en getuigen van weinig respect voor pluralisme onder moslims. Zie verder ook de discussie op dit blog waar Abou Moussa reageert: HIER en HIER. In de reactie op mijn stukken stelt Abou Moussa dat de demonstratie niet bedoeld was om de wij-zij tegenstelling te scheppen of te versterken. De indruk zou inderdaad gewekt kunnen worden dat ik dat stel, aangezien ik eerder beschrijf dat demonstraties in het algemeen dienen om de wij-zij tegenstelling aan te scherpen. De situatie ligt wat complexer dan ik hier kan uitleggen. Men was inderdaad tijdens de demonstratie erg voorzichtig om de tegenstelling tussen wij (als in Nederlanders) en zij (als in moslims) niet teveel de boventoon te laten voeren; men richtte zich vooral tegen de VS. Of dat ook echt lukte is natuurlijk de vraag gezien de slogans en de protestborden en ook gezien het feit dat de demo nu eenmaal geïnterpreteerd wordt binnen het kader van het islamdebat dat bol staat van de wij-zij tegenstellingen. Dus ook al is het niet de bedoeling dan nog kan dat wel gebeuren door de wijze waarop anderen er betekenis aan geven.

Niet onze profeet

Het belang van het idee ‘onze profeet’ kan het best duidelijk gemaakt worden aan de hand van een experiment dat W.J.T. Mitchell, de pionier van het vakgebied van Visual Studies, eens uitvoerde met zijn studenten. Ik heb er even over nagedacht omdat met enkele van mijn Twitter followers te doen, maar daar heb ik toch maar van afgezien. Het experiment verloopt ongeveer als volgt:

Haal een foto tevoorschijn van iemand die je zeer nabij staat, die je lieft hebt, maar die niet meer leeft. Stel nu dat ik je opdraag te spuwen op de foto, de ogen van de persoon op de foto door te prikken en het in brand te steken of in stukken te scheuren.

Zou je dat doen? Zeer waarschijnlijk geldt voor de meeste mensen dat ze dat niet zouden doen. En als ik de foto uit jouw handen zou grissen en het vervolgens zou bespuwen, de ogen doorprikken en in brand steken of in stukken scheuren? Zou je dat toelaten? En als ik het gedaan had, zou je me ermee weg laten komen? Ook hier geld; in de meeste gevallen waarschijnlijk niet.

En waarom eigenlijk niet? De foto is geen levende persoon. Het is maar een foto waarop iemand afgebeeld staat. Meer niet. Het is niet alsof we de persoon zelf bespuwen, de ogen uitsteken, verbranden of verscheuren. Toch? Of juist wel? De meeste mensen zullen een foto van een overleden dierbare (vriend, vriendin, partner, kind, vader of moeder) niet snel beschadigen of vernietigen. We behandelen de foto wel degelijk als een persoon ook al is het ‘slechts’ de afbeelding van die persoon; maar die afbeelding is natuurlijk wel verbonden met herinneringen, een gevoel van ergens bij te horen, het gemis van een bepaald persoon, de pijn die gevoeld wordt nu een persoon er niet meer is, het verlangen naar iemand, enzovoorts. Sommige afbeeldingen raken mensen dus, roepen bepaalde gevoelens en herinneringen op waar mensen op een bepaalde manier op reageren.

In het geval van de profeet Mohammed is dat voor sommige, en ik schat in veel, moslims min of meer gelijk (er zijn mensen voor wie de profeet Mohammed nog dierbaarder is dan hun ouders). In het volgende Youtube filmpje met een Amerikaanse woordkunstenaar wordt dat heel aardig verwoord:

Maar wat nu als iemand je moeder als oneindig slecht ziet en haar nakomelingen ook? En vervolgens doelbewust de foto besmeurt en vernietigt om een reactie uit te lokken. En dat niet één keer, ook niet twee keer, ook niet drie keer, ook niet vier keer, maar toch al zeker voor de vijfde keer? Hoe zou je dan reageren? En als je ‘verkeerd’ reageert zegt de dader ‘zie je wel’ en ‘wat doe je moeilijk, het is toch maar een plaatje’. En als je niet reageert, heeft de dader dan waar hij je wil hebben: murw, moegebeukt en uiteindelijk onderworpen? Of betekent geen reactie dat je uit het spel van actie-reactie stapt en niet meer mee doet met het spel? En is het inderdaad zo vreemd dat in deze omstandigheden iemand over gaat tot het gebruik van geweld, zoals ook Nuweira Youskine al begrijpelijk probeerde te maken in relatie tot de Mohammed film (tot ongenoegen van sommigen). En al is het gebruik van geweld voor degene die de foto ontheiligt wellicht een teken van irrationaliteit die met religie samenvalt, voor de gelovige kan het ontheiligen van de foto een daad van geweld zijn. Immers, de liefdevolle herinnering van moeders zoon of dochter moet op plotselinge, onverwachte en drastische wijze wijken voor de nare herinnering van de dader zonder dat de eerste daar enige zeggenschap of controle over heeft.

Slotoverwegingen

En dan mijn aanvankelijke idee om dit experiment uit te voeren met enkele volgers op Twitter. De reden waarom ik besloot het niet te doen, was om dat dit te diep in zou grijpen in de levens en gevoelens van mensen en ik hen niet wilde kwetsen maar alleen ‘gebruiken’ om een punt te maken. Ik besloot echter (na enkele tweets en een mail) dat dat het niet waard was en niet ethisch verantwoord voor mij als persoon en als onderzoeker. Is deze terughoudendheid nu zelfcensuur en heb ik de vrijheid van meningsuiting geweld aangedaan? Immers ‘gekwetst’ zijn is een subjectief begrip en dat kan iedereen wel roepen en buigen voor geweld is natuurlijk helemaal uit den boze. Verliest de vrijheid van meningsuiting daarmee niet een heel belangrijke dimensie, namelijk die van de vrijheid? De vrijheid namelijk om niks te zeggen, of je woorden anders in te kleden? Is de vrijheid niet geworden tot een dwangbevel om het liefst zo direct mogelijk te zijn en betekent direct zijn grof zijn en geen rekening houden met de gevoelens van anderen? Is dat een gevolg van het feit dat we zo nodig oprecht en authentiek moeten zijn en het idee dat je dat alleen bent als je niet beperkt wordt door wat anderen van jou en je opvattingen vinden? En de manier omdat te laten zien is door uitermate grof te zijn?

Laat het voorbeeld van die foto’s ook niet zien dat het waanidee van de absolute vrijheid van meningsuiting helemaal niets te maken heeft met een vrije uitwisseling van ideeen en democratisch debat? Dat, als je het idee van absolute vrijheid van meningsuiting aanhangt, er geen enkele reden meer is om doodsbedreigingen te verbieden? Of haatzaaien? Sterker nog dat het volkomen onlogisch is om dat te doen, Immers, dat is allemaal in ‘the eye of the beholder’ en daarmee niet objectief vast te stellen? En meer nog, als ik oproep tot geweld en iemand anders voert het uit, waarom zou dat dan mijn schuld zijn? Iemand is toch zeker verantwoordelijk voor zijn eigen daden? Of worden moeten doodsbedreigingen toch afgewezen worden omdat deze woorden misschien wel degelijk een daad van geweld inhouden. Immers, het beperkt anderen in hun autonomie; net zoals het opzettelijk ontheiligen van de foto van een dierbare dat ook doet?

Naast het aantasten van die autonomie, is er nog een ander punt dat uit bovenstaand voorbeeld komt: namelijk de relatie tussen mensen. Je zou kunnen stellen dat in het geval van mensen die je tot je eigen kring rekent, terughoudend bent om hen te kwetsen en dat je hen zeker niet doelbewust kwetst. De waarde die je dus aan bepaalde relatie hecht, bepaalt de waarde die je hecht aan bepaalde uitingsvormen. Daar zitten natuurlijk altijd gradaties in; je familie betekent over het algemeen meer dan je collega’s en je buren meer dan iemand ‘down under’. Vandaar ook dat iedereen wel eens een leugentje om bestwil vertelt of dat je bepaalde onderwerpen in bepaalde kringen niet aanroert. In alle situaties zeggen wat je denkt is dan ook niet het feest van de vrijheid van meningsuiting of heldendom, maar vooral moreel autisme. Soms is dat handig, als je vindt dat bepaalde dingen echt gezegd moeten worden, als taboes doorbroken moeten worden, enzovoorts.

De makers van deze film maken hun punt over de ruggen van joden en doelbewust ten koste van moslims tegen wie men eigenlijk zegt, we zien je niet als medemens. En in die zin valt de film zeker onder het kopje haatzaaien. Dat is kwalijk in een samenleving waarbij het belangrijk is om in tijden van globalisering en individualisering de sociale cohesie en sociale veiligheid te bewaren.

4 comments.

On the islamization of a global conflict

Posted on September 26th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Blind Horses, Guest authors, Headline, Society & Politics in the Middle East.

Guest Author: Thijl Sunier

Just over a week ago, after a period of relative silence, we could witness the start of another mediated Islam-hype with heated debates, demonstrations and (verbal and physical) violence. The apparent cause this time was the trailer on YouTube of an obscure movie titled “Innocence of Muslims” about the prophet Mohammed. The movie, in which Mohammed is depicted as a violent child molester, a rapist, a con-man and a homosexual, is the product of an obscure anti-Islam activist in the United States. The movie was designed to provoke Muslims deliberately by insulting Mohammed, much in the same way as the mad priest in Florida who burnt the Quran a couple of years ago. After the very-hard-to-find trailer was released, there was a small demonstration in Cairo in which the movie was mentioned along with other grievances against the US. It became a global issue only after an attack on the American embassy in Benghazi in Libya in which the ambassador was killed. Not very surprisingly this aroused strong reactions and a lot of media attention around the world, whereupon the protest spread to other countries. American magazines published grotesque cover images of angry mobs and raging Muslims. The whole circus of Islam critiques was mobilized to express their deep worries about the ‘ever increasing influence of radical Islam across the globe’.

It is remarkable to observe how quickly and relatively easy the commonly invoked discursive infrastructure of reactions and counter-reactions in such kinds of events is revived and repeated. The mediated sequence of public performances follows a basic script in which the same the (rhetorical) questions are posed and the same conclusions are drawn. With every new event this script becomes more established and more predictable.

On the 18th of September I watched a discussion on the German television dedicated to the event. It was a very informative discussion because it presented in a nutshell the dominant narrative that circulates globally. The participants in the debate are the ‘usual suspects’ performing a role in a drama called ‘should we be fearful of Islam?’ There is the senior orientalist who argues that the cause of all this dates centuries back to the 18th century Saudi Islamic scholar Mohammed ibn Abd al-Wahhab. Then there is the pious Muslima who states that only a small group of radicals use violence and that the majority of Muslims thinks differently even if they feel insulted by the movie. There is the journalist of the mainstream German newspaper who states that it is about the clash between freedom of speech and freedom of religion, being absolutely certain that radical Islam is gaining ground. There is the self-proclaimed ‘ex-Muslim’ (former member of a Salafi group in Germany) who knows ‘from the inside’ that it is the duty of all Muslims to hate (and preferably kill) all non-Muslims. There is the left-wing politician who pleas for a close cooperation between moderate Muslims and non-Muslims to overcome radicalism and to avoid schism. Finally there is the right-wing politician who stresses the need for more security measures. It is the repetition of strokes in a continuous play without much prospect for getting much further.

The basic feature of the script that is followed in these debates is that a global, very complex conflict is reduced to a simplified chain of causes in which the explanation boils down to theology and affect: insulting the prophet Mohammed causes rage among Muslims because Islam prescribes them to do so. There is a mutually reinforcing basic consensus among all these different voices that the conflict is about Islamic reasoning and sacred duties.

Those who question this simplistic explanation have a hard time because they have to argue against a dominant narrative. On discussion sites and blogs we find a number of very good analyses of the complexities of the events, but they are ignored largely by mainstream media. Fortunately things do not remain the same completely, however. The more these mediated hypes become predictable standard narratives (the next one is coming up in France as we speak), the more journalists become fed up with it. This is a good sign in my view.

Thijl Sunier is full professor in Cultural Anthropology (VU University Amsterdam). His specializations are Religion (islam, politics and islam, leadership, young people and and islam), migration, ethnicity and nation formation, European History and Turkey.

This blogentry was also published at Standplaats Wereld.

0 comments.

Innocence of Muslims – Humiliation, Rage and Subordination

Posted on September 20th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, International Terrorism, islamophobia, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Religious and Political Radicalization, Society & Politics in the Middle East.

In the debates on the Innocence of Muslims I came across an interesting argument after learning that the French magazine Charlie Hebdo would publish cartoons about the prophet Muhammad. Several people on my Twitter told this was a great idea, ‘we should publish cartoons and films mocking Islam over and over again until the Muslims learn that they should not protest (violently) against it’. The most clear example is Pat Condell’s older video:

But also others, usually less islamophobic, people have expressed such sentiment: let’s teach them.

What do I mean by teaching them? governmentality | Tumblr

“Liberal democratic polities place limits upon direct coercive interventions into individual lives by the power of the state; government of subjectivity thus demands that authorities act upon the choices, wishes, values, and conduct of the individual in an indirect manner… The citizens of a liberal democracy are to regulate themselves… Citizens shape their lives through the choices they make about family life, work, leisure, lifestyle, and personality and its expression. Government works by ‘acting at a distance’ upon these choices, forging a symmetry between the attempts of individuals to make life worthwhile for themselves, and the political values of consumption, profitability, efficiency, and social order… The government of the soul depends upon our recognition of ourselves as ideally and potentially certain sorts of person, the unease generated by a normative judgement of what we are and could become, and the incitement offered to overcome this discrepancy by following the advice of experts in the management of the self. The irony is that we believe, in making our subjectivity the principle of our personal lives, our ethical systems, and our political evaluations, that we are, freely, choosing our freedom.”
— Nikolas Rose, Governing the Soul: The Shaping of the Private Self

It is about teaching citizens to become liberal subjects not by repression and direct power, but by making clear what normal behaviour is and what is deviant and by making them realize for themselves that it is better for them to be ‘normal’. The argument of free speech is often combined with saying something ‘Look, if you are offended by watching the film, then just don’t watch it’ (somewhat later followed by condemning those Muslims who protest but ‘didn’t even saw the film’). Now if magazines like Charlie Hebdo really were concerned with freedom of speech / freedom of the press they probably should consider running the photo’s of a naked Kate Middleton as well together with, for example, cartoons made by the Arab European League depicting Anne Frank with Hitler (they were fined for publishing these). But that is not what they or others do. It is directed at Islam and Muslims.

There seems to be this idea that it is religious people in general but in particular Muslims who feel offended (too) easily. Therefore ‘we’ make videos, cartoons and so on in order to make more thick-skinned. These videos and cartoons do not just depict Muslims or key symbols of Islam but they represent them in a way the makers know can be taken as an insult: terrorists, sexmaniacs and so on; the classic orientalist visualizations often like in the Innocence of Muslims by sexual references. In order to teach them the blame for all the reactions against the insult is put on the target of the insult:
The Innocence of White People – StumbleUpon

Innocence is simply the playground bully calling your mother a slut after already breaking your jaw, and then wondering why you can’t take a joke.

As I explained earlier in the case of the Qur’an burning by Jones:
The Ritual of Provocation I – Burn, burn the Quran – C L O S E R — C L O S E R

the insult, provocation or criticism is a ritual form of teaching a group subordination by way of humiliation (Guimarães 2003: 142). It is more or less like saying this is the way we do things here, and you better acknowledge that and act accordingly. It not only expresses and reproduces the desired social order but also reproduces and legitimizes the hierarchy between Muslims and non-Muslims and is form of including individuals Muslims in the group as long as they meet certain criteria that are determined by the dominant groups in society. At the same time the accusations by some Muslims that these films and the Quran burning constitute blasphemy is an attempt to block the transgression from the side of the secular or Christian politicians and opinion leaders.

Releasing ‘offending and provocative’ films and other performances is a means to express, legitimize and naturalize elements of the social order that are deemed fundamental in the discourses about how a society should be (non-Islamic), in times when these same elements are perceived as threatened (by Islam).

This already shows to some extent how humiliation may work. Joel Robbins, elaborating on Marshall Sahlins work on the study of cultural change in Melanesia, takes us a step further not only seeing humiliation as a psychological factor but also a cultural one. According to Robbins in Sahlins model humiliation gives an answer to the question as to why people ’embrace’ so-called Western values and development instead of maintaining cultural continuity. Humiliation instils a ‘global inferiority complex’ that results in people themselves wanting to change and to accommodate to Western dominance in multiple ways. But as Sahlins also explains this humiliation can also lead to a self-consciousness that makes people resist Western dominance. It should be clear then that humiliation is, apart from being psychological, also a social fact (as Robbins explains based upon other writers such as Rorty and Margalit) shaping experiences, expectations, motivations and social processes for example how people search for belonging and connections (and where). The emphasis on integration and becoming liberal subjects makes clear what Muslims ‘lack’ (according to some) but also gives the promise that it is possible to overcome it; much in the same way as religion, ic Islam, does. The latter can be used by militant activists as a way to mobilise people, while the former can be used by secularists to subordinate people.

An interesting way to dilute the power of humiliation is, I speculate, using humour. As their Dutch counterparts already did, Charlie Hebdo and Newsweek appear to have discovered that using particular stereotypes on Muslims sells. Newsweek came with the headline Muslim Rage featuring so-called angry Muslims on their cover (and with a piece by Ayaan Hirsi Ali). Instead of getting angry, many Muslims on Twitter turned the #muslimrage hashtag into a joke. Or does this form of resistance come about after discovering that getting angry is indeed less beneficiary? It remains to be seen what happens furthermore of course, on Monday ads will appear in the New York metro saying that civilized people should support Israel and counter jihad.

6 comments.

De Onschuld der Moslims – In Tien Vragen en Antwoorden II

Posted on September 17th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, International Terrorism, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Religious and Political Radicalization, Society & Politics in the Middle East.

6. Zijn de rellen irrationeel, zinloos en doelloos?
De meeste aandacht in relatie tot The Innocence of Muslims gaat uit naar de rellen. Termen als ‘haatbaarden’, ‘moslimgekkies’, ‘booslims’,  en ‘wilde moslimmannen’ doen veelvuldig de ronde en ook de kwalificaties voor de makers van de film zijn geen haar beter. Alsof deze mensen alleen gedreven worden door haat en collectieve gekte en een ‘achterlijke’, ‘pre-moderne’, religie of ‘domrechtse’ ideologie. Rellen zijn echter zelden volledig spontaan en hebben vaak heldere doelen en regels en zijn in die zin, zoals veel onderzoekers al hebben laten zien, te vergelijken met rituelen.

Dat geldt ook voor de film. Net als Submission I, de Mohammed cartoons, het verbranden van de Quran en Fitna is de film gebaseerd op een provocatie ritueel dat meestal drie stappen kent: een selectie wordt gemaakt van de centrale symbolen die staan voor een bepaalde groep en vervolgens wordt de manier gekozen om die symbolen te ontheiligen. Als derde stap wordt de schuld voor alle reacties op die ontheiliging geschoven op het bordje van die bepaalde groep. Het is hun schuld dat er wordt geprotesteerd en dat er rellen zijn, de provocateurs staan daar los van. Het doel van deze provocatie is om een sterke wij-zij tegenstelling te scheppen op basis van bekende stereotype beelden die het hele verhaal een zeker logisch karakter verlenen omdat ze verwijzen naar reële personen of gebeurtenissen.

Demonstraties en rellen doen iets soortgelijks. Zij dragen eveneens een specifieke identiteit uit en hebben als doel deze tegelijkertijd te creeeren door significante plekken te bezetten of aan te vallen. Soms valt dit samen met een provocatie-ritueel; denk aan de Oranjemarsen in Noord-Ierland. Iets dergelijks kan puur symbolisch machtsvertoon zijn, maar ook de ‘zuivering’ van bepaalde publieke ruimten als doel hebben door ‘vreemde’ (als in niet-behorend tot of zelfs vijandig aan de eigen groep) elementen te verwijderen. Bijvoorbeeld door het aanvallen, plunderen en in de brand steken van bepaalde gebouwen. Daarbij gaat het ook om de controle van de publieke ruimte; wie is er de baas van de publieke ruimte en wie heeft zeggenschap / beschermt bepaalde symbolen? En daarmee ook wie heeft het voor het zeggen in de wijdere samenleving? (Zie bijvoorbeeld de reactie op ongeregeldheden in Antwerpen en de reactie in de VS op de gebeurtenissen in het Midden-Oosten.). Geweld en demonstraties kunnen zich ook op de eigen groep richten wanneer er mensen zijn die weigeren om mee te doen. Veel vaker overigens zie je ook dat organisatoren er juist op hameren dat er geen geweld gebruikt mag worden. In beide gevallen dienen demonstraties en (het gebrek aan) geweld ook om de eigen mensen te disciplineren.

Kijk je naar de film en naar de slogans van de demonstranten zie je verder dat de ‘tegenstander’ gedemoniseerd wordt door deze te presenteren als een bedreiging voor de integriteit, waardigheid en culturele waarden van de eigen groep. Hoe dit gebeurt of moet gebeuren is vaak weer onderwerp van heftige interne debatten. De rituele constructie van provocaties, demonstraties en rellen heeft dus als doel de eigen identiteit te presenteren, te versterken en te vormen. Tegelijkertijd maken ze gebruik van al eerder bestaande sjablonen: moslims kunnen niet tegen kritiek en vrijheid van meningsuiting / Het Westen, de VS, is anti-islam. Dat er geweld bij komt kijken is te betreuren, maar niet zo vreemd. Het vormen van een eigen identiteit gebeurt helaas ook vaak met behulp van geweld. Cynisch gesteld, er zijn weinig dingen zo goed voor een sterke eigen identiteit als betrokken zijn bij een gewelddadig conflict. Of dit nu de War on Terror is of the Global Jihad.

Tot slot, iedereen die in discussies, analyses, media en dergelijke ingaat op een dergelijk conflict wordt onderdeel van het ritueel op het moment dat men geen afstand houdt tot het wij-zij denken. Afbeeldingen en films zijn uitstekend materiaal in de propaganda strijd. We denken te weten wat we zien, maar in feite zijn het vaak krachtige verstoringen van de realiteit van de straat. We mogen de indruk hebben dat de halve wereld in brand staat, in werkelijkheid gaat het maar om een zeer klein aantal demonstranten. Mediaberichtgeving in termen van ‘de moslims’ of ‘de koptische christenen’ zijn geen weergave van wat er aan de hand is, of een duiding en analyse van de fenomenen, maar worden onderdeel van de strategieeen van verschillende groepen om de wij-zij tegenstelling op te roepen en te bestendigen.

7. Hoeveel slachtoffers zijn er nu?
Naast de Amerikaanse ambassadeur in Libië, zijn er helaas nog zeven slachtoffers te betreuren (and counting wellicht). Zet dat overigens ook even af tegen de ongeveer 100.000 doden tijdens de opstanden. Naast deze doden zijn de belangrijkste slachtoffers de Syrische burgers. Want wie heeft het nu nog over hen?

8. Hoe zit het met de vrijheid van meningsuiting?
In zijn algemeenheid, in het Westen, goed. Elders minder. Dat mensen het recht hebben een dergelijke film te maken, lijkt bij de veel opiniemakers buiten kijf te staan (maar zie Imran Khan). Er zijn pogingen geweest om ook op wereldschaal (bij de VN) het belasteren en belachelijk maken (defamation) van religie te verbieden. Je kunt inderdaad stellen dat de internationale mensenrechten een weerspiegeling zijn van seculiere liberale en democratische waarden, in plaats van die van religieuze (hoewel ze nauw verbonden zijn met christelijk erfgoed). Wat overigens niet wil zeggen dat religieuze mensen de huidige internationale mensenrechten niet willen (daar gingen onder meer de opstanden over in het Midden-Oosten). Een bescherming van religieuze waarden onder het mom van mensenrechten zou gezien kunnen worden als een correctie ten gunste van religies, maar dit is niet gelukt. Ook de Amerikaanse wet biedt geen mogelijkheden een dergelijke film te verbieden.

Ingewikkelder wordt het als vrijheid van meningsuiting onderdeel wordt van het spel van de politieke en religieuze entrepeneurs. Dan wordt het onderdeel van de wij-zij tegenstelling waarbij ‘wij’ westerlingen natuurlijk geen lange tenen hebben en voor de vrijheid staan terwijl ‘hullie’ moslims gewoon nergens tegenkunnen. Dan wordt een vreedzame demonstratie van moslims tegen de film ook al snel een demonstratie van extremisten puur vanwege het feit dat ze tegen een film demonstreren. En dan wordt iemand die de vrijheid van meningsuiting verdedigd al snel iemand die ook de film goedkeurt. Het is ook in dit licht dat we het maken van deze film moeten zien. Degene die film maakte, wilde scoren over de hoofden van Israelische joden tegen moslims en weet zich daarbij beschermd door de vrijheid van meningsuiting en de film wordt gezien als consequentie van de vrijheid van meningsuiting. De demonstraties van moslims klaarblijkelijk niet altijd.

9. Wat zegt dit over de Arabische Lente?
De term Arabische Lente is zo fout dat ik er een aparte post aan zou moeten wijden; andere keer misschien. Laten we het nu maar even gebruiken als label voor de golf aan opstanden in de Arabische wereld. Is dit nu het resultaat van de Arabische Lente? Is dit nu het gevolg van democratie in het Midden-Oosten? Dat soort commentaren zie je geregeld voorbij komen en de spijt en treurnis druipen ervan af; spijt en treurnis over Westerse belangen overigens in het algemeen. Maar als de Arabische Lente iets wegheeft van bijvoorbeeld de Val van de Muur of de Franse Revolutie dan weten we dat dit soort opstanden nooit direct leidt naar vrijheid en democratie, maar vaak nog een terugslag krijgt die juist haaks staat op de ontwikkeling naar democratie (mijn hemel je mag toch hopen dat men niet het patroon van na de Franse Revolutie gaat volgen…). De omwentelingen, of pogingen daartoe, zijn nog een maar amper een jaar oud en heel veel zinnigs valt er dus niet over te zeggen over de toekomst. Dergelijke opvattingen verraden vooral het racistische idee dat men vindt dat de moslim of de Arabier toch echt een andere mentaliteit heeft dan de Europeaan. En ieder geval zijn die Arabieren in dat gedachtegoed erg ondankbaar, want ‘we’ hebben ‘ze’ toch zo goed geholpen en nu vermoorden ‘ze’ ‘onze’ ambassadeur; kunnen ze niet wat dankbaarder zijn?

10. Wat gebeurt er in Europa?
Ik beperk me tot Engeland en Nederland aangezien dat de landen zijn die ik volg. In beide landen zijn er inmiddels demonstraties geweest, maar in beide landen zijn er ook grote twijfels of men wel de straat op moet gaan. Sommigen vrezen voor rellen, anderen zien er het nut er niet van in, anderen vrezen vereenzelvigd te worden met radicalen (zie hiervoor) en velen zijn ook teleurgesteld over de gewelddadige reacties die volgens hen meer kwaad doen aan de islam dan de film. Anderen vragen zich af of demonstreren wel des islams is, hoewel dat nu toch maar een beperkt sentiment lijkt te zijn.

In Engeland zijn tal van groepjes de straat op gegaan met allerlei flyers, brochures en boekjes over de islam en in het bijzonder de profeet Mohammed. Daarnaast was er een demonstratie in Londen, van ongeveer 150 man, bij de Amerikaanse ambassade waarbij betogers anti-Amerikaanse leuzen riepen en de Amerikaanse vlag verbrandden. In Nederland was er vrijdag op de Dam een kleine demonstratie van enkele tientallen mensen. Aanvankelijk wilde men naar het Museumplein, waar het Amerikaanse consulaat is, maar daar zag men toch van af. De demonstratie op de Dam verliep in mijn ogen (ik was aanwezig) rustig. De manifestatie was georganiseerd door stichting Cleopatra die zich overwegend bezighoudt met multiculturele activiteiten in de vorm van kooklessen en andere cursussen. Ik ken de organisatie niet, maar op het eerste gezicht heeft de club niet een heel erg politiek karakter behalve wellicht dan dat men zich erg verbonden voelt met de situatie in Egypte in soms niet mis te verstane (of juist wel?) teksten. Dit zeggen ze zelf over hun stichting:

Belangrijker denk ik overigens zijn de debatten op social media onder moslims over de film, over de daaropvolgende reacties in het Midden-Oosten en over de mogelijkheid om in Nederland en Engeland te demonstreren. Groepen als The Arrivalists keuren zowel de film als de gewelddadige protesten af en op WijBlijvenHier kunnen we iets soortgelijks vinden. De reactie van Hizb ut Tahrir daarentegen is veel militanter. Anderen verspreiden via Twitter en Facebook bijvoorbeeld de volgende flyers:

Op zondag 16 september was er een demonstratie op het Museumplein georganiseerd door Behind Bars. Er was veel pers aanwezig, ik schat zeker zo’n 40 journalisten. Daarnaast waren er zichtbaar zeker 25 agenten aanwezig, maar waarschijnlijk meer aan de hoeveelheid mannen met oortjes te zien. Het aantal demonstranten bedroeg zo’n 120, over de hele dag schat ik zo’n 150; ongeveer het aantal dat ik verwacht had. De demonstratie bestond uit diverse toespraken en het roepen van slogans. De gebruikelijke slogans, maar ook de slogan: obama obama, wij zijn allemaal osama. De woordvoerder erkent dat dit een gevoelige slogan is, maar ‘Jullie zoeken de grens op, dan wij ook.’ Met grens verwijst hij naar de profeet Mohammed. Volgens hem hebben ‘jullie’ (het westen, amerika) onze grondstoffen al, onze landen, onze vrouwen (hij verwijst naar Aafia Siddiqui), maar van onze profeet blijf je af. Dit hoorde ik ook tijdens de toespraken waarin voortdurend verwezen werd naar het onrecht in de moslimlanden, de aanvallen van Amerika: Maar niet onze profeet!

In die zin (zie ook één van de commentaren op het stuk van gisteren) is het terecht om in de verklaringen en analyses van de protesten niet te snel gevoelens over de film naar de prullenbak te verwijzen en alleen te kijken naar de politieke context, war on terror en het werk van politieke entrepeneurs. Je hoeft in analyses niet klakkeloos de uitlatingen van respondenten over te nemen, maar ze volkomen negeren en alleen verwijzen naar de politieke context betekent dat je de uitlatingen van mensen ook niet erg serieus neemt en eigenlijk stelt dat men leidt aan een vals bewustzijn. De uitlatingen van de woordvoerder zijn in die zin dan ook zeer verhelderend doordat ze het ongenoegen over de film en het beschimpen van de profeet plaatsen in die politieke context. In de toespraken werd ook voortdurend een beroep gedaan op moslims als ‘broeders’ om op te komen voor elkaar in de ‘oorlog tegen moslims’ en in de strijd van de moslims tegen de ‘tirannen’. Met name de verwijzingen naar Jemen waren legio waar Amerika voortdurend aanvallen uitvoert met drones. Af en toe waren er verwijzingen naar de Nederlandse politiek, in het bijzonder Wilders. Hier twee korte impressies die op Youtube geplaatst zijn (als u even goed kijkt, ziet u uw favoriete antropoloog ook nog heel even):


(Later deze week volgt een uitgebreider verslag van deze demo)

Deel 1 en Deel 2 zijn gebaseerd op eigen waarnemingen en gesprekken. Daarnaast is gebruik gemaakt van de volgende uitstekende bronnen:
“Was the Arab Spring Really Worth It?”: The Fascinating Arrogance of Power
Libya Recap: Snapshots from Social Media
“The Innocence of Muslims”: Rights, Responsibilities, and Cultural (and Political) Impositions | Castan Centre for Human Rights Law
An Annotated Map of Today’s Protests and of the ‘Muslim World’ – Max Fisher – The Atlantic
Of Stupid Men and Smart Machines
Romney Jumps the Shark: Libya, Egypt and the Butterfly Effect | Informed Comment
#NoToViolence (with images, tweets) · islamoyankee · Storify
Embassy attacks in Libya and Egypt are about more than religion – latimes.com
Beyond religion: Getting to the heart of the violence – CBS News
YouTube Terrorism | Culture | Religion Dispatches
tabsir.net » The “Muslim” Problem
(1) Wall Photos
Riots and Rituals: The Construction of Violence and Public Space in Hindu Nationalism – Peter van der Veer
Blowback of the ugliest kind: The lessons no one will learn from Benghazi – Opinion – Al Jazeera English
Activism in the Coptic Diaspora: A Brief Introduction
Dreaming of the Apocalypse – Opinion – Al Jazeera English

De uiteindelijke weergave en interpretatie is natuurlijk geheel mijn verantwoording. Wellicht volgt er eind van de week nog een update en dan wel over de Onschuld der Moslims als anti-semitische film.

1 comment.

De Onschuld der Moslims – In Tien Vragen en Antwoorden I

Posted on September 16th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Blind Horses, International Terrorism, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Society & Politics in the Middle East.

1. Wat is er gebeurd?
Op 1 juli 2012 werd de film The Innocence of Muslims voor het eerst online gezet. Enkele maanden eerder draaide de film één keer in een theater in Hollywood. De film laat de profeet Mohammed zien als een vrouwengek, religieuze bedrieger en uitvreter; zeg maar de klassieke orientalistische beelden van de profeet en de Arabische man in het algemeen. De trailers van de film werden in het Arabisch vertaald en verspreid door een Egyptisch Amerikaanse blogger en koptische christen Morris Sadek. Op 8 september werd een korte versie uitgezonden op Al-Nas, een Egyptische zender. Op 11 september begonnen de protesten tegen de film in Egypte en Libië.

2. Wie zit er achter de film?
Een man uit Californië maakte deze film ongeveer 14 maanden geleden. Naar verluidt heeft mogelijkerwijze een koptische christen, Nakoula Basseley Nakoula, die zich voordeed als Israeli-Amerikaan, de film gemaakt. Andere koptische christenen zoals Morris Sadek en christelijke activisten zoals Steve Klein hebben de film gesteund. De film is gepromoot op hun Arabische sites en men heeft Terry Jones (die eerder de Quran wilde verbranden) binnengehaald voor de steun. Steve Klein is een militante christelijke activist en voormalig marinier die christelijke militia heeft getraind en protesten leidde tegen abortus klinieken, Mormon tempels en moskeeen. Intussen is het verhaal van de film er niet duidelijker op geworden bijvoorbeeld doordat de cast inmiddels afstand heeft genomen van de film omdat ze misleid zouden zijn. Het is duidelijk dat op sommige momenten in de film de acteurs iets anders zeggen dan je daadwerkelijk hoort. Opvallend is eveneens dat aanvankelijk de naam Sam Bacile de rondte deed, een joodse Israelisch-Amerikaanse makelaar die helemaal niet bestond. Een dergelijke afleiding zal niet toevallig zijn; wilde men bewust de joden in gevaar brengen? Hoewel de betrokken koptische christenen zeker niet staan voor alle koptische christenen, kan hun betrokkenheid waarschijnlijk niet los gezien worden van de jarenlange systematische onderdrukking, discriminatie en mishandeling van Egyptische koptische minderheid onder vorige (door het Westen met geld en wapens gesteunde) regimes. In het Westen lijkt het Mubarak regime nog steeds gezien te worden als beschermer van de kopten, maar niets is minder waar. Zij hebben op z’n minst toegekeken hoe militanten geweld gebruikten tegen hen of wellicht hen zelfs daartoe gestimuleerd. In deze context is het koptisch activisme buiten Egypte gegroeid inclusief militante activisten.

3. Hoe bereikte de film het Midden-Oosten?
De trailer (met twijfelachtige Arabische ondertiteling) is op youtube gezet. Het is waarschijnlijk deze versie die op een gegeven moment door een Egyptische zender, El Nas, is uitgezonden. Khader Abdullah, de presentator, is bekend om zijn opruiende commentaren over liberalen, kopten, secularisten enzovoorts. Andere radicale predikers deden dit daarna nog eens dunnetjes over en uiteindelijk was het alliantie van verschillende Salafis die opriep tot protesten. Volgens de organisator Wesam Abdel Warith was de bedoeling van de protesten om op wettige en vreedzame wijze de beledigingen tegen islam aan de kaak te stellen.

4. Wie demonstreerden er nou eigenlijk?
Het makkelijke antwoord is moslims. Of radicale moslims. Maar dat is toch wat te simpel. De eerste demonstratie in Cairo was een mix van salafis, ultra’s (voetbalhooligans; zij waren het waarschijnlijk die de Amerikaanse vlag omlaag haalden en de zogenaamde Al Qaeda vlag lieten wapperen) en kleine groepen koptische activisten. De situatie in Libië lijkt anders. Daar zouden de protesten wel eens een afleidingsmanoeuvre geweest kunnen zijn voor een geplande aanval waarbij helaas de Amerikaanse ambassadeur een tragische dood is gestorven. De groep die aanvankelijk demonstreerde werd daar vrij snel gevolgd door individuen met zware wapens en raketten. Dat is niet verbazingwekkend; niet alleen is Libië ongeveer verdronken in wapens tijdens de opstand, burgers hebben tijdens de opstand tegen Khadafi ook nog eens allerlei wapenopslagplaatsen van het leger geplunderd. De situatie waarin burgers veel zware wapens hebben is nog steeds niet veranderd en de overheid heeft geen enkele greep op de privé milities. Na Libië en Egypte volgden ook andere landen zoals Jemen, Saoedi-Arabië, Marokko, Somalië, Nigeria, Sudan, Irak, Iran, Pakistan, Bangladesh en de Golfstaten. In de Golfstaten waren de demonstraties meestal vreedzaam.

Zetten we de protesten uit op een kaart zoals The Atlantic deed dan zien we dat de generaliserende koppen zoals ‘moslims boos’, ‘protesten in de moslimwereld’enzovoorts niet helemaal hout snijden. De protesten vinden vooral plaats in het Arabische Midden-Oosten en Noord-Afrika. In India en Indonesië zijn nauwelijks protesten (een stuk of twee totnutoe). Sub-Sahara Afrika, centraal Azië, Zuidoost Azië, Turkije, Rusland, China, de VS en Europa kennen nauwelijks of geen protesten. De vraag is natuurlijk of ze in China überhaupt wel kunnen demonstreren, maar in landen als de VS, Nigeria, Turkije, Ethiopië en binnen de EU kan men dat wel. Wanneer je alle demonstranten totnutoe bij elkaar optelt en ziet dat het in de meeste landen telkens om enkele honderden demonstranten gaat, dan kom je in totaal over de gehele wereld uit op zo’n 12.000 demonstranten, van de 1,2 miljard moslims. Vergelijk dat even met de aantallen van vorig jaar op bijvoorbeeld het Tahrir-plein. Natuurlijk is het wel zo dat gewelddadige aanvallen op de Amerikaanse ambassades en de dood van de Amerikaanse ambassadeur in Libië deze demonstraties een extra zwaar gewicht geven (zie vraag 7).

Protest tegen het geweld in Libië. Foto Ahmed Sanalla

5. Waarom demonstreert men?
Ja, met 12.000 demonstranten zou je kunnen stellen, om 12.000 verschillende redenen. Iedere groep zal ook zo haar eigen redenen hebben. Laten we er vier clusters uitpikken. Allereerst de profeet Mohammed. Antropologe Saba Mahmood stelde zich ten tijde van de Mohammed Cartoons de vraag waarom sommige moslims niet alleen boos waren over de tekeningen, maar deze ook opvatten als een persoonlijke aanval. Zij stelt dat voor veel moslims de profeet Mohammed niet alleen een belangrijke profeet is en een bewonderenswaardig persoon, maar het ideaalbeeld voor een leven als goed mens. Hoe de profeet met vrouwen omging, hoe hij met vijanden omging is een voorbeeld voor het dagelijks leven van velen. Hem belachelijk maken roept dan ook zowel sterke religieuze als persoonlijke gevoelens op. Wil dat zeggen dat die 1,2 miljard – 12.000 dergelijke gevoelens niet hebben? Sommigen misschien, anderen hebben ze wel degelijk. Er is dus meer nodig dan alleen deze verklaring.

De demonstraties vinden vooral plaats in die landen die instabiel zijn vanwege de recente opstanden (Egypte, Libië en Jemen) en/of waar de VS nu en/of in het recente verleden actief was in verband met de war on terror (Libanon is the odd one out hier). Voor veel landen gold dat ten tijde van de opstanden de jihadisten eigenlijk nagenoeg irrelevant waren. Deze film is een ‘uitstekende’ gelegenheid om iets van hun verloren terrein terug te winnen; anti-Amerikaanse en pro Al Qaeda sentimenten zijn daarbij vruchtbare grond, maar het is wel de vraag of aanvallen op burgers hen verder zullen helpen. In Libië demonstreerden de dag na de dood van de ambassadeur enkele honderden vrome conservatieve moslims (ouderen en jongeren) tegen het geweld. De situatie in Egypte is nog steeds instabiel en de, voor internationale waarnemers, volkomen inadequate reactie van president Morsi is wellicht te verklaren door de interne tegenstellingen tussen verschillende facties van de moslimbroeders, salafis en counterrevolutionaire krachten waartussen hij moet schipperen en die ook een ruimte scheppen voor andere groepen. In Libië vond de aanval plaats na de dood van een hoogeplaatst Al Qaeda lid; dat lijkt geen toeval. Met name de burgers van Jemen hebben de afgelopen jaren, net als Pakistan en Afghanistan, veel te verduren gehad van Amerikaanse drone-aanvallen gebaseerd op een beleid waarin iedereen die eruit ziet als een al qaeda persoon een legitiem doelwit is. Hierbij zijn veel kinderen en andere onschuldige burgers gedood. Het anti-amerikanisme komt dus niet uit de lucht vallen. Tientallen jaren van Amerikaanse steun voor onderdrukkende regimes (en voor Israël), een invasie van Irak (tot stand gekomen doordat de VS iedereen bedroog) en daarop volgende verwoesting van het land, de drone-aanvallen, zouden wel eens veel belangrijkere verklaringen kunnen zijn voor de woede dan de film. Cynischer gesteld, wie is er eigenlijk barbaars?

Een ander cluster van opvattingen kom ik vooral in Europa tegen (Engeland, Duitsland en Nederland); het idee dat moslims moeten laten zien dat er niet met hen te sollen valt. De opvatting dat moslims zich niet zo moeten aanstellen vanwege een stomme film zien deze mensen als gevaarlijke onderdanigheid; de islam is sterk en dat moet je laten zien anders blijven mensen over je heen lopen. Men vindt dat reguliere moslimorganisaties zich verkocht hebben aan de overheid en daarmee moslims in een ondergeschikte en onwaardige positie hebben gebracht. Gezien de lage aantallen demonstranten in Europa (ook in het verleden) zou je kunnen stellen dat men niet zo succesvol is in dit opzicht, maar dit verhoogt juist het gevoel van urgentie. Een laatste cluster betreft de politiek-religieuze entrepeneurs. Ik noemde al de jihadisten die weer relevant willen worden en ook de andere bovenstaande sentimenten lenen zich uitstekend voor collectieve mobilisatie. Maar dat moet wel gebeuren. Rellen zijn zelden spontaan; ze worden geanticipeerd, kansen worden gepakt en ze worden gereguleerd. Tegenstellingen zijn nooit alleen etnisch of religieus (zie de verschillende groepen), maar de verschillende dimensies van bepaalde fenomenen worden door politieke entrepeneurs gereduceerd tot simpele wij-zij tegenstellingen; in dit geval op basis van religie. Dat gebeurde door de makers van de film en vervolgens door degenen die opriepen tot protesten of meer. De stemmen van de koptische kerk die fel afstand heeft genomen van de film of van de Amerikaanse ambassade in Cairo die voorafgaand aan de demonstraties de film veroordeelde, raken verloren in de ruis die optreedt door het werk van deze politieke entrepeneurs en de naweeën van de dood van de ambassadeur. Of sterker nog worden geïnterpreteerd als ongeloofwaardig of als onderdanigheid aan islam (dhimmi).

Ambassadeur Stevens in betere tijden

Morgen deel 2.

25 comments.

Moslims & Verkiezingen 2012: Laat je stem horen, of niet

Posted on September 13th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, islamophobia, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Religious and Political Radicalization.

Verkiezingen 2012: Neo-liberalisme & nationalisme

affiche 2010

Deze verkiezingen draaien vooral om Europa en de economie. Het moge lijken dat islam, immigratie en integratie naar de achtergrond verdwenen zijn, maar dat is slechts ten dele. Het PVV programma maakt een directe link tussen de EU en de immigratie van moslims en vrijwel alle partijen hebben in hun programma’s opmerkingen over religie die (als het al niet specifiek vermeld wordt) in het algemeen gaan over islam en moslims. Slechts een enkele partij weet daarbij een positieve opmerking te maken maar meestal toch snel gevolgd door zoiets als ‘…maar er zijn ook veel problemen.’ Onder moslims leefden deze verkiezingen aardig volgens mij en draaiden ook om de thema’s EU en economie én om hun positie als moslim in de samenleving. Hier een overzicht.

Debat in de moskee
Op de site van Amsterdam-West stond het volgende te lezen:
Groot verkiezingsdebat in de Badr Moskee – Stadsdeel West

Laat uw stem horen tijdens het grote verkiezingsdebat op 6 september in de Badr Moskee in Amsterdam West.

Laat uw stem horen tijdens het verkiezingsdebat in moskee Badr? Dat zullen de mannen van sharia4belgium en sharia4holland ook hebben gedacht:

Op youtube vinden we hun impressie van ‘De slag van Badr’ met uitleg voor hun actie:

Ik heb veel afwijzende reacties gezien op twitter en facebook van moslims tegen deze actie. Anderen (niet S4B of S4H) probeerden hun afwijzing van de democratie op een andere wijze uit te leggen:

Onder andere moslims die de democratie afwijzen kon de actie van S4H/S4B ook op afwijzing rekenen. De kritiek in zijn algemeenheid luidde dat dit niet de manier was om dawah (missie) te verrichten. Waarbij ik me overigens afvraag of S4H/S4B dit wel als dawah ziet. Ik denk dat zij dit beschouwen als deel van een religieuze plicht om ‘het goede te bevorderen en te waarschuwen voor het kwade’. Dat kan samenvallen met dawah volgens mij maar dat hoeft niet. In dit geval was dat denk ik niet zo omdat de kritiek van van S4H/S4B en enkele anderen ook tegen de moskee gericht was die een dergelijke bijeenkomst organiseerde. De kritiek en ook het weerwoord van S4H/S4B symphatisanten was veel specifieker en gedetailleerder soms, maar dit is niet de plek om daarop in te gaan. Wel kon ik vaststellen dat zowel het debat als de actie van S4H/S4B leidde tot discussies over democratie van een dusdanig niveau dat ik nog niet vaak gezien heb.

Andere organisaties waren zeer stellig in hun afwijzing van de verstoring, zie bijvoorbeeld de volgende verklaring:
‘Sharia4belgium, genoeg is genoeg’

“Deze groepen spelen op die manier ook andere extremisten uit bijvoorbeeld extreem rechts in de kaart door een hetze te ontketenen en door negatieve beeldvorming over de islam en de moslimgemeenschap aan te wakkeren. De actie van Sharia4Belgium vormt een bedreiging voor onze democratie en onze rechtsstaat.”

De organisaties van de Turkse en Marokkaanse gemeenschap verklaren te staan voor tolerantie, respect en democratie. Zij roepen daarom een ieder op zich niet te laten intimideren door de acties van deze extremistische groepen en op 12 september massaal naar de stembus te gaan.

Ze geven daarbij een stemadvies door te adviseren om te stemmen voor:

“- Een volwaardig burgerschap, voor sociale cohesie en solidariteit
– Tegen segregatie, sociale uitsluiting, racisme en alle vormen van discriminatie
– Een verloren stem is een stem op intolerantie, sociale uitsluiting en polarisatie”

De verklaring is ondertekend door:

de Unie van Marokkaanse Moslim Organisaties (UMMON)
Turkse Arbeidersvereniging in Nederland HTIB
Stichting Aknarij
Inspraakorgaan Marokkanen Amsterdam (IOMA)
Euro Mediterraan Centrum voor Migratie en Ontwikkeling (EMCEMO)
Collectief tegen Islamofobie en Discriminatie (CTID)
Raad van Marokkaanse Moskeeën Noord Holland (RVM)

Opvallend was dat in de media de aandacht vooral uitgaat naar het incident met sharia4belgium. Dat doet mij denken aan een demonstratie waar journalisten in grote getalen op af kwamen (ongeveer even veel als demonstranten) en waar onder meer de heren van Novum nieuws en Powned vertrokken toen het wat langdradig werd onder het mom van ‘er gebeurt toch niets meer’. Dat de media erover berichten is logisch, dat we in de verslagen nauwelijks iets teruglezen over de inhoud van het debat is zonder meer kwalijk. ‘Media moeten zich niet laten gijzelen door een piepkleine groep boze islamitische mannen’ – Lars Anderson – VK

na de korte chaos volgde een interessante discussie tussen politici die wilden vertellen waarom zij een stem verdienen, en een publiek dat wilde weten aan wie het zijn stem moet geven. De islam was daarin geen leidende factor. Ze wilden weten hoe ze het beter kunnen krijgen in de wijk, hoe het onderwijs kan worden vernieuwd of wat de plannen zijn van de partijen om de economie weer uit het slop te trekken.

De schrijver van bovenstaand citaat, Lars Anderson (debatleider in Badr) wijt het optreden van sharia4belgium aan slachtoffergedrag; dat is mij wat al te simpel maar waar hij hier op wijst wordt telkens door vrijwel al het onderzoek gestaafd. Moslims zoeken naar pragmatische manieren om moslim te zijn en de moslims in Nederland vooruit te helpen op sociaal, economisch, cultureel en religieus gebied. Ook Carel Brendel besteedt aandacht aan de inhoud ‘Wat doen jullie voor moslims?’ was de vraag van het debat. Daarbij ging het om discriminatie, banen voor mannen met baarden en vrouwen met hoofddoeken, enz; ook hier het sociaal-pragmatisme al waren er (ook na het rumoer) mensen met een andere opstelling zoals u boven in het tweede filmpje al kon zien. Dichtbij.nl geeft ook een aardige impressie:

Mediagepruts
Met name Het Parool heeft er afgelopen weken een potje van gemaakt met de berichtgeving van moslims en verkiezingen. Eerst was er het stuk met ‘moslimprominenten‘ die teleurgesteld zouden zijn in de politiek. De Telegraaf maakte er meteen dat moslims waarschuwen voor rellen. Volgens Carel Brendel (die erg negatief is over de mogelijke link tussen de PvdA en allochtonen/moslims als dat leidt tot het aantasten van de seculiere uitgangspunten): PvdA maakt zich los uit de greep van de ‘moslimprominenten’ « CarelBrendel.nl

Het letterlijke citaat was niet op internet te vinden, maar alleen in het papieren Parool. In het groepsgesprek met Badr-bezoekers kwam de 31-jarige Tarik (zonder achternaam) aan het woord. “Het gebrek aan politieke vertegenwoordiging komt bovenop de uitwerking van slechte scholing en de hoge werkloosheid bij jongeren uit eigen gemeenschap en dat leidt tot een explosieve situatie. Zo krijg je over een paar jaar Franse toestanden in Amsterdam.” De andere mannen knikten instemmend bij deze uitspraak, aldus de Parool-reportage.

Bij het gesprek zat ‘islamoloog, docent en voorganger’ Said Amrani. “We hadden net zo goed op Wilders kunnen stemmen,” aldus de imam. “De PvdA ging mee in het voorstel van de PVV om halal slachten te verbieden.” Gemor is er ook over de sluiting van het Islamitisch College Amsterdam (wegens gebrek aan kwaliteit, CB), waarvoor de Badr-jongeren de PvdA-politici Sharon Dijksma en wethouder Lodewijk Asscher verantwoordelijk stellen. Moslimpolitici zouden in de praktijk te weinig zichtbaar zijn en alleen rond verkiezingstijd aandacht hebben voor moslims. Amrani: “Bij de vorige verkiezingen deed ik bij het vrijdaggebed een oproep aan tweeduizend bezoekers om vooral te gaan stemmen om tegenwicht te bieden aan de PVV. Dat ga ik dit jaar niet meer doen.”

Niet bij het groepsgesprek aanwezig maar wel om commentaar gevraagd werd Yahia Bouyafa, voorzitter van de Raad van Marokkaanse Moskeeën Nederland. “We proberen alles te doen om mensen naar de stembus te krijgen, maar vooral oudere moslims zijn in de war,” aldus Bouyafa. “Ze hebben altijd PvdA gestemd maar sinds die voor het verbod op ritueel slachten heeft gestemd, willen ze dat niet meer.”

Brendel ziet een positieve ontwikkeling, weg van ‘religieus clientelisme’; meer over ‘de moslimlobby’ bij de PvdA: zie HIER. Zijn bezwaar gaat vooral over wat hij ziet als een mogelijke aantasting van de seculiere uitgangspunten van de PvdA; niet tegen allochtone / moslim politici an sich. Hij stelt terecht vraagtekens bij de term ‘moslimprominenten’; dat suggereert dat de personen in de reportage heel vooraanstaande posities innemen in het Nederlandse moslimlandschap. Dat wordt in de reportage op geen enkele manier waar gemaakt en is ook niet. Wat overigens niets afdoet aan hun overwegingen, Amrani ligt nog eens toe:

Vervolgens prutst Het Parool verder met een fatwa die stemmen tot een religieuze plicht maakt. Nourdeen Wildeman maakt op Wijblijvenhier waarom er geen sprake is van religieuze plicht (in de zin zoals vasten of bidden dat wel zou zijn) of fatwa. De religieuze overwegingen daargelaten het stuk van de Nederlandse Moslim Raad dat Wildeman aanhaalt is voldoende om te zien waarom Het Parool onzin uitkraamt.

Pragmatische overwegingen

Een veelgehoorde overweging is dat velen niet goed weten op wie ze moeten stemmen en weinig zin hebben om te stemmen op een partij die islam en moslims toch niet ziet zitten. Daarmee bedoelen zij geen PVV, maar alle andere politieke partijen. Waarom stemmen op een partij die ons haat? Daar voegt men soms aan toe dat het wel eens ‘haram’ zou kunnen zijn, er direct bij vermeldend dat er geleerden zijn die het wel toestaan. Twee van de filmpjes die laatste inzichtelijk maken vind je hieronder:

&

Tegenstanders daarentegen stelden dat democratie zelf een religie is. Stemmen is volgens hen dan ook tegen de islam. Naast een principieel standpunt zit hier ook enige pragmatiek tussen en men wijst bijvoorbeeld op de ‘vijandige citaten van politici‘. Tegenover de twijfelaars en de afkerigen van stemmen staan degenen die wel overtuigd zijn van de noodzaak te stemmen. Ik heb veel oproepen om te stemmen langs zien komen zoals deze van Hasib Moukaddim. Zie ook dit filmpje van SMN die een speciale verkiezingssite maakte:

Daarnaast waren er opiniestukken in kranten zoals deze van Mustafa Amhaouch. De laatste is CDA-er en zijn stuk was gericht tegen de PvdA. Daar werd behoorlijk negatief op gereageerd; niet zozeer omdat het tegen de PvdA was maar omdat vele moslims in mijn FB en twitter een stemadvies niet zien zitten: do not tell us what to do. Andere sites zoals Moslimjongeren Coach met Jouw mening telt en Wij Blijven Hier hebben eveneens een positieve houding ten opzichte van stemmen. WBH heeft diverse discussies aangaande verkiezingen en islam (1, 2, 3) en twee stemwijzers: Palestina en Israel-stemwijzer en de moslimstemwijzer.

Tot slot
De controverse tijdens en na het Badr debat daargelaten, de meeste moslims die ik mijn netwerk (online en offline) voorbij heb zien komen, benaderen de zaak pragmatisch; zowel degenen die zijn gaan stemmen (de meesten) als degenen die niet gaan stemmen. Sommigen die zijn gaan stemmen doen dat vanuit een islamitische inspiratie, anderen stellen dat het eigenlijk niet kan in islam maar hebben andere overwegingen (economie, EU, positie van moslims) en hetzelfde zie je bij degenen die niet stemmen. Een enkeling stelt bij het wel of niet stemmen puur en alleen vanuit de islam te redeneren. Dit is niet om te zeggen dat de één meer of minder praktiserend of religieus is, maar om aan te geven dat er meerdere wijzen van praktiseren zijn voor de betrokkenen zelf. De uitslag met PvdA en VVD is met instemming begroet als in ieder geval een nederlaag van de PVV. Wat overigens bij enkelen wel de opmerking ontlokt dat de ‘heisa’ die sommigen maakten van de dreiging van de PVV ‘dus’ onterecht was. Iets waar ik overigens nog wel kanttekeningen bij heb. Inderdaad de extreem-nativistische anti-islam partij PVV heeft flink verloren, maar is allesbehalve dood. Haar islamofobe gedachtegoed is volgens mij op verschillende manieren geincorporeerd door alle(!) politieke partijen zie bijvoorbeeld het VVD programma over religie en (apart!) religieuze kleding (beide gerangschikt onder ‘immigratie en integratie’…). We zullen zien waartoe het leidt.

Ow ja, Wij Blijven Hier heeft een onderzoek gedaan naar mogelijk stemgedrag bij moslims. Resultaten vind je hier (overigens is het gebaseerd op slechts 200 personen).

1 comment.

Moslims & Verkiezingen 2012: Laat je stem horen, of niet

Posted on September 13th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, islamophobia, Multiculti Issues, Notes from the Field, Public Islam, Religious and Political Radicalization.

Verkiezingen 2012: Neo-liberalisme & nationalisme

affiche 2010

Deze verkiezingen draaien vooral om Europa en de economie. Het moge lijken dat islam, immigratie en integratie naar de achtergrond verdwenen zijn, maar dat is slechts ten dele. Het PVV programma maakt een directe link tussen de EU en de immigratie van moslims en vrijwel alle partijen hebben in hun programma’s opmerkingen over religie die (als het al niet specifiek vermeld wordt) in het algemeen gaan over islam en moslims. Slechts een enkele partij weet daarbij een positieve opmerking te maken maar meestal toch snel gevolgd door zoiets als ‘…maar er zijn ook veel problemen.’ Onder moslims leefden deze verkiezingen aardig volgens mij en draaiden ook om de thema’s EU en economie én om hun positie als moslim in de samenleving. Hier een overzicht.

Debat in de moskee
Op de site van Amsterdam-West stond het volgende te lezen:
Groot verkiezingsdebat in de Badr Moskee – Stadsdeel West

Laat uw stem horen tijdens het grote verkiezingsdebat op 6 september in de Badr Moskee in Amsterdam West.

Laat uw stem horen tijdens het verkiezingsdebat in moskee Badr? Dat zullen de mannen van sharia4belgium en sharia4holland ook hebben gedacht:

Op youtube vinden we hun impressie van ‘De slag van Badr’ met uitleg voor hun actie:

Ik heb veel afwijzende reacties gezien op twitter en facebook van moslims tegen deze actie. Anderen (niet S4B of S4H) probeerden hun afwijzing van de democratie op een andere wijze uit te leggen:

Onder andere moslims die de democratie afwijzen kon de actie van S4H/S4B ook op afwijzing rekenen. De kritiek in zijn algemeenheid luidde dat dit niet de manier was om dawah (missie) te verrichten. Waarbij ik me overigens afvraag of S4H/S4B dit wel als dawah ziet. Ik denk dat zij dit beschouwen als deel van een religieuze plicht om ‘het goede te bevorderen en te waarschuwen voor het kwade’. Dat kan samenvallen met dawah volgens mij maar dat hoeft niet. In dit geval was dat denk ik niet zo omdat de kritiek van van S4H/S4B en enkele anderen ook tegen de moskee gericht was die een dergelijke bijeenkomst organiseerde. De kritiek en ook het weerwoord van S4H/S4B symphatisanten was veel specifieker en gedetailleerder soms, maar dit is niet de plek om daarop in te gaan. Wel kon ik vaststellen dat zowel het debat als de actie van S4H/S4B leidde tot discussies over democratie van een dusdanig niveau dat ik nog niet vaak gezien heb.

Andere organisaties waren zeer stellig in hun afwijzing van de verstoring, zie bijvoorbeeld de volgende verklaring:
‘Sharia4belgium, genoeg is genoeg’

“Deze groepen spelen op die manier ook andere extremisten uit bijvoorbeeld extreem rechts in de kaart door een hetze te ontketenen en door negatieve beeldvorming over de islam en de moslimgemeenschap aan te wakkeren. De actie van Sharia4Belgium vormt een bedreiging voor onze democratie en onze rechtsstaat.”

De organisaties van de Turkse en Marokkaanse gemeenschap verklaren te staan voor tolerantie, respect en democratie. Zij roepen daarom een ieder op zich niet te laten intimideren door de acties van deze extremistische groepen en op 12 september massaal naar de stembus te gaan.

Ze geven daarbij een stemadvies door te adviseren om te stemmen voor:

“- Een volwaardig burgerschap, voor sociale cohesie en solidariteit
– Tegen segregatie, sociale uitsluiting, racisme en alle vormen van discriminatie
– Een verloren stem is een stem op intolerantie, sociale uitsluiting en polarisatie”

De verklaring is ondertekend door:

de Unie van Marokkaanse Moslim Organisaties (UMMON)
Turkse Arbeidersvereniging in Nederland HTIB
Stichting Aknarij
Inspraakorgaan Marokkanen Amsterdam (IOMA)
Euro Mediterraan Centrum voor Migratie en Ontwikkeling (EMCEMO)
Collectief tegen Islamofobie en Discriminatie (CTID)
Raad van Marokkaanse Moskeeën Noord Holland (RVM)

Opvallend was dat in de media de aandacht vooral uitgaat naar het incident met sharia4belgium. Dat doet mij denken aan een demonstratie waar journalisten in grote getalen op af kwamen (ongeveer even veel als demonstranten) en waar onder meer de heren van Novum nieuws en Powned vertrokken toen het wat langdradig werd onder het mom van ‘er gebeurt toch niets meer’. Dat de media erover berichten is logisch, dat we in de verslagen nauwelijks iets teruglezen over de inhoud van het debat is zonder meer kwalijk. ‘Media moeten zich niet laten gijzelen door een piepkleine groep boze islamitische mannen’ – Lars Anderson – VK

na de korte chaos volgde een interessante discussie tussen politici die wilden vertellen waarom zij een stem verdienen, en een publiek dat wilde weten aan wie het zijn stem moet geven. De islam was daarin geen leidende factor. Ze wilden weten hoe ze het beter kunnen krijgen in de wijk, hoe het onderwijs kan worden vernieuwd of wat de plannen zijn van de partijen om de economie weer uit het slop te trekken.

De schrijver van bovenstaand citaat, Lars Anderson (debatleider in Badr) wijt het optreden van sharia4belgium aan slachtoffergedrag; dat is mij wat al te simpel maar waar hij hier op wijst wordt telkens door vrijwel al het onderzoek gestaafd. Moslims zoeken naar pragmatische manieren om moslim te zijn en de moslims in Nederland vooruit te helpen op sociaal, economisch, cultureel en religieus gebied. Ook Carel Brendel besteedt aandacht aan de inhoud ‘Wat doen jullie voor moslims?’ was de vraag van het debat. Daarbij ging het om discriminatie, banen voor mannen met baarden en vrouwen met hoofddoeken, enz; ook hier het sociaal-pragmatisme al waren er (ook na het rumoer) mensen met een andere opstelling zoals u boven in het tweede filmpje al kon zien. Dichtbij.nl geeft ook een aardige impressie:

Mediagepruts
Met name Het Parool heeft er afgelopen weken een potje van gemaakt met de berichtgeving van moslims en verkiezingen. Eerst was er het stuk met ‘moslimprominenten‘ die teleurgesteld zouden zijn in de politiek. De Telegraaf maakte er meteen dat moslims waarschuwen voor rellen. Volgens Carel Brendel (die erg negatief is over de mogelijke link tussen de PvdA en allochtonen/moslims als dat leidt tot het aantasten van de seculiere uitgangspunten): PvdA maakt zich los uit de greep van de ‘moslimprominenten’ « CarelBrendel.nl

Het letterlijke citaat was niet op internet te vinden, maar alleen in het papieren Parool. In het groepsgesprek met Badr-bezoekers kwam de 31-jarige Tarik (zonder achternaam) aan het woord. “Het gebrek aan politieke vertegenwoordiging komt bovenop de uitwerking van slechte scholing en de hoge werkloosheid bij jongeren uit eigen gemeenschap en dat leidt tot een explosieve situatie. Zo krijg je over een paar jaar Franse toestanden in Amsterdam.” De andere mannen knikten instemmend bij deze uitspraak, aldus de Parool-reportage.

Bij het gesprek zat ‘islamoloog, docent en voorganger’ Said Amrani. “We hadden net zo goed op Wilders kunnen stemmen,” aldus de imam. “De PvdA ging mee in het voorstel van de PVV om halal slachten te verbieden.” Gemor is er ook over de sluiting van het Islamitisch College Amsterdam (wegens gebrek aan kwaliteit, CB), waarvoor de Badr-jongeren de PvdA-politici Sharon Dijksma en wethouder Lodewijk Asscher verantwoordelijk stellen. Moslimpolitici zouden in de praktijk te weinig zichtbaar zijn en alleen rond verkiezingstijd aandacht hebben voor moslims. Amrani: “Bij de vorige verkiezingen deed ik bij het vrijdaggebed een oproep aan tweeduizend bezoekers om vooral te gaan stemmen om tegenwicht te bieden aan de PVV. Dat ga ik dit jaar niet meer doen.”

Niet bij het groepsgesprek aanwezig maar wel om commentaar gevraagd werd Yahia Bouyafa, voorzitter van de Raad van Marokkaanse Moskeeën Nederland. “We proberen alles te doen om mensen naar de stembus te krijgen, maar vooral oudere moslims zijn in de war,” aldus Bouyafa. “Ze hebben altijd PvdA gestemd maar sinds die voor het verbod op ritueel slachten heeft gestemd, willen ze dat niet meer.”

Brendel ziet een positieve ontwikkeling, weg van ‘religieus clientelisme’; meer over ‘de moslimlobby’ bij de PvdA: zie HIER. Zijn bezwaar gaat vooral over wat hij ziet als een mogelijke aantasting van de seculiere uitgangspunten van de PvdA; niet tegen allochtone / moslim politici an sich. Hij stelt terecht vraagtekens bij de term ‘moslimprominenten’; dat suggereert dat de personen in de reportage heel vooraanstaande posities innemen in het Nederlandse moslimlandschap. Dat wordt in de reportage op geen enkele manier waar gemaakt en is ook niet. Wat overigens niets afdoet aan hun overwegingen, Amrani ligt nog eens toe:

Vervolgens prutst Het Parool verder met een fatwa die stemmen tot een religieuze plicht maakt. Nourdeen Wildeman maakt op Wijblijvenhier waarom er geen sprake is van religieuze plicht (in de zin zoals vasten of bidden dat wel zou zijn) of fatwa. De religieuze overwegingen daargelaten het stuk van de Nederlandse Moslim Raad dat Wildeman aanhaalt is voldoende om te zien waarom Het Parool onzin uitkraamt.

Pragmatische overwegingen

Een veelgehoorde overweging is dat velen niet goed weten op wie ze moeten stemmen en weinig zin hebben om te stemmen op een partij die islam en moslims toch niet ziet zitten. Daarmee bedoelen zij geen PVV, maar alle andere politieke partijen. Waarom stemmen op een partij die ons haat? Daar voegt men soms aan toe dat het wel eens ‘haram’ zou kunnen zijn, er direct bij vermeldend dat er geleerden zijn die het wel toestaan. Twee van de filmpjes die laatste inzichtelijk maken vind je hieronder:

&

Tegenstanders daarentegen stelden dat democratie zelf een religie is. Stemmen is volgens hen dan ook tegen de islam. Naast een principieel standpunt zit hier ook enige pragmatiek tussen en men wijst bijvoorbeeld op de ‘vijandige citaten van politici‘. Tegenover de twijfelaars en de afkerigen van stemmen staan degenen die wel overtuigd zijn van de noodzaak te stemmen. Ik heb veel oproepen om te stemmen langs zien komen zoals deze van Hasib Moukaddim. Zie ook dit filmpje van SMN die een speciale verkiezingssite maakte:

Daarnaast waren er opiniestukken in kranten zoals deze van Mustafa Amhaouch. De laatste is CDA-er en zijn stuk was gericht tegen de PvdA. Daar werd behoorlijk negatief op gereageerd; niet zozeer omdat het tegen de PvdA was maar omdat vele moslims in mijn FB en twitter een stemadvies niet zien zitten: do not tell us what to do. Andere sites zoals Moslimjongeren Coach met Jouw mening telt en Wij Blijven Hier hebben eveneens een positieve houding ten opzichte van stemmen. WBH heeft diverse discussies aangaande verkiezingen en islam (1, 2, 3) en twee stemwijzers: Palestina en Israel-stemwijzer en de moslimstemwijzer.

Tot slot
De controverse tijdens en na het Badr debat daargelaten, de meeste moslims die ik mijn netwerk (online en offline) voorbij heb zien komen, benaderen de zaak pragmatisch; zowel degenen die zijn gaan stemmen (de meesten) als degenen die niet gaan stemmen. Sommigen die zijn gaan stemmen doen dat vanuit een islamitische inspiratie, anderen stellen dat het eigenlijk niet kan in islam maar hebben andere overwegingen (economie, EU, positie van moslims) en hetzelfde zie je bij degenen die niet stemmen. Een enkeling stelt bij het wel of niet stemmen puur en alleen vanuit de islam te redeneren. Dit is niet om te zeggen dat de één meer of minder praktiserend of religieus is, maar om aan te geven dat er meerdere wijzen van praktiseren zijn voor de betrokkenen zelf. De uitslag met PvdA en VVD is met instemming begroet als in ieder geval een nederlaag van de PVV. Wat overigens bij enkelen wel de opmerking ontlokt dat de ‘heisa’ die sommigen maakten van de dreiging van de PVV ‘dus’ onterecht was. Iets waar ik overigens nog wel kanttekeningen bij heb. Inderdaad de extreem-nativistische anti-islam partij PVV heeft flink verloren, maar is allesbehalve dood. Haar islamofobe gedachtegoed is volgens mij op verschillende manieren geincorporeerd door alle(!) politieke partijen zie bijvoorbeeld het VVD programma over religie en (apart!) religieuze kleding (beide gerangschikt onder ‘immigratie en integratie’…). We zullen zien waartoe het leidt.

Ow ja, Wij Blijven Hier heeft een onderzoek gedaan naar mogelijk stemgedrag bij moslims. Resultaten vind je hier (overigens is het gebaseerd op slechts 200 personen).

1 comment.

Dutch Elections – Neoliberalism Meets Nationalism

Posted on September 5th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Multiculti Issues.

On 12 September the Dutch will have their national elections after the last minority government fell after the nativist anti-islam Freedom Party of Geert Wilders withdrew his support as he did not wanted to support the severe austerity measures that were deemed necessary because of the economic crisis.

In the last elections Dutch culture, migration and Islam were still major issues. Now with the major economic crisis and the problems in the EU those themes appear to have vanished from the debates. There were some reports on (young) Muslims losing faith in the democratic system because they see no party that stands up for them. In particular the social-democrats appear to be worried about losing the  migrant vote. None of these stories however provided a substantial argument for that and similar ideas also emerged in the last two elections; at that time I think they were justified but I don’t see why this would be the case again. What has been lost in those reports as well is not only that some Muslims are (indeed) worried about their position in politics as Muslims, but they are also disappointed in political parties because of the poor economic situaton (as are probably most other citizens). And, also as usual by now, there was someone who depicted Wilders together with Hitler and Breivik and a short controversy over that.

The hardworking Dutch people

This doesn’t mean that nationalism and racism are gone. On the contrary; it is quite remarkable how quickly particular stereotypes on southern Europe, in particular Greece, emerged after the news broke of their financial problems: unreliable, lazy, corrupt, you name it. The EU was blamed by politicians for most of the problems (conveniently shying away from the fact that national politicians make the EU) and parties such as the Freedom Party linked the EU with the problem of the so-called mass-migration. It was supposedly the EU who caused huge waves of migrants coming to the Netherlands (in fact the idea of mass-migration has been debunked by several experts) in particular the East-Europeans and the Muslims. It is in particular Wilders who has weaved together a strong anti-EU stand with anti-immigration and anti-austerity measures. Interestingly, and disturbingly, he is severely criticized on all these points but not so much on the connections he makes between the three themes.

Other parties however see culture (used for referring to migrants) also as problematic. If the migrants are presented as beneficial at all (two parties; very few sentences) it is always in relation with something like ‘but there are problems as well’.  Concrete measures are proposed that always restrict migrants in order to become compatible with ‘Dutch society’ or the punish them more than other citizens (for instance in the cases of domestic and other forms of family violence). And everything that remotely resembles multiculturalism should not be subsidized anymore. There are some differences between the parties with regard to issues such as dual citizenship, the ban on face-veiling.and some other discriminatory measures of the last government. All parties do give some attention to the struggle against racism, homophobia and discrimination but often only in general slogans. Only the orthodox Christian parties (also criticizing ‘secularist ideologies’) and the Freedom Parties pay attention to Islam; in terms of a threat for society or concrete groups such as gays and Christians. (see a Dutch summary HERE). Remarkably absent from the debates in my personal opinion are the causes of the financial crisis, the role of the banks and other financial institutions and the neo-liberal model. The latter not only having economic consequences but also for legal and social justice as the Dutch ombudsman stated: “Justice is an unexpected factor, which apparently doesn’t fit in the economic model.”

The Muslim voices

There aren’t many initiatives from Muslims (as Muslims) in this campaign. The Dutch Muslim Party has been dissolved (after having not been very active anyway). The Dutch Muslim site Wij Blijven Hier (We are here to stay) has launched one of the many voting aids. The Muslim Women’s Organization Al Nisa, celebrating its 30 year anniversary, presented its campaign against prejudice against Muslim women a few days ago:

“Do you know me?”

A call for Dutch politics to challenge prejudice against Muslim women.

Amnesty International concluded in their recent publication ‘Choice and Prejudice: Discrimination against Muslims in Europe’ that “European governments must do more to challenge the negative stereotypes and prejudices against Muslims fuelling discrimination especially in education and employment.”.

Ten days before the elections, Al Nisa, a Muslim women’s organization, takes action in her own way by starting her campaign “Do you know me?”. A one-minute Youtube video shows five strong and enterprising Muslim women, who have become successful in all sectors of society, but hardly seen or recognized by ordinary citizens or politics.

In response to her 2010 campaign “ECHT Nederlands” (REAL Dutch), Al Nisa received disconcerted reactions such as, “These women do not exist” or “Better not think that you are Dutch”. Al Nisa envisions Dutch politics orienting itself towards the exemplary roles that many successful and independent Muslim women play in our country. In previous years, politics has instead wasted valuable time and money on freedom-limiting and offensive measures such as the burqa ban, the Ramadan “black book” (a list of alleged public disturbances by Muslims during Ramadan, or instances of public accommodation of Muslims) and other political brouhaha. ‘Realistic optimism’ and ‘role models’ are key words to be used if you – just like us – stand for a better society for all of us.

The campaign is a part of Al Nisa’s 30-year anniversary with the theme “ZIN” (Self-conscious Women, Inspiring Encounters and New Insights). Over the past 30 years, Al Nisa has been making an effort for Dutch Muslim women and Dutch society. On 22 September 2012, a national symposium will be organized in cooperation with Marmoucha and New West Fest in De Meervaart, Amsterdam. Here, Muslim women will share the stage with academics, columnists and artists. Special guest speaker is Dr. Ingrid Mattson from Canada who was until recently the first chairwoman of ISNA, the largest Islamic umbrella organization in North America.

In this campaign they present a variety of Muslim women as strong, powerful individuals who make a contribution to society. In the next video five women appear who are successful in all layers of society but remain invisible for politicians and the larger publics.

I certainly sympathize with the video and the intentions of the makers, but the video also disturbs me somewhat although I cannot really put my finger on it.

2 comments.

Van praktijk naar publieke actie: niet-vasten tijdens de vasten

Posted on July 19th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Notes from the Field, Ritual and Religious Experience.

In Marokko is er sinds enige jaren een campagne van mensen die zich verzetten tegen de alomtegenwoordigheid van het vasten tijdens de maand Ramadan en de sociale druk die daarmee gepaard zou gaan. Nu zijn er in Marokko al jarenlang (en waarschijnlijk eeuwenlang) mensen die niet vasten en dat soms ook publiekelijk doen. Voor enkelen (zieken bijvoorbeeld) is dat ook volgens de islamitische regels geoorloofd, anderen willen gewoon niet vasten. Het nieuwe is dat er nu sprake is van het mobiliseren van mensen voor een collectieve actie:

vertaling in het Engels onderaan

In Nederland gaan die stemmen af en toe ook op. Said el Hajji heeft een pleidooi op zijn site gezet: het recht om niet te vasten. Een kort fragment eruit:
Said El Haji

Ik heb het grootste gezag getrotseerd. Dat is, anders dan sommigen denken, niet God of de Marokkaanse koning, maar mijn eigen vader. En dan heb ik het over die keer dat ik onomwonden tegen hem zei: ‘Ik vast niet.’

Ik was in Amsterdam en de zon was net onder gegaan. De telefoon ging. Het was mijn vader, die vroeg waar ik was. Ik zei dat ik in Amsterdam was. Hij vroeg wat ik in Amsterdam deed en of ik dan niet moest eten, aangezien de zon al onder was gegaan. In een seconde tijds besloot ik te doen wat ik mij al heel lang had voorgenomen te doen, maar waar ik nooit een geschikt moment voor had weten te vinden. Wat is een geschikt moment voor zulke ontboezemingen? Het komt erop neer dat je tegen je ouders moet zeggen dat je niet in hun wereld, en daarmee ook de opvoeding waarmee ze je hebben grootgebracht, gelooft. Dat is niets minder dan een drama, een familiekroniek waard. En nu deed zich, onaangekondigd, zo’n moment voor. Ik hoefde alléén maar eerlijk te zijn.

Dat is makkelijk gezegd, maar niet zo makkelijk gedaan. Mijn vader was een autoritaire man die gezag genoot in de Marokkaanse gemeenschap van het dorp waar we woonden. Hij was ook een trots man, die de naam had ‘van het Boek’ te zijn, dus iemand die de Koran kende. Veel van zijn opvattingen kwamen uit de Koran en uit de aan Mohammed c.s. toegekende overleveringen. Zijn idee van wat gehoorzaamheid betekent, bij voorbeeld, kwam van aartsvader Abraham, u weet wel: die grijsaard uit het Oude Testament die gehoor geeft aan de idiote opdracht van zijn God om zijn zoon te offeren, wat op het allerlaatste nippertje wordt verijdeld door de tussenkomst van – o wonder! ? diezelfde God. Spannende lectuur, tikkeltje voorspelbaar, dramaturgisch uit het boekje, maar inhoudelijk niet van deze tijd. Iedere leider die absolute gehoorzaamheid eist, staat op dezelfde lijn als de meest gevreesde dictator. Nu houden orthodoxe joden, christenen en moslims graag vast aan eeuwenoude tradities en gebruiken, maar dan moet je als ouder ook eerlijk zijn en gewoon erkennen dat je eigenlijk niet wilt investeren in een vrije, democratische toekomst voor je kinderen.

Mijn vader vond dat ik als zoon dezelfde blinde volgzaamheid aan den dag moest leggen als de zoon van Abraham, zoals mijn vader op zijn beurt net zo onvoorwaardelijk loyaal aan God was als Abraham zelf. Het feit dat deze ideeën ouderwets zijn, scheen mijn vader alleen maar gezaghebbender te maken. Mensen, veelal analfabeten, zochten zijn raad. Zij kregen via mijn vader een inkijkje in een vergane wereld, en geloofden dat daar de eeuwige waarheid in zat. Oud is goed. Dat de wereld bijna drie duizend jaar verder is, en aan een complexiteit heeft gewonnen die Abraham misselijkmakende duizelingen zou bezorgen, is een inzicht dat maar niet wil postvatten. De wereld is niet complexer geworden in hun ogen, maar dolende.

En tegen deze even trotse als geliefde en religieus bevlogen man, tegen wie ik zowat mijn hele leven had opgekeken en gelogen, zou ik nu eens de waarheid vertellen?

Het antwoord is ja. Ik zei: ‘Nee, pa, ik vast niet.’ Ik liet een moment van stilte vallen om zijn reactie te horen.

Maar mijn vader hing op. En ik schrok, want ik wist: nu is er geen weg terug meer.

(ook gepubliceerd op DeJaap.nl)

De eerste reacties, voor zover ik die gezien heb op twitter zijn deels negatief (onder veel maar niet alle moslims) en deels positief (vooral onder niet-moslims). De laatste groep wijst op het recht van een vrije keuze. Dat is interessant. Die groep stelt niet dat niet-vasten moet of dat vasten moet, maar stelt beiden op een gelijk niveau: dat van de vrije keuze en individuele rechten. In een artikel uit 2009 Managing affects and sensibilities: The case of not-handshaking and not-fasting vergelijkt sociologe Nadia Fadil het niet-vasten met het niet-handenschudden. Beiden worden de omgeving vaak in sterk emotionele termen opgevat en gezien als overschrijdingen van morele normen en grenzen. Het laatste, niet-handenschudden, wordt gezien als strijdig met integratie, gelijkwaardigheid van de seksen en scheiding kerk-staat. Het eerste gaat in tegen het idee van de maand Ramadan als een belangrijk sociaal en spiritueel gebeuren dat voor veel mensen in het teken staat van toewijding aan God of familie of solidariteit met de armen (of combinaties daarvan). In beide gevallen hebben de verschillende vrouwen in kwestie diverse manieren om om aan te gaan met de problemen die hun standpunt en praktijk met zich meebrengen. Deze zijn er vaak op gericht om confrontaties te vermijden. Tevens zijn beiden ook geen automatismen voor de vrouwen; men is opgegroeid met het idee dat handenschudden of dat meedoen met de vasten ‘normaal’ is; het veranderen van een dergelijke ingebakken gewoonte vergt dan ook het nodige werk, doorzettingsvermogen en kracht.

Tegelijkertijd is het natuurlijk overduidelijk dat beide acties vanuit een liberaal perspectief verschillend gewaardeerd worden; niet-handenschudden wordt afgekeurd en (het recht om) niet-vasten wordt met instemming begroet. Ook al beroepen vrouwen die geen handen willen schudden zich ook op vrije keuze en het recht om de eigen religie vrij te belijden (net als de vrouwen die niet willen vasten), de eerste keuze wordt niet als legitiem gezien en de ander wel. Niet-handenschudden wordt daarbij als iets islamitisch gezien terwijl, zo blijkt uit het stuk van Fadil, de vrouwen wel degelijk sterk zijn beïnvloed door ‘seculiere’ noties en normen. Het recht op het niet-vasten wordt als seculier gezien, terwijl deze vrouwen in hun emoties en de oplossingen voor de problemen die zij tegenkomen wel degelijk ook sterk zijn beïnvloed door culturele en religieuze noties (zoals ook uit het stuk van El Hajji blijkt). En eveneens in beide gevallen is het voor de vrouwen heel duidelijk welke problemen zij kunnen tegenkomen in de zin van praktische zaken, gekwetste gevoelens en openlijke afkeuring. Voor beide groepen geldt dus dat zij in sterke mate zowel het seculiere als het islamitische hebben geïnternaliseerd. De oplossingen die zij zoeken zijn daarop afgestemd en veelal zeer divers en genuanceerd. In het verdedingen en/of uitoefenen van hun keuze maken de verschillende vrouwen in beide gevallen maken vrouwen onderscheid in wie zij tegenover zich hebben. Zowel voor de problemen als reacties die zij tegen kunnen komen maakt het nu eenmaal verschil of men met familie, vrienden, collega’s of onbekenden van doen heeft evenals in welke concrete situaties men zich bevindt.

Fadil’s prachtige artikel (mijn mening) laat heel goed zien hoe verschillende en soms tegenstrijdige opvattingen van wat ‘normaal’ is en ‘legitiem’ samenkomen in het leven van deze vrouwen en hoe zij daar op hun manier pragmatisch mee proberen om te gaan. De tegenstellingen tussen vrije keuze en sociale druk, religieus en seculier, normaal en abnormaal verdwijnen daarbij als sneeuw voor de zon. In publieke debatten en campagnes verdwijnen dergelijke subtiliteiten vaak echter. Zoals hierboven al gesteld het niet vasten bijvoorbeeld omdat je ziek bent of menstrueert is ge-accepteerd. Het bewust helemaal niet vasten is dus echt iets anders. Van die praktijk een publieke aangelegenheid maken in termen van vrijheden en rechten is weer iets anders. Het publiekelijk maken van een bepaald standpunt en praktijk verandert dan ook dat standpunt en die praktijk omdat andere processen een rol gaan spelen. Het betekent meestal, en de eerste reacties wijzen daar ook op, dat tegenstellingen juist zwaarder worden aangezet. Misschien meer daarover in een vervolg als ook Said El Hajji met zijn tweede stuk hierover is gekomen (rond Eid).

A call to break the fast publicly in Ramadan ???? ??????? ?????? ?? ????? – YouTube

English Sub:
A call to break the fast publicly in Ramadan

The month of Ramadan is considered as one of the most important and most sacred religious occasions for Muslims. During that month, Muslims refrain from eating, drinking, and having sex everyday from sunrise to sunset. Unfortunately, as many people know, Muslim society absolutely refuses to respect alternative voices and opinions, especially if it comes from people who were forced to be Muslim by tradition, meaning that they were unlucky enough to be born in an Islamic country, where they would either die as Muslims or have a death sentence over their head for apostasy.
In these societies with a Muslim majority, there’s a large faction, though a peaceful minority, that chose to free itself from the ties of religion, and obviously they do not observe the fast because they have no moral obligation to do so from close or afar. But all too often they are obliged to for their own safety, pushed into some sort of a compulsory hunger strike, a fact that should be considered an infringement on individual liberties, guaranteed by international conventions on human rights, which state that no person is to be forced to do something they do not wish to partake in, especially when it’s related to their freedom of belief.
There are many who consider Ramadan a catastrophe, as they are coerced to pretend to be fasting in a society that forces its religion and traditions on everyone without any regard to freedom of individuals with their different religious beliefs and world views. Some call it a “nightmare” which they have to endure for 30 days every year: a month of disputes, nutrition problems, or a month of sleeping, eating in toilets and dark places, far from the prying eyes of society, like a thief or a criminal.
It’s a psychological battle led by every individual who is forced to fast in the presence of their family, their friends, and society at large, in order not to provoke Muslims, as they say, yet they do not seem to be provoked by the sight of a woman in her menstruation period eating, or when parents prepare the food for their kids, or when a woman fasts a number of days in compensation for the period during which she had to break the fast, when everyone around her eats normally, and she may even be the one who prepares the food.
Unfortunately the price of breaking the fast publicly during Ramadan in Islamic countries is high because, despite differences due to legal variations, its common trait remains ostracization, humiliation, hatred, and verbal and physical attacks. In Morocco for example there’s a law article which considers public eating during Ramadan a crime punishable by imprisonment. In Saudi Arabia and Iran death penalty awaits those who break the fast publicly.
We are a group of non Muslim Arabs who decided to call for an event centered on the theme of public eating during Ramadan, in several countries including Morocco, Egypt, Tunisia, and Lebanon. Our objective is to break the wall of silence, to defend religious freedom, and make it a wide scale discussion in which everyone would participate.
By no means do we demand from believers in Islam not to observe their fast, or to abandon their religious practices, but it’s a humanistic call from the heart of dictatorship and suffering to respect the right of non Muslims to break the fast, and to protect that right with a legal support that would eliminate any punishment for public fast breaking and replace it with an article that would condemn any act of social segregation or attack on a citizen or a foreign resident who refuses to fast and eats publicly.
Achieving that goal would require a lot of courage and sacrifice, and the revolutions of the Arab spring may suffice to realize it provided they are protected from those who want to divert them from their path and exploit them to advocate a caliphate or a theocracy, instead of freedom and human rights.
You can support us by joining the page of the event on facebook.
http://www.facebook.com/event.php?eid=225915937435853

1 comment.

Closing the week 27 – Featuring Public Religion

Posted on July 8th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, anthropology, Blogosphere.

Public Religion
Islam’s place in Europe – Global Public Square – CNN.com Blogs

The angry young men who chanted “God is Great” while battling police in the streets have reignited the ongoing debate over Islam’s place in Europe, a debate which has risen to the top of many politicians’ concerns. The German president said in a newspaper interview that while German Muslims clearly “belong” to the country, it is less clear whether or not Islam does.

But something arguably much more meaningful, if less newsworthy, took place days later. Groups representing hundreds of thousands of German Muslims condemned the violence and called on constituents to fulfill the civic duty of voting in regional elections that month.

BBC News – Austria celebrates ‘model’ law on Islam

Austria has had a checkered history when it comes to relations with Muslims, but its 100-year-old Law on Islam is seen as a symbol of tolerance.

Secularism: Its content and context « The Immanent Frame

In a paper written in the days immediately following the fatwa pronounced against Salman Rushdie, called “What is a Muslim?,” I had argued that secularism had no justification that did not appeal to substantive values, that is to say, values that some may hold and others may not. It was not justifiable on purely rational grounds that anyone (capable of rationality) would find convincing, no matter what substantive values they held. I had invoked the notion, coined by Bernard Williams as ‘internal reasons,’ to describe these kinds of grounds on which its justification is given. Internal reasons are reasons that rely on specific motives and values and commitments in the moral psychologies of individuals (or groups, if one takes the view that groups have moral-psychological economies). Internal reasons are contrasted with ‘external reasons,’ which are reasons that someone is supposed to have quite independent of his or her substantive values and commitments, that is, independent of elements in the psychologies that motivate people. Bernard Williams, recapitulating Humean arguments against Kantian forms of externalist rationality and the universalism that might be expected to emerge from it, had claimed that there are no such things as ‘external reasons.’ Whether that general claim is true or not, my more specific claim had been that there are no external reasons that would establish the truth of secularism. If secularism were to carry conviction, it would have to be on grounds that persuaded people by appealing to the specific and substantive values that figured in their specific moral psychological economies. Such a view might cause alarm in those who would wish for secularism a more universal basis. Internal reasons, by their nature, do not provide such a basis. As, I said, internal reasons for some conclusion that will persuade some people, may not persuade others of that conclusion, since those others may not hold the particular substantive values to which those reasons appeal and on which those reasons depend. Only external reasons could persuade everyone since all they require is a minimal rationality possessed by all (undamaged, adult) human minds and make no appeal to substantive values that may be variably held by human minds and psychologies. Alarming thought it might seem to some, there is no help for this. There are no more secure universal grounds on which one can base one’s argument for secularism.

Cooperating modernities in Tunisia?

In April, Columbia political scientist Alfred Stepan came out with an article in the Journal of Democracy on “Tunisia’s Transition and the Twin Tolerations.” If the article is right, Tunisia’s secularists and Islamists are participating in an encouraging pattern of political cooperation that bodes well for the country’s democratic development. There is good reason to be hopeful about the relevance of an emerging “Tunisian model” of secular-Islamist negotiation, not only for Tunisia’s future but for all those countries affected by the Arab Spring. Yet there is also reason for caution.

The “Muslim Kristallnacht” and a Swiss Twittergate

One of the more colorful Muslim figures in Switzerland making the media rounds the past few months is Aziz Osmanoglu of Basel, who was recently on trial for hate speech charges. The court case was based on Osmanoglu’s statements made to a Swiss TV show, which essentially added up to saying that it was “Sharia-compliant” to beat a recalcitrant wife if she refused to have sex. Specifically, he said, “A man needs sex. That is why he can, as a last resort, beat his wife if she refuses. If not, the man cheats and this is not wanted in Islam.” Strangely enough for Switzerland, the appeals court acquitted him, ruling that he was speaking personally; in other words, that he was acting in freedom of speech and not as a representative of the Muslim community.

While the court of appeals’ ruling is problematic enough, this story isn’t finished. Yesterday, in response to the court judgment, a tweet was posted, allegedly from SVP politician Alexander Muller (yes, from the same party that brought you the minaret vote), saying that “Maybe we need another Kristallnacht…this time for mosques.”

The “Muslim Kristallnacht” and a Swiss Twittergate

One of the more colorful Muslim figures in Switzerland making the media rounds the past few months is Aziz Osmanoglu of Basel, who was recently on trial for hate speech charges. The court case was based on Osmanoglu’s statements made to a Swiss TV show, which essentially added up to saying that it was “Sharia-compliant” to beat a recalcitrant wife if she refused to have sex. Specifically, he said, “A man needs sex. That is why he can, as a last resort, beat his wife if she refuses. If not, the man cheats and this is not wanted in Islam.” Strangely enough for Switzerland, the appeals court acquitted him, ruling that he was speaking personally; in other words, that he was acting in freedom of speech and not as a representative of the Muslim community.

While the court of appeals’ ruling is problematic enough, this story isn’t finished. Yesterday, in response to the court judgment, a tweet was posted, allegedly from SVP politician Alexander Muller (yes, from the same party that brought you the minaret vote), saying that “Maybe we need another Kristallnacht…this time for mosques.”

Fashion as Resistance: The Case of Mali

The article suggests that fashion is too “cool” for these Islamists, as they have taken the conservative approach in endorsing hijab and banning trousers for women. To some degree, the article portrays angry Islamists getting back at fashion designers and perhaps even women. Nonetheless, the issue may be a bit more complex than Yahoo! News analysis. The issue with fashion may be not its colors and uncovered arms, but what it represents. In an interview, designer Sidahmed Seidnaly, aka Alphadi and also known as the Magician of the Desert, expresses his discomfort with the situation in Mali and the push for Shari’ah law in the northern region. Similarly, designer Mariah Bocoum made her five-piece collection to represent the struggle of Malian people and as a way to resist the restrictions now imposed in Mali’s north.

Arts and Culture
Don’t Panik! Islam and Europe’s ‘Hip Hop Wars’ – Opinion – Al Jazeera English

French director Keira Maameri’s recently released documentary “Don’t Panik” – screened a few weeks ago at the Al Jazeera International Documentary Film Festival in Doha – offers Médine and five other rappers (from Sweden to Senegal) an opportunity tell their side of the story, and to reflect on how they are viewed as Muslim hip hop artists. “My track ‘Don’t Panik’ aims to bring communities together,” says Médine, referring to what has now become his signature track where he announces his multiple identities (ghetto-dweller, proletarian, Muslim, African) while telling listeners to stay calm. “[The song] denounces discrimination against youth in housing projects, the working class, Africans – and Muslims. Yet what do people remember? Muslims – that’s the only thing they remember.”

PBS Documentary Showcases Islam’s Contribution to Civilization

On Friday, July 6 at 9 p.m. EST, PBS will nationally broadcast a documentary titled, “Islamic Art: Mirror of the Invisible World” narrated by Susan Sarandon. The documentary is a timely reminder about the many contributions made by Muslims to art and culture. As an educator, I am looking forward to this documentary as it adds to a growing collection of well-made documentaries that provide a semblance of balance to the general propensity in the media to stereotype Muslims.

Misc.
Muslims are well-integrated in Britain – but no one seems to believe it | Leon Moosavi | Comment is free | guardian.co.uk

British Muslims often express a stronger sense of belonging than other citizens, so why are they still seen as outsiders?

New social movements and social change « Media and Social Change

These extracts from Wikipedia will be familiar territory to many readers of this blog, but I thought they could be a useful reminder of the connection between ‘new social movements’ theory and the pursuit of social change.

Reading: Talal Asad on “Islam,” Europe, and the civilizational shtick | Greased Cartridge

“If religion is often thought of as a major danger, “Islam” is often represented as a uniquely intractable instance of active religion in the modern world. In the modern world “religion”has-or at any rate, we believe that it should have-its proper appointed place. Islam, presented as a “religious civilization,” is a construct not only of the media but also of intellectual discourse. That is the discourse in which the rich and diverse history of Muslim societies across three continents and one-and-a-half millennia is reduced to the essential principles of a distinctive “religious civilization. ”

Is religion free? « The Immanent Frame

My second general comment is that however we want to define religion (and perhaps we could take a leaf from northern Madagascar and leave it open, specifying only what it is not), one of the general features, as the Malagasy ethnography also suggests, is a kind of submission to something conceived as larger, higher, or more powerful than oneself. Durkheim called it society; Maurice Bloch calls it deference to authority or to other persons; Roy Rappaport describes it as one of the entailments of engaging in ritual performance. In participating in a ritual, whatever one’s state of mind or ‘belief’ at the time, and irrespective of the semiotic ideology that Webb Keane rightly and compellingly points to, one is accepting the outcome (assuming that the felicity conditions of the performative event are met) and moreover accepting the meta-performativity, i.e. that acts and utterances of this kind, felicitously produced, have the consequences that they do. To perform a ritual is, in the end, to accept a certain liturgical order of which it is part (irrespective of whether this also entails deference to specific officials, like priests). In other words, the freedom to carry out certain kinds of acts is premised on subjection to an order that defines what such acts are, that puts things under a definition and regulates the changes in definition. As I elaborate elsewhere, the process is one of the instauration of ethical criteria and it is intrinsic to human speech acts. Insofar as what we refer to as specifically ‘religious’ includes the most formal and consequential kinds of performative acts (baptized or not, etc.) one might say that what religion is not is freedom.

Multiculturalism in Europe « The Immanent Frame

After the rise of multicultural policies in the 1980s and 1990s, the winds have shifted in Europe. Terrorist attacks in Madrid, London, Norway, and, most recently, in Toulouse, have furthered the securitization of Islam across Europe, while increasing immigration (predominantly from Muslim countries) has caused societal tensions. As a result, existing ideas concerning multiculturalism, religious pluralism, and national authenticity are being challenged. Past policies of cordon sanitaire are no longer in full effect, as mainstream political parties have come to adopt some of the ideas of their populist and right-wing peers; witness former president Nicolas Sarkozy’s campaign rhetoric against immigration and Muslims following the strong showing by right-wing candidate Marine Le Pen.

We’ve invited a small handful of scholars to comment on the increasing influence of anti-immigration and anti-Islam ideas and parties across Europe and to offer their thoughts on how best to accommodate minority claims (especially those involving Islam) in a democratic and liberal Europe

Dutch
Timboektoe is meer dan verwoest erfgoed – De Standaard

De westerse media zijn er weer ingetrapt. Met de aandacht voor het vernielde erfgoed in Timboektoe hebben radicale moslims precies bereikt wat ze wilden: uitvergroting van hun belang en hun rol.

Wat volgens BAZ LECOCQ meer aandacht verdient, de miserabele situatie van de bevolking in Noord-Mali, blijft helaas onder de radar.

Wilders’ joodse, christelijke en anti-islamitische geldschieters « altahrir, news of Islam, Muslims

Dikke vrienden waren Geert Wilders en uittredend PVV-Kamerlid Wim Kortenoeven niet. Wilders is een ‘politieke klaploper’, zei Kortenoeven vandaag tijdens zijn persconferentie. De partijleider loopt volgens hem voortdurend ‘de deur plat bij joodse organisaties om te vragen om geld’. Wie zijn Wilders’ religieuze geldschieters eigenlijk

Sharia en de mentaliteit van de moslims « Badr Youyou

Een van de grote misverstanden die er gecreëerd worden over de sharia is namelijk het eerste waar de meeste mensen aan denken: het islamitische strafsysteem. Dit geldt voor zowel moslims als niet-moslims. Het beeld over de sharia is volledig verkleurd door het gedrag van een aantal groeperingen zoals Saoedi-Arabië, de Taliban, Iran en allerlei andere landen die het strafsysteem als eerste wat ze invoeren wanneer de sharia aangekondigd wordt. Wanneer het ontbreekt aan verdieping en een objectieve studie over de sharia, dan krijg je dit soort taferelen. Moslims die dan enkel aan het strafsysteem denken als ze het woord ‘sharia’ voorbij zien komen.

Moslims in Kenia bevechten terrorisme : Nieuwemoskee

Moslimorganisaties in Kenia hebben zich achter een wetsvoorstel geschaard om terrorisme in het Oost-Afrikaanse land te bestrijden, waarbij zij benadrukken dat terroristische acties tegen de islamitische leer in gaat. Zij steunen het wetsvoorstel en vinden het niet-discriminerend voor de moslimgemeenschap. Kenia telt 10 miljoen moslims op een totale populatie van 36 miljoen.

Islamkritiek helpt de positie van moslimvrouwen: Brendel en Dibi « George Knight

Dit verbond tussen Dibi en Brendel in hun zorg over de invloed van de radicale islam is nieuw. Het verbindt allochtonen met autochtonen en doorbreekt links-rechts tegenstellingen. De Roemeens-Nederlandse schrijfster Nausica Marbe voegt zich in een Volkskrant-column bij de kritiek op de ‘progressief wanende intellectuelen die het volk minachten die de sharia minachtend afwijzen’. Ze noemt oud NRC-hoofdredacteur Folkert Jensma en arabist Maurits Berger als ‘leunstoeldenkers’ die meisjes en vrouwen die lijden onder de sharia in de steek laten. Zo is Jensma weliswaar tegen een shariaraad, maar relativeert-ie de slechte positie van moslimvrouwen: ‘Huwelijksdwang is geen moslimmonopolie‘ en ziet-ie volop ruimte voor arbitrage.

Moslim mode spreekt het westen aan | MaxaFashion

Moslimmode is een van de hardst groeiende markten en volgens berichten goed voor zo’n 96 miljard pond (zo’n 119 miljard euro) per jaar. De Britse mode-industrie verbleekt daarbij met een waarde van 21 miljard pond. Ontwerpers proberen nu de Moslim klant tegemoet te komen met een meer conservatieve look.

0 comments.

Sarsak, Soccer and Solidarity – Dutch Protest Against Israeli Administrative Detention

Posted on June 20th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Notes from the Field.

An interesting initiatief launched today in the Netherlands that expresses and calls for solidarity with the Palestinian hungerstrikers: Sarsak90

Their press release:

Dutch politicians and other prominent citizens have participated in a video protesting against the ongoing Israeli practice of administrative detention of Palestinian civilians. In this short film by Dutch filmmaker Abdelkarim El-Fassi, former prime minister Dries van Agt and members of Dutch Parliament Harry van Bommel of the Socialist Party and Tofik Dibi of the Green Left, have expressed their dismay over this issue. They voiced serious concerns about the treatment of Mahmoud Al Sarsak, who recently became the longest hunger striker in history by refusing food for 93 days. He forced a deal on June 18th for his release from Israeli prison on July 10th, in exchange for ending his hunger strike.

Even though 25-year old Mahmoud Al Sarsak, university student and member of the Palestinian National Football team, has ended his hunger strike, his impressive protest through the refusal of food has played an important role in exposing the practice of detention of Palestinian civilians without proper trial or charges. Thousands of Palestinian political prisoners this year have waged hunger strikes against their ordeal of unwarranted imprisonment, some of them making headlines worldwide, most notably Khader Adnan and Hana el Shalabi.

Despite their actions having drawn the attention of media and governments all over the world, no effective action has been taken at a political level to address and end the wanton practice by the Israeli regime of detaining Palestinian civilians arbitrarily, often without official charges or due process.

The fact that Mahmoud Al Sarsak has been able to force a deal for his release, has not affected filmmaker El-Fassi’s decision to publish his video. ‘The story of Mahmoud Al Sarsak illustrates the situation of so many other Palestinians, who are sometimes being detained for years in a row without a proper trial. No human being should need to go on such a long hunger strike to force a deal for his or her release, especially if the incarceration itself is already unjustified. I am relieved that Sarsak achieved this release deal, but this does not exempt Israel from well-founded criticism over an ongoing  inhumane practice.’

Some Palestinian prisoners are still on hunger strike, like Akram Rikhawi, who is entering his 68th day, and Samer Al Barq, who renewed his hunger strike on May 21st after already having participated in the mass hunger strike by prisoners from April 17th until May 14th.

In the video, people are seen wearing an orange t-shirt in the style of the Dutch national soccer team, with the number 90 – referring to the period of the hungerstrike – and Mahmoud Al Sarsak’s name written on the back of it. Sarsak was on his way to play in a football match in Balata refugee camp in the West Bank, when he was arrested at Erez checkpoint. His detention was extended every six months.

On the date of his release, Sarsak will have completed an almost full three years of imprisonment under Israel’s “Unlawful Combatants Law,” which allows for Palestinians from the Gaza Strip to be detained for an unlimited amount of time without charge or trial. This law can be seen as an even stricter version of the one that provides for the administrative detention of Palestinians from the West Bank, offering even less legal protection for the detainees.

According to International Law, the denial of a fair trial constitutes a ‘grave breach’ of the Fourth Geneva Convention, making it one of the most serious forms of war crimes. It also violates Articles 9 and 14 of the International Covenant on Civil and Political Rights. In a September 2008 resolution, the European Union called upon Israel to end the use of ‘administrative detention orders’. It has become obvious that the state of Israel is systematically ignoring these calls, and that stronger words and actions are needed to force its compliance with International Law.

The video will be released on YouTube and www.sarsak90.org, and is expected to draw attention due to the participation of high-profile politicians and its soccer-themed approach, with the ongoing European Championships in Poland and Ukraine.

And here’s the video:

0 comments.

Groom, Prey, Lover boy – Sexual Violence in the Netherlands

Posted on May 17th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, Multiculti Issues.

An interesting report on Al Jazeera, featuring a Moroccan-Dutch Muslim in has battle against young men (and some women) and their practices of dragging women into prostitution. Lover Boys – Witness – Al Jazeera English

I got involved in the battle against human trafficking – and in particular against the young pimps sometimes referred to as ‘Lover Boys’ – in 2003.

It is a term too lovely to convey the horror of their actions: buying girls gifts and fancy clothes with the aim of gradually establishing a tighter grip over their lives and eventually forcing them into prostitution.

In the Netherlands, many ‘Lover Boys’ – and some of their victims – are of Moroccan origin. It was this connection to the country of my own roots that inspired me to gather more information on them and their practices.

‘Lover Boys’ often seduce girls with gifts and promises of easy money. But when those girls are from their own community, they also abuse the culture of that community for their own ends. Once a girl from that community has lost her virginity to a ‘Lover Boy’ she has little choice but to stay with him for the other men in her community are unlikely to befriend or marry her.

We knew that getting a hold on these boys would not only be a task for the police, but that it would require getting the inside track on them – using the forces within their community for prevention and utilising the power of Islam and our imams, who have a strategically important position within the Moroccan community.

Wijbenga recognizes there is a risk of racialising sexual crimes but nevertheless feels it to be his duty to raise awareness about the problem and to involve Islamic organizations in his work. The ‘lover boy’ issue is part of a bigger problem perhaps with sexual violence against women in the Netherlands and although the issue is a very complicated one, it is important to do something against it.

1 comment.

Riots, Ritual and Rage – 'Salafists' and PRO-NRW in Germany

Posted on May 16th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Notes from the Field.

Last week several Muslims were arrested in Germany after riots during a protest against a demonstration of the German radical right wing party PRO-NRW. During the election campaign for the regional elections in Nord-Rhein Westfalen, PRO NRW organized a demonstration nearby a Salafist mosque in Solingen and in Bonn near a Saudi Arabian school whereby the demonstrators showed the Muhammad Cartoons published by the Danish Jylland-Posten a few years ago and that played a huge role in worldwide protests.

Ritual of provocation 

During their counter-protests the Salafists, according to the reports, attacked police and injured four of them. The majority of the Salafists usually do not engage in violent actions with weapens and this appears to be the first time they have let themselves to be provoked to such an extent that their leaders lost control. The next video in which we hear some of the Salafists in Bonn shout to their fellow protesters to stop throwing stones at the police, appears to confirm that (translation by Europenews.dk):

Apparently the Salafist Muslims saw the police as the protectors of the PRO NRW demonstrators while the police claimed that they only try to safeguard the Pro NRW’s right to demonstrate.

At first spreading the cartoons was forbidden but that ban been has been lifted. It is clear that showing the Muhammad Cartoons in front of the mosque served as flashpoints for these riots. Riots most often are not spontaneous, random and irrational but have specific logic and ritualized dimension. For example, Gaborieau (1985) focuses on the ‘ritual of provocations’: ‘codified procedures’ of deliberate disrespect, desecration, blasphemy, violation of sacred or symbolically charged spaces, times, or objects. First a selection is made of key symbols representing each community and as a second step the means by which symbols may be most effectively desecrated is chosen. In order for performative actions to ‘work’, they have to tap into deeply felt issues among people. The makers therefore have to be aware of their audience. It must resonate among the audiences, create and galvanize different social solidarities (that may be contentious) and the audience has to be active and participate in the ritual.

In defending such provocations often an interesting contradiction surfaces. Those defending these actions for example by referring to freedom of speech and freedom to demonstrate seem to indicate that, for example the Muhammad cartoons, are self-contained and that every action taken on by Muslims is external to it: it separates the act from its (possible) consequences. But by demonstrating in front of a mosque and then showing the cartoons it is clear that Pro NRW knows that the demonstration to be effective, it must be informed by prior knowledge about which boundaries can be or have to be transgressed to produce an effect. In this specific case the provocative nature of the demonstrations is clearly recognized in some media. The provocation however does not always result in counter-action. Pro NRW’sMuhammad cartoon contest did not yield that many reactions from Muslims or others.

Contested space

Often these rituals of provocations have a relation with contested spaces. Think for example about the marches and processions by Orange groups in Catholic areas in Northern Ireland. Van der Veer sees riots as a form of cultural antagonism, creating, expressing and reinforcing an opposition between the self and the other.

For the Pro NRW demonstrations their action seems to be designed upon and intended to reveal the picture of angry, irrational and fanatical Muslims who overreact against insults and provocations and thereby threaten the ‘absolute right of freedom of expression’. It is intended to zoom in on violence and intolerance among Muslims, and the fear for the ‘angry Muslim’. This fear combined with the frame of Islam as a threat and informed by an already biased representation of earlier events, turns these riots into an event that evokes values that are held fundamental such as the fear for a loss of social cohesion by blasphemous confrontation, for an islamization of society, blasphemy, and the freedom of speech. Or, to put simple, the Salafist affirm the negative stereotypes on which the whole action was based. Something recognized by other Muslim organizations, that condemded the Salafists actions as not according to islam.

The link between provocation and space was also clear a few weeks earlier when the Salafi organization The True Religion and its frontman Abou Nagie made headlines with the plan to distribute many copies of the Quran. At that time the Frankfurter DawaFFM was already handing out Qurans in Frankfurt. Although for a lot of people handing out Qurans was not so much the issue, the fact that it was done by Salafists (seen as intolerant and aggressive) was a problem and an attack on religious peace in public. These negative reactions were seen by some salafists as proof that the initiative was necessary in the first place (to give people first hand knowledge about Islam) and proof that society is indeed against Islam.

Although many of the Salafist Muslims appear to have a non-confrontational style and shy away from using violence, they also feel it is their duty to defend Islam and the prophet Muhammad:

Young German Muslims Defend Right to Protest – SPIEGEL ONLINE

They would never throw stones, they say, but they are furious because they perceive the cartoons as an attack on the Prophet Muhammad and, therefore, on themselves. Malik says: “The dignity of the Prophet is more important to us than our own dignity.” For this reason, he adds, they must defend themselves against this attack. They see it as their only option because they believe that no one has the right to insult their prophet, even if the perpetrators are only members of a tiny, far-right party waging an inept election campaign in the German state of North Rhine-Westphalia. A Muslim who protests against the cartoons, they say, is serving God.

Malik says: “On the Day of Judgment, perhaps the Prophet will ask: ‘Where were you when the name of the Prophet was defiled?’ I don’t want to have to reply: ‘Oh, envoy of Allah, I am one of those who looked the other way.”
[…]
Not everyone who is associated with the German Salafist scene seems as harmless and peaceful as these three young men. That afternoon, in front of the mosque, after the Pro NRW supporters had left, Martin, Malik and Koray were standing around with a group of Muslims who were incensed over Chancellor Angela Merkel. How could the chancellor allow the Muhammad cartoons to be displayed in front of mosques, they asked? One of the furious ones was Abu Abdullah, who, during the Bonn protest, had already warned the chancellor about possible attacks on Germans living abroad — unless she put an end to the anti-Islamic campaign.

Among the Salafist present were also some people from Einladung zum Paradies (Invitation to Paradise) and its leader Pierre Vogel issued a statement after the riots:

In this statement Vogel criticizes German authorities for being lax about violent against Muslims while being tough about ‘incidents’ such as these riots. One of the major risks in the rituals of provocation is overkill. Calls for banning the Salafist and equating their ideology with Al Qaeda’s could signal such overkill which often only leads to more radical answers and escalation. In particular when authorities refuse to talk with Salafists as seems the case now.

(Thanks to RS and CB).

2 comments.

Riots, Ritual and Rage – ‘Salafists’ and PRO-NRW in Germany

Posted on May 16th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Notes from the Field.

Last week several Muslims were arrested in Germany after riots during a protest against a demonstration of the German radical right wing party PRO-NRW. During the election campaign for the regional elections in Nord-Rhein Westfalen, PRO NRW organized a demonstration nearby a Salafist mosque in Solingen and in Bonn near a Saudi Arabian school whereby the demonstrators showed the Muhammad Cartoons published by the Danish Jylland-Posten a few years ago and that played a huge role in worldwide protests.

Ritual of provocation 

During their counter-protests the Salafists, according to the reports, attacked police and injured four of them. The majority of the Salafists usually do not engage in violent actions with weapens and this appears to be the first time they have let themselves to be provoked to such an extent that their leaders lost control. The next video in which we hear some of the Salafists in Bonn shout to their fellow protesters to stop throwing stones at the police, appears to confirm that (translation by Europenews.dk):

Apparently the Salafist Muslims saw the police as the protectors of the PRO NRW demonstrators while the police claimed that they only try to safeguard the Pro NRW’s right to demonstrate.

At first spreading the cartoons was forbidden but that ban been has been lifted. It is clear that showing the Muhammad Cartoons in front of the mosque served as flashpoints for these riots. Riots most often are not spontaneous, random and irrational but have specific logic and ritualized dimension. For example, Gaborieau (1985) focuses on the ‘ritual of provocations’: ‘codified procedures’ of deliberate disrespect, desecration, blasphemy, violation of sacred or symbolically charged spaces, times, or objects. First a selection is made of key symbols representing each community and as a second step the means by which symbols may be most effectively desecrated is chosen. In order for performative actions to ‘work’, they have to tap into deeply felt issues among people. The makers therefore have to be aware of their audience. It must resonate among the audiences, create and galvanize different social solidarities (that may be contentious) and the audience has to be active and participate in the ritual.

In defending such provocations often an interesting contradiction surfaces. Those defending these actions for example by referring to freedom of speech and freedom to demonstrate seem to indicate that, for example the Muhammad cartoons, are self-contained and that every action taken on by Muslims is external to it: it separates the act from its (possible) consequences. But by demonstrating in front of a mosque and then showing the cartoons it is clear that Pro NRW knows that the demonstration to be effective, it must be informed by prior knowledge about which boundaries can be or have to be transgressed to produce an effect. In this specific case the provocative nature of the demonstrations is clearly recognized in some media. The provocation however does not always result in counter-action. Pro NRW’sMuhammad cartoon contest did not yield that many reactions from Muslims or others.

Contested space

Often these rituals of provocations have a relation with contested spaces. Think for example about the marches and processions by Orange groups in Catholic areas in Northern Ireland. Van der Veer sees riots as a form of cultural antagonism, creating, expressing and reinforcing an opposition between the self and the other.

For the Pro NRW demonstrations their action seems to be designed upon and intended to reveal the picture of angry, irrational and fanatical Muslims who overreact against insults and provocations and thereby threaten the ‘absolute right of freedom of expression’. It is intended to zoom in on violence and intolerance among Muslims, and the fear for the ‘angry Muslim’. This fear combined with the frame of Islam as a threat and informed by an already biased representation of earlier events, turns these riots into an event that evokes values that are held fundamental such as the fear for a loss of social cohesion by blasphemous confrontation, for an islamization of society, blasphemy, and the freedom of speech. Or, to put simple, the Salafist affirm the negative stereotypes on which the whole action was based. Something recognized by other Muslim organizations, that condemded the Salafists actions as not according to islam.

The link between provocation and space was also clear a few weeks earlier when the Salafi organization The True Religion and its frontman Abou Nagie made headlines with the plan to distribute many copies of the Quran. At that time the Frankfurter DawaFFM was already handing out Qurans in Frankfurt. Although for a lot of people handing out Qurans was not so much the issue, the fact that it was done by Salafists (seen as intolerant and aggressive) was a problem and an attack on religious peace in public. These negative reactions were seen by some salafists as proof that the initiative was necessary in the first place (to give people first hand knowledge about Islam) and proof that society is indeed against Islam.

Although many of the Salafist Muslims appear to have a non-confrontational style and shy away from using violence, they also feel it is their duty to defend Islam and the prophet Muhammad:

Young German Muslims Defend Right to Protest – SPIEGEL ONLINE

They would never throw stones, they say, but they are furious because they perceive the cartoons as an attack on the Prophet Muhammad and, therefore, on themselves. Malik says: “The dignity of the Prophet is more important to us than our own dignity.” For this reason, he adds, they must defend themselves against this attack. They see it as their only option because they believe that no one has the right to insult their prophet, even if the perpetrators are only members of a tiny, far-right party waging an inept election campaign in the German state of North Rhine-Westphalia. A Muslim who protests against the cartoons, they say, is serving God.

Malik says: “On the Day of Judgment, perhaps the Prophet will ask: ‘Where were you when the name of the Prophet was defiled?’ I don’t want to have to reply: ‘Oh, envoy of Allah, I am one of those who looked the other way.”
[…]
Not everyone who is associated with the German Salafist scene seems as harmless and peaceful as these three young men. That afternoon, in front of the mosque, after the Pro NRW supporters had left, Martin, Malik and Koray were standing around with a group of Muslims who were incensed over Chancellor Angela Merkel. How could the chancellor allow the Muhammad cartoons to be displayed in front of mosques, they asked? One of the furious ones was Abu Abdullah, who, during the Bonn protest, had already warned the chancellor about possible attacks on Germans living abroad — unless she put an end to the anti-Islamic campaign.

Among the Salafist present were also some people from Einladung zum Paradies (Invitation to Paradise) and its leader Pierre Vogel issued a statement after the riots:

In this statement Vogel criticizes German authorities for being lax about violent against Muslims while being tough about ‘incidents’ such as these riots. One of the major risks in the rituals of provocation is overkill. Calls for banning the Salafist and equating their ideology with Al Qaeda’s could signal such overkill which often only leads to more radical answers and escalation. In particular when authorities refuse to talk with Salafists as seems the case now.

(Thanks to RS and CB).

2 comments.

EO – Straat Dawah op Urk

Posted on April 19th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, ISIM/RU Research, Notes from the Field, Public Islam.

Straat-dawah. Dawah is de islamitische ‘uitnodiging tot het geloof’. Oftewel zending en missiewerk vanuit de islam. Voor sommige moslims is dat een plicht, maar opvallend is dan wel dat veel van die activiteiten niet gericht zijn op niet-moslims, maar vooral moslims trekken. Dat heeft waarschijnlijk mede te maken met het feit dat veel van die activiteiten in moskeeën plaatsvinden, maar ook omdat veel bewegingen die zich hiermee bezighouden vooral proberen om moslims op het rechte pad van de islam te krijgen zoals zij dat zien. Daarnaast speelt ook een zekere angst mee om ‘naar buiten te gaan’ en tussen de niet-moslims de boodschap te verspreiden. Men vreest negatieve of zelfs ronduit vijandige reacties van niet-moslims. Maar misschien zijn er nog wel andere factoren waar ik geen rekening mee heb gehouden. In Engeland zijn diverse groepen al enige jaren bezig met het verkondigen van hun islamitische boodschap op straat. In de onderstaande video zie je zo’n voorbeeld van een groepje moslims die ik zelf in oktober in Londen tegenkwam op Holloway road (waar ik verbleef, deze video is van eerder):

In Duitsland was de club van Pierre Vogel hiermee bezig:

In Nederland zijn er wel initiatieven ontplooid hiertoe, zoals door het ICIU:

[Kwisvraag: In het begin van het filmpje hoor je gezang. Herkent iemand van welk engelstalig nummer de melodie afkomstig is?]
Dat zijn meestal geen structurele initiatieven. Nu is er een initiatief van een groepje Straat-Dawah geheten. Eén van de plaatsen waar ze geweest zijn is Urk:

Tijdens deze zendingsactiviteit liepen reporters van de EO mee:

Het EO-programma De Vijfde Dag zond donderdag 12 april een reportage uit over Moslimevangelisatie op Urk. Dit kunnen we lezen op de website:
Moslimevangelisatie op Urk

De islam op Urk. Het klinkt tegenstrijdig. Maar Urk is een van de christelijke dorpen waar een groep jonge moslims hun geloof verkondigt. De Vijfde Dag krijgt een unieke inkijk in het leven van deze jongeren.

In een tijd dat de islam veel kritiek krijgt en de PVV een grote invloed heeft in Nederland, zijn deze moslims met straat-dawah begonnen straatevangelisatie vanuit de islam. Ook en juist onder christenen. Wie zijn deze jongeren, wat drijft hen, en hoe ver zijn ze bereid te gaan voor hun geloof?

De moslimjongeren gaan iedere week de straat op om hungeloof uit te dragen. En niet alleen in Den Haag en Amsterdam. Ze willen nu ook juist onder christenen vertellen over de islam. En daar zit niet iedereen op te wachten…

Voor deze uitzending liep het team van de EO mee tijdens de missie-activiteiten van Straat-Dawah op Urk:

Bekijk hier de uitzending:

Deel 1

Deel 2

Deel 3

Het is ‘grappig’ toeval dat het juist de EO is die dit uitzend. Zowel de EO als Straat-Dawah werken vanuit een morele ambitie, een term die ik ontleen aan Omri Elisha’s mooie studie Moral Ambition Mobilization and Social Outreach in Evangelical Megachurches. Hoewel daar toegepast op ‘evangelicals’ gaat het hier om maatschappelijk betrokken gelovigen die niet alleen bezig zijn met het zich eigen maken specifieke religieuze deugden, maar tegelijkertijd ook proberen anderen te inspireren dezelfde morele voorkeuren aan te nemen. Hun religieuze ambitie beperkt zich dus niet alleen tot henzelf, maar ook tot anderen en wat ze van anderen verwachten en hopen. Waar de zaken uiteen lopen is wanneer dergelijke ambities ingekaderd en bepaald worden door soms tegenstrijdige historische, culturele en theologische invloeden. In zijn algemeenheid is er niet één specifieke motivatie waarom mensen dit doen, maar deze vorm van religieus-sociaal engagement wordt geïnspireerd door diverse tradities van zending, sociale hervorming en religieuze opleving en beïnvloed door de politiek-culturele context (zoals we kunnen zien in de antwoorden op vragen van omstanders door straat-dawah maar ook in de wijze waarop de EO deze activiteit ‘framed’ als een clash tussen Westerse democratische waarden en de islam – net als de jongens van Straat-Dawah overigens). Het verkondigen van de islam is voor de betrokken jongeren, zo blijkt uit de reportage, het vervullen van de plicht die God hen heeft opgelegd en daarmee onderdeel van het verwezenlijken van het ideaal om een goede moslim te zijn. Het is echter maar een klein groepje dat dit doet. Veel moslims zullen niet snel meedoen vanwege de overwegingen die ik hier al eerder genoemd heb, maar sommigen zeker ook omdat zij vinden dat de islam en moslims terughoudender dienen te zijn in het openbaar.

Op de twitter en op facebook werd deze vorm van religieus activisme op Urk door sommige moslims maar vooral niet-moslims die anti-islam zijn, uitgelegd als provocatie. Anderen vonden het een stel idioten en bij bijna alle afkeurende reacties klonk expliciet of impliciet ook angst en wantrouwen door. Dat laatste speelt ook bij moslims en weerhoudt sommigen om een soortgelijke actie te ondernemen. In die zin is de opmerking van Abu Sa’ied, één van de aanwezigen op Urk, in de reactiepanelen van de Vijfde Dag ook veelzeggend (ook in termen van morele ambities):

Deze Straat Dawah, inclusief het podium dat wij hebben gekregen bij de EO, is een opstap naar de ontwikkelingen dat moslims niet terug treden omdat er een man als Wilders wat blaft. Ook al adviseer jij (dan wel anderen) dat.

Naast het idee dat men hier een religieuze plicht vervult en het idee dat men de verkeerde beeldvorming over islam hiermee zou moeten corrigeren, speelt dus ook het maken van een krachtig statement een rol; zowel in woord als in beeld (kleding en lichaam). Een statement dat volgens mij bedoeld is als signaal naar andere moslims, moslimorganisaties en de wijdere samenleving. De angst hiervoor onder veel opponenten is niet hetzelfde als het angstbeeld voor de losgeslagen, bandeloze migrant of het angstbeeld van de vijfde colonne van migranten of moslims die ogenschijnlijk goed geïntegreerd zijn. Deze groep is allesbehalve maatschappelijk marginaal zoals de overlastgevende Marokkaans-Nederlandse hangjongere en heeft geen interesse om op te gaan in de samenleving zoals veel succesvolle moslims. Wat angstaanjagend is voor veel mensen met betrekking tot een groep als deze, is dat zij beelden oproept van puriteins christendom, een morele kruistocht, Europese sectarische oorlogen en de inquisitie. Het is het angstbeeld van een aanval op de tolerante samenleving en seculiere en seksuele vrijheden zoals het ideaalbeeld van de Nederlandse samenleving er uitziet. Het gaat hier niet om moslims die zich aangepast, onderdanig en terughoudend gedragen, maar om een groep die haar islam openlijk tentoonspreidt en daarbij mensen aanspreekt. De groep zelf lijkt enigszins onduidelijk te zijn als het gaat om hun positie? Wil men nu echt weg? Of wil men de Nederlandse samenleving veranderen? En hoe dan? Zelf stelt men in ieder geval dat  hier geen toekomst is en zolang zij hier zijn moeten zij verkondigen. Iedereen zou op zijn eigen manier aan het kijken zijn hoe hij zijn nageslacht naar een “betere islamitische samenleving” kan brengen.

Op het moment dat men in gesprek gaat met mensen, is men vriendelijk (zoals ik ze ook ken, althans een klein beetje). Hoewel het roepen van Allahu Akbar! gelukkig niet verboden is niet in Nederland, kun je je afvragen of dat nou de manier is om aandacht te trekken als je mensen wil uitnodigen tot de islam.

Het moge inderdaad duidelijk zijn, zoals de EO in haar programma ook stelt, dat niet iedereen op deze dawah zit te wachten. De suggestie dat deze groep zou oproepen tot geweld in Nederland zoals in sommige commentaren gesteld wordt, is echter onterecht. Dat is niet te halen uit de reportage en heb ik ook nergens terug zien komen. De houding van de jongens in deze groep is zelfbewust, men trekt zich weinig aan van de negatieve reacties, heeft een scherpe politieke mening over de samenleving; dat zou je ook integratie kunnen noemen. Of niet?

UPDATE

Eén van mijn vaste reaguurders wijst erop dat Waaromislam.nl al langer aan straatdawah doet. Bij deze genoteerd.

Overig
Vragen over moslims Urk – Binnenland | Het laatste nieuws uit Nederland leest u op Telegraaf.nl [binnenland]

De PVV-fractie in Provinciale Staten van Flevoland heeft aan het dagelijks bestuur vragen gesteld over een bezoek van een groep moslims aan Urk. Tijdens het bezoek zouden de jongeren meerdere malen ‘Takbir’ hebben geroepen, volgens de PVV een oproep tot geweld. [Opm. MdK: Onzin, of het verstandig en wenselijk is dat men takbir roept daarover kun je twisten, maar het is geen oproep tot geweld]

Moslims op Urk – de Vijfde Dag – EO | VreemdGeluid

Qua vorm lijkt het echter in niets op het Christendom.
Andere, zangerige taal. Totaal in gewaad bedekte vrouw.
Lange baard en tulband. Gevoelsmatig schrikt dat af.
In de kern is het echter gewoon een groep radicale jongeren,
die hun boodschap willen verspreiden in ongelovig gebied.
Niets nieuws onder de zon: het is precies wat sommige Urkse
jongeren, in een ander jasje, ook doen in ongelovige steden.

Christelijke Blog: Wakker worden en Radicaal zijn!

Terwijl ik de reportage zo aan het kijken was kwam bij mij steeds maar naar boven dat wij, de kinderen van God wakker moeten worden en ook radicaal moeten gaan voor onze Heer en Heiland! En wanneer ik zeg wij dan bedoel ik natuurlijk ook mijzelf. Radicaal zijn heeft voor velen een zware lading maar, wat kan er nou erg zijn aan het 100% voor God gaan en je hele leven volledig in het teken van je Schepper, je verlosser en zaligmaker te stellen?

Politiek Incorrect Blog: Allah komt naar u toe deze zomer!

Een groep wanhopige zielen…ook wel ‘moslims’ genoemd, evangeliseren hun bekrompen ideologie regelmatig in Nederlandse steden op straat. Deze moslimdwaallichten hopen dat Nederland in de toekomst een theocratisch land wordt.

De EO heeft hier gisteren een reportage over uitgezonden.

Uitspraken in deze reportage als: “Ons defensieapparaat heet Al Qa’ida” en “ach, de aanslagplegers van 9/11 zijn wel onze broeders natuurlijk” laten weer eens de ware aard van de islam en moslims zien..

Hier mag je niets over zeggen natuurlijk want dan trekt links weer hun strijdterm ‘islamofobie’ van stal.

1 comment.

Een impressie van het Nationaal Islamcongres 2012: 'Een imaan-boost'

Posted on April 10th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, ISIM/RU Research, Notes from the Field, Public Islam.

Gisteren vond in Amsterdam het derde Nationaal Islamcongres plaats, georganiseerd door het islaminstituut Dar Al ‘Ilm. Ditmaal in de Theaterfabriek. Geen slechte plek als je het mij vraagt. Goed bereikbaar met de auto volgens mij en ook heel behoorlijk met het openbaar vervoer. Van tevoren leek mij het programma wat heterogener dan voorgaande jaren. Een minder sterk ‘salafi’ stempel dan in het eerste congres, in de praktijk wel wat meer dan bij het tweede omdat toen diverse salafi predikers van tevoren hadden afgezegd. Ditmaal hadden Haitham al Haddad en Elkhattab afgezegd. Ik heb echter ook wel geluiden opgevangen dat mensen het toch nog teveel een salafi aangelegenheid vonden; voor sommigen een reden om niet te komen, voor anderen maakt het niet zoveel uit. Weer anderen hebben kritiek op het feit dat het een bijeenkomst is waar mannen en vrouwen kunnen mengen; maar voor velen is dat juist ook een voorwaarde om te gaan: het gaat ook om ontmoeten en zien en gezien worden.

Mijn voorzichtige indruk is dat veel moslims van de tweede generatie en autochtone moslims niet zo heel dogmatisch zijn. Men waardeert de salafi predikers (en anderen) vanwege hun uitstraling van vroomheid en men heeft het idee dat ze veel kennis hebben over de bronnen van de islam. Velen gaan echter net zo makkelijk naar een sufi prediker vanwege de vaak (ogenschijnlijk) meer spirituele boodschap. Je zou het op het eerste gezicht ook kunnen interpreteren als een weinig kritische houding en op zich hoor je op zo’n dag meestal ook niet heel veel inhoudelijke kritiek, maar dat men in het algemeen klakkeloos zou overnemen wat predikers zeggen klopt toch ook niet.

Zoals inmiddels vrij gebruikelijk waren er ook nu weer kamervragen gesteld over sprekers van dit congres. De antwoorden komen er kort op neer dat het ministerie geen gronden zag sprekers te weigeren vanwege mogelijke oproepen tot geweld.

Het congres

Ik was vanwege andere werkzaamheden (tsja je moet wat doen met Pasen he) wat aan de late kant, maar had via Twitter en Facebook al aardig wat updates gehad onder meer over de eerste spreker (Said Rageah) die bij de meesten in goede aarde viel. Ik kende hem niet; achteraf bleek dat de organisatie hem ook amper kende. Men gaat vaak af op oordelen van anderen wereldwijd die men vertrouwt.

Vermakelijk voor velen was het optreden van jeugdtheatergroep Noor:

Islamcongres: "Voor de kinderen is er ook vermaak"

Al snel kwam ik enkele vertrouwde gezichten tegen hoewel de aanwezigheid van moslims uit salafi kringen mij toch beduidend minder leek dan voorgaande jaren. Wel veel bekende gezichten (zonder dat ik de namen ken) van mensen die ik op allerlei bijeenkomsten tegenkom. Ik schat dat er zo’n 1600 aanwezigen waren en over de hele dag ergens tussen de 2000 en 3000 (als ik er naast zit…corrigeer me maar). Bij binnenkomst was er een markt met daarbij kraampjes van een advocatenbureau, een sociaal werk club, een kwis noem maar op. Het is opvallend dat deze markt, hoewel groter volgens mij dan voorheen, toch eigenlijk maar heel klein is. Kijk je naar andere bijeenkomsten zoals in het Franse Bourget (dat ook dit weekend plaatsvond), The GPU in Londen of het Multifestijn in Nederland zie je veel grotere markten. Daar staan niet alleen islamitische welzijnsorganisaties en het islamitische bedrijfsleven (islamitische banken, reisbureaus, bedrijven van islamitische parafernalia, enzovoorts), maar ook grote bedrijven zoals de nationale luchtvaartondernemingen, de grote commerciële banken, defensie en politie, en noem maar op. Die laatsten staan er vaak om personeel te recruteren; iets waar wellicht nu minder behoefte aan is maar toch lijkt me hun afwezigheid hier een gemiste kans. Wellicht dat de islamitische outlook hen hier teveel afschrikt.

De bezoekers van het Islamcongres waren zoals meestal vooral van Marokkaans-Nederlandse en autochtoon-Nederlandse afkomst, maar dit jaar waren er beduidend meer Somalische Nederlanders volgens mij (dit wel allemaal via de beproefde methode van natte vingerwerk). Ik ben wat minder autochtone niet-moslims tegenkomen in vergelijking met andere jaren: minder onderzoekers, minder journalisten en minder ‘dagjesmensen’. Verder waren er behoorlijk wat mensen uit Vlaanderen en mensen die doof waren. Bij alle lezingen worden doventolken ingezet; iets waar andere organisaties in Nederland nog wat van kunnen leren. Opvallende afwezigen voor zover ik heb kunnen nagaan zoals altijd politici en opiniemakers. Het lijkt soms wel hoe groter de mond over islam, hoe groter de afwezigheid. Maar ok, een ‘goed’ verhaal moet je ook niet in de weg laten zitten van daadwerkelijke contacten met moslims.

Islamofobie-debat
De eerste bijeenkomst die ik geheel bijwoonde was het grote Islamdebat; ditmaal in het teken van islamofobie. Ineke van der Valk verzorgde een inleiding die vooral duidelijk probeerde te maken wat islamofobie nu eigenlijk is. Daarbij kwamen enkele ingrediënten naar voren. Willen we van islamofobie kunnen spreken dan moet er sprake zijn van inferiorisering (dus stellen dat de islam/moslims inferieur zijn aan ‘ons’), moslims moeten met andere maatstaven beoordeeld worden dan andere gelovigen en niet-gelovigen (meten met twee maten) . Er moet sprake zijn van een bewuste campagne waarbij wantrouwen gezaaid wordt.

Van der Valk maakte terecht de opmerking dat er verschillende vormen van islamofobie zijn, maar werkte dat niet echt uit (toegegeven, ik was even aan het praten dus kreeg ook niet alles mee). Zij pleitte ervoor dat islamofobie een nieuwe categorie wordt waaronder discrminatie en haatmisdrijven geregistreerd worden, bijvoorbeeld zoals dat het geval is met anti-semitisme.

Tijdens de discussie met Saoed Khadje, Mohammed Enait en Amina Victoria Vandersteen (uit België) kwam naar voren dat veel moslims doodmoe worden van het gegeven dat men zich telkens moet verantwoorden voor daden van anderen en moet aangeven dat men niet in extremistische standpunten gelooft.

De voorzitter van het debat richtte zich op het publiek met de vraag of er mensen die, de definitie van islamofoob nu kennende, zich zouden omschrijven als islamofoob. Geen idee waarom die vraag gesteld wordt in een publiek dat grotendeels uit moslims bestaat. De volgende vraag was: Wie beschouwt zich als gematigd moslim? Een enkeling stak aarzelend haar/zijn op. Bij de daaropvolgende vraag: wie beschouwt zich als fundamenteel moslim (bedoeld werd fundamentalistisch waarschijnlijk) waren er wat meer mensen. De terughoudend om zich tot één van die twee labels te bekennen was groter volgens mij. Eén persoon uit de zaal wilde daar wel op reageren. Daarbij gaf hij aan: ‘Ik stak net mijn vinger op, maar dat was gewoon omdat ik wat wilde zeggen’. Daarmee maakt hij eigenlijk een belangrijk punt. Als moslim is er best een mogelijkheid om aan het maatschappelijk debat mee te doen, maar dan moet men zich wel voegen in de categorisering die hen van buitenaf is opgelegd: liberaal vs. radicaal / gematigd vs. fundamentalistisch. Hij stelde daarbij verder dat hij hoopte dat iedereen in de zaal zich als fundamentalistisch beschouwt aangezien dat betekent terug naar de fundamenten. Volgens deze spreker ‘moeten we als moslim allemaal terug naar de oorsprong: de Koran en de hadith (MdK: uitspraken van de profeet)’. Een opvatting die in het publiek breed gedragen werd. Dat dit een uitgangspunt is voor een zeer heterogene beleving van de islam in de huidige tijd werd nauwelijks opgepikt door de debatleider die vervolgens wilde weten hoe men dan fundamentalistisch kan zijn in deze tijd en hoe je dan om moet gaan met islamofobie. Volgens de man in de zaal was er niet zo’n spanning en hij zag een debat als deze als mogelijkheid om met islamofobie om te gaan. Volgens hem moeten moslims weerbaar zijn en zich niet laten indelen in categorieën die zijzelf niet verzonnen hebben. Amina Victoria Vandersteen in het panel wees op de profeet Mohammed als voorbeeld; rustig, open en psychologisch sterk in plaats van vervallen in het slechte gedrag van de islamofoob.

Uit het panel kwam echter ook de opmerking of moslims nog wel zin hebben om actief te zijn. Zeggen heel veel mensen niet: Ik heb hier geen zin in, ik doe mijn werk, laat mij met rust. Waar moet de dialoog over plaatsvinden? Zodat ik me kan verdedigen? Daar heb ik geen zin in. Het gaat om waardering, waardeer mij zoals ik ben.” Het is verleidelijk om dit te zien als het zich comfortabel wentelen in de slachtofferrol en zich op die manier immuun maken voor kritiek. Misschien is dat wel zo, maar dat moet niet verward worden met een passieve rol. Zoals één van de aanwezigen op het einde opmerkte: “We moeten naar ons zelf kijken. We moeten zelf de eerste stap zetten naar een betere positie. Wij zijn hier burgers, dit is ons land en als je er problemen mee hebt, dan zoek je maar een land waar geen moslims leven.”

Een vrouw uit het publiek stelde dat de term islamofoob versluierend werkt (een hint naar de titel: islamofobie ontsluiert – ps. kunnen we niet voor een keer een titel bedenken die met islam te maken heeft zonder de term sluier daarin te verwerken?). Het is geen islamofobie, maar moslimhaat. Dat speelt zeker een rol, Van der Valk gaf dat ook toe maar stelde dat de term islamofobie inmiddels zo courant is geworden dat het toch makkelijker is om met die term te werken. Maar haat speelt zeer zeker een rol. Daar ben ik het wel mee eens en hoewel ik ook niet heel gelukkig ben met de term islamofobie geeft het terecht aan dat het gaat om meer dan haat of verkapt racisme. Ik ben momenteel bezig om de term uit te werken in relatie tot salafisme voor een artikel in Religie & Samenleving. U houdt verdere uitleg van mij hierover dus tegoed.

Mohammed Enait, die naar mijn mening opmerkelijk rustig het debat inging zonder al te grote woorden en daarom helderder was dan ik hem ooit gehoord heb, ging nu een stap verder en zei dat het gaat om ‘anti-islam fascisme’. Er is, zo stelde hij terecht volgens mij, sprake van een politieke ideologie die verspreid wordt door een fascistische partij als de PVV (daarbij verwees hij naar een publicatie van Rob Riemen). De debatleider stelde daarop, ook niet helemaal onterecht en voor het eerst echt kritisch, dat de termen steeds harder worden. Enait wees erop dat we niet politiek correct moeten zijn, maar zo stelde de debatleider ‘leidt dat niet tot meer polariseren?’. Een dialoog heeft echter niet zoveel zin, wanneer we gaan verdedigen worden we in een hoekje geduwd, zo stelde een bezoeker (mijn toevoeging zou zijn: als u zich moet gaan verdedigen, bent u al in een hoekje geduwd).

Anderen in het publiek maakten zich druk om het gegeven dat moslimjongeren belemmerd zouden worden in hun ontwikkeling door islamofobie en door de consequenties ervan. Iemand uit de zaal vroeg ook wanneer moslims nu eens serieus genomen worden door de overheid en wanneer islamitisch burgerlijk recht hier toegepast kan worden bijvoorbeeld met trouwen. (Volgens mij kan dat al, mits men eerst een burgerlijk huwelijk ondergaat. Doet men dat niet, kan men nog steeds volgens de islamitische regels trouwen, alleen dan is dat volgens Nederlands recht niet geldig als een huwelijk).

Een autochtone vrouw uit de zaal vond dat het debat tweezijdig moest zijn. Ze wil aan de orde kunnen stellen waarom er tussen de sprekers in de grote zaal geen vrouwen zitten bijvoorbeeld, zonder nou meteen als islamofobisch gezien te worden.

De grote islamdebatten zijn meestal niet het sterkste onderdeel van het Nationaal Islamcongres. Meestal is men redelijk eensgezind en dat geeft niets; je kunt er ook voor kiezen een onderwerp uit te diepen. Met deze voorzitter lukte dat niet. Ik had van tevoren al voorspeld dat de discussie zou gaan uitdraaien op een ‘jij bak’ verhaal doordat de voorzitter zou wijzen op fundamentalisme, en wat men daar dan van vindt, enzovoorts. Dat doet hij namelijk bij ieder islamdebat waarin hij ‘advocaat van de duivel’ wil spelen. Uiteindelijk leidt dat ertoe dat moslims bijna per definitie in de verdediging worden gedwongen en dat onderlinge verschillen en discussiepunten niet naar boven komen.

Lezingen
De eerste lezing van Said Ragaeh “Who is the best of mankind?” heb ik gemist, maar gezien de verhalen op twitter moet die behoorlijk wat indruk gemaakt hebben. “De liefde van Allah is bedoeld voor alle zonen van Adam;” en strikt genomen dus niet alleen voor moslims. Later zou hij nog een lezing geven ‘Be a succesfull Muslim”. U ziet hem hier in een optreden tijdens de Peace Conference in India

Vervolgens kwam imam Abdul Jalil met ‘Beledig elkander niet!’ en daarna Musleh Khan uit Canada met ‘What is Islam really all about?’ en later in de avond ook nog met ‘The Dialogue between Muslims and non-Muslims’. Ook Remy Soekirman, verbonden aan Dar al Ilm, verzorgde twee lezingen: “Beautify yourself with knowledge about Islam” en “Werk samen en wees niet verdeeld”. Na het nodige bijgepraat te hebben ben ik naar Yasin el Forkani (Welke vruchten werpt mijn geloof af?) gaan luisteren. Hij benadrukte in een mengeling van managementactige reflectietechnieken, soefi gedachtegoed en meer traditionele kennis, het belang van persoonlijke ontwikkeling; mensen moeten groeien. Eén van de vrouwen in het publiek wierp tegen dat mensen elkaar toch moeten aansporen (en niet alleen op zichzelf gericht zijn). Dat beaamde El Forkani; mensen moeten elkaar stimuleren goede daden te verrichten maar uiteindelijk dient men zelf te groeien: bij elke handeling moet men zich afvragen, wat is mijn doel, wat wil ik daarmee bereiken en voor wie wil ik het bereiken. Hij ziet het geloof in het hart als indicator voor vooruitgang.

Khalid Benhaddou in zijn bijdrage “De laatste adviezen van de profeet Muhammad (vrede zij met hem)” vertelde over de afscheidspreek Mohammed met adviezen voor de sahaba. Deze preek was volgens hem een samenvatting van de prediking van islam door de profeet. Benhaddou benadrukte het bondgenootschap van moslims; niet Arabisch, zwart of blank zou tellen voor god, maar ‘godsvrees’ (taqwa). Belangrijk bij al deze lezingen (voor zover ik dus meegekregen heb) zijn de omgangsvormen van mensen met elkaar die goed moeten zijn. Mensen moeten elkaar niet. Tevens moeten mensen zich inzetten voor de ummah: de wereldgemeenschap van moslims. Daarnaast was er een grote nadruk op innerlijke religie en spiritualiteit van moslims. Al met al zeker geen haatcongres of een bolwerk van politieke islam. Dat kon ook wel op kritiek rekenen overigens met argumenten als toch wel een inhoudelijk eenzijdig programma met weinig informatie over het verzamelen van islamitische kennis (op een lezing van Remy Soekirman na). Sommige bezoekers misten ook politieke onderwerpen zoals de opstanden in het Midden-Oosten (Syrië met name). Voor meer meningen en positieven en negatieve kritiek zie onder meer Marokko.nl: Hoe vond jij het Nationaal Islamcongres 2012? Door anderen dan weer betiteld als gezeur.

Afsluiting
Bij de afsluiting waren er al veel mensen vertrokken niettemin was het nog redelijk druk in de theaterzaal waar de afsluiting plaatsvond. Said Ragaeh maakte daar de opmerking dat conferenties als deze geen vervanging zijn voor het opdoen van kennis. Eigenlijk, dat je niet eens zo heel veel kennis op doet. Een dergelijke conferentie is een ‘imaan-boost’ volgens hem. Imaan is een Arabische term die het best te vertalen valt als ‘zekerheid’ of ‘naleving’ van een bepaald idee. In de islam wordt het gebruikt voor het innerlijke geloof in het bestaan en de realiteit van God. Gedrag dat niet in overeenstemming is met islamitische regels (liegen, stelen, enz.) wordt o.a. gezien als een teken van een zwak imaan. Dergelijke bijeenkomsten zouden als het ware een soort ‘red bull’ zijn voor iemands imaan. En dat is inderdaad zoals veel mensen het aldaar omschrijven. Of ze ook het appèl van Ragaeh overnemen valt natuurlijk nog te bezien. Voor een deel van het publiek namelijk is dit wel voldoende voor hun behoefte aan kennis over islam, anderen geven de voorkeur aan het zelfstandig verder zoeken naar kennis en voor weer anderen is kennis nauwelijks van belang maar gaat het meer om islam als identiteit, als gevoel of islam als een ervaring die beleefd moet worden.

Al met al was het een geslaagd dagje. Voor mij onderzoek, dus werk, maar ook altijd wel weer ontspannend vanwege de gemoedelijke sfeer. De organisatie heeft met deze derde editie de kneepjes van het vak duidelijk beter onder de knie dan de eerste twee keren. Het programma liep op rolletjes (althans voor de buitenstaanders) en men slaagde erin slechts een kwartier uit te lopen over de hele dag. Waarschijnlijke mede doordat Noureddine Steenvoorden en Nourdeen Wildeman de regie behoorlijk strak in handen hielden op de podia.

Het Islamcongres is, zoals alle congressen, ook een plek om te netwerken. Voor onderzoekers zoals ik, maar ook voor journalisten en voor de gewone belangstellenden. Dat heb ik dus ook gedaan; iedereen dank voor de aardige, informatieve en soms felle gesprekken.

Zie ook:

Een impressie van het Nationaal Islamcongres 2009

Een verlate impressie van het Nationaal Islamcongres 2010

Andere blogs:
Islamcongres A’dam 8 april 2012: ruim 2000 moslims, geen enkele niet-moslim gezien in deze duisternis! | AmsterdamPost

Het gesprek met moslims blijft heel belangrijk, zowel om elkaar beter te begrijpen, elkaar als medemens te blijven zien en  als christen/ joods-christelijk gelovige  de bevrijding en liefde van de God van Abraham, Isaak en Jacob  in Yeshua  door te geven.
En het blijft net zo hard nodig, om de ware aard van de islam te ontmaskeren: een totalitair systeem, wat overal de democratie misbruikt om tot het kalifaat te komen.
Hier ligt een taak voor ons als joods-christelijke gelovigen, maar net zo goed voor liberaal denkende  mensen zonder religie.
Hoort u bij de landverraders of of bij de “ons land veroverenden als het islampaard van Troje”  of staat u voor de vrijheid van ons land voor alle mensen? Laat dat dan merken a.u.b. onder dit artikel.
Maak u los uit de “stilzwijgende meerderheid” en sta voor onze vrijheid, voordat we hier een “Arabische lente” krijgen.
Iederen, zeker ook moslims nodig ik van harte uit hierin mee te denken.
Shalom,

BARUCH ATA ELOHENU MELECH HA OLAM. – Zondag 8 April,Jaarlijkse Nationaal Islam congres in Amsterdam!

Onze ouders, grootouders hebben de fascisten zien oprukken in Nazi-Duitsland.Wij gaan hetzelfde meemaken.

 

Achter de haatbaarden,onder de witte klotjes,onder de soepjurken, onder de hoofddoekjes,zit hetzelfde denken als van die Duitse meneer

 

met het snorretje.

 

Hetzelfde superioriteitsdenken.Dezelfde haat tegen de Joden.

 

Hetzelfde streven naar overneming van de macht ,van de Staatsmacht.

 

Onze linkse bestuurders, politici hebben vanaf 1975 de poorten van de Europese landen wijd opengezet voor deze haatpredikers, voor deze leugenaars.

 

En nu gaat de Europese bevolking zuchten onder het geweld van de haatbaarden, soepjurken,hoofddoekjes, die er van overtuigd zijn,

 

dat hun religie verre superieur is aan de overtuiging van de Westerse mens.

 

Wij weten, dat we met Allah te maken hebben met de duivel in eigen persoon.

 

Voor degenen, die nog niet zo op de hoogte zijn van het bestaan van geestelijke realiteiten,

 

ligt het boek van de Joden klaar ,de Tanach, de Bijbel,

 

waarin iedereen kan nalezen hoe e.e.a. in elkaar steekt.

Zij hebben Tariq Ramadan, wij hebben Mohammed Enait « CarelBrendel.nl

Hoe het ook zij, vergeleken met de grote manifestatie bij Parijs is de bijeenkomst in Amsterdam zeer bescheiden. Het valt gelukkig nog mee met de omvang en de diepgang van de politieke islam in Nederland.

Keizers & Kleren

Op donderdag probeerden de organisatoren van het congres mij nog over te halen om mee te doen aan hun ‘Grote debat’ over islamofobie, maar daarna niet meer.
De puzzelopdracht is het beantwoorden van de vraag: WAAROM? Liefst met argumenten.
Globaal zijn er twee mogelijkheden: men kon of wenste niet mee te gaan met mijn voorwaarden (I) of men is ergens bang voor geworden (II).
Mogelijke antwoorden (maar suggesties voor nog weer andere mogelijkheden zijn ook welkom):
a) Men kon of wilde zelfs één dag voor het debat niet met gespreksonderwerpen/stellingen komen
b) Ik mocht niet mezelf voorstellen
c) Hoewel uitgenodigd om deel te nemen aan het gesprek mocht mijn spreektijd niet zo veel zijn als die van de vier of vijf opponenten
d) De garantie van mijn veiligheid kon of wilde men niet serieus nemen
Men werd bang omdat
e) ze schrokken van mijn suggesties voor discussievragen
f) ze pas in tweede instantie merkten dat ik vrij veel weet van het onderwerp
h) andere deelnemers dreigden af te haken als ik mee zou doen

UPDATE
Ik was niet de eerste ‘andersdenkende’ die door het Nationaal Islam Congres benaderd werd om deel te nemen aan ‘Het Grote Islamdebat’. Donderdagmiddag benaderden ze mij, maar woensdag laat in de avond hadden ze Benno Barnard al gemaild, alleen was hij enkele dagen onbereikbaar. Hem kenden ze natuurlijk al wat beter, al was het maar vanwege de lezing die hij zou houden en die onder dreiging van de mannen van islam-vier-België onmogelijk werd gemaakt. Terwijl ik in mijn voorwaarden begonnen was over mijn eigen veiligheid, begonnen de organisatoren tegenover Benno Barnard uit zichzelf over het garanderen van zijn veiligheid! Van Benno begreep ik dat ze daarbij zelfs specifiek spraken over zijn veiligheid op het congres zelf.
Hoe is het vredesnaam mogelijk?
Je benadert iemand om deel te nemen aan een discussie over de vraag of ‘angst voor de leer van Mohammed’ misschien overdreven is en in hetzelfde bericht laat je merken dat je beseft dat die angst niet overdreven is.
In mijn e-mail sprak ik met name over mijn veiligheid onderweg van en naar het congrescentrum. Zouden ze gedacht hebben dat Benno mij hierover getipt had?

Nationaal Islamcongres 2012 | Wijblijvenhier.nl

De oogst: Remy Soekirman die opriep tot onderlinge samenwerking. Yassin el Forkani die moslims opriep te werken aan een zuiver hart. Khalid Benhaddoud die de aandacht vestigde op de laatste adviezen die de Profeet (vzmh) gaf voor zijn dood, over het respecteren van de Ander, het tegengaan van discriminatie, het laatste oordeel over de Ander bij God laten en vooral: de noodzaak om samen te leven. Je bent als moslim niet alleen op de wereld. Benhaddoud is echt iemand waarvoor ik kilometers wil reizen om hem te horen spreken (en ook reciteren!).

RNW – Verzoenende toon op Islamcongres Amsterdam

‘Of je moslim bent of christen, als je het goede doet houdt God van je.’ Die uitspraak van de Canadese sjeik Said Rageah kenschetst de verzoenende toon van het Nationaal Islam Congres dat afgelopen weekend plaatsvond in Amsterdam. Een heel andere toon dan de eerste aflevering van vier jaar geleden.

4 comments.

Een impressie van het Nationaal Islamcongres 2012: ‘Een imaan-boost’

Posted on April 10th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, ISIM/RU Research, Notes from the Field, Public Islam.

Gisteren vond in Amsterdam het derde Nationaal Islamcongres plaats, georganiseerd door het islaminstituut Dar Al ‘Ilm. Ditmaal in de Theaterfabriek. Geen slechte plek als je het mij vraagt. Goed bereikbaar met de auto volgens mij en ook heel behoorlijk met het openbaar vervoer. Van tevoren leek mij het programma wat heterogener dan voorgaande jaren. Een minder sterk ‘salafi’ stempel dan in het eerste congres, in de praktijk wel wat meer dan bij het tweede omdat toen diverse salafi predikers van tevoren hadden afgezegd. Ditmaal hadden Haitham al Haddad en Elkhattab afgezegd. Ik heb echter ook wel geluiden opgevangen dat mensen het toch nog teveel een salafi aangelegenheid vonden; voor sommigen een reden om niet te komen, voor anderen maakt het niet zoveel uit. Weer anderen hebben kritiek op het feit dat het een bijeenkomst is waar mannen en vrouwen kunnen mengen; maar voor velen is dat juist ook een voorwaarde om te gaan: het gaat ook om ontmoeten en zien en gezien worden.

Mijn voorzichtige indruk is dat veel moslims van de tweede generatie en autochtone moslims niet zo heel dogmatisch zijn. Men waardeert de salafi predikers (en anderen) vanwege hun uitstraling van vroomheid en men heeft het idee dat ze veel kennis hebben over de bronnen van de islam. Velen gaan echter net zo makkelijk naar een sufi prediker vanwege de vaak (ogenschijnlijk) meer spirituele boodschap. Je zou het op het eerste gezicht ook kunnen interpreteren als een weinig kritische houding en op zich hoor je op zo’n dag meestal ook niet heel veel inhoudelijke kritiek, maar dat men in het algemeen klakkeloos zou overnemen wat predikers zeggen klopt toch ook niet.

Zoals inmiddels vrij gebruikelijk waren er ook nu weer kamervragen gesteld over sprekers van dit congres. De antwoorden komen er kort op neer dat het ministerie geen gronden zag sprekers te weigeren vanwege mogelijke oproepen tot geweld.

Het congres

Ik was vanwege andere werkzaamheden (tsja je moet wat doen met Pasen he) wat aan de late kant, maar had via Twitter en Facebook al aardig wat updates gehad onder meer over de eerste spreker (Said Rageah) die bij de meesten in goede aarde viel. Ik kende hem niet; achteraf bleek dat de organisatie hem ook amper kende. Men gaat vaak af op oordelen van anderen wereldwijd die men vertrouwt.

Vermakelijk voor velen was het optreden van jeugdtheatergroep Noor:

Islamcongres: "Voor de kinderen is er ook vermaak"

Al snel kwam ik enkele vertrouwde gezichten tegen hoewel de aanwezigheid van moslims uit salafi kringen mij toch beduidend minder leek dan voorgaande jaren. Wel veel bekende gezichten (zonder dat ik de namen ken) van mensen die ik op allerlei bijeenkomsten tegenkom. Ik schat dat er zo’n 1600 aanwezigen waren en over de hele dag ergens tussen de 2000 en 3000 (als ik er naast zit…corrigeer me maar). Bij binnenkomst was er een markt met daarbij kraampjes van een advocatenbureau, een sociaal werk club, een kwis noem maar op. Het is opvallend dat deze markt, hoewel groter volgens mij dan voorheen, toch eigenlijk maar heel klein is. Kijk je naar andere bijeenkomsten zoals in het Franse Bourget (dat ook dit weekend plaatsvond), The GPU in Londen of het Multifestijn in Nederland zie je veel grotere markten. Daar staan niet alleen islamitische welzijnsorganisaties en het islamitische bedrijfsleven (islamitische banken, reisbureaus, bedrijven van islamitische parafernalia, enzovoorts), maar ook grote bedrijven zoals de nationale luchtvaartondernemingen, de grote commerciële banken, defensie en politie, en noem maar op. Die laatsten staan er vaak om personeel te recruteren; iets waar wellicht nu minder behoefte aan is maar toch lijkt me hun afwezigheid hier een gemiste kans. Wellicht dat de islamitische outlook hen hier teveel afschrikt.

De bezoekers van het Islamcongres waren zoals meestal vooral van Marokkaans-Nederlandse en autochtoon-Nederlandse afkomst, maar dit jaar waren er beduidend meer Somalische Nederlanders volgens mij (dit wel allemaal via de beproefde methode van natte vingerwerk). Ik ben wat minder autochtone niet-moslims tegenkomen in vergelijking met andere jaren: minder onderzoekers, minder journalisten en minder ‘dagjesmensen’. Verder waren er behoorlijk wat mensen uit Vlaanderen en mensen die doof waren. Bij alle lezingen worden doventolken ingezet; iets waar andere organisaties in Nederland nog wat van kunnen leren. Opvallende afwezigen voor zover ik heb kunnen nagaan zoals altijd politici en opiniemakers. Het lijkt soms wel hoe groter de mond over islam, hoe groter de afwezigheid. Maar ok, een ‘goed’ verhaal moet je ook niet in de weg laten zitten van daadwerkelijke contacten met moslims.

Islamofobie-debat
De eerste bijeenkomst die ik geheel bijwoonde was het grote Islamdebat; ditmaal in het teken van islamofobie. Ineke van der Valk verzorgde een inleiding die vooral duidelijk probeerde te maken wat islamofobie nu eigenlijk is. Daarbij kwamen enkele ingrediënten naar voren. Willen we van islamofobie kunnen spreken dan moet er sprake zijn van inferiorisering (dus stellen dat de islam/moslims inferieur zijn aan ‘ons’), moslims moeten met andere maatstaven beoordeeld worden dan andere gelovigen en niet-gelovigen (meten met twee maten) . Er moet sprake zijn van een bewuste campagne waarbij wantrouwen gezaaid wordt.

Van der Valk maakte terecht de opmerking dat er verschillende vormen van islamofobie zijn, maar werkte dat niet echt uit (toegegeven, ik was even aan het praten dus kreeg ook niet alles mee). Zij pleitte ervoor dat islamofobie een nieuwe categorie wordt waaronder discrminatie en haatmisdrijven geregistreerd worden, bijvoorbeeld zoals dat het geval is met anti-semitisme.

Tijdens de discussie met Saoed Khadje, Mohammed Enait en Amina Victoria Vandersteen (uit België) kwam naar voren dat veel moslims doodmoe worden van het gegeven dat men zich telkens moet verantwoorden voor daden van anderen en moet aangeven dat men niet in extremistische standpunten gelooft.

De voorzitter van het debat richtte zich op het publiek met de vraag of er mensen die, de definitie van islamofoob nu kennende, zich zouden omschrijven als islamofoob. Geen idee waarom die vraag gesteld wordt in een publiek dat grotendeels uit moslims bestaat. De volgende vraag was: Wie beschouwt zich als gematigd moslim? Een enkeling stak aarzelend haar/zijn op. Bij de daaropvolgende vraag: wie beschouwt zich als fundamenteel moslim (bedoeld werd fundamentalistisch waarschijnlijk) waren er wat meer mensen. De terughoudend om zich tot één van die twee labels te bekennen was groter volgens mij. Eén persoon uit de zaal wilde daar wel op reageren. Daarbij gaf hij aan: ‘Ik stak net mijn vinger op, maar dat was gewoon omdat ik wat wilde zeggen’. Daarmee maakt hij eigenlijk een belangrijk punt. Als moslim is er best een mogelijkheid om aan het maatschappelijk debat mee te doen, maar dan moet men zich wel voegen in de categorisering die hen van buitenaf is opgelegd: liberaal vs. radicaal / gematigd vs. fundamentalistisch. Hij stelde daarbij verder dat hij hoopte dat iedereen in de zaal zich als fundamentalistisch beschouwt aangezien dat betekent terug naar de fundamenten. Volgens deze spreker ‘moeten we als moslim allemaal terug naar de oorsprong: de Koran en de hadith (MdK: uitspraken van de profeet)’. Een opvatting die in het publiek breed gedragen werd. Dat dit een uitgangspunt is voor een zeer heterogene beleving van de islam in de huidige tijd werd nauwelijks opgepikt door de debatleider die vervolgens wilde weten hoe men dan fundamentalistisch kan zijn in deze tijd en hoe je dan om moet gaan met islamofobie. Volgens de man in de zaal was er niet zo’n spanning en hij zag een debat als deze als mogelijkheid om met islamofobie om te gaan. Volgens hem moeten moslims weerbaar zijn en zich niet laten indelen in categorieën die zijzelf niet verzonnen hebben. Amina Victoria Vandersteen in het panel wees op de profeet Mohammed als voorbeeld; rustig, open en psychologisch sterk in plaats van vervallen in het slechte gedrag van de islamofoob.

Uit het panel kwam echter ook de opmerking of moslims nog wel zin hebben om actief te zijn. Zeggen heel veel mensen niet: Ik heb hier geen zin in, ik doe mijn werk, laat mij met rust. Waar moet de dialoog over plaatsvinden? Zodat ik me kan verdedigen? Daar heb ik geen zin in. Het gaat om waardering, waardeer mij zoals ik ben.” Het is verleidelijk om dit te zien als het zich comfortabel wentelen in de slachtofferrol en zich op die manier immuun maken voor kritiek. Misschien is dat wel zo, maar dat moet niet verward worden met een passieve rol. Zoals één van de aanwezigen op het einde opmerkte: “We moeten naar ons zelf kijken. We moeten zelf de eerste stap zetten naar een betere positie. Wij zijn hier burgers, dit is ons land en als je er problemen mee hebt, dan zoek je maar een land waar geen moslims leven.”

Een vrouw uit het publiek stelde dat de term islamofoob versluierend werkt (een hint naar de titel: islamofobie ontsluiert – ps. kunnen we niet voor een keer een titel bedenken die met islam te maken heeft zonder de term sluier daarin te verwerken?). Het is geen islamofobie, maar moslimhaat. Dat speelt zeker een rol, Van der Valk gaf dat ook toe maar stelde dat de term islamofobie inmiddels zo courant is geworden dat het toch makkelijker is om met die term te werken. Maar haat speelt zeer zeker een rol. Daar ben ik het wel mee eens en hoewel ik ook niet heel gelukkig ben met de term islamofobie geeft het terecht aan dat het gaat om meer dan haat of verkapt racisme. Ik ben momenteel bezig om de term uit te werken in relatie tot salafisme voor een artikel in Religie & Samenleving. U houdt verdere uitleg van mij hierover dus tegoed.

Mohammed Enait, die naar mijn mening opmerkelijk rustig het debat inging zonder al te grote woorden en daarom helderder was dan ik hem ooit gehoord heb, ging nu een stap verder en zei dat het gaat om ‘anti-islam fascisme’. Er is, zo stelde hij terecht volgens mij, sprake van een politieke ideologie die verspreid wordt door een fascistische partij als de PVV (daarbij verwees hij naar een publicatie van Rob Riemen). De debatleider stelde daarop, ook niet helemaal onterecht en voor het eerst echt kritisch, dat de termen steeds harder worden. Enait wees erop dat we niet politiek correct moeten zijn, maar zo stelde de debatleider ‘leidt dat niet tot meer polariseren?’. Een dialoog heeft echter niet zoveel zin, wanneer we gaan verdedigen worden we in een hoekje geduwd, zo stelde een bezoeker (mijn toevoeging zou zijn: als u zich moet gaan verdedigen, bent u al in een hoekje geduwd).

Anderen in het publiek maakten zich druk om het gegeven dat moslimjongeren belemmerd zouden worden in hun ontwikkeling door islamofobie en door de consequenties ervan. Iemand uit de zaal vroeg ook wanneer moslims nu eens serieus genomen worden door de overheid en wanneer islamitisch burgerlijk recht hier toegepast kan worden bijvoorbeeld met trouwen. (Volgens mij kan dat al, mits men eerst een burgerlijk huwelijk ondergaat. Doet men dat niet, kan men nog steeds volgens de islamitische regels trouwen, alleen dan is dat volgens Nederlands recht niet geldig als een huwelijk).

Een autochtone vrouw uit de zaal vond dat het debat tweezijdig moest zijn. Ze wil aan de orde kunnen stellen waarom er tussen de sprekers in de grote zaal geen vrouwen zitten bijvoorbeeld, zonder nou meteen als islamofobisch gezien te worden.

De grote islamdebatten zijn meestal niet het sterkste onderdeel van het Nationaal Islamcongres. Meestal is men redelijk eensgezind en dat geeft niets; je kunt er ook voor kiezen een onderwerp uit te diepen. Met deze voorzitter lukte dat niet. Ik had van tevoren al voorspeld dat de discussie zou gaan uitdraaien op een ‘jij bak’ verhaal doordat de voorzitter zou wijzen op fundamentalisme, en wat men daar dan van vindt, enzovoorts. Dat doet hij namelijk bij ieder islamdebat waarin hij ‘advocaat van de duivel’ wil spelen. Uiteindelijk leidt dat ertoe dat moslims bijna per definitie in de verdediging worden gedwongen en dat onderlinge verschillen en discussiepunten niet naar boven komen.

Lezingen
De eerste lezing van Said Ragaeh “Who is the best of mankind?” heb ik gemist, maar gezien de verhalen op twitter moet die behoorlijk wat indruk gemaakt hebben. “De liefde van Allah is bedoeld voor alle zonen van Adam;” en strikt genomen dus niet alleen voor moslims. Later zou hij nog een lezing geven ‘Be a succesfull Muslim”. U ziet hem hier in een optreden tijdens de Peace Conference in India

Vervolgens kwam imam Abdul Jalil met ‘Beledig elkander niet!’ en daarna Musleh Khan uit Canada met ‘What is Islam really all about?’ en later in de avond ook nog met ‘The Dialogue between Muslims and non-Muslims’. Ook Remy Soekirman, verbonden aan Dar al Ilm, verzorgde twee lezingen: “Beautify yourself with knowledge about Islam” en “Werk samen en wees niet verdeeld”. Na het nodige bijgepraat te hebben ben ik naar Yasin el Forkani (Welke vruchten werpt mijn geloof af?) gaan luisteren. Hij benadrukte in een mengeling van managementactige reflectietechnieken, soefi gedachtegoed en meer traditionele kennis, het belang van persoonlijke ontwikkeling; mensen moeten groeien. Eén van de vrouwen in het publiek wierp tegen dat mensen elkaar toch moeten aansporen (en niet alleen op zichzelf gericht zijn). Dat beaamde El Forkani; mensen moeten elkaar stimuleren goede daden te verrichten maar uiteindelijk dient men zelf te groeien: bij elke handeling moet men zich afvragen, wat is mijn doel, wat wil ik daarmee bereiken en voor wie wil ik het bereiken. Hij ziet het geloof in het hart als indicator voor vooruitgang.

Khalid Benhaddou in zijn bijdrage “De laatste adviezen van de profeet Muhammad (vrede zij met hem)” vertelde over de afscheidspreek Mohammed met adviezen voor de sahaba. Deze preek was volgens hem een samenvatting van de prediking van islam door de profeet. Benhaddou benadrukte het bondgenootschap van moslims; niet Arabisch, zwart of blank zou tellen voor god, maar ‘godsvrees’ (taqwa). Belangrijk bij al deze lezingen (voor zover ik dus meegekregen heb) zijn de omgangsvormen van mensen met elkaar die goed moeten zijn. Mensen moeten elkaar niet. Tevens moeten mensen zich inzetten voor de ummah: de wereldgemeenschap van moslims. Daarnaast was er een grote nadruk op innerlijke religie en spiritualiteit van moslims. Al met al zeker geen haatcongres of een bolwerk van politieke islam. Dat kon ook wel op kritiek rekenen overigens met argumenten als toch wel een inhoudelijk eenzijdig programma met weinig informatie over het verzamelen van islamitische kennis (op een lezing van Remy Soekirman na). Sommige bezoekers misten ook politieke onderwerpen zoals de opstanden in het Midden-Oosten (Syrië met name). Voor meer meningen en positieven en negatieve kritiek zie onder meer Marokko.nl: Hoe vond jij het Nationaal Islamcongres 2012? Door anderen dan weer betiteld als gezeur.

Afsluiting
Bij de afsluiting waren er al veel mensen vertrokken niettemin was het nog redelijk druk in de theaterzaal waar de afsluiting plaatsvond. Said Ragaeh maakte daar de opmerking dat conferenties als deze geen vervanging zijn voor het opdoen van kennis. Eigenlijk, dat je niet eens zo heel veel kennis op doet. Een dergelijke conferentie is een ‘imaan-boost’ volgens hem. Imaan is een Arabische term die het best te vertalen valt als ‘zekerheid’ of ‘naleving’ van een bepaald idee. In de islam wordt het gebruikt voor het innerlijke geloof in het bestaan en de realiteit van God. Gedrag dat niet in overeenstemming is met islamitische regels (liegen, stelen, enz.) wordt o.a. gezien als een teken van een zwak imaan. Dergelijke bijeenkomsten zouden als het ware een soort ‘red bull’ zijn voor iemands imaan. En dat is inderdaad zoals veel mensen het aldaar omschrijven. Of ze ook het appèl van Ragaeh overnemen valt natuurlijk nog te bezien. Voor een deel van het publiek namelijk is dit wel voldoende voor hun behoefte aan kennis over islam, anderen geven de voorkeur aan het zelfstandig verder zoeken naar kennis en voor weer anderen is kennis nauwelijks van belang maar gaat het meer om islam als identiteit, als gevoel of islam als een ervaring die beleefd moet worden.

Al met al was het een geslaagd dagje. Voor mij onderzoek, dus werk, maar ook altijd wel weer ontspannend vanwege de gemoedelijke sfeer. De organisatie heeft met deze derde editie de kneepjes van het vak duidelijk beter onder de knie dan de eerste twee keren. Het programma liep op rolletjes (althans voor de buitenstaanders) en men slaagde erin slechts een kwartier uit te lopen over de hele dag. Waarschijnlijke mede doordat Noureddine Steenvoorden en Nourdeen Wildeman de regie behoorlijk strak in handen hielden op de podia.

Het Islamcongres is, zoals alle congressen, ook een plek om te netwerken. Voor onderzoekers zoals ik, maar ook voor journalisten en voor de gewone belangstellenden. Dat heb ik dus ook gedaan; iedereen dank voor de aardige, informatieve en soms felle gesprekken.

Zie ook:

Een impressie van het Nationaal Islamcongres 2009

Een verlate impressie van het Nationaal Islamcongres 2010

Andere blogs:
Islamcongres A’dam 8 april 2012: ruim 2000 moslims, geen enkele niet-moslim gezien in deze duisternis! | AmsterdamPost

Het gesprek met moslims blijft heel belangrijk, zowel om elkaar beter te begrijpen, elkaar als medemens te blijven zien en  als christen/ joods-christelijk gelovige  de bevrijding en liefde van de God van Abraham, Isaak en Jacob  in Yeshua  door te geven.
En het blijft net zo hard nodig, om de ware aard van de islam te ontmaskeren: een totalitair systeem, wat overal de democratie misbruikt om tot het kalifaat te komen.
Hier ligt een taak voor ons als joods-christelijke gelovigen, maar net zo goed voor liberaal denkende  mensen zonder religie.
Hoort u bij de landverraders of of bij de “ons land veroverenden als het islampaard van Troje”  of staat u voor de vrijheid van ons land voor alle mensen? Laat dat dan merken a.u.b. onder dit artikel.
Maak u los uit de “stilzwijgende meerderheid” en sta voor onze vrijheid, voordat we hier een “Arabische lente” krijgen.
Iederen, zeker ook moslims nodig ik van harte uit hierin mee te denken.
Shalom,

BARUCH ATA ELOHENU MELECH HA OLAM. – Zondag 8 April,Jaarlijkse Nationaal Islam congres in Amsterdam!

Onze ouders, grootouders hebben de fascisten zien oprukken in Nazi-Duitsland.Wij gaan hetzelfde meemaken.

 

Achter de haatbaarden,onder de witte klotjes,onder de soepjurken, onder de hoofddoekjes,zit hetzelfde denken als van die Duitse meneer

 

met het snorretje.

 

Hetzelfde superioriteitsdenken.Dezelfde haat tegen de Joden.

 

Hetzelfde streven naar overneming van de macht ,van de Staatsmacht.

 

Onze linkse bestuurders, politici hebben vanaf 1975 de poorten van de Europese landen wijd opengezet voor deze haatpredikers, voor deze leugenaars.

 

En nu gaat de Europese bevolking zuchten onder het geweld van de haatbaarden, soepjurken,hoofddoekjes, die er van overtuigd zijn,

 

dat hun religie verre superieur is aan de overtuiging van de Westerse mens.

 

Wij weten, dat we met Allah te maken hebben met de duivel in eigen persoon.

 

Voor degenen, die nog niet zo op de hoogte zijn van het bestaan van geestelijke realiteiten,

 

ligt het boek van de Joden klaar ,de Tanach, de Bijbel,

 

waarin iedereen kan nalezen hoe e.e.a. in elkaar steekt.

Zij hebben Tariq Ramadan, wij hebben Mohammed Enait « CarelBrendel.nl

Hoe het ook zij, vergeleken met de grote manifestatie bij Parijs is de bijeenkomst in Amsterdam zeer bescheiden. Het valt gelukkig nog mee met de omvang en de diepgang van de politieke islam in Nederland.

Keizers & Kleren

Op donderdag probeerden de organisatoren van het congres mij nog over te halen om mee te doen aan hun ‘Grote debat’ over islamofobie, maar daarna niet meer.
De puzzelopdracht is het beantwoorden van de vraag: WAAROM? Liefst met argumenten.
Globaal zijn er twee mogelijkheden: men kon of wenste niet mee te gaan met mijn voorwaarden (I) of men is ergens bang voor geworden (II).
Mogelijke antwoorden (maar suggesties voor nog weer andere mogelijkheden zijn ook welkom):
a) Men kon of wilde zelfs één dag voor het debat niet met gespreksonderwerpen/stellingen komen
b) Ik mocht niet mezelf voorstellen
c) Hoewel uitgenodigd om deel te nemen aan het gesprek mocht mijn spreektijd niet zo veel zijn als die van de vier of vijf opponenten
d) De garantie van mijn veiligheid kon of wilde men niet serieus nemen
Men werd bang omdat
e) ze schrokken van mijn suggesties voor discussievragen
f) ze pas in tweede instantie merkten dat ik vrij veel weet van het onderwerp
h) andere deelnemers dreigden af te haken als ik mee zou doen

UPDATE
Ik was niet de eerste ‘andersdenkende’ die door het Nationaal Islam Congres benaderd werd om deel te nemen aan ‘Het Grote Islamdebat’. Donderdagmiddag benaderden ze mij, maar woensdag laat in de avond hadden ze Benno Barnard al gemaild, alleen was hij enkele dagen onbereikbaar. Hem kenden ze natuurlijk al wat beter, al was het maar vanwege de lezing die hij zou houden en die onder dreiging van de mannen van islam-vier-België onmogelijk werd gemaakt. Terwijl ik in mijn voorwaarden begonnen was over mijn eigen veiligheid, begonnen de organisatoren tegenover Benno Barnard uit zichzelf over het garanderen van zijn veiligheid! Van Benno begreep ik dat ze daarbij zelfs specifiek spraken over zijn veiligheid op het congres zelf.
Hoe is het vredesnaam mogelijk?
Je benadert iemand om deel te nemen aan een discussie over de vraag of ‘angst voor de leer van Mohammed’ misschien overdreven is en in hetzelfde bericht laat je merken dat je beseft dat die angst niet overdreven is.
In mijn e-mail sprak ik met name over mijn veiligheid onderweg van en naar het congrescentrum. Zouden ze gedacht hebben dat Benno mij hierover getipt had?

Nationaal Islamcongres 2012 | Wijblijvenhier.nl

De oogst: Remy Soekirman die opriep tot onderlinge samenwerking. Yassin el Forkani die moslims opriep te werken aan een zuiver hart. Khalid Benhaddoud die de aandacht vestigde op de laatste adviezen die de Profeet (vzmh) gaf voor zijn dood, over het respecteren van de Ander, het tegengaan van discriminatie, het laatste oordeel over de Ander bij God laten en vooral: de noodzaak om samen te leven. Je bent als moslim niet alleen op de wereld. Benhaddoud is echt iemand waarvoor ik kilometers wil reizen om hem te horen spreken (en ook reciteren!).

RNW – Verzoenende toon op Islamcongres Amsterdam

‘Of je moslim bent of christen, als je het goede doet houdt God van je.’ Die uitspraak van de Canadese sjeik Said Rageah kenschetst de verzoenende toon van het Nationaal Islam Congres dat afgelopen weekend plaatsvond in Amsterdam. Een heel andere toon dan de eerste aflevering van vier jaar geleden.

4 comments.

Folk Devils: He is a Salafist!

Posted on March 29th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, International Terrorism, ISIM/RU Research, Religious and Political Radicalization.

In the last twelve months several violent attacks have shocked Europe. In July there was the terrorist attack by Anders Breivik in Norway, in Germany a series of violent attacks against, among others, migrants have been revealed and in the last weeks an attack at a Shiite mosque in Brussels and the killings of two soldiers and a pupil and two teachers of a Jewish school in France sent shock waves through Europe. In the case of Brussels and France people quickly pointed out that the perpetrators were salafists as a synonym for radical Muslims and Islam. In the case of Breivik psychological factors have been a prominent frame to explain his behaviour (and his ideology is often seen as the result of his disturbed mind) and in the German case socio-economic factors have been discussed in relation to the neo-nazi ideology of the perpetrators. In the Belgian and French case however the reference to salafism seems to work as a sort of self-explanatory frame: ‘ahh, he is a salafist? No wonder he shoots Jews / Throws a bomb into a Shiite mosque’. This shows not only a limited understanding of Salafism but also how our perception of Islam, Muslims and violence on the one hand and the ideal European society on the other hand is limited by the dichotomy between liberal and radical Islam.

What is Salafism?
What Salafism is or does, is not so easy to point out. Salafism can refer to all kinds of movements in Islam claiming to represent an ‘authentic’ Islam as practiced by the first generations of Muslims. As such it is by definition heterogeneous and sometimes the differences among them are more important than their similarities. Salafism is also often conflated, wrongly so, with reformers such as ‘Abduh and Rida in the 19th and 20th century. Often labelled as a ‘radical’ ‘extremist’ ‘fundamentalist’ branch of Islam in my research I prefer to conceptualize it as a utopian movement with a clear imbrication of Salafism and Saudi Wahabism from the 1970s onwards:
Radicalization Series IV – Salafism as a Utopian Movement – C L O S E R — C L O S E R

a movement trying to revitalize Islam based upon a homogenuous ideal of Islam of the days of the first generation Muslims. The Salafi movement aims to cleanse Islam from so-called non-Islamic accretions, such as Sufism, Shi‘a Islam, or local practices and doctrines, which have sullied a “pure” Islam (Meijer, in Global Salafism). The only way to lead a pure and authentic life and to inherit paradise is to return to the period of the prophet Muhammad and his companions and to emulate their lives. The sources of the Islam, the Qur??n and the ?ad?th are seen as the written version of the authentic and pure Islam. All human action has to be covered by the sources of Islam to be legitimate, otherwise they are condemned as bid’a or worse: in some cases such illegitimate acts may lead to takfir. Moreover since the prophet Muhammad is considered to be an exemplary, perfect Muslim, the Sunna, a close reading of the Qurann and hadth are essential sources with guidelines for leading the correct life and staying on the righteous path. This applies to thought, behaviour as well as appearance. Based upon this ideal the movement tries to develop a lifestyle participants find more just and satisfying than at present. The transnational Salafi movement consists of local and global branches and is characterized by a loosely coupled network structure that is non-hierarchical and characterized by a segmentary-like mobilization and fission and fusion of several sub-networks. The different Salafi networks share the same doctrine of tawhid (the unity and uniqueness of God) as Wiktorowicz explains, but (contray to Wiktorowicz’ claim) do not agree on all aspects of this principle such as what constitutes belief and unbelief and how to interpret particular attributes of Allah. Furthermore, Salafi networks share the method of reading and interpreting the sources of Islam but they differ on the methods of worship and the manner of achieving their goals.

The Salafi movement is not a monolithic bloc or a homogeneous movement. The many diffences and antagonisms within the movement come about because of two tensions in Salafi doctrine and practice. Firstly, there is the question of how to deal with non-Muslims and Muslims who follow different doctrines and practice Islam differently. The claim of the Salafi movement that they teach and follow the ‘true’ Islam that should not be ‘contaminated’ by other influences makes them trying to shy away from others in order to protect Islam and Muslims against attacks. They idea however that they should proselytize makes it necessary that they also maintain an open and inviting attitude. Secondly, Salafi doctrines are based on a scriptural, literal and strict interpretation of Islam. There certainly is room for pragmatics but that does not really resolve the tension between the uncompromising moral standards in the doctrine and everyday life of Salafi Muslims where they encounter other people, ideas and rules.

On top of these tensions there is the issue of how engage the eternal and epic battle between right and wrong that characterizes much of the Salafi thought. The style and manner in which they try to resolve both tensions mentioned above, results from the answer they give to the latter question. Some networks completely shy away from engaging in politics while others have a strongly militant or violent way of solving the tensions while again others vehemently reject every form of political opposition and certainly violence. This means that the relation between Salafism and violence is not so self-evident. Recent research in the Netherlands by Roex, Van Stiphout and Tillie also shows that the relation between religious orthodoxy and political activism is rather weak. Certainly, religion or ideology can provide people with an agenda, sense of urgency, legitimization and inspiration for (violent) activism but in most cases engaging with Salafism and/or Jihadism pertains more to developing a sense of pride and empowerment than resulting in actions.

Salafi Islam as the new folk devil
A basic tenet of the recent debates and policies in Europe with regard to Islam and Muslims is treating both as outsiders who do not belong to the European moral community. This idea of community is based upon a homogenizing and idealized version of secular and sexual freedoms that underpin the idea of citizenship. Combined with recent changes in the public debates about Islam such as going from a consensual style to a confrontational style the dominant political praxis of secularism leads to stimulating and integrating a so-called ‘liberal’ Islam while excluding a more assertive version of Islam that is labelled as ‘radical. As such, while European secularism does not advocate the complete removal of religion in the public sphere, particular strands of visible Islam are categorized as ‘radical’ and therefore to be excluded from the public domain. One of the main functions of the distinction between ‘liberal’ and ‘radical’ Islam is to create unity among the political elites who are divided over the management of religion but agree that ‘radical’ Islam does not belong to Dutch society. In this context it is not difficult to understand why Salafism is controversial: face-veiling, inciting speeches, violent attacks justified by perpetrators who had affiliations with Salafi circles by referring to Islam and a transnational Muslim community are problematic for many people, including other Muslims. Also their views on for example homosexuality, the position of women, Shia Islam and sharia are at least controversial in the current context.

But there is more to it. At Connected in Cairo, Mark Allen Peterson points to Stanley Cohen’s work on ‘moral panics’ in a post on Mubarak, Salafis and Other Folk-Devils in Egypt’s Sectarian Violence « CONNECTED in CAIRO

Stanley Cohen discusses the ways in which complex social phenomena are converted into fairly straightforward narratives about the breakdown of some set of cultural values. What makes the narrative powerful is its ability to offload the breakdown onto some real or imagined group of people, who serve as “visible reminders of what we should not be” (Cohen 2002:2).

Why are so many issues with regard to Islam and Muslims perceived as problems coming from radical Islam instead of problems of inequality, injustice or psychologies? Why is the remedy that is sought liberal Islam instead of policies aiming to combat social and economic deprivation and to implement a sincere and true recognition of Islam as a European tradition of more than 1000 years? The reason for that is that the above mentioned culturalization naturalizes differences and problems into cultural differences and problems that to a certain extent can be tolerated but if they go to far they should be banned because they threaten the social cohesion and security of society. In this case Salafism has become the folk devil, the poster boy for radical Islam that threatens the cultural values; they are, in Cohen’s words, the visible reminders of what we should not be.

Doesn’t matter that Mohammed Merah exhibited some features that doesn’t really fit a Salafi lifestyle, or that he apparently decided to go to the Jewish school after being to late to carry out another attack on soldiers, the fact that he had some ties to a radical organization that somehow has some Salafi tendencies (among many other things), that many jihadi circles are against carrying out attacks against people in Europe (let alone children), that some Salafi circles clearly denounce any form of violence, the guy is a representative of radical Islam with practices from the Middle Ages. This media en political narrative of the Salafi folk devil allows the political elite ánd the violent militants to do several things.

1. It excuses them from critically investigating their own policies and institutions. As Sarkozy has said, against the background of the upcoming elections, these are the crimes of a monster and a fanatic deserving no explanation and no excuses and certainly not a reflection about France, politics and institutions.
2. It takes the ideology and claims of militants as self-explanatory and self-evident. They do it because of their fanatical ideology that creates a sense of belonging with Palestinian children. No matter what these children think about that or how plausible that claim is.
3. It allows the political elite to appear as rational, realistic and tolerant at the same time, contrary to extreme nativists such as Le Pen and Wilders. They do not attack Islam in general or all Muslims, no they only attack radicals. Nevermind that stating that these radicals are fanatics, means that they only take Islam as it is to the extreme, but logical consequence. Again, a claim made by the radical themselves as well.
4. It allows them to reduce the pluralistic nature of Islam and of the religiosity of Muslims into a simple opposition between liberal and radical and impose that opposition on Muslims. Research by Wendy Ann Pojmann shows a similar mechanism with regard to Muslim women’s associations in France and Italy. While the French organization has a strong platform as they accommodate to the existing discourse on liberty and equality, the Italian counterpart has the freedom to resist the idea of assimilation but has no platform. Both organizations and their performance are therefore the product of specific historical and contemporary political circumstances.
5. It serves to treat Muslims and Islam still as outsiders: partly to be reformed and when they are politically submissive to be integrated, partly to be excluded. An easy framework that gives a sense of control in an age wherein because of individualization and globalization social cohesion is not that strong and wherein nation-states try to regain control by strict laws and security measures. It neglects that for example Muslims who serve in the army were victims in France as well; most of the attention is given to the victims at the Jewish school.
6. It allows politicians to frame policies with regard to Islam as security issues and matters of tolerance; an attempt to de-politicize citizenship and power.

Note that the responses after the murders in Germany and in Norway produce similar results. Pointing to the psychological factors in Breivik’s case and to neo-nazi’s in the German care makes any reflection on whether our society systematically creates conditions for such horrific acts redundant or (given Sarkozy’s point of view) even immoral. Something similar pertains to Muslims. Commentators who argue that for example socio-economic conditions, exclusion and so on are not sufficient to explain these acts and that such explanations reduce Muslims to people without agency are correct. The imposition however of the good vs. bad Muslim dichtomy on Muslims makes internal debates very difficult. People who point to the risk of inciting speech, the need of reform, or other factors among Muslims that may or may not contribute to these acts, are quickly categorized as giving in to the racists. While the ones who counter such explorations and explanations are quickly seen as radicals or at least sympathizing with them. If people take up a middle way position or one that transcends the dichotomy their loyalties are questioned, both by insiders and outsiders. The dichotomy between liberal Islam and radical Islam therefore emphasizes the need for reform in Islam, but in practice actually prevents that. The dichotomy therefore says more about current society and politics in Europe than about Islam and Muslims.

1 comment.

Fashioning Faith

Posted on March 6th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Arts & culture, Gender, Kinship & Marriage Issues, Multiculti Issues.

In a short documentary Yasmin Moll focuses on the intersections of faith and fashion, and how designers explore what it means to be young, female and Muslim in today’s America.

Muslim clothing designers in New York City struggle to combine high fashion with a high sense of piety. Their designs aim to stay true to Islamic principles of feminine modesty while attempting to break into a fashion scene marked more by exposed shoulders than covered hair. In the process these young women designers are redefining what it means to be a modern Muslim in contemporary America.

The video shows how women appeal to and engage with an Islamic ideal of modesty that is an important part of the debates on the nature of Islam in the transnational public space. At the same time this ideal is highly personal which allows women in New York City to combine their sense of what modesty is with stylish and youthful clothes. Most, but not all, women in the video regard wearing the veil as important in their attempt to be pious; the varieties of Islamic veiling in the documentary again show how women attach their own meaning and practices to the ideals of piety and modesty.

At the same time these women claim that their veil does not change them; this may seem contradictory but that is not necessarily so. When women in the documentary claim that the veil changes them, they refer to feelings of belonging and of being stylish. When they state it did not change them they refer to the debate on Islam and Muslim women that, according to them, frames Muslim women with veils as backward and oppressed; they do not suddenly go from being emancipated and liberated to being backward or oppressed only by wearing a hijab. In their attempt to redefine modesty and fashion they refer both to Islamic traditions and perceptions and debates on the position of women as well as to the debates on Islam in wider US society. Their Islam therefore is shaped both by US local circumstances and debates as well as by local and transnational debates among Muslims on women in Islam.

Fashioning Faith: a documentary by Yasmin Moll from Yasmin Moll on Vimeo.

0 comments.

De Al-Haddad Hutspot

Posted on February 28th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Blogosphere, Notes from the Field, Public Islam.

Van de website Dagtaak: DagTaak.org: PVV , Al-Haddad , De Balie en het Debat over vrijheid van meningsuiting (18 februari)

Al-Haddad mag niet naar de VU komen, hij is immers een haat-meneer. En van haat-meneren worden we bang. En angst past niet in het straatje van Nederland.

Wij zijn handelaars. Dat zit in onze genen. Wij zijn polderaars, we zoeken naar samenhang, coalities en grootste gemene delers. Iedereen mag zeggen wat hij wil, als hij maar op tijd water bij de wijn doet. Zolang de PVV het kabinet steunt mag hij doorgaan met haatzaaien. De gedoogsteun is het water.

[…]

Het debat toonde prachtig aan hoe polderaars en relativisten het afleggen tegen mensen die absolute waarheden verkondigen. En misschien schuilt daar wel het grootste gevaar. Het absolutisme viert hoogtij. Of de spreker nu Wilders of Al-Haddad heet.

Vrijheid van meningsuiting is niet langer meer het recht om absolutisme aan de kaak te stellen, maar eerder het recht van de absolutisten om de vrijheid van de mens aan de kaak stellen. En daar word ik nu bang van.

Het begon, zoals wel vaker, met een stuk van Carel Brendel (niet het bovenstaande stuk!) over de komst van de islamitische schriftgeleerde Haitham al Haddad als gastspreker naar een symposium van de Islamitische Studentenvereniging Amsterdam aan de Vrije Universiteit over de positie van moslim-academici in het Westen. Volgens Brendel zou Al Haddad pleitten voor invoering van de sharia, vrouwonvriendelijke uitspraken en anti-semitische uitspraken gedaan hebben; redenen voor de London School of Economics om hem eerder te weigeren. Het leidde al snel tot commotie net als bij de komst van Al Maghraoui en Arifi. De kwestie kreeg pas echt vaart toen het CIDI de zaak oppakte. In een persbericht riep het CIDI de VU en ISA op om hem geen podium te bieden. Vanaf dat moment kwamen media en politiek in actie hetgeen een grote rol speelde in het uiteindelijke besluit van de VU om de toestemming voor het symposium in te trekken. Wat precies de overwegingen zijn geweest is mij ook niet helder. De correcte volgorde van de gang van zaken aan de VU is echter als volgt:

1. De ISA kwam met de aankondiging voor een symposium met Al Haddad. Voor een religieuze studentenvereniging, zoals er meer zijn op de VU, niet heel bijzonder om een dergelijke spreker met religieus gezag uit te nodigen.
2. De VU won vervolgens advies in bij enkele ‘salafisme-experts’ zoals Wim Haan van de VU aangaf in een reactie op het weblog van Jan-Dirk Snel. In het kader van volledige transparantie en verantwoording: ik was één van die experts. Nu zal ik nooit zeggen wat de VU wel of niet moet doen aangezien dat niet mijn zaak is, maar ik heb aangegeven dat men commotie kon verwachten. De VU heeft een uitstekend track record met lezingen van islamitische denkers (in het verleden onder meer Tariq Ramadan, Sadik Al-Azm en Abdolkarim Soroush) en valt zeker niet te beschuldigen van alleen een podium te geven aan radicale denkers zoals Al Haddad. Mijns inziens is Al Haddad radicaal. Niet in de zin van opruiende prediken maar wel in het verspreiden van een gedachtegoed en het praktiseren ervan dat ingaat tegen opvattingen en praktijken die overheid en en anderen graag als maatschappelijke consensus beschouwen en die ook als zodanig beschermen: vrijheid van meningsuiting, tolerantie, seksuele vrijheden, enzovoorts. Al Haddad is ultra-conservatief op die punten, maar bepleit tegelijkertijd ook actieve deelname van moslims aan de samenleving (mannen vooral) en dat moslims zich aan de wet houden van het land waar zij zijn. Daar zitten wellicht tegenstrijdigheden in, maar ook mogelijkheden en kansen voor jongeren. In die zin was de uitnodiging van ISA aan hem nog niet zo slecht bedacht.
3. De commotie kwam vervolgens waarbij iemand anders het advies gaf zijn bijdrage in te kaderen in een debat. Daar was ik het wel mee eens; voor een academische setting is dat uiteindelijk beter hoewel ik er niet persé op tegen ben als studenten bijeenkomsten organiseren die dat niet hebben.
4. Uiteindelijk besloot de VU het debat toch niet te laten doorgaan. Mijns inziens een slappe houding van het bestuur (niet van de direct betrokkenen voor de goede orde) met een welhaast episch slechte reden: de controverse was nu zo groot dat er geen debat meer gehouden kon worden. Juist een universiteit dient de plek te zijn waar controversiële debatten gehouden kunnen worden lijkt mij zo en de controverse was eerder een argument voor het doorgaan ervan dan voor het cancelen. Inmiddels had het extremistische weblog Amsterdam Post opgeroepen een demonstratie te houden voor de VU. Daarbij komt het erop neer dat de VU hiermee een toezegging aan haar studenten breekt. Als men echt problemen wil hebben, moet men dat zo doen temeer omdat, volgens ISA, de VU niet overlegd heeft met de studenten (tot na de commotie).
5. Vervolgens kwamen Kustaw Bessems en De Balie op de proppen en namen het initiatief voor een debat over.

De uitspraken: jaja de context
Voorafgaand aan debat in de Balie stuurde het CIDI een rapport rond met de uitspraken die Al Haddad gedaan zou hebben. Het grote probleem daarmee is eigenlijk tweeerlei: de bronnen (ook die waar Brendel zich op beroept) zijn over het algemeen pro-zionistisch en islamofobisch. Ze hebben een zeer zwakke reputatie als het gaat om betrouwbaarheid, transparantie en evenwichtigheid. Daarnaast halen zij de uitspraken uit de context. Maarten-Jan Hijmans heeft er kritisch naar gekeken:
Abu Pessoptimist: Een omstreden sheikh en een uitnodiging die ten onrechte weer werd ingetrokken

Want, wat vaak uit het oog wordt verloren bij dit soort gevallen waarin beschuldigingen van antisemitisme vallen (en vooral als het gaat om gelovige islamieten), is de context. De preek gaat onder meer over solidariteit met de Palestijnen. En als ik het goed begrijp werd hij gehouden, zo’n tien jaar geleden tijdens de Tweede intifada, een periode waarin bijna 5.000 Palestijnen werden gedood. Als hij in de preek over ‘de Joden’ spreekt, bedoelt hij daar naar gangbaar Arabisch spraakgebruik de Israeli’s mee met wie dus een bloedige confrontatie gaande was op dat moment (zie ook wat Jan Dirk Snel hierover zegt). En als hij de Joden als ‘vijanden van God aanmerkt en als afstammelingen van apen en varkens’, is dat deels een verwijzing naar de Vijfde soera van de Quran, Al Ma’ida (vers 60). Waarmee ik niet wil zeggen dat Haddads tekst door de beugel kon , maar naar mijn bescheiden mening geeft deze achtergrond er toch een wat andere lading aan dan wanneer de uitspraken uit hun context worden gehaald.

Jan-Dirk Snel schrijft het volgende:
De omstreden shariageleerde – wat hij zei en wat we willen weten | Jan Dirk Snel

Twee veelvuldig aangehaalde zinnetjes kwamen me verdacht voor. Ten eerste de bewering dat joden ‘the enemies of God, and the descendants of apes and pigs‘, of in het Nederlands ‘de vijanden van God en de afstammelingen van apen en varkens‘ zijn. En ten tweede de uitspraak: ‘They are one of the armies of the devil‘, die in het Nederlands concreet wordt ingevuld: ‘Joden zijn een van de legers van de duivel‘. Onder de twee uitspraken in de Engelse en Nederlandse weergave heb ik meteen maar een Googlelink gestopt. En ja hoor: het gaat steeds over onze imam en vaak gaat het inderdaad om bronnen die zichzelf als joods aanduiden. Maar dat zegt uiteraard nog niets over de vraag of ze kloppen.

Ik zal het maar direct verklappen: volgens mij kloppen de citaten. En ik zeg er direct bij dat alle gegevens in de blog van Carel Brendel naar mijn bevindingen feitelijk juist zijn. Alle links heb ik nagetrokken. Hier beperk ik me tot de twee genoemde zinnetjes. Ze komen uit een toespraak of een preek die Jawad al-Haitham al-Haddad op 24 safar 1422, 18 mei 2001 dus, in Londen hield. Brendel gaf die bron op Al Minbar al in het Arabisch. Hij gaf alleen niet de beste link naar de vertaling. Op dezelfde site waar hij naar linkte, werd op 4 februari van dit jaar een gedeelte vertaald. Ik citeer dat stuk:

‘[W]e must reflect on the reality of the conflict between us and the Jews, the enemies of God, and the descendants of apes and pigs.

O brothers! The conflict between us and the Jews is religious, historic, civilizational, and infinitely complex; it is not bounded by time or place, and it has more than one dimension.

Yes, o brothers, this is the nature of the conflict. It is not a military conflict for a limited period on the land of Palestine. The battle in Palestine, such as that underway at the moment and that which took place in the past, is but one small part of this conflict.

There is no better example of this, o brothers, than our recognition based on an investigation of reality, that although the Jews do not occupy all our land in Palestine, in time they will take over parts of the Arab countries indirectly in a manner perhaps worse than the military occupation. For example: political and economic control, and all their efforts to gain cultural control, as well as their hard work towards normalisation [of relations]. This is only part of their management of this battle, of which realise its importance and our ignorance.

We know that the Jews are using all that they can to end this conflict in their favour. They are doomed and will lose. They are one of the armies of the devil, of which Allah the Almighty said: And incite [to senselessness] whoever you can among them with your voice and assault them with your horses and foot soldiers and become a partner in their wealth and their children and promise them. But Satan does not promise them except delusion. [17:64]

Did Allah not commands us to seek refuge from the devils of mankind and the jinn? Indeed, the devils of mankind are perfectly represented by these Jews. Do their Protocols [of the Elders of Zion] not say: “We must seduce the world with women and wine, through gambling and recreation, and if this is not sufficient then their reality will testify to this.”

O brothers: their weapons in this battle are like the weapons of Satan: all kinds of desires, money, women, alcohol, games, media, so-called sports and art. All of these are amongst their weapons.”

O brothers: their weapons in this battle are like the weapons of Satan: all kinds of desires, money, women, alcohol, games, media, so-called sports and art. All of these are amongst their weapons.’

Het gaat om een klein stuk van de totale toespraak, niet meer dan een tiende deel. Dit gedeelte begint op ongeveer een kwart of een derde van de tekst. Nee, ik kan geen Arabisch, maar ik heb de gehele tekst in Google Translate gegooid en daaruit kon ik duidelijk opmaken dat het vertaalde fragment aaneengesloten is en de vertaling lijkt me ook tamelijk accuraat. U moet het anders zelf ook maar eens proberen. En mensen die Arabisch lezen, kunnen uiteraard het hele verhaal controleren.

Het gaat om een toespraak uit 2001 toen de Tweede Intifadah gaande was en de sjeikh geeft grafische beschrijvingen van het onheil en het leed dat Palestijnen treft. De joden in zijn toespraak zijn natuurlijk in de eerste plaats de joden die in Israël wonen. Laat ik dit zeggen: het is niet altijd onbegrijpelijk dat mensen in het Midden-Oosten soms over ‘joden’ in plaats van over ‘Israëli’s’ spreken. De meeste soldaten van dat land zijn nu eenmaal joden en het gaat om een staat die zichzelf als joods verstaat. Je hoeft niet op alle slakken zout te leggen. Maar ook al valt de tekst tegen de achtergrond van de persoonlijke levensgeschiedenis van de sjeich misschien wel enigszins te begrijpen, hij doet de uitspraken toch maar. En het gaat om meer dan een felle positiekeuze in een concrete strijd, het gaat wel degelijk om een algemeen wereldbeeld waarin zeer generaliserend en in vijandige termen over joden wordt gesproken. En het lijkt me dat je hem daar op aan mag spreken. Dit is wat wij antisemitisme plegen te noemen.

‘s Avonds was Haddad eindelijk zelf te zien (wederhoor weet u wel) in het nieuws waar hij ontkende bepaalde uitspraken gedaan te hebben:

Liegt Haddad daarmee als hij de uitspraken ontkent? Wellicht, zoals Snel oppert, wist hij het niet meer tien jaar na dato. Als hij het wel wist, kan hij ook nog van mening veranderd zijn, maar dan zijn de ontkenningen nogal dom. Wel dienen ze in hun politieke context geplaatst te worden zoals duidelijk blijkt. Ze dienen tevens gezien te worden binnen de bredere context van het salafisme wanneer hij er op wijst dat de strijd tegen de ‘joden’ (Israëliërs) deel uit maakt van een grotere strijd. Binnen de salafi islam ziet men inderdaad de wereld verwikkelt in een eeuwige strijd tegen het kwaad (de duivel, het ongeloof) dat erop uit zou zijn het ware geloof te vernietigen. Dat resulteert in onder andere in een pleidooi om afstand te houden vanalles wat God verwerpt. Dat wil niet zeggen dat de houding van salafi moslims ten opzichte van ongelovigen er per definitie een is van afwijzing en haat. Integendeel zelfs, aangezien men ook wil dat ongelovigen zich bekeren tot islam neemt men tegelijkertijd een open en verzoenende houding aan. Dat dit weer resulteert in een nogal paradoxale en ambivalente houding moge duidelijk zijn maar het betekent ook dat Al Haddad’s ontkenningen, nuanceringen en uitwijdingen niet alleen pogingen zijn om antwoorden uit de weg te gaan. Ze zijn volledig consistent met die ambivalentie die inherent is aan het salafistische gedachtegoed. We zien dat ook terug in de fatwa’s op de site van de Islamic Sharia Council waar Al Haddad aan verbonden is. Ook Chaalan Charif wijst op de RNW site dat er ruimte is voor interpretatie van de uitspraken van Al Haddad. (EDIT20110219 – Zoals één van mijn ‘reaguurders’ opmerkte, het is de vraag of Al Haddad’s opmerking over de strijd tegen de joden inderdaad – alleen –  betrekking heeft op de algemene strijd en wij-zij tegenstelling zoals ik die hier schets. Al Haddad doelt hier, en dat is mijn interpretatie, op zowel de strijd tegen de Israëliers (dat is immers de context van het stuk) en hij verwijst naar een groter (dan tegen Israël) en een specifiekere (dan die algemene) strijd tegen de joden.)

Het rituele debat
Na de oproep van het CIDI volgden kamervragen (antwoorden) van Joel Voordewind gesteund door andere partijen (samen de meerderheid in het parlement). Een en ander kwam, indirect, neer op een pleidooi om Al Haddad de toegang tot Nederland te weigeren. Al Haddad zou de invoering van sharia voorstaan en wanneer Voordewind het had over sharia, legde hij dat voortdurend retorisch uit met ‘handen afhakken’.

Hoewel niet direct zo gesteld is de suggestie wel degelijk dat de bedoeling is dat Al-Haddad geweigerd moet worden. Blijkbaar is Al Haddad niet de enige wiens uitspraken vol zijn met ambivalentie en ambiguïteit. Veel helderder was PvdA kamerlid Martijn van Dam die de studenten vroeg de uitnodiging in te trekken én stelt dat de studenten met hun uitnodiging de indruk wekken geen respect te hebben voor wat Van Dam ziet als ‘gedeelde waarden’ zoals respect voor andere bevolkingsgroepen, tolerantie ten opzichte van andere opvattingen en gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen. Een dergelijk gebrek aan respect zou teleurstellend zijn voor studenten aan de VU en afstralen op alle moslims in Nederland die daar voortdurend op aangesproken worden. Of zijn brief, de actie van het CIDI, de kamervragen en het gebrek aan hoor en wederhoor (op dat moment in het debat) wel bijdragen aan een respect voor datgene wat sommigen als kernwaarden presenteren is mij onduidelijk. De toon was er wel mee gezet. Het beroep op ‘onze’ kernwaarden (‘daar staan we toch allemaal achter?’ MvD) tegenover die van Al Haddad en de ISA en mogelijkerwijze ook van ‘gematigde’ (MvD) moslims. Voor sommigen zoals Van Dam en Brendel gaat het om ons inclusief de ‘goede moslims’; voor anderen om ons exclusief alle moslims. In ieder geval dienen ‘onze’ kernwaarden verdedigd te worden en aangezien de vrijheid van meningsuiting centraal staat hebben we daarin twee mogelijkheden: zijn komst tegenhouden of juist in het kader van de vrijheid van meningsuiting het debat aangaan.

Dat laatste was de strategie van Kustaw Bessems die al eerder na het Nationaal Islam Congres een interview met Al Haddad had. Tofik Dibi stemde in om mee te doen. De bedoeling van zo’n debat was niet het uitwisselen van standpunten om elkaar beter te begrijpen, maar confrontatie en Al Haddad te dwingen zich te verantwoorden. En als statement tegen anderen die censuur zouden bepleiten. Iets dat volledig paste in het dichotomische schema van ‘onze’ kernwaarden tegenover ‘vreemde’ opvattingen van Al Haddad zoals uiteengezet in vorige alinea. Het initiatief van Bessems en de Balie betekende dat het debat zoals de ISA studenten dat wilden werd overgenomen (of gekaapt?) door krachten die uitgingen van dat dichotomische kader. Natuurlijk was er ook het argument dat de vrijheid van meningsuiting voor iedereen geldt en dat we niet met twee maten moeten meten.

Tegelijkertijd zorgde het er natuurlijk ook voor dat Al Haddad wel een podium kreeg iets dat ook met de nodige vraagtekens werd bekeken onder meer door Amanda Kluveld en Nausicaa Marbe.  De laatste stelt de vraag hoe ver onze tolerantie moet gaan ten opzichte van intoleranten en waarom notabene studenten zich bezighouden met gedachtegoed dat hen leert een ‘afwijzende vreemde’ te worden in Nederland. Kluveld bekritiseert dat het de studenten nu wel heel makkelijk wordt gemaakt en dat zij nogal slap zijn en dat Al Haddad, net als volgens haar Ramadan (toch echt een ander type prediker maar ok) de ongelovigen voor zich laat rennen. Anderen, zoals Hafid Bouazza, stellen dat Al Haddad per definitie geen ruimte geboden moet worden al is het maar omdat de islam zelf censuur zou kennen en omdat een en ander leidt tot vernedering en uitsluiting van de vrouw. Voor Bas Paternotte op Geenstijl was met name het optreden van de Halve Maan een staaltje ‘zelfislamisering‘ ten gunste van ‘mal figuur’ (zie ook AC) die ‘geen bedreiging’ vormt; zelfislamisering zou wel iets bedreigen (maar onduidelijk blijft wat). In het buitenland werd het hele gedoe juist niet gezien als een teken van zelfislamisering, maar als een goed voorbeeld van hoe een samenleving ‘het kwaad‘ aanpakt.

Vanaf dat moment kwam het circus in de hoogste versnelling. Bij zijn aankomst op Schiphol stond de halve Nederlandse media hem al op te wachten en hij mocht direct door naar het programma Halve Maan van de NTR. Daar deed zich iets opmerkelijks voor. Al Haddad wilde volgens de Halve Maan niet met een ongesluierde vrouw aan tafel zitten en dus vertrok presentatrice Naeda Aurangzeb. Dat deed zij terwijl iedereen het kon zien terwijl de afspraak ervoor al was gemaakt.

Daarmee wordt het opstaan een opzichtig statement; het is mij niet duidelijk welk maar het is ieder geval zeer breed geïnterpreteerd als een nederlaag. Zij had juist het statement moeten maken dat zij bleef zitten en dat hij dat maar de accepteren had in plaats van andersom, zoals onder meer Abdelkarim El-Fassi stelde op WBH. Nu wekte ze, in die interpretatie althans, de indruk onderdanig te zijn en te buigen voor een ‘achterlijke‘ moslim. Ik schat in, maar het is speculatie, dat zij juist de praktijk van Al Haddad wilde ‘ontmaskeren’; duidelijk maken waartoe het leidt als mensen als Al Haddad het voor het zeggen hebben. Of, ook speculatie, wellicht was het een protest richting haar redactie die immers ingestemd had met de eis dat hij niet door een ongesluierde vrouw geinterviewd zou worden. Dat iemand overigens eisen stelt aan het deelnemen aan een televisieprogramma is overigens op zich niets bijzonders. Niet geïnterviewd willen worden door een ongesluierde vrouw is in deze context natuurlijk wel heel opmerkelijk. Al eerder verscheen Al Haddad bij Nieuwsuur alwaar Mariëlle Tweebeeke hem interviewde via een verbinding omdat hij niet wilde zitten in het gezelschap van een vrouw die ‘ongepast’ gekleed is hetgeen al de nodige verontwaardiging opleverde.

Het Halve Maan incident verharde de dichotomie tussen ‘ons’ als verlicht en Al Haddad als ‘achterlijk’ ‘intolerant’ en eropuit om ons te islamiseren. Dat was dan ook de context waarin het debat in De Balie plaatsvond. Tussen de Halve Maan en het debat in was er overigens nog wel het besloten symposium van de ISA studenten; maar het lijkt wel alsof iedereen dat ontgaan is. Tijdens dat symposium lichtte Al Haddad zijn standpunt met betrekking tot zijn optreden in de Halve Maan nog eens toe. Hij stelde daarbij dat hij van mening is dat vrouwen zich moeten bekommeren om de kinderen en de familie; voor hem een belangrijk aspect van zijn geloof. Voor Al Haddad is het belangrijk consequent te zijn. Iets dat hij al eerder benadrukte, zodat mensen niet denken ‘hij zegt het een, hij doet het ander’. Als hij dan geinterviewd zou worden door een vrouw dan zou dat voor hem eigenlijk hypocriet zijn; immers zijn overtuiging is dat zij dit soort werk niet zou moeten doen. Omdat hij dus belang hecht aan consequent zijn, wilde hij niet geinterviewd worden door een vrouw.

Het was een nogal warrig debat dat volledig voldeed aan de wij-zij dichotomie. Dibi en vooral Bessems riepen, als het ware, Al Haddad op het matje en kwamen eigenlijk niet veel verder dan allerlei stereotype beelden over anti-semitisme in islam. Het idee van een verlichte Nederlandse samenleving met liberale moslims werd met verve uitgedragen. Daardoor kreeg Al Haddad het erg makkelijk; naar mijn mening hoefde hij nauwelijks pijnlijke zaken te ontwijken want daarvoor was de confrontatie een te makkelijk spervuur van beschuldigingen. Hij hoefde niet in te gaan op de tegenstrijdigheden binnen het salafistische denken zelf noch over de praktijken. Simpelweg omdat Dibi en Bessems niet goed genoeg op de hoogte zijn van de ins and outs van dat gedachtegoed. Het werd daarmee enigszins een beschavingsoffensief waarin ‘wij’ het gedachtegoed van Al Haddad wel moeten weerspreken. In dat kader bracht de actie van Ebru Umar die het niet pikte dat er aan tafel door mannen over vrouwen werd gesproken weinig taboedoorbrekend. Zij eiste het woord en ging daarom demonstratief aan tafel zitten (Al Haddad bleef zitten), maar was nauwelijks in staat hem van zijn stuk te brengen. Het viel dan ook verder niet op dat ze er zat en nog minder dat ze er op een gegeven moment niet meer zat.

Voor een andere mening zie Carel Brendel die stelt dat Umar juist het ongelijk van het programma de Halve Maan aantoonde; maar dat is precies mijn punt: het is zoveelste toevoeging aan een wij-zij schema. Dat was ook niet zo verwonderlijk want behalve dat de aanloop tot het debat en het debat zelf voldeed aan de wij-zij dichotomie onder sommige secularistische Nederlanders, voldeed het ook aan het goed-kwaad framework van de salafisten. Ook voor hen was het een demonstratie van het eigen gelijk: dat de ander voortdurend moslims aanvalt en niet schroomt om dat op valse gronden te doen. Ruimte voor nuanceringen is er in een situatie als deze nauwelijks of zelfs typisch voor anti-semieten volgens sommige zionisten. (Voor een iets ander wij-zij schema zie Bas Heijne.) De helden van het vrije woord tegenover de helden van de islam. De positie die atheïsten als Ehsan Jami en Damon Golriz daarbij innemen is natuurlijk interessant. Beide presenteren zich immers als ex-moslims die de idealen van de verlichting omarmd hebben. Damon Golriz heeft een uitgebreide versie van zijn commentaar tijdens het debat op internet gezet; terug te vinden bij Harry’s Place. Hij verwijst daarbij ondermeer naar een google-cache van een inmiddels verdwenen site waarin Al Haddad wordt opgevoerd als onderdeel van ‘islamitisch extreem-rechts‘ en waarin verschillende filmpjes en uitspraken van Al Haddad terug te vinden zijn over bijvoorbeeld huiselijk geweld en afvalligheid.

Opvallend zowel bij het debat in De Halve Maan en als bij De Balie, was verder de emotionele geladenheid onder de opponenten van Al Haddad met name in het programma De Halve Maan. In het geval van Naeda Aurangzeb op zich heel begrijpelijk natuurlijk; zij wilde een statement maken (denk ik) én voelde zich als vrouw en als moslim persoonlijk aangevallen. Met een dergelijk emotioneel debat waarin gevoelens van ongenoegen, gekwetstheid en walging worden geuit met betrekking tot de praktijken en uitlatingen van een ander, wordt de wij-zij tegenstelling bestendigd; het brengt degenen bij elkaar die die gevoelens delen en mobiliseert hen ook om zich uit te spreken. Daar tegenover stond de meer schriftuurlijke benadering van Al Haddad die bleef redeneren vanuit zijn interpretatie van de traditie daarmee op een soortgelijke manier zijn achterban aan zich bindend. De ontmoeting, of botsing, van deze twee stijlen van discussie botsten zodanig met elkaar dat het vervreemdende effect richting de opponent en het bindende effect richting degene die men toch al steunde, alleen maar groter geweest zal zijn.

Al Haddad kreeg tijdens in debat in De Balie voortdurend het verwijt om de antwoorden heen te draaien. De vraag is of hij dat echt deed. Wellicht met betrekking tot zijn uitspraken over Israël, maar voor de rest was Al Haddad eigenlijk heel consistent. Hij bood excuses aan mocht hij mensen van verschillende rassen en levensbeschouwingen beledigd hebben. Zijn opponenten wilden heldere eenduidige antwoorden, kregen vervolgens telkens van Al Haddad een heel exposé. Dat is logisch aangezien binnen het salafisme de islamitische antwoorden op hedendaagse vraagstukken helemaal niet zo eenduidig zijn als vaak gedacht wordt. Met betrekking tot mannen en vrouwen staat men op het standpunt dat deze complementair zijn en dat de rechten en plichten bepaald worden door de specifieke context. Wel probeerde hij voortdurend aan te tonen dat ‘het’ Westen met twee maten meet; geen onbegrijpelijk standpunt maar wel één die als jij-bak uitgelegd kan worden.

Eén van de weinige delen van de discussie die echt zin hadden kunnen hebben had bijvoorbeeld betrekking op de vraag van Bessems in hoeverre ‘de sharia’ in Europa toegepast kan worden. Daar wreekte zich echter het gebrek aan kennis bij Bessems om echt in te gaan op het nogal abstracte antwoord van Al Haddad en Bessems leek vooral op zoek te zoek naar de incompatibiliteit van mensenrechten en sharia. Al Haddad’s bewering dat familierecht bepalingen niet opgelegd moeten worden, maar aanwezig moeten zijn om in behoeften van sommigen te voorzien, had meer aandacht verdiend. Het toepassen van dergelijke bepalingen kan niet zonder sociale druk (zoals niets afgedwongen kan worden zonder sociale druk); en hoe verhoudt zich dat dan met de vrijheid in een bepaald land. Ook Tofik Dibi’s vraag naar de invloed, al dan niet gewild, van Al Haddad, was een uitstekende vraag. Maar ook daar ging men niet echt op door. Allerlei verwijzingen in het debat, onder meer naar Saoedi Arabië, lieten zien dat men eigenlijk nauwelijks wist uit welke ‘school’ Al Haddad komt (bepaald geen vriend van het Saoedische regime). (Of wat te denken van de bijdrage van Afshin Ellian die in een column nog maar even verwees naar Iran…).

Bessems aan het einde maakt de opmerking dat het uiteindelijk niet gaat om wie er is moslim is of niet, maar om wie (moslim en niet-moslim) er kiest voor individuele vrijheid; mensen maken hun eigen keuzes en dat is niet noodzakelijk de keuze die Al Haddad graag zou willen. Blijft nog de vraag, voor sommigen althans, waarom de ISA een bijeenkomst wil met zo’n man zoals Tamarah Benima zich afvraagt en die ook aan de Vrije Universiteit zelf gesteld is. Ogenschijnlijk gaat datgene wat Al Haddad de studenten leert immers regelrecht in tegen de dagelijkse praktijk van die studenten en in het bijzonder tegen de belangen en praktijken van vrouwelijke studenten. Daarmee zijn we aanbeland bij een redelijk klassieke vraag in de studie van religie: waarom willen mensen een boodschap horen die althans ogenschijnlijk ingaat tegen hun leven van alledag en hun belangen? Voor een licht andere kijk op het debat zie Jerry Springer Show in De Balie door Zihni Ozdil.

Tot slot:
Na het debat besloot Ehsan Jami aangifte te doen tegen Haitham al-Haddad vanwege zijn uitlating dat afvalligen in islam de doodstraf verdienen (hij vergeleek dat met de doodstraf op landverraad). In Schepper&Co lichtte hij dat verder toe in een gesprek met Tofik Dibi en GertJan Segers (ChristenUnie) over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting:

Voor ISA is een en ander waarschijnlijk een bittere pil en de hele gang van zaken kan ook elders op onbegrip (maar ook gemengde reacties) rekenen. ISA verwijt in een reactie op de site dat de VU gezwicht is voor politieke druk en dat men verzuimd heeft zich onafhankelijk en academisch op te stellen en na te gaan of de ophef enige grond had. Dat laatste is begrijpelijk. Zoals ISA zelf stelt zijn politieke partijen afgegaan op beweringen in de media zonder die zelf te controleren op googlen na dan; er is niemand die voor het kamerdebat zelf navraag zou hebben gedaan. Niettemin stelt men zich strijdbaar op en stelt niet te zwichten voor censuur en politieke druk. Zie ook hun stukken in NRC Handelsblad en Het Parool (1,2).

Haitham al Haddad heeft tenslotte nog twee boodschappen voor het publiek in Nederland:
Een boodschap aan het Nederlandse volk en de media! – Sheikh Haitham al-Haddad

In een interview met Dawah-TV gaat hij in op het vraagstuk van de verhouding tussen mannen en vrouwen, in het licht van de recente commotie in Nederland:

Update 24 Maart 2012
Marokko | Maghreb.NL » Blog Archive » Moslimgeleerde Al-Haddad terug in Nederland

De Britse shariageleerde Haitham al-Haddad is een van de sprekers op de derde editie van het Nationaal Islam Congres op 8 april in Amsterdam. Hij sprak ook op eerdere edities. Hij is uitgenodigd, omdat hij een interessante spreker is, aldus organisator Saoed Khadjé, volgens NU.nl.

Israel & Palestijnen Nieuws Blog: Palestijnse extremist Al-Haddad spreekt in Amsterdam

Nog een paar antisemitische uitspraken van Al-Haddad:

· In the article ‘The Intifada and the Signs of Victory,’ (2001) Al-Haddad made a series of anti-Jewish statements; he states that Jews are the “eternal enemies of God” and that they “descended from apes and pigs.” An identical message was delivered by al-Haddad on 28.4.2003 at the Muntada al-Islami mosque in London.

· In the article ‘Who Are The Innocents?’, Al-Haddad proclaims that Muslims should “hate” the kuffar (unbeliever). He declares “Jews and Christians to be kuffar,” and that “hating them, and avoiding them” is a “necessity.”[2]

· (18 mei 2001). We know that the Jews are using all that they can to end this conflict in their favour. They are doomed and will lose. They are one of the armies of the devil, of which Allah the Almighty said: And incite [to senselessness] whoever you can among them with your voice and assault them with your horses and foot soldiers and become a partner in their wealth and their children and promise them. But Satan does not promise them except delusion

Did Allah not commands us to seek refuge from the devils of mankind and the jinn? Indeed, the devils of mankind are perfectly represented by these Jews. Do their Protocols [of the Elders of Zion] not say: “We must seduce the world with women and wine, through gambling and recreation, and if this is not sufficient then their reality will testify to this.”

Nederland 0 – 10 Al-Haddad | MarokkaanseKaas

Je kan het als moslim overigens eens of oneens zijn met Al-Haddad en diens opvattingen. Dat is een keus die elk individu maar voor zichzelf moet maken. Maar oh! Wat bleek vrij Nederland slecht te zijn in het verdedigen van waar men voor staat. Zoals een Spaanse topploeg haar tegenstander compleet kapot speelt, zo werd ook Nederland weggespeeld. Meer dan kalm blijven en simpele antwoorden geven, bleek genoeg te zijn om Nederland stil te krijgen en mensen van het vrije woord met de staart tussen de benen terug naar huis te sturen.

Nederland kan haatimam Al-Haddad vol trots en zelfvertrouwen ontvangen « George Knight

k denk dat de winst is dat het besef is gegroeid dat een open debat met gelijke wapens moet worden gevoerd en dat religiekritiek nodig is om religie op weg naar de moderniteit te helpen. In dit geval weg van de fundamentalistische variant van de islam. Ofwel, Al-Haddad mag eisen vooraf stellen, maar die hoeven niet gehonoreerd te worden als ze anderen schaden. Zo lijkt het me ondenkbaar dat Al-Haddad bij een volgend bezoek nog vrouwen van tafel kan weren. De organisator zal hoon treffen.

Haitham el Haddad in De Balie – een gemiste kans

’t Is mooi dat Baliedirecteur Albrecht ruimte bood voor een kritisch gesprek met de omstreden Palestijns-Britse imam El Hadad, die elders geweerd werd om wat hij misschien gezegd heeft en mogelijk bedoelde, maar echt van de grond kwam dat gesprek niet, en dat is jammer.

Artikelen Vriend Klei: Narnia, Nederland en de ‘seculiere meerderheidscultuur’

Als Pauw & Witteman een debat willen met een ‘echte’ moslim, vragen ze nooit een degelijke CDA- of PvdA-politicus. In plaats daarvan nodigen ze lieden uit als Mohammed Enait, de advocaat die niet wilde opstaan voor de rechter omdat hij het Nederlandse recht niet respecteerde, en Izz ad- Din Ruhulessin, de Nijmeegse student Arabisch en politicologie die in de Volkskrant Iran verdedigde toen men daar een overspelige vrouw wilde stenigen.
Ook het Amsterdamse debatcentrum De Balie heeft een fascinatie voor deze ‘echte’ moslims. Dat Kennedy en Meijers een punt maken, bewijst het debat dat op vrijdagavond 17 februari 2012 in Amsterdam werd gevoerd tussen de wahabitische geestelijke Haitam al-Haddad, journalist Kustaw Bessems en GroenLinks-Kamerlid en vrijzinnige moslim Tofik Dibi. Het debat en de commotie eromheen, ze hadden wel iets weg van een slecht uitgevoerde circusact.

Theodor Holman: “Ik moet de hele tijd verantwoording afleggen” | www.dagelijksestandaard.nl

Dan gaan we nog veel vaker horen: ‘Ik ben voor vrijheid van meningsuiting, maar dat mag niet gebruikt worden om Allah te beledigen.’ Als je de vrijheid van meningsuiting op welke manier dan ook gaat aantasten, dan ben ik zelfs bereid om de wapens op te nemen. Want dan gaat het fout.”

-Je ziet echt een helend element in de vrijheid van meningsuiting.

“Ja. Daarom is het ook goed dat je zo’n imam als Al Haddad laat spreken. Censuur is het verschrikkelijkste. Dat is lobotomie. Als dat te erg wordt met de censuur, dan pakken we de wapens en dan gaan we schieten.”

Opinie: Democratische censuur of hoe dit land de weg kwijt is | Welkom bij D66 Oldenzaal

Bijna twee weken geleden was er ineens veel ophef over de komst van sjeik Haitham al-Haddad naar Nederland. Een man die al vele extreme en verwerpelijke uitlatingen heeft gedaan. Dat mensen het niet met Al-Haddad eens zijn kan ik volledig begrijpen. De denkwijze van deze man en de daar uit voortkomende uitlatingen zijn middeleeuws en verwerpelijk. Iedereen heeft echter de vrijheid om te zeggen wat hij wil. Het is niet aan politici om te bepalen wat iemand wel of niet mag zeggen, dat is in een democratische rechtstaat enkel en alleen aan de rechter.

Wat hebben we nu geleerd van deze kwestie?

4 comments.

Pearls and Oysters – What’s hijab got to do with it?

Posted on February 16th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, Public Islam.

Via MuslimMediaWatch (if that site still does not belong to your favorites…shame on you) I found this interesting video rant by a Muslim woman against comparing Muslim women to objects such as pearls.

0 comments.

Pearls and Oysters – What's hijab got to do with it?

Posted on February 16th, 2012 by martijn.
Categories: Activism, Gender, Kinship & Marriage Issues, Public Islam.

Via MuslimMediaWatch (if that site still does not belong to your favorites…shame on you) I found this interesting video rant by a Muslim woman against comparing Muslim women to objects such as pearls.

0 comments.

« Previous Page — Older » « Newer — Next Page »