C L O S E R – Discriminatie!

Posted on November 20th, 2005 by .
Categories: Multiculti Issues, Some personal considerations.

Er zijn tal van sites die zich bezighouden met zogenaamde ‘islamkritiek’. Velen daarvan zijn nationalistisch en pakken hun racistische ondertoon in in een mooi religie en cultuurkritisch surprisepakje. Waardoor ze natuurlijk immuun zijn voor de kritiek dat ze racistisch zijn, want islam en moslims vormen immers geen ras. Anderen zijn wat gematigder, maar allen hebben ze enkele dingen gemeen. Ze zien zichzelf als de virtuele voorhoede van een bedreigde veste (Nederlandse cultuur), grijpen terug op een verleden toen alles beter was (toen ‘kut’ en ‘Marokkanen’ nog twee woorden waren) en zijn in staat om zelfs de kleinste scheet van een moslimbaby te verklaren vanuit de Koran. (Trekt u de parallelen maar met de moslimradicalen).

Gelukkig zijn er ook kritische sites die wel de moeite waard zijn om te lezen en waar je geen hoofdpijn en depressies krijgt van alle cirkelredeneringen. Twee daarvan zijn Frontaal Naakt (Peter Breedveld) en Lagonda. Op beide websites nu een item dat verband houdt met discriminatie.

Michiel Mans gaat op Frontaal Naakt in op de Netwerk uitzending waarin discriminatie als belangrijkste reden wordt aangevoerd waarom allochtone jongeren geen stageplaats krijgen. Hij stelt terecht dat discriminatie wel degelijk een rol speelt, maar zoekt ook terecht naar andere verklaringen. Discriminatie is immers vaak een rest-factor. Als we bijv. de hoge werkeloosheid onder allochtonen met andere factoren niet helemaal kunnen verklaren, dan moet discriminatie wel een rol spelen.

Het zou gaan om goed geïntegreerde mensen die de Nederlandse taal spreken. Dat betwist ik. Geen van de ondervraagde jongeren sprak ABN. Ze spraken allemaal met een zwaar eigen accent en soms krom Nederlands. Met een mooie term spreek je dan over verminderde communicatieve eigenschappen. Een Fries die erg Fries praat zal hier ook last mee krijgen. Een plat pratende Amsterdamse Jordanees zal niet overal met open armen ontvangen worden. Nederlands spreken is niet voldoende, goed Nederlands spreken is beter, ABN is het best.

Het is een feit dat met name jonge Marokkanen zwaar oververtegenwoordigd zijn in de misdaad, overlast en vernielingen statistieken. Er is sprake van gangvorming, ze hebben niet zelden een don’t fuck with me-uitstraling. Zo maken ze zichzelf tot risicogroep. Een tijdje terug zag ik een reportage waarin een jeugdwerker een jonge Marokkaan begeleidde in een sollicitatiegesprek bij (uit mijn hoofd) een tuincentrum. De jongen straalde weinig enthousiasme uit en hield zijn handen in zijn zakken. Als het niet voor TV was geweest had die jongen het waarschijnlijk wel kunnen schudden. En terecht, voor hem tien anderen die wellicht meer enthousiasme uitstralen en een kwiekere indruk maken.

Iedereen die met jongeren in het algemeen en allochtone jongeren in het bijzonder, werkt zal tientallen soortegelijke voorbeelden kunnen opnemen. Dat dit soort zaken eveneens een rol spelen, mag duidelijk zijn. Je kunt je afvragen of deze jongeren op school geen sollicitatieles krijgen. Een andere factor die overigens met stageplaatsen ook een rol spelen is het gebrek aan netwerken. Autochtone jongeren hebben via familie en vrienden vaak betere netwerken in allerlei bedrijven dan allochtone jongeren zo is mijn ervaring. De laatste groep moet daarom vaak solliciteren bij bekenden terwijl de eerste groep gebruik kan maken van kruiwagens.

Maar dat is even terzijde. Toch nog even terug naar die discriminatie. Dat ligt erg gevoelig onder autochtone Nederlanders zo bleek wel tijdens de discussies die gevoerd werden tijdens mijn huidige onderzoeksproject De ethno-barometer. Velen hebben dan de reflex nee ik discrimineer niet, dat doet mijn baas of zo alleen. Of de reflex, ow is het dan onze schuld. Deze laatste reflex zien we terug bij Lagonda:

Want die 20.000 uitgebrande auto’s, dat lag dus allemaal aan ons. Ik wist het niet, maar wij, rijke blanke westerlingen, hebben met ons misselijkmakende racisme deze onschuldige lammeren de toegang tot gedegen scholing en ontwikkeling ontzegd. Wij hebben deze parels van beschaving aan de haren ons land in gesleept, en vervolgens weggestopt in zorgvuldig door ons geconstrueerde achterstandswijken, gewoon, omdat we rijk en blank en westers zijn. Wij hebben vanuit ons misplaatste superioriteitsgevoel deze modelburgers het gevoel gegeven dat ze niks waard zijn door zomaar onze auto’s voor hun neus neer te zetten. Wij hebben het zelfs gewaagd vraagtekens te zetten bij hun prachtige religie; niet omdat wij ons zorgen maakten of de Wil van Allah zich wel laat verenigen met de grondbeginselen van onze democratische staat, of omdat moslims nogal eens spontaan ontploffen, welnee! We hebben al die kritiek alleen maar gegeven om ze te pesten, omdat we vuile racisten zijn. “KRITIEK OP EEN RELIGIEUZE CULTUUR HEEFT GEEN REET MET RACISME TE MAKEN!!!”, brul ik naar het scherm. Niet dat dat helpt, overigens.

Dergelijke reflexen maken discussies over discriminatie en racisme erg lastig. We kunnen toch rustig stellen dat discriminatie en racisme voorkomen en dat dat niet helpt om deze jongeren het gevoel te geven dat ze erbij horen. Wederzijdse beeldvorming over discriminatie is daarbij wellicht belangrijker dan feitelijke discriminatie. De vraag over schuld (is dat nou typisch een christelijke erfenis?) is helemaal niet relevant. Lagonda chargeert daarbij nogal:

Maar nee, je kiest ervoor om op straat een vader dood te schoppen voor de ogen van zijn gezin — en de islamapologeten vinden dat een volkomen terechte en vanzelfsprekende keuze.

Ik ben er nog geen tegengekomen die dat vindt. Dat het een complex probleem is, is ook niet waar:

Volgens de multiculturalisten wijzen de rellen in Parijs op een moeilijk en genuanceerd maatschappelijk probleem. Onzin natuurlijk. Die relschoppers zijn te achterlijk voor genuanceerde problemen. Ze vertonen simpel en rechtlijnig gedrag, en de aanleiding voor dit gedrag is ook simpel en rechtlijnig; die aanleiding is namelijk hun geloof, de islam. Die zogenaamde complexiteit waar de multiculturalisten het over hebben, ontstaat uit hun eigen pogingen om met overtollige nuance te proberen de religieuze aanleiding voor die rellen onder het vloerkleed weg te moffelen. Heel onzinnig. Want ja, ik denk inderdaad dat moslims vanuit een zeer grote achterstand het Westen zijn binnengekomen, en nog steeds in onze samenleving op een achtergestelde positie staan, maar dat deze achterstand grotendeels op het conto van hun religie is te schrijven, en dat deze achterstand niet verdwijnt door deze religie op een onaantastbaar voetstuk te zetten. Moslims zijn gevangenen van de islam, en zullen pas betekenisvolle vorderingen binnen de westerse samenleving kunnen maken zodra zij in staat zijn een vorm van individualisme te ontwikkelen dat zwaarder weegt dan hun collectief beleefde religie. Moslims moeten leren de islam te controleren, in plaats van andersom. Hiervoor is het noodzakelijk dat de islam uiterst kritisch wordt benaderd.

Misschien klopt het dat die jongeren niet genuanceerd en complex kunnen denken, maar dat geldt dan ook voor Lagonda die moslims beschouwt als gevangenen van hun religie en islam als de aanleiding voor dit probleem. Ten eerste gaat om twee dominante groepen onder de jongeren: Noord-afrikanen en sub-saharajongeren. De betekenis van de islam onder deze twee groepen is erg verschillend en het op één hoop gooien van deze twee groepen verhindert vooral het zicht op wat er precies aan de hand is. Het verklaart evenmin waarom die jongeren zich niks aantrekken van de fatwa die door de UOIF is uitgesproken tegen de rellen. Daarbij zijn mensen nooit gevangenen van hun cultuur, net zomin als ze dat zijn van hun sociaal-economische omstandigheden (waar Lagonda heel terecht ook op wijst). Het geweldsmonopolie lijkt in dit verhaal vooral te liggen bij de islam en dat ook autochtonen zeer goed in staat zijn tot dagenlange rellen, lijkt even vergeten te worden. Sterker nog het gaat ervanuit dat er zonder de islam geen rellen zijn.

Maar even terug naar het punt van discriminatie. Lagonda heeft natuurlijk groot gelijk door te stellen dat het niet ‘onze’ schuld is dat ‘zij’ een gehandicapte vrouw in de fik steken. Maar dat wil nog steeds niet zeggen dat discriminatie géén rol speelt. Lagonda heeft ook gelijk dat racisme wel heel snel geroepen wordt, alsof racisme een soort aangeboren karaktertrek zou zijn van de witte man. Wat Lagonda echter doet, makes no sense. Het racisme wordt hier verschoven van ‘wij’ naar ‘zij’. Als er echter sprake is van racisme (bij ‘wij’ of ‘zij’) moet je kijken waarom dat racisme op een bepaald moment naar voren komt. Hoe mensen hun motieven vertalen in een racistisch vertoog en wanneer ze dat doen.

17 comments.

Peter Breedveld

Comment on November 20th, 2005.

Fijn dat je geen hoofdpijn krijgt van m’n site, Martijn.

Iets over die ‘reflex’ van Lagonda, die ik niet zo vreemd vind. Discrimineren, dat is ons altijd ingepeperd, is iets heel slechts. Dus het is logisch dat niemand het fijn vindt om te worden beschuldigd van discriminatie.

Racisme en discriminatie mogen dan voorkomen, ik geloof van z’n leven niet dat ze de oorzaak zijn van die rellen. Wie een beter leven wil, doet er goed aan een schooldiploma te halen en niet de auto van z’n buurman in de fik te steken, wat ik sowieso een teken van verregaande domheid vind. Ga een rijke wijk in en steek dáár de auto’s in de fik. Nu pakken ze de mensen die in hetzelfde schuitje zitten als zijzelf.

Ik durf te betwisten dat mensen geen gevangenen van hun eigen cultuur kunnen zijn. Ik weet zeker dat het wel kan en dat het vaak voorkomt, ook. Ik kan je mijzelf als voorbeeld geven: ik kom uit de lagere klasse, ik heb mijn universiteitsdiploma gehaald, maar ik moest wel constant aan de mensen uit mijn omgeving verantwoording afleggen voor het feit dat ik maar bleef doorstuderen in plaats van werk te zoeken. Zonder zielig te willen doen: die muur van onbegrip en openlijke afkeuring maakt het niet makkelijker. Ik had een vriendin bij wie het precies zo ging. Ik kwam echter bij andere mensen thuis waar het de normaalste zaak van de wereld was dat je studeerde. Ouders, ooms en tantes, de buren, iedereen had gestudeerd. Dan ben je een loser als jij NIET studeert. Bij mij was je eigenlijk een loser als je het WEL deed.

Je bent dan een gevangene van je cultuur en je moet echt heel graag willen om je daar uit los te maken. Ik ken ook wel mensen die daar echt geen zin in hadden. Die doen gewoon wat iedereen die ze kennen ook doen: werken voor de kost en klagen over de baas (achter zijn rug).

Ik werk nu op de VU, het valt me op dat de meeste studenten nog steeds uit gegoede families komen. Kinderen van loodgieters kom je er echt niet veel tegen, behalve onder de groep allochtonen.

Wat je als laatste opmerkt is heel nuttig: er bestaat in Nederland een soort masochistisch genoegen om vast te stellen dat we racisten zijn. Dat geeft kennelijk zoveel bevrediging dat naar het ‘waarom’ helemaal niet wordt gezocht.

martijn

Comment on November 21st, 2005.

Heb je nu zonder het te weten jezelf als schoolvoorbeeld opgevoerd van hoe mensen geen gevangenen zijn van hun cultuur? Je komt uit een omgeving waarin studeren geen norm is, sterker nog niet studeren is de norm. En toch heb je het gedaan en is het je gelukt…Inderdaad, dat gaat niet zonder slag of stoot. Een de één lukt het dus wel en de ander niet. Als je dus iets van cultuur wil begrijpen, moet je dus kijken waarom het de één wel lukt en de ander niet.

Je wijst verder op een aardige paradox die ook al in mijn stukje zit. ‘We’ verafschuwen discriminatie en zoeken ook daarom naar andere factoren, tegelijkertijd stellen we snel vast dat we racistisch zijn. HEt is niet zo’n paradox als het lijkt, want het is altijd de ander. ‘Ik’ discrimineer niet, dat is altijd de baas, of de politie of school.

Ik zie racisme en discriminatie ook niet als directe oorzaak; aan de andere kant helpt het ook niet om te zorgen dat het rustig blijft. Ik weet niet of je je de rellen van 2000 in Den Bosch kunt herinneren nadat een FC Den Bosch hooligan door de politie was doodgeschoten. De rellen vonden plaats in de Graafse Wijk en daar werd ook de buurt min of meer in de brand gestoken door relschoppers uit die wijk. Dat ging om autochtonen, wel uit de zogenaamde lagere klasse. De rellen waren weliswaar eerst begonnen in het centrum, maar later trok men zich terug in de eigen wijk. Dat is iets soortgelijks al weet ik nog steeds niet goed hoe dat te duiden. Behalve dan dat dit een enorme symboliek met zich meedraagt; je bent je eigen omgeving zo zat dat je hem in de fik steekt?

Peter Breedveld

Comment on November 21st, 2005.

“Heb je nu zonder het te weten jezelf als schoolvoorbeeld opgevoerd van hoe mensen geen gevangenen zijn van hun cultuur?”

Nee, dat heb ik heel bewust gedaan. Ik denk zelfs dat iederéén een gevangene is van zijn of haar cultuur. In specifieke kringen kom je specifieke vooroordelen, opvattingen, cirkelredeneringen, benaderingen en-weet-ik-wat tegen. Maar vooral in lagere sociale kringen is het moeilijk om je daaruit los te maken. De omgeving is daar heel dwingend. Mensen zijn bijvoorbeeld absoluut niet blij met je als je succes hebt. Je moet niet denken dat je beter bent dan anderen, die mentaliteit overheerst enorm.

Nu komen wij nog uit een cultuur waar het individualisme als iets goeds wordt gezien (al vind ik dat er veel voor is te zeggen dat de Nederlandse samenleving van ziczelf enorm collectivistisch is). De meeste moslims lijken behept met een sterke mate van groepsdenken. Ik hoor dat ook vaak terug in de argumenten en verklaringen van moslims, dat ze heel erg rekening moeten houden met wat anderen zullen zeggen, dat je je eigen nest niet bevuilt, de vuile was niet moet buitenhangen, dat je je gemeenschap niet mag afvallen enzovoort. En inderdaad: moslims die kritiek hebben op de eigen gemeernschap zie je niet veel. Die drie jongens die laatst in Trouw werden geïnterviewd en die jij ook op dit log hebt aangehaald, zijn een uitzondering.

Ik vermoed dus dat veel moslims, vooral lager- of niet opgeleide moslims, gevangene zijn van hun cultuur. Het is die m.i. dodelijke combinatie van een conservatieve islam en de je-moet-niet-denken-dat-je-beter-bent-mentaliteit van de lagere sociale klasse.

Maar goed, ik put uit eigen observaties, ik heb er niet voor gestudeerd.

Wat die rellen in Den Bosch betreft: niemand zegt toch dat rellen voorbehouden zijn aan moslims? Alleen: er is zelden een intellectueel die een lans breekt rellende blanke jongeren. Ik heb niet het gevoel dat ik mensen moet overtuigen dat voetbalhooligans hard moeten worden aangepakt, dat het absoluut niet goed te praten is, wat ze doen, dat het allemaal onze eigen schuld is. Dat is voor mij, en ik vermoed ook voor Lagonda, het essentiële verschil.

AVe

Comment on November 21st, 2005.

Als je in een stuk schrijft dat iemand de dubbele nationaliteit heeft, word je al voor racist uitgemaakt. Het is werkelijk van de zotte. Lagonda heeft een prachttekst geschreven waar ik helemaal maar dan ook helemaal achter sta.
Weet je wie er trouwens wel discrimneren?: de allochtonen, zij zijn het die zich willen onderscheiden van ons en die niet met ons mogen ‘trouwen’. Noemt u dat geen discriminatie? Ik wel ! Houd toch eens op met dat cultuurrelativisme!

martijn

Comment on November 21st, 2005.

@ Peter:
Nee die rellen in Den Bosch waren ook bedoeld als voorbeeld van dat racisme niet altijd een rol hoeft te spelen bij rellen (wat nog niet wil zeggen dat zgn. lagere klasse in NL nooit last heeft van discriminatie maar dat is weer wat anders). Mijn punt is vooral dat we niet te snel moeten roepen dat het discriminatie en racisme is, maar dat we er ook niet blind voor moeten zijn. Ik wil dit soort kwesties juist uit die schuldvraag hebben, want dat leidt tot niks.

Een ander punt is dat juist de laatste jaren er wel meer sprake is van zelfkritiek. Er zijn tal van initiatieven (met name door vrouwen) om allerlei misstanden onder Nederlandse moslims aan te pakken. Maar inderdaad de houding van de vuile was niet buiten hangen is er ook en die is ook sterker geworden de laatste jaren.

@AVe
Volgens mij maak ik niemand voor racist uit en zeker niet in verband met de term nationaliteit. Lagonda heeft inderdaad een zeer interessante tekst geschreven dat de nodige stof tot nadenken bevat. Ook al sta ik er dan niet helemaal achter. Maar dat mag, toch?

Natuurlijk discrimineren allochtonen, niks menselijks is hen vreemd. Wat betreft trouwen; de grootste kwesties mbt gemengde huwelijken doen zich vaak voor bij de familie van de vrouw. Autochtoon of allochtoon, maakt niet zo heel veel uit.

Wat is er dan cultuur relativistisch hier?

Lagonda

Comment on November 21st, 2005.

Beste Martijn,

Bedankt voor je kritiek op mijn stuk — je maakt alleen nogal wat aannames die ik niet herken. Jammer. Ten eerste schiet ik niet in een “oh-is-het-dan-mijn-schuld?”-reflex; ik reageer enkel op wat mij door de media vrij ondubbelzinnig wordt duidelijk gemaakt, namelijk dat deze rellen enkel en alleen het gevolg zijn van discriminatie van “onze” kant. En met “ons” bedoel ik dan “de blanke rijke westerling”, de niet-allochtoon. Of ik wel of niet discrimineer, zal me eigenlijk een wortel wezen; het is gewoon simpelweg niet de belangrijkste aanleiding voor die rellen.

De nuancering die je maakt tussen de twee verschillende moslimgroepen is nou zo’n typisch voorbeeld van “overtollige nuance” waarmee het probleem wordt verhuld. Het maakt niet uit dat het twee verschillende groepen zijn, het maakt niet uit dat ze zich niks van een fatwa aantrekken. Een religie wordt nooit eenduidig beleefd, ook de islam niet. Ja, je zou bijvoorbeeld ook uitgebreid in kunnen gaan op allerlei subtiliteiten in de Koran, maar de islam is zoveel meer dan alleen dat boek. De islam zal best over allerlei prachtige mystieke lagen beschikken, maar het is OOK een eenvoudig te consumeren geloofsCULTUUR, waarin mensen elkaar snel gevonden hebben, en het groepsgevoel snel de overhand kan nemen. Die reltrappers kunnen daden plegen die qua intentie en rechtvaardiging lijnrecht ingaan tegen alles wat Mohammed ooit bedoeld heeft, en zich toch voor de volle 100% moslim voelen, en zich volledig deel uit voelen maken van de islamitische cultuur. En natuurlijk kunnen mensen gevangenen zijn van hun cultuur, en ook van hun sociaal-economische omstandigheden. Ga je mij vertellen dat moslima’s die hun halve leven in een vuilniszak in de keuken doorbrengen geen gevangenen zijn van hun cultuur? Ga je mij vertellen dat een zwerver of een bijstandsmoeder geen gevangene kan zijn van sociaal-economische omstandigheden? Dat lijkt me toch wat kort door de bocht.

Overigens, je zegt alsof ik schrijf dat autochtonen niet in staat zouden zijn tot dagenlang rellen. Ik weet heel goed dat westerlingen er ook wat van kunnen. Wanneer zien wij trouwens de heftigste rellen? Omdat mensen sociaal-economisch zijn achtergesteld? Of omdat mensen menen deel uit te maken van een makkelijk te omarmen “kluppie”, en in actie komen omdat “hun kluppie” wordt aangevallen? Voetbalsupporters, bijvoorbeeld? Ik heb al eens vaker de link gelegd tussen voetbalsupporters en aso-moslims van het type die we nu in Frankrijk aan het werk zien; de toklims. Daar was je het destijds ook niet zo mee eens, kan ik me herinneren. Toch sneed en snijdt mijn vergelijking hout. We hebben het hier namelijk over mensen die geen enkele kijk hebben op de dynamiek van hun groep, of de krachten waaraan ze door de eeuwen heen zijn blootgesteld, of de bronnen van hun cultuur, of de verfijndere betekenis daarvan. Dit zijn mensen die niet beter weten dan dat zijn moslim zijn, en dat daar een bepaalde eer bijhoort, en dat daar een bepaalde rechtvaardiging aan te ontlenen valt — zonder veel benul te hebben van wat daar nou precies van verwacht wordt.

Waarom en hoe verschuif ik racisme van “wij” naar “zij”? Is wij/zij-denken per definitie racistisch? Dat lijkt me toch ook weer wat kort door de bocht. Ik constateer alleen (tot mijn spijt, overigens), dat er sprake is van een alarmerende tweedeling. Er IS een wij/zij. “Wij” voelen dat, “zij” voelen dat — dus zal het wel zo zijn, nietwaar? Er worden niet voor niets duizenden weblogs over deze materie volgeschreven. Het probleem is eigenlijk gewoon heel erg eenvoudig: er leven twee culturen naast elkaar in een land, waar heel erg moeilijk een brug tussen valt te slaan. Er is gewoon veel te simpel over integratie nagedacht, en aangenomen dat dit in een vloek en een zucht wel eens eventjes zou gebeuren. Maar de cultuurverschillen gaan veel verder dan taal, gaan verder dan gebruiken, en gaan ook verder dan enkel het geloof. Ik denk niet dat het veel zin heeft te spreken in termen van racisme en discriminatie, omdat daar immers nauwelijks sprake van is; Nederland heeft de afgelopen 30 jaar toch echt haar goede wil getoond, maar het is gewoon niet genoeg. Moslims *blijven* in Nederland naast de pot pissen, omdat ze gewoon niet kunnen meekomen. Niet omdat ze dom zijn, niet omdat ze inferieur zijn, niet omdat ze een kleurtje hebben, nee, omdat ze deel uitmaken, en vaak deel willen BLIJVEN uitmaken, van een cultuur die hier te vreemd is.

Gerard Reve is vaak van racisme beschuldigd, maar hij riep niets anders dan ik nu heb geroepen: mensen die vanuit een totaal andere cultuur en masse Nederland binnen komen, zijn gedoemd te verpauperen, gewoon, omdat hier geen plek voor ze is. Omdat ze een cultuur met zich mee blijven dragen waarmee deze mensen zichzelf haast volautomatisch voor de race diskwalificeren. Ik stel dus helemaal niet dat de islam een geweldsmonopolie heeft. Het enige dat ik stel is dat in het geval van *deze* rellen de hoofdoorzaak niet ligt bij sociaal-economische achterstand. Dit facet bestaat uiteraard wel, maar is hoogstens een gevolg van de hoofdoorzaak: dat de relschoppers deel uitmaken van een cultuur die hier geen aansluiting kan vinden. Met andere woorden: dat de islam dus de hoofdreden is.

martijn

Comment on November 21st, 2005.

Beste Lagonda, dank voor je uitgebreide reactie.

[ik reageer enkel op wat mij door de media vrij ondubbelzinnig wordt duidelijk gemaakt, namelijk dat deze rellen enkel en alleen het gevolg zijn van discriminatie van “onze” kant. En met “ons” bedoel ik dan “de blanke rijke westerling”, de niet-allochtoon. Of ik wel of niet discrimineer, zal me eigenlijk een wortel wezen; het is gewoon simpelweg niet de belangrijkste aanleiding voor die rellen.]

In je stuk zeg je:
[Maar dat ligt niet aan ons. Is het onze schuld dat wij succesvoller zijn? Is het onze schuld dat de islam zichzelf kastijdt met haar mislukte ambitie superieur te willen zijn?]

En dat is precies de reflex die ik bedoel.

[De nuancering die je maakt tussen de twee verschillende moslimgroepen is nou zo’n typisch voorbeeld van “overtollige nuance” waarmee het probleem wordt verhuld. Het maakt niet uit dat het twee verschillende groepen zijn, het maakt niet uit dat ze zich niks van een fatwa aantrekken. Een religie wordt nooit eenduidig beleefd, ook de islam niet.]

Dat is dus wel van belang. Als een religie inderdaad niet eenduidig beleefd wordt (en dat klopt), dan is de stelling dat mensen gevangene kunnen zijn van de cultuur per definitie onjuist. Het laat tevens zien dat je verder moet kijken dan alleen religie. Het waren vooral de sub-sahara jongeren die in opstand (of wat dan ook) kwamen. Waarom juist zij en niet de anderen die in dezelfde omstandigheden leven? Waarom vooral de jongeren en niet de ouderen? Op dat soort vragen kun je nooit een antwoord geven als je religie en cultuur zo benaderd als jij doet.

En inderdaad ook de zwerver is geen gevangene van zijn sociaal-economische omstandigheden én ook de moslimvrouw die altijd binnen moet blijven is geen gevangene van de cultuur. Iedereen heeft een bepaalde mate van handelingsvrijheid en macht; zelfs baby’s hebben dat. Lees de studies over mishandelde vrouwen bijvoorbeeld maar eens. Natuurlijk hebben zij wel minder mogelijkheden natuurlijk dat is zo doordat ze minder geld hebben en waarschijnlijk minder (sterke) relaties om veel te veranderen aan hun situatie. Als je dat bedoelt met gevangen heb je gelijk.

[Wanneer zien wij trouwens de heftigste rellen? Omdat mensen sociaal-economisch zijn achtergesteld? Of omdat mensen menen deel uit te maken van een makkelijk te omarmen “kluppie”, en in actie komen omdat “hun kluppie” wordt aangevallen? Voetbalsupporters, bijvoorbeeld?]
Hier heb je denk ik een belangrijk punt en daar ga ik wel in mee. Frustratie, economische achterstelling, racisme en discriminatie spelen wellicht een rol bij de rellen, maar zijn zelden de directe oorzaak en zeker niet van langdurige rellen. Daar is een minimale organisatie voor nodig en die zie je bijv. bij supportersrellen. Daarnaast heb je een gemeenschappelijke vijand nodig en een minimale communicatie. Men kan gebruik maken van de islam om een gemeenschappelijke vijand aan te wijzen.

[Ik denk niet dat het veel zin heeft te spreken in termen van racisme en discriminatie, omdat daar immers nauwelijks sprake van is; Nederland heeft de afgelopen 30 jaar toch echt haar goede wil getoond, maar het is gewoon niet genoeg. Moslims *blijven* in Nederland naast de pot pissen, omdat ze gewoon niet kunnen meekomen. Niet omdat ze dom zijn, niet omdat ze inferieur zijn, niet omdat ze een kleurtje hebben, nee, omdat ze deel uitmaken, en vaak deel willen BLIJVEN uitmaken, van een cultuur die hier te vreemd is.]

Nederland heeft inderdaad de nodige goede wil getoond, maar dat wil nog niet zeggen dat er nauwelijks sprake is van discriminatie en racisme. Dat moslims hun religieuze identiteit willen behouden, wil nog niet zeggen dat hun cultuur gelijk blijft. De cultuur van Marokkanen en Turken is spectaculair in de richting van de Nederlandse cultuur gegroeid. Dit gebeurt onder jongeren en ouderen echter in een verschillend tempo én dat is juist één van de redenen van de problemen van nu. Hun cultuur veranderd dus, maar hun identiteit blijft hetzelfde. In jouw verhaal lijkt cultuur welhaast volkomen statisch te zijn. Zo werkt dat nu eenmaal niet. Zelfs als mensen proberen hun cultuur te bewaren, kunnen ze dat alleen dat maar doen door zich aan te passen. Een voorbeeld is de bouw van nieuwe moskeeen. Dit kan alleen maar als men zich verdiept in de juridische structuur van Nederland en zich daaraan aanpassen. Pas op het moment dat men dat deed, heeft de bouw van de moskeeen een grote vlucht genomen.

Je ziet islam en de Nederlandse cultuur als twee simpel te onderscheiden culturele blokken die incompatibel met elkaar zijn. Dat is het beeld dat sommige moslims weliswaar ook hanteren, maar het strookt dus niet met de realiteit.

Hun identiteit is altijd het resultaat van tweerichtingsverkeer; je bepaalt zelf wie je bent, maar ook anderen doen dat. Daarbij spelen macht, discriminatie en persoonlijke eigenschappen een grote rol. Jongeren gebruiken hun moslimidentiteit om afstand te creeeren ten opzichte van hun ouders (zonder de band te verbreken) en om een positie te verwerven in de Nederlandse maatschappij (zonder daarin te assimileren). Of ze dat kunnen hangt af van de reactie van ouderen en niet-moslims. Wanneer mensen zoals jij vinden dat de islam een te-vreemd element is én daar hun gedrag op baseren, wordt dat dus een selffulfilling prophecy.

Fluffy

Comment on November 21st, 2005.

@ Ave

“Als je in een stuk schrijft dat iemand de dubbele nationaliteit heeft, word je al voor racist uitgemaakt. Het is werkelijk van de zotte. ”

Zo simpel is het niet. Helaas voor jou. Het gaat wél om de *context* van het stuk waarin je zoiets schrijft. Het moet wel relevant zijn, zo niet is het een zinloos bijvoegsel. Jij verwijst uiteraard naar je krantenbezorger met dubbele nationaliteit, die jij jou een loer probeert te draaien. Zoals NL krantenbezorgertjes dat ook wel doen. Alleen wil jij het in dit geval ophangen aan dat jong z’n dubbele nationaliteit. En DAT, beste Annelies, is racistisch.

Niet meteen zo hoog in de boom gaan zitten hoor. Nadenken over wat je schrijft, en nadenken over de kritiek die je daarmee oproept kan soms best zinvol zijn.

martijn

Comment on November 21st, 2005.

@ Ave & Fluffy

Ik plaats jullie commentaar wel, maar heb nu geen idee meer waar het over gaat. Kan iemand het mij even uitleggen? Welke krantenbezorger heeft wie een loer gedraaid en wat heeft dat met dit onderwerp te maken?

Fluffy

Comment on November 21st, 2005.

Sorry Martijn, het heeft niets te maken met dit onderwerp. 🙂

Annelies doelt op mijn kritiek op haar column ‘Gruzelementen”, te lezen op http://www.hoeiboei.web-log.nl.
Aangezien ze zich in díe discussie niet liet zien maar er wel *hier* over begint brak ik even in om mijn kritiek nogmaals uit te leggen.

Michiel Mans

Comment on November 21st, 2005.

Beste Martijn,

Fijn, nog een site waar zonder in schelden te vervallen, ook open over alles van gedachten gewisseld kan worden.

Ik kom nog even op racisme terug.

Ik denk dat ‘weg met ons racisten’ waar Lagonda het over heeft, wel verklaard kan worden. Gezien wat er in WOII gebeurde en de daaropvolgende de-kolonisatie, hebben we in het Westen een behoorlijke periode van zelfreflectie gehad die eigenlijk nog steeds voortduurt. We bestudeerden onze zonden van alle kanten. Zo ontstond de indruk dat het vooral wij vieze witmensen waren die mondiaal dood, verderf en ellende brachten. Deels is dat ook zo. We waren technisch superieur. Het was in navolging van o.a. de Egyptenaren, Chinezen, Grieken en Romeinen onze tijd van ‘superioriteit’. Dat kan morgen afgelopen zijn en dan zijn het mogelijk weer de Chinezen die de deze fakkel dragen. Ten overvloede, ik bedoel ‘technische’ superioriteit. Over de eventuele morele, heb ik het nu niet.

Die naar binnen gerichte zelfreflectie heeft er voor gezorgd dat velen binnen en buiten de Westerse samenlevingen de indruk kregen dat ‘alles’ onze schuld was. En dat klopt dus niet.

Elk volk, elk ras, elk persoon is in wezen racistisch, geneigd tot discriminatie. Zelfs Anja Meulenbelt is in wezen een ‘vieze’ raciste. Apekool?

Racisme:
In Marokko discrimineren de Berberse en de Arabische Marokkanen elkaar, zelfs in Nederland gaat dit proces door, zie het stof dat een jonge Marokkaanse hier kort gelden deed opwaaien. Als we Prem mogen geloven stemt men in Suriname puur op etnische basis. Hutu’s en Tutsi’s, de haast eeuwige onderlinge stammenstrijd in grote delen van Afrika en het Indiaanse Amerika. We hebben het allemaal in ons. Het is onderdeel van het overlevingsmechanisme dat er nog steeds in zit hoewel het vaak overbodig en improductief is tegenwoordig (Peter Breedveld e.a. schreven er ook al over).

Kolonisatie en slavernij:
Wellicht hebben we de twijfelachtige eer de grootste te zijn geweest op deze vlakken maar dat kwam alleen omdat wij musketten en geschut hadden waar anderen het met ‘scherp geslepen Mango’s’ en dergelijke moesten doen (The Black Adder IV). Slavernij is zo oud als de mensheid en het strekt ons allen tot eer dat het uitsterft en nagenoeg overal als verwerpelijk wordt beschouwd. Het komt in zijn pure vorm alleen nog in Afrika en Azië voor. Sweatshops en niet zelden prostitutie, zijn moderne varianten van slavernij. We zijn er dus nog niet.

Wij hadden Indië, dat was en heette kolonisatie. De Turken hadden Noord-Afrika en het Arabische schiereiland. Egypte heeft zowel in de oudheid als in de modernere geschiedenis meermalen b.v. Soedan overheerst. We kennen ook het expansionistische en overheersende van de Zoeloes (koning Shaka) maar dat was niet uniek voor Afrika. Japan pikte meermalen Korea in. Chinezen hadden het op Vietnam voorzien, de Fransen en Amerikanen waren hier niet de eersten. Dit zijn allemaal voorbeelden van vormen van kolonisatie. Echter, alleen de Westerse vormen hebben we uitvoerig bestudeerd na WOII en ook zo aangeduid.

Kortom, iedereen heeft eigenlijk evenveel recht om met het vingertje te wijzen. Het lost alleen niets op. Als we nou eens beginnen te accepteren dat we allemaal soms ‘vuile nikker, kaaskop, bleekmuil, gook, spick, mick, chink, whop, dago, soepjurk, geitenneuker, hoer, flikker en meer van dit fraais in ons hebben en daar niet meer spastisch over doen, dan zijn we eindelijk uit dat vicieuze cirkeltje gekomen en kunnen we verder.

We kunnen verder door met deze vervelende eigenschap dan eens passend rekening te gaan houden. Of het voor Nederland (of Frankrijk) te laat is, weet ik niet. Ik denk dat landen in de toekomst bij hun immigratiebeleid meer rekening moeten houden met de hoeveelheid en mate van ‘vreemdheid’ van de immigranten t.o.v. de eigen cultuur. Dat geldt voor ons net zoals dat voor b.v. Oeganda geldt. Daar hebben ze indertijd alle Aziaten er uit gegooid. De VS is een apart en interessant geval, ook een droevig geval. De oorspronkelijke bevolking werd nagenoeg uitgeroeid dus er was geen oorspronkelijke cultuur meer. De immigranten uit diverse volkeren wisten, met de nodige ellende, een soort pluriforme cultuur op te bouwen die meer open staat voor vreemd. Hoe je dan precies het nog steeds redelijk opvallende, soms rabiate racisme naar zwart dan verklaart, kunnen we een nieuwe discussie over opzetten.

Daar de discussie op Frontaalnaakt in gang gezet werd, zet ik mijn repliek ook daar neer. Lullen in stereo. Ach ‘t is de moderne tijd.

martijn

Comment on November 21st, 2005.

Dank voor je commentaar. Ik denk dat je de spijker op z’n kop slaat.

@AVe en Fluffy:
Heb het gelezen. Zéér triest verhaal. Waar is de tijd gebleven dat de krantenbezorger zijn krant gewoon in het natte gras gooide of door de raam heen? Ach ook vast toen kut en marokkaan nog twee woorden waren.

AVe

Comment on November 21st, 2005.

Waarom ik niet op een ‘Fluffy’ reageer, zal de goede lezer wel begrijpen, dat is zij of hij in ieder geval niet. Zo ver is het al gekomen: je mag geen extra informatie geven over een persoon want dan zou je wel eens racistische bedoelingen mee kunnen hebben. Wat een grap! Ik ben zo vrij om hier niet aan mee te doen, geen zelfcensuur maar de naakte waarheid, mijn waarheid. Heerlijk toch dat Fluffy ook haar of zijn mening overal zonder censuur te berde mag brengen!

martijn

Comment on November 21st, 2005.

Inderdaad heerlijk, ook dat je overbodige info mag brengen want dat was die dubbele nationaliteit wel. Racistisch of discriminerend vind ik overdreven, maar overbodig was het wel.

AVe

Comment on November 21st, 2005.

Nee Martijn, ik heb die informatie er expres in gezet. Heel bewust. En je ziet het heeft effect gehad.

Cogito

Comment on November 22nd, 2005.

Martijn zit gevangen in een denkkader die de niet-westerling uitsluitend en alleen als een slachtoffer ziet. Moslims zijn per definitie zielig en alles wat zij doen zou gerechtvaardigd zijn. Iedere vorm van kritiek van de “blanke” westerling is racistisch en imperialistisch. Alleen de niet-westerling heeft recht om zijn eigen cultuur en tradities te verdedigen, de blanke bij voorbaat ontbeert dat recht, nee hij is dan een racist enz. Het is altijd diezelfde reflex die een zinnige discussie onmogelijk maakt en het fascisme van de politieke islam in de kaart speelt. Nergens ben ik meer racisme en intolerantie tegengekomen als juist bij allochtonen zelf. Martin verpakt zijn eenzijdige visie, net als Anja Meulenbelt, in een quasi geleerde brei van woorden, maar slaat de plank volledig mis, door de feiten niet te willen erkennen.

martijn

Comment on November 22nd, 2005.

@ Cogito:
Sorry hoor maar je kletst als een kip zonder kop. Als je de berichten op deze weblog eens goed doorleest, als je eens goed kijkt naar hoe mijn onderzoek is opgezet, dan weet je dat ik de jongeren juist niet zie als weerloze slachtoffers, maar juist als mensen die actief betekenis geven aan hun leven. Als je mijn kritiek op Lagonda eens leest, dan zie je dat ik het deels met haar eens ben en dat gedeelte gaat juist over de reflex om snel iemand racistisch of discriminerend te noemen. Dat wijs ik dus af. Ik zeg nergens dat alleen de niet-westerling recht heeft om zijn eigen tradities te verdedigen en dat als een blanke dat doet hij meteen een racist is. Ik ontken ook nergens dat racisme en intolerantie voorkomen bij allochtonen.

Je legt mij dingen in de mond die helemaal niet van mij zijn. Waarschijnlijk is deze blog en de reacties van sommigen hier teveel voor je binaire wereldbeeld. In jouw ogen kun je alleen pro of anti islam zijn. Mijn opstelling dat islam niet het probleem is, maar ook niet de oplossing past daar niet in.

Maar misschien moet je dus eerst eens gaan lezen voordat je op mij reageert, want je maakt jezelf nu dus volkomen belachelijk.

Leave a comment

Comments can contain some xhtml. Names and emails are required (emails aren't displayed), url's are optional.